Raadsvoorstel - Deelname Landelijke Stichting Waarborgfonds

Ons nummer: R23.000090

*R23.000090*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Deelname Landelijke Stichting Waarborgfonds 22 juni 2023 Bestjoer en Finânsjes 8 juni 2023 Jannewietske de Vries Juridische en Veiligheidszaken Geartsje Algra

Voorstel: a. Kennis te nemen van het voorgenomen besluit van de Bestuurscommissie Veiligheid tot deelname aan de Landelijke Stichting Waarborgfonds; b. Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om wensen en/of bedenkingen te adresseren over de deelname aan de Landelijke Stichting Waarborgfonds, richting het Algemeen Bestuur van 13 juli 2023; c. Het algemeen bestuur van de VRF in kennis te brengen van dit besluit. Samenvatting: Op 16 december 2022 heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s, het principebesluit genomen tot het oprichten van ‘stichting waarborgfonds veiligheidsregio’s’. Dit besluit is een volgende stap in een proces dat al jaren op landelijk niveau loopt rondom het thema ‘Goed werkgeverschap na dienstongevallen’. Dit helpt de veiligheidsregio’s aan een alternatief voor verzekeringen. Ook verstevigt het de onderhandelingspositie waar wel een verzekering nodig is. En, niet onbelangrijk, het zorgt ervoor dat we brandweermensen die te maken krijgen met ongevallen tegemoet kunnen komen tegen de laagst mogelijke financiële risico’s. Het is nu aan iedere Veiligheidsregio om het besluit te nemen over deelname aan deze stichting.

De bestuurscommissie veiligheid van Veiligheidsregio Fryslân heeft hier op 13 februari 2023 een voorgenomen besluit over genomen dat Veiligheidsregio Fryslân van plan is om medeoprichter en deelnemer van deze stichting te zijn. Hoe zat het ook alweer? In de jaren na de regionalisering van de brandweer bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering die iedere Veiligheidsregio heeft niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting van zowel de Veiligheidsregio als ook de medewerker. Vaak gaat dit over de definitie van wat een ongeval is, terwijl de medewerker wel evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daar komt bij dat er landelijk geen eenduidige set van aanspraken zijn, waardoor medewerkers die een vergelijkbaar ongeval meemaken wisselend gecompenseerd worden. Omdat alle veiligheidsregio’s hetzelfde werk doen, en min of meer dezelfde risico’s lopen op een bedrijfsongeval, getuigt het van goed werkgeverschap om hier landelijk afspraken over te maken. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt (het aantal aanbieders neemt af, premies stijgen en voorwaarden worden versoberd) en een kwetsbare invulling van de verzekeringsfuncties binnen de Veiligheidsregio’s (beperkte formatie, kennis en ervaring).

1

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden heeft de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) een project opgestart project risicomanagement en verzekeringen. Kort gezegd is het doel om: • • • • •

landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen collectief één ongevallenverzekering in te kopen (voor verzekerbare aanspraken); een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; een landelijk expertisebureau op te richten dat kan adviseren en bemiddelen; strategische samenwerkingsverbanden aan te gaan.

Argumenten: • Hiermee zetten we een volgende stap in het zijn van een goed werkgever in het geval van ongevallen. Het waarborgfonds is een belangrijk instrument om de landelijke set van aanspraken bij dienstongevallen na te kunnen komen. Juist de wat meer uitzonderlijke situaties, die niet verzekerbaar zijn, maar die vaak wel veel impact hebben, kunnen we op deze manier nakomen. Het maakt het mogelijk om onze rol als goed werkgever beter in te vullen. Het werken bij de brandweer is niet zonder risico. Ongevallen doen zich gelukkig heel beperkt voor, maar wanneer ze zich voordoen, is de impact groot. En in alle gevallen, maar zeker in die van onze vrijwilligers, hebben we onze rol van goed werkgever zorgvuldig in te vullen. Met de oprichting van het landelijke expertisebureau en nu aanvullend dit waarborgfonds borgen we dat we er ook voor onze mensen kunnen zijn wanneer ze een ongeval mee maken, en dekken we tegelijkertijd onze financiële risico’s af. •

Zo anticiperen we op de verharding van de verzekeringsmarkt. Er zijn steeds minder aanbieders op de markt die een ongevallenverzekering aanbieden aan veiligheidsregio’s, waardoor premies stijgen en voorwaarden versoberen. Met het waarborgfonds verbeteren we onze onderhandelingspositie en ontstaat de mogelijkheid om minder afhankelijk van verzekeraars te zijn.

•

Dit zorgt voor een zo efficiënt mogelijke afdekking van dit risico. Bij een schade-uitkering bij een ongeval die niet valt onder de ongevallenverzekering gaat het snel om grote bedragen. Wanneer deze situatie zich voordoet, heeft dit een grote financiële impact op een individuele regio. Door deel te nemen aan dit waarborgfonds dekken we dit risico af.

•

Hiermee versterken we meerjarig het collectief. Deelname aan de stichting van het waarborgfonds is voor minimaal vijf jaar. Een dergelijke meerjarige verbinding is nodig om het collectief, dat de kurk is waar het waarborgfonds op draait, in de lucht te houden.

•

De oprichting kent een kostenneutrale insteek. De insteek van de oprichting van het waarborgfonds is om dit kostenneutraal te laten plaatsvinden, bezien vanuit landelijk perspectief. Sterker nog, het is de verwachting dat de samenwerking in zowel het expertisebureau als het waarborgfonds op termijn tot financieel voordeel voor de deelnemers leidt.

•

Onze gemeenschappelijke regeling voorziet in de mogelijkheid tot het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon. Artikel 6a van onze gemeenschappelijke regeling beschrijft dat het algemeen bestuur het besluit mag nemen tot oprichting en deelneming in stichtingen, mits in het bijzonder aangewezen wordt dat daarmee het openbaar belang gediend wordt. De bovenstaande argumenten zijn voldoende argumentatie dat hier in dit geval aan voldaan wordt.

•

Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een Veiligheidsregio of een ander rechtspersoon. Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Marken (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het

2

adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is. •

Een stichting is de best passende rechtsvorm voor deze activiteiten. Het in gezamenlijkheid dragen van niet-verzekerbare risico’s heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk. De rechtsvorm stichting is dan de best passende.

Risico’s: - Het kan zijn dat we structureel betalen voor iets dat we niet afnemen Het waarborgfonds draait op het collectief. Iedereen levert een bijdrage aan het fonds, zodat wanneer een individuele regio te maken krijgt met een aanspraak die buiten de ongevallenverzekering valt hieruit zijn aanspraak kan financieren. Het kan zijn, en laten we het hopen, dat er binnen Veiligheidsregio Fryslân geen van dergelijke ongevallen zich voordoen. In dat geval komen deze kosten niet ten goede aan onszelf, maar aan andere regio’s. Echter, wanneer de situatie zich toch voordoet dat we als Fryslân te maken krijgen met een ongeval, dan leunen wij ook op het collectief. In een meerjarig perspectief middelen deze financiële voor- en nadelen zich tegen elkaar uit. - Dit wil niet zeggen dat de kosten voor het dekken van dit risico goedkoper worden De suggestie kan worden gewekt dat door de oprichting van deze landelijke stichting de kosten voor het dekken van dit risico goedkoper wordt. Dit is nog maar zeer de vraag. De situatie op de verzekeringsmarkt wijzigt niet, en de premies voor verzekeringen kunnen nog steeds proportioneel gaan stijgen. Echter, met dit besluit verzekeren we ons ervan dat we gelet op de krapte op de markt ons voor de goedkoopst mogelijke manier onze verzekering inkopen. Mocht dit niet leiden tot een goedkopere premie, dan op zijn minst tot minder meerkosten.

Financiën: De precieze financiële gevolgen voor Veiligheidsregio Fryslân zijn nog niet bekend. Zodra hier meer duidelijkheid over is, wordt de raad via actieve info hierover geïnformeerd. Wel is het uitgangspunt dat de oprichting van het waarborgfonds op landelijk perspectief kostenneutraal is. In de praktijk houdt dit in dat sommige Veiligheidsregio’s iets meer betalen en anderen wat minder. Het is nu nog niet duidelijk in welke categorie wij ons begeven. Het is de verwachting dat de samenwerking in zowel het expertisebureau als het waarborgfonds behalve een kwaliteitsslag op termijn ook tot financieel voordeel voor de deelnemers leidt. Dit voordeel wordt in eerste aanleg echter gebruikt om het waarborgfonds mee te vullen. De inleg per Veiligheidsregio aan het waarborgfonds vindt plaats op basis van het inwoneraantal. Om deel te nemen is een entree-inleg vereist. Deze is gelijk aan de inleg van het eerste jaar. Zodra de liquiditeit van het waarborgfonds het toelaat, wordt deze entree inleg teruggestort. Deze geldstromen gaan via de incidentele middelen van het betreffende jaar. Andere opties: Niet deelnemen aan de Landelijke Stichting Waarborgfonds.

Dit is echter niet wenselijk, vanwege het feit dat de oprichting van het waarborgfonds en de deelname aan het expertisebureau bijdraagt aan het creëren van expertise binnen de ontwikkelingen op het gebied van ongevallenverzekeringen en afhandelingen van, veelal complexe, niet verzekerbare (letsel)schade. De werknemer die een dienstongeval is overkomen kan daarbij rekenen op een professionele organisatie voor hulp bij de afdoening van enig (letsel)schade. Voorts kan in het kader van gezamenlijkheid efficiënter en kostenbesparender worden ingekocht. Deelname aan het expertisebureau is vrijwillig en geldt voor een periode van minimaal vijf jaar.

3

Wettelijke basis: • Wet op de Veiligheidsregio’s • Wet op de gemeenschappelijke regelingen • Gemeenschappelijke regeling VRF Global Goals: De VRF vindt het belangrijk om een bijdrage te leveren aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Als overheidsorganisatie hebben zij hierin een voorbeeldfunctie. Wie zijn betrokken: Veiligheidsregio Fryslân, Veiligheidsberaad, Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV), Landelijk expertisebureau Risicobeheer Veiligheidsregio’s Wijze van participatie: De grondslag voor het voorleggen van de stukken aan de gemeenteraad is gelegen in de GR. Deze GR ligt ten grondslag aan de samenwerking van alle Friese gemeenten binnen de Veiligheidsregio Fryslân. Op dit moment krijgen alle Friese gemeenteraden de gelegenheid om een reactie/zienswijze in te dienen. Digitale links naar informatiebronnen: • www.veiligheidsregiofryslan.nl • https://www.veiligheidsberaad.nl/2022/07/10/veiligheidsregios-krijgen-expertisebureaurisicobeheer/ In welke fase: Zienswijze Planning vervolg in de raad/LTA: Middels bijgaand raadsvoorstel wordt de gemeenteraad geïnformeerd en geadviseerd om geen reactie en/of zienswijze in te dienen aangaande deelname aan Landelijke Stichting Waarborgfonds.

Na de gemeenteraad van juni 2023 volgt een schriftelijke reactie richting Veiligheidsregio Fryslân In het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Fryslân op 13 juli a.s. volgt een definitief besluit om deel te nemen Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief Landelijke Stichting Waarborgfonds 2. Memo Landelijke Stichting Waarborgfonds Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

4

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Deelname Landelijke Stichting Waarborgfonds Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 mei 2023; besluit:

a. b. c.

Kennis te nemen van het voorgenomen besluit van de Bestuurscommissie Veiligheid tot deelname aan de Landelijke Stichting Waarborgfonds; Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om wensen en/of bedenkingen te adresseren over de deelname aan de Landelijke Stichting Waarborgfonds, richting het Algemeen Bestuur van 13 juli 2023; Het algemeen bestuur van de VRF in kennis te brengen van dit besluit. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 22 juni 2023

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

5

, voorzitter.

, griffier.