Raadsvoorstel - Cultuur Kwartier Sneek

Ons nummer: R25.000070

*R25.000070*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Cultuur en Sport Petra van den Akker Boarger en Mienskip 25 juni 2025 10 juli 2025

Onderwerp

:

Cultuur Kwartier Sneek

Raadsvoorstel: a. kennis te nemen van het beleidsplan 2025-2028 Cultuur Kwartier Sneek; b. in te stemmen met de voorkeur van het college voor het scenario ‘Ontwerp’; c. een bijdrage, behorend bij scenario ‘Ontwerp’, beschikbaar te stellen aan CKS en dit bedrag te onttrekken uit de algemene reserve. Deze bijdrage wordt in één keer onttrokken en jaarlijks gespreid beschikbaar gesteld in vier gelijke termijnen van € 459.558, voor de uitvoering 2025-2028. d. kennis te nemen van bijgaande voorgenomen beschikking voor de jaren 2025 tot en met 2028. Samenvatting: Tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota op 8 mei 2025 in de gemeenteraad is afgesproken afzonderlijk de inhoudelijke onderwerpen in de stelpost (extra) Brede Welvaart te bespreken in de raad ter voorbereiding op bespreking van de begroting in november 2025. Maatschappelijke basisvoorzieningen zoals zorg, onderwijs, sport, veiligheid en wegen vinden we belangrijk. Deze voorzieningen zijn essentieel voor het dagelijks functioneren van onze inwoners en ondernemers. Dit is één van die voorstellen. Daarbij hanteren we het uitgangspunt: eerst beleid, dan de middelen. Inhoudelijke keuzes geven richting aan de financiële vertaling in de Programmabegroting 2026 of bij zwaarwegende redenen via een begrotingswijziging in 2025.

Op 19 december 2024 heeft de raad besloten akkoord te gaan met het beschikbaar stellen van een bedrag van € 352.000 uit de algemene reserve, ter dekking van de kwijtschelding van de huurlasten 2024 van Cultuur Kwartier Sneek (CKS). Deze interventie was noodzakelijk omdat werd voorzien dat CKS niet uit zou komen met de structurele subsidie in 2024 en de continuïteit van de organisatie hierdoor teveel onder druk zou komen te staan. Op 24 april 2025 is een actieve informatie gedeeld (zie bijlage). In de actieve informatie wordt ingegaan op een stand van zaken van maatregelen, de voorlopige (positieve) jaarcijfers 2024 en de begroting 2025. Deze begroting, die is ingediend bij de jaarlijkse subsidieaanvraag 2025, laat een tekort zien. Dit is voor CKS aanleiding geweest om een aanvullend subsidieverzoek voor 2025 en verder in te dienen. Om hierop een zorgvuldig besluit te kunnen nemen is aan CKS gevraagd dit verzoek uit te werken in een aantal scenario’s. In de actieve informatie zijn hiervan de hoofdlijnen geschetst. In de bijlage van dit raadsvoorstel is het definitieve beleidsplan van CKS 2025-2028 opgenomen, met daarin een drietal scenario’s met daaraan gekoppeld een subsidiebehoefte per scenario. Aan de gemeente wordt gevraagd hierover een besluit te nemen. CKS heeft gewerkt aan een stevige inhoudelijke heroriëntatie op de organisatie.

In eerste instantie werd dit ingegeven door het financieel tekort maar bij het nader verkennen van de inhoudelijke positie werd duidelijk dat die inhoudelijke heroriëntatie van belang is. Van daaruit kunnen financiële keuzes worden gemaakt. Het college wil aan de raad meegeven een voorkeur te hebben voor het in het beleidsplan opgenomen scenario ‘Ontwerp’. Dit is een scenario waarin de organisatie

1

vanuit een nieuwe benadering wordt opgezet, met name voor wat betreft de cultuureducatie. De afgelopen periode heeft CKS de organisatie geanalyseerd. De financiële problematiek blijkt niet zozeer te zitten in de bedrijfsonderdelen Theater en podia, wel bij het Kunstencentrum/educatie. Het ‘Ontwerp’ scenario beoogt hierop in te spelen en daarop stevig bij te sturen. Het scenario sluit nauw aan bij het gemeentelijk cultuurbeleid waarin de verankering van cultuureducatie op school en in de vrije tijd, de kwaliteit ervan en de focus op lange leerlijnen en talentontwikkeling tot de ambities behoren. We beoordelen het scenario als kansrijk. Op inhoud en vanwege de mogelijkheden tot verdere samenwerking met onderwijs, kinderopvang en andere partners zoals de lokale verenigingen. Dit scenario biedt ook de meeste mogelijkheden voor het aantrekken van externe financiering. Het ontwerpscenario is ook het voorkeursscenario van CKS zelf. Het college stelt de raad voor CKS voor de jaren 2025 tot en met 2028 te ondersteunen met een bij dit scenario passende meerjarige financiële bijdrage. Het gaat daarmee om tijdelijke aanvullende financiële ondersteuning en geen structurele aanvullende financiering. Het is voor CKS een cruciale overbruggingssubsidie waarmee de organisatie de nieuwe opzet om te komen tot een toekomstbestendige organisatie kan borgen.

Bij akkoord van de raad voor een bedrag voor vier jaar wordt de bijdrage in vier tranches (een bedrag per jaar) aan CKS overgemaakt. CKS moet hier jaarlijks op verantwoorden. De periode van vier jaren moet CKS voldoende gelegenheid geven een toekomstbestendige organisatie vorm te geven en ook andere externe fondsen/middelen te werven. Het is aan CKS om het scenario uiteindelijk te borgen in de eigen organisatie en begroting. Na 2028 stopt de aanvullende subsidiering. Inleiding: De raad heeft tijdens de raadsvergadering van 19 december 2024, bij het besluit tot kwijtschelding van de huurlasten 2024, meegegeven aan het college dat het van belang is dat: ▪ de gemeente stevig vinger aan de pols houdt. Dit onder andere om kostenstijgingen tijdig in beeld te krijgen en financiële verrassingen in de toekomst voor te zijn. ▪ er wordt gezocht naar synergie van kansen (kijk met een integrale bril naar de toekomst van CKS). ▪ het bij een volgend voorstel aan de raad een voorstel zal zijn met daarin mogelijke acties en alternatieven. De portefeuillehouder heeft toegezegd deze punten mee te nemen in het vervolgproces. Zo vindt er maandelijks overleg plaats over de cijfers van CKS en is CKS gevraagd scenario’s uit te werken voor de toekomst, zodat er weloverwogen keuzes gemaakt kunnen worden. CKS heeft dit gedaan en verwerkt in een nieuw beleidsplan.

Het hernieuwde beleid voor de komende jaren (2025-2028) geeft richting aan de activiteiten van de organisatie en biedt kansen voor nieuwe samenwerkingen. Beleidsplan CKS 2025-2028 CKS heeft sinds begin 2025 gewerkt aan een document waarin het perspectief voor CKS wordt geschetst voor de jaren 2025-2028. Om daartoe te kunnen komen is als eerste de organisatie geanalyseerd. Een aantal belangrijke inzichten is dat: ▪ wanneer wordt ingezoomd op het onderdeel kunsteducatie er naar voren komt dat circa 80% van het verlies van CKS toegerekend kan worden aan het resultaat van de kunsteducatie. Dat neemt niet weg dat geen van de andere onderdelen van CKS (theater, podium, Akte 2) zonder subsidie kan; ▪ CKS ruim 2600 leerlingen/ cursisten bedient, waarvan 30% volwassenen. 70% is jonger dan 21 jaar; ▪ er op dit moment 24 leslocaties zijn in onze gemeente. Meer dan 1000 leerlingen kiezen voor instrumentaal/vocaal. Er zijn ook leerlingen (147) die niet les krijgen op ‘eigen’ leslocaties in Sneek, Bolsward, Koudum en Workum. Een leerling die buiten de eigen locaties van CKS les krijgt kost 35% meer. Dit komt door meer kosten reistijdvergoeding en huur van locaties; ▪ de bezettingsgraad van de locaties in Sneek (Atrium) laat zien dat er ruimte is voor meer verhuur van ruimte aan andere partijen zoals verenigingen.

In het nieuwe beleidsplan 2025-2028 beschrijft CKS de context waarin zij zich de komende jaren bevindt en ontwikkelt. Cultuur Kwartier Sneek is de stichting die is opgericht om in Zuidwest Friesland kunst, cultuur en cultuureducatie te verzorgen. Cultuur Kwartier Sneek verwijst naar een verzameling gebouwen in de binnenstad van Sneek, waar een groot deel van de activiteiten is geconcentreerd. Tegelijkertijd kan de afkorting ook worden gelezen als Cultuur en Kunst in

2

Súdwest-Fryslân, want de activiteiten van de stichting worden gespreid over de gehele gemeente aangeboden. CKS ziet het IJslands preventiemodel voor de komende jaren als richtinggevend en als inspiratiebron. Een van de pijlers in het model is het aanreiken van kunsteducatie, sport en onder andere natuurbeleving aan kinderen en jongeren. Het gaat om een wetenschappelijk onderbouwde aanpak voor een samenleving die de positieve ontwikkeling bij kinderen en jongeren stimuleert. Jonge mensen laten opgroeien in een kansrijke omgeving, zodat ze gezond en gelukkig op kunnen groeien daar draait het om. Gemeente Súdwest-Fryslân omarmt dit model ook al in de aanpak van COOL Súdwest. Dit kan verder worden uitgebouwd. De basisgedachte in het nieuwe beleidsplan is dat het tijd is voor een andere aanpak, structuur, die aan kinderen wordt geboden. Als gemeente hebben we te kampen met een groeiende vraag naar jeugdzorg, met oplopende kosten. In het nieuwe beleid van CKS is het de insteek intensief samen op te trekken met het onderwijs, kinderopvang en andere relevante lokale partners, waarbij andere en meer educatieve activiteiten kunnen worden betrokken dan nu het geval is. Het vinden van een nieuwe vorm van educatie, op school en in de vrije tijd, ten behoeve van kinderen en jongeren, is een pittige opgave die de komende jaren veel tijd en energie zal vragen.

Het is daarbij zaak dat betrokken partijen gezamenlijk willen investeren in tijd en met geld. CKS schrijft hiervoor ook externe fondsen aan. De grote stappen die CKS in het beleidsplan schetst kunnen alleen met vereende krachten. Wel kan CKS al op eigen kracht kleinere stappen tot verandering zetten. Er staan nog een aantal andere belangrijke speerpunten voor de toekomst in het beleidsplan: ▪ er komen 40 weken reguliere programmering. CKS staat ook open voor samenwerking met andere podia in de gemeente en gezamenlijke agenda’s. Voor de kunsteducatie wordt het jaar opgedeeld in 5 blokken van 8 weken met een gezamenlijke kick-off en afsluiting, zodat er meer dynamiek ontstaat en er meer promotiemogelijkheden zijn. In de vakantieprogrammering komt meer het accent op sociale activiteiten (aandacht voor bepaalde wijken bijvoorbeeld) en voor het toerisme (zomerprogrammering); ▪ uniformering werkwijze over de gehele breedte van de organisatie; ▪ versterking van de digitale infrastructuur (backbone). Hierin vindt de planning van alle personeel en activiteiten plaats, wordt de verkoop verzorgd, de promotie via web en socials geregeld, vindt afstemming over activiteiten plaats, gebeurt de financiële administratie en wordt de evaluatie ingericht. Deze backbone wordt opnieuw ingericht, vanuit het nieuwe beleidsplan, en krijgt een eenduidige sturing vanuit de directie.

▪ transitie naar een één merk strategie. Voor meer achtergrondinformatie en de volledige inhoud van het beleidsplan wordt verwezen naar de bijlage. Scenario’s voor de toekomst CKS legt in het beleidsplan een drietal scenario’s voor. Het is daarbij belangrijk op te merken dat de financiële analyse van de organisatie heeft laten zien dat het vraagstuk van CKS zich met name concentreert in de cultuureducatie. De scenario’s zijn daarop geconcentreerd. De programmering van het theater en de podia zullen wel worden geoptimaliseerd, maar niet wezenlijk veranderen. Scenario ‘Compensatie’ gaat uit van de aanname dat het CKS onvolledig gecompenseerd is voor inflatie gedurende de afgelopen 12,5 jaar, en dat die compensatie nu alsnog plaatsvindt. Die compensatie kan in dit scenario op twee manieren plaatsvinden: door de subsidie aan het CKS structureel te verhogen ter hoogte van het tekort, of door dit incidenteel gedurende 3-4 jaar te doen. In het eerste geval gaat CKS grotendeels in huidige vorm en met huidige activiteiten door, in het tweede geval wordt de compensatie ingezet om de formatie aan te passen en medewerkers die de komende jaren met pensioen gaan eerder af te laten afvloeien. Bij scenario ‘Vraaggestuurd’ kiest het CKS voor een radicaal ander organisatiemodel (en derhalve een forse reorganisatie).

Bij dit model programmeert de instelling nog wel een theater- en concertaanbod, maar heeft het zelf geen docenten meer in dienst en realiseert het geen eigen kunsteducatieaanbod meer. In plaats daarvan bemiddelt CKS tussen vraag en aanbod op het gebied van cultuureducatie en faciliteert het daartoe zzp’ers en zelfstandig werkende organisaties om kunsteducatie te kunnen verzorgen.

3

Scenario ‘Ontwerp’ is een toekomstbestendig herontwerp van het CKS, met een meer efficiënte organisatie en geografische spreiding van activiteiten en een scherpere marketing. Voor een overzicht van de geografische spreiding van buitenschoolse educatie, huidig en toekomstig, wordt verwezen naar de bijlage van dit voorstel. In verband met de leesbaarheid van de kaartjes is dit in een aparte bijlage opgenomen. Bij dit scenario wordt ervoor gekozen het aanbod voor met name de leeftijdsgroepen 8-12 en 12-21 jaar te intensiveren. Dit geldt voor zowel kennismaking met-, als ook verdieping in de verschillende soorten kunsteducatie. Dit scenario leunt sterk op de gedachte dat er geïnvesteerd moet worden in de jeugd. CKS heeft de voorkeur voor het scenario ‘Ontwerp’ uitgesproken en dit scenario in het beleidsplan het meest uitgewerkt. Zie ook bij het kopje argumenten, punt Ad b. Subsidiebehoefte CKS Uitgaande van het voorkeursscenario ‘Ontwerp’ is de subsidievraag van CKS aan de gemeente een totaalbedrag van € 1.838.232. Deze bijdrage beslaat de gehele beleidsperiode 2025, 2026, 2027 en 2028. Het gaat om een significante aanvraag, die lijn ligt met het eerder geconstateerde financieel tekort per jaar. De periode van vier jaar komt overeen met de nieuwe beleidsperiode CKS.

Een periode van vier jaar moet de organisatie voldoende mogelijkheid geven om zich aan te kunnen passen aan de nieuwe situatie en aanvullende subsidies derden binnen te halen. Na 2028 vervalt de aanvullende subsidie en gaat het subsidiebedrag terug naar het huidige niveau. Financiële vergelijking scenario’s In onderstaande tabel worden de verschillende scenario’s financieel met elkaar vergeleken. Tabel. Subsidiebehoefte CKS periode 2025-2028

Alle scenario’s vragen extra investeringen. Die middelen zijn nodig om afscheid te nemen van het oude of te investeren in het nieuwe. Scenario Compensatie: In het scenario ‘Compensatie’, optie 1 stijgt de subsidie structureel. Bij optie 2 zijn de eenmalige kosten verwerkt voor boventalligheid van de bijna-gepensioneerden. Optie 2 is voorbij het jaar 2027 goedkoper dan optie 1. Scenario Vraaggestuurd: Bij de financiële vergelijking van de scenario’s is in deze beleidsperiode een overschakeling naar ‘Vraaggestuurd’ het duurst. Dit komt door de eenmalige ontslagkosten van de docenten, die relatief hoog zijn als gevolg van de B3 status van de instelling. Een B3 status betekent dat een instelling eigenrisicodrager is voor de WW-uitkeringen en dus geen WW-premies afdraagt. Het eigen risicodragerschap is niet zo'n probleem bij een klein urenverlies van een medewerker. Wanneer CKS echter te maken zou krijgen met grote ontslagrondes of afvloeiing dan zijn de afvloeiingskosten hoog. Gezien het eigen vermogen van CKS kan CKS deze niet uit eigen middelen betalen. Na het jaar 2026 vervalt in dit scenario de € 4.500.000 kosten voor afvloeiing kunsteducatie. Op de lange termijn is dit scenario het goedkoopst en het best voorspelbaar.

4

Scenario Ontwerp: Het ontwerpscenario tenslotte, vraagt aanvullende middelen van de gemeente, maar steunt op ook op additionele financiering van derden. In dit scenario gaan er ten opzichte van de huidige subsidie meer middelen naar de kunsteducatie (circa € 600.000), participatie en bemiddeling. De keuze om bij dit scenario voor vier jaar een gelijkblijvend bedrag te vragen, terwijl er sprake zal zijn van opbouw van activiteiten (CKS Lokaal, Werkplaats en Talent) komt voort uit het feit dat er op dit moment nog onzekerheid zit in de al extern aangevraagde en nog aan te vragen subsidies 2025 (Regiodeal, School & Omgeving, Fonds voor Cultuurparticipatie en Provincie Fryslân). CKS is nog in afwachting van besluitvorming daarop. CKS rekent er in bovenstaand schema in elk geval op enkele van deze vier subsidies/fondsen toegewezen te krijgen. Wijziging inzet subsidie De keuze voor een bepaald scenario impliceert verschuivingen van de besteding van subsidies. In het scenario ‘Compensatie’ gaat CKS grotendeels voort op de oude voet. Bij ‘Vraaggestuurd’ gaat het om de inzet van subsidie voor de locaties en een organisatie die de bemiddeling verzorgt. Ten tweede inzet van subsidie om de vraag te vergroten bij scholen, verenigingen en stichtingen. Het scenario ‘Ontwerp’ impliceert eveneens verschuivingen van de besteding van subsidies.

CKS zal in alle gevallen een deel van de subsidie benutten voor de organisatie en gebruik van gebouwen. Daar gaat subsidie naartoe. Daarnaast besteedt CKS de gemeentelijke subsidie aan de uitvoering van activiteiten. Op verschillende activiteiten zitten verschillende percentages en nominale bedragen aan subsidie. Het veranderen van activiteiten, het verleggen van accenten, impliceert ook het verleggen van subsidie. Als vuistregel voor de komende jaren hanteert CKS in het ‘Ontwerp’ scenario dat activiteiten voor volwassenen (21+) in beginsel niet kunnen rekenen op subsidiëring. Voor deze activiteiten wordt de subsidie afgebouwd, tot de volle kostprijs in rekening wordt gebracht. Dit geldt ook voor activiteiten die ouders met kinderen samen doen. Voor wat betreft de activiteiten op school geldt het beleid dat CKS de bemiddeling naar de scholen van de verschillende kunstmenu’s betaalt uit reguliere subsidies, maar dat de uitvoering van de activiteiten voor rekening gaat komen van de scholen, die hiervoor lumpsum door het rijk worden bekostigd. Hiermee stelt CKS zich hetzelfde op als andere cultuuraanbieders. CKS wil de meeste subsidie inzetten om het aanbod op het gebied van kennismaking te versterken en ook voor de verdieping in verschillende disciplines. Dit om zo een rijker aanbod te creëren. Ook is er meer aandacht voor de doorstroom naar de talentopleidingen.

Om deze laatste reden is een volledig ‘Vraaggestuurd’ scenario voor CKS minder aantrekkelijk, omdat de kans op volwaardige talentopleidingen daardoor zeer klein wordt. Voor wat betreft de podia is het streven te komen tot een kostendekkende programmering in combinatie met een privaat gefinancierd fonds. Global Goals: Cultuur Kwartier Sneek is een culturele instelling, die de Sustainable Development Goals (SDG’s) van belang vindt. Cultuur Kwartier is een maatschappelijk betrokken instelling die wil bijdragen aan onder andere: positieve gezondheid, welzijn, gelijke kansen voor iedereen, onderwijs, gendergelijkheid, plek bieden voor ontmoeting, werken aan het versterken van gemeenschappen en samenwerking. Een aantal doelen waaraan een bijdrage geleverd wordt: SDG 3: goede gezondheid en welzijn SDG 4: kwaliteitsonderwijs (d.m.v. cultuureducatie) SDG 5: gendergelijkheid SDG 11: duurzame steden en gemeenschappen SDG17: partnerschap om doelstellingen te bereiken Argumenten: Ad a. In de afgelopen periode heeft CKS gewerkt aan een nieuw beleidsplan voor de jaren 20252028. In eerste instantie is het oude beleidsplan van CKS met een jaar verlengd. Dit zodat de nieuwe directie, die in oktober 2024 is gestart, de tijd had voor een zorgvuldige (her)overweging van zaken.

Eind vorig jaar ontving de gemeente bij de aanvraag voor de jaarlijkse (reguliere) subsidie 2025 een niet sluitende begroting. Gezien de niet sluitende begroting en het ontvangen verzoek om aanvullende subsidiering is CKS gevraagd scenario’s uit te werken. In de raadsvergadering van 19 december 2024 heeft de raad ook aangegeven het belangrijk te vinden om bij een mogelijk volgend voorstel alternatieven voorgelegd te krijgen. In het nieuwe beleidsplan is dan ook een aantal scenario’s opgenomen, met daaraan gekoppeld een subsidiebehoefte per scenario. Een (cijfermatige) analyse van de organisatie heeft het belang van een inhoudelijke heroriëntatie onderstreept. Middels dit voorstel kan de raad hiervan kennis nemen.

5

Een plan voor de toekomst is van belang voor het voortbestaan van CKS. CKS heeft als overkoepelende organisatie voor Theater Sneek, poppodium Bolwerk, Kunstencentrum Atrium en het Cultuurbureau Akte2 een essentiële waarde en spilfunctie binnen de basisinfrastructuur van de gemeente en is een van de belangrijkste dragers van het cultuurbeleid. De organisatie heet Cultuur Kwartier Sneek, maar het bereik is veel groter. ‘Cultuur Kwartier Sneek/ Cultuur en Kunst SúdwestFryslân’ geeft de spreiding beter aan. CKS biedt de plek in Súdwest-Fryslân waar mensen kunnen doen, leren en beleven in de wereld van kunst & cultuur. De eerste focus van CKS is de gemeente Súdwest-Fryslân. Het aanbod is grotendeels hierop gericht. Met name het aanbod op de podia kent een nog grotere reikwijdte, voor het zuiden en westen van de provincie Fryslân. Met instellingen en initiatieven in de gehele gemeente werkt CKS samen en in de culturele sector en toerisme ook in de omliggende gemeenten. De talentopleidingen van CKS kennen een provinciale dekking. CKS draagt bij aan de verbondenheid van de samenleving én aan de persoonlijke en maatschappelijke groei van individu en mienskip. Het is belangrijk dat CKS qua begroting, bedrijfsvoering en beleid weer in control komt en dat dit ook duurzaam is (toekomstbestendig). Een meerjarig beleidsplan geeft hier richting aan.

Het nieuwe beleidsplan sluit aan bij het vastgestelde cultuurbeleid van de gemeente en raakt ook aan beleid in het sociaal domein, economie, onderwijs, toerisme, innovatie en stadsontwikkeling. Ad b. Het scenario ‘Ontwerp’ is het scenario dat van alle scenario’s het best aansluit op de in het gemeentelijk cultuurbeleid geformuleerde ambities en specifiek voor wat betreft de cultuureducatie. In ons beleid geven we aan dat we onze inwoners de kans willen geven om zichzelf creatief te ontwikkelen, talent te ontdekken en van cultuur te genieten. Kwaliteit staat daarbij voorop. De basis voor deze cultuureducatie leggen we op school, waar gepassioneerde en deskundige docenten een belangrijke rol bij spelen. Daarnaast streven we naar een goede overgang naar buitenschoolse cultuureducatie, voor diegenen die zich verder willen ontwikkelen. Lange leerlijnen zijn daarbij van belang. Het door CKS geschetste scenario beoordelen we als een kansrijk scenario, waarin de verdere borging in en samenwerking met het onderwijs en met andere partners, zoals het verengingsleven, volop de aandacht heeft. CKS heeft zelf ook als voorkeursscenario het ‘Ontwerp’ scenario aangegeven en heeft dit scenario van alle scenario’s ook het meest ver uitgewerkt in het beleidsplan.

Het uitspreken van een voorkeur door college en de raad is belangrijk voor het verdere draagvlak voor de uitrol van het beleid en ondersteunt CKS bij de verdere uitwerking in activiteiten. Deze worden in hoofdlijn benoemd in het beleidsplan en worden na besluitvorming door de raad verder geconcretiseerd in activiteiten- c.q. werkplannen van CKS. Het scenario ‘Ontwerp’ is het voorkeursscenario omdat dit scenario enerzijds het meest aansluit bij het gemeentelijk cultuurbeleid en ook het meest recht doet aan een benodigde optimalisatie van de organisatie. Het is ook het meest genuanceerd van de scenario’s. Het scenario legt de focus op jongeren, met als doel hen weerbaar, gezond en gelukkig te laten opgroeien. Dit werkt preventief. Door zinvolle culturele activiteiten op school en in de vrijetijd aan te bieden kan de druk op de (middelen van) jeugdzorg mogelijk worden beperkt. Op basis van de statuten van CKS dient het college goedkeuring te verlenen aan de vaststelling en/of wijziging van meerjarige beleidsplannen. Ad c. Voorgesteld wordt de gevraagde totale bijdrage van € 1.838.232 als gevolg van scenario ‘Ontwerp’ te dekken uit de Algemene reserve. De definitieve aanvraag voor aanvullende subsidiering is ontvangen nadat het begrotingsproces 2025 was afgerond.

Binnen de Cultuurbegroting, dan wel de begroting van het gehele sociaal Domein, worden geen oplossingen gezien ter ondersteuning van de instelling. De algemene reserve is het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente, dat kan worden ingezet om onvoorziene, onverwachte en niet te vermijden of te compenseren tegenvallers op te vangen. Dit is in het geval van CKS aan de orde. De (voorlopige) jaarcijfers 2024 laten een licht positief resultaat zien, maar het eigen vermogen moet nog steeds verder opgebouwd worden. CKS heeft aangegeven dat het uitgaat van een overgangsfase waarin de pijn met aanvullende subsidie moet worden opgevangen. Er is tot dusver hard door CKS gewerkt om de bedrijfsvoering op orde te brengen en weer in control te komen. De aanvullende gemeentelijke incidentele bijdragen die in 2024 zijn toegekend (kwijtschelding huur en energiecompensatie) hebben CKS in staat gesteld het jaar 2024 met een licht positief saldo af te sluiten. Ook is dat te danken aan door CKS doorgevoerde besparingen en betere ticketverkoop en externe verhuur in het vierde kwartaal. CKS heeft geconstateerd dat de financiële problematiek niet zozeer zit bij de programmering van het Theater en de andere podia maar eerder bij de educatie. Het scenario Ontwerp zet in op de versteviging daarvan. Het voorlopige positieve resultaat 2024 komt uit op € 369.000.

Echter er was eerder sprake van een negatief eigen vermogen

6

van € 301.000. Het eigen vermogen komt daarmee dus licht in de plus, maar om voor de toekomst financieel gezond te worden én te blijven zal het nodig zijn dit eigen vermogen de komende jaren nog steeds op te bouwen. De financiële positie van CKS is nog steeds fragiel te noemen. CKS heeft berekend dat samen met nieuwe aanvullende fondsen en extra deelnemersbijdragen voor activiteiten van volwassenen (21+) en voor activiteiten die ouders samen met kinderen doen het totaalbedrag van € 1.838.232 noodzakelijk is. Bij toekenning van subsidie zal hieraan een verantwoordingsplicht worden gekoppeld. Dit door middel van een jaarlijkse tussenverantwoording en een eindverantwoording over de jaren 20252028. De verantwoording zal aan het college worden voorgelegd ter vaststelling. Dit zal gelijktijdig zijn met de verantwoording van de jaarlijkse subsidie die CKS ontvangt. De verantwoording biedt inzicht, en is daarmee ook een controlemoment, in hoe de ontvangen subsidie is besteed en welke doelen zijn bereikt. Ook biedt het inzicht in de financiële stand van zaken van de organisatie. Zie ook bij ad d. Ad d. Na akkoord van de raad over toekenning van een totale bijdrage van € 1.838.232 aan CKS en de toestemming om dit bedrag te dekken uit de algemene reserve kan er beschikt worden aan CKS. Dit middels een voorlopig besluit op de aanvraag 2025-2028.

In het besluit geven we aan hoeveel subsidie CKS krijgt voor de jaren 2025 tot en met 2028 en waarvoor deze subsidie is bedoeld. Daarnaast geven we aan hoe we de subsidie betalen en hoe CKS moet verantwoorden. Het totaalbedrag van € 1.838.232 wordt daarin in vier tranches toegekend aan CKS (25% van het totaalbedrag per jaar). Dit op basis van een activiteitenplan per jaar en (tussentijdse- en eind-) verantwoording. Uit de verantwoording moet duidelijk blijken aan welke gerealiseerde activiteiten uit het beleidsplan 2025-2028 en het ontwerpscenario de aanvullende middelen zijn gekoppeld. Bij zowel de tussentijdse als de eindverantwoording vragen we om een balans met toelichting en een controleverklaring van de accountant. CKS heeft een meldingsplicht als er zaken aan de orde zijn die de hoogte van de subsidie kunnen beïnvloeden. De raad wordt na besluitvorming op de hoogte gehouden van de verdere uitwerking en inbedding van beleid in de organisatie van CKS en de financiën via jaarlijkse actieve informatie en via bestuursrapportages. Rol en bevoegdheid: Op grond van het Mandaatbesluit is het college bevoegd tot het nemen van besluiten over het verstrekken van subsidies voor een bedrag vanaf € 10.000,00 als daarvoor geen regelgeving of beleid is vastgesteld en voor zover passend binnen de budgettaire kaders.

Aangezien de aanvraag niet past binnen budgettaire kaders is een raadsvoorstel de aangewezen route. Risico’s: ▪ Een risico bij het scenario ‘Compensatie’ is precedentwerking. CKS stelt in dit scenario voor alsnog prijsstijgingen van de afgelopen 12,5 volledig te compenseren. Het is algemeen bekend dat kosten stijgen. Voor organisaties met personeel in dienst gaat het hierbij om serieuze bedragen. Het al dan niet indexeren gebeurt jaarlijks op basis van een raadsbesluit. In de periode 2011-2018 heeft de gemeente vanwege bezuiniging/harmonisatie geen index toegepast. Vanaf 2019/2020 ontstond meer ruimte en zijn subsidiebedragen wel geïndexeerd. Voor 2022, 2023 en 2024 zijn alle jaarlijkse subsidies geïndexeerd, dus ook de gevallen waarbij geen sprake is van loonsom. Voor 2021 en 2025 is besloten alleen organisaties met personeel in dienst te compenseren, zoals bij CKS het geval is. Zou bij CKS worden gecompenseerd, dan zou dit ook moeten gelden voor andere organisaties. Een risico van dit scenario is ook dat het een beleidsarm scenario is. Er kan wel wat aan optimalisatie van de organisatie worden gedaan, maar de insteek in dit scenario is hoofdzakelijk doorgaan op de ‘oude’ weg. Dit betekent niet de aanpak van daar waar de problemen zijn geconstateerd.

▪ Een risico bij het scenario ‘Vraaggestuurd’ is dat er eenmalig stevige kosten zijn, vanwege het afscheid dat genomen zou moeten worden van docenten in de kunsteducatie en zij uit dienst moeten gaan. De totale kosten worden geschat tussen de €4.000.000 en €5.000.000 eenmalig. Een ander risico is dit scenario is de afhankelijkheid van zzp-ers docenten die het aanbod moeten gaan regelen. Op de lange termijn is het wellicht het goedkoopste scenario, maar daarbij is verschraling van het aanbod waarschijnlijk. Er ontstaan geen lange leerlijnen. De kans op volwaardige talentopleidingen wordt zeer klein. ▪ Een risico bij het Scenario ‘Ontwerp’ zit in een afhankelijkheid qua mede financiering van fondsen/derden. Aan de andere kant willen we ook graag dat CKS ook andere subsidiemogelijkheden probeert binnen te halen naast de gemeentelijke subsidie. In dit

7

▪

scenario zit een rijker aanbod dan nu, maar is wel meer doelgroepgericht. Zo zullen niet meer alle activiteiten gesubsidieerd kunnen worden (bijvoorbeeld > 21+) en worden daarin scherpere keuzes gemaakt. Ook een scherpere kostenafweging qua gebruik van locaties verspreid over de gemeente is daar een consequentie van. Dit zal naar verwachting minder leslocaties betekenen. Er wordt een incidentele (meerjarige) financiering voorgesteld en geen structurele. Er wordt bij scenario het ‘Ontwerp” vanuit gegaan dat de periode van vier jaar een redelijke termijn is om de organisatie opnieuw in te richten en aanvullende subsidies (fondsen) te verwerven. CKS gaat actief aanvullende subsidies werven. In meest positieve geval is er geen geld meer nodig, behalve in de overgangsperiode. Er bestaat een risico dat er na 2028 toch opnieuw aanvullende middelen nodig blijken te zijn. Een incidentele bijdrage geeft CKS meer onzekerheid dan een structurele.

Financien: Toegekende subsidies 2025 Op basis van de Programmabegroting 2025 zijn aan CKS (voorlopige) subsidies toegekend voor het jaar 2025. Ook zijn er vanuit de Brede SPUK drie subsidies toegekend ten behoeve van het aanbod VO/MBO, participatie en Cool Súdwest. Een overzicht van de subsidies is opgenomen in onderstaande tabel. Tabel. Subsidies CKS 2025

Cultuur Theater Sneek, Poppodium Het Bolwerk, Kunstencentrum Atrium, cultuurcoach Educatie, Participatie / Jongeren & Cultuur Netwerk, Muziekexpressie gehandicapten * Schoolorkesten* Cultuureducatie VO/MBO (structureel)* Cultuureducatie VO/MBO (incidenteel)** Participatie (incidenteel)** Dichtbij meedoen Jaarlijkse subsidie Cultuurcoach Cool Súdwest Cultuurcoach Cool Súdwest – versterking cultuuraanbod binnen Cool** Totaal

Subsidie in € 3.706.396 23.923 11.054 20.000 22.000 28.818 20.000 3.832.191

* subsidie =inclusief index 2,92% **tijdelijke dekking via Brede SPUK, onderdeel versterken sociale basis. Het betreft de Brede Specifieke Uitkering (SPUK) regeling Sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026.

Eenmalige bijdrage 2025-2028 Het bedrag van € 1.838.232,00 wordt ten laste van de algemene reserve gebracht. De algemene reserve is het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente, dat kan worden ingezet om onvoorziene, onverwachte en niet te vermijden of te compenseren tegenvallers op te vangen. Na deze onttrekking bedraagt de stand van de algemene reserve nog € 18.212.826,30. De eenmalige bijdrage zal gelden voor de uitvoering van het beleidsplan 2025-2028 en geldt daarmee voor de periode 2025-2028. Na akkoord van de raad wordt dit verwerkt in de begroting. Juridisch: Algemene wet bestuursrecht Algemene subsidieverordening 2020 gemeente Súdwest-Fryslân We hebben een subsidierelatie met CKS (= publiekrecht) en geen opdrachtrelatie (= privaatrecht). CKS gaat zelf over het opstellen van een nieuw beleidsplan voor de organisatie. CKS heeft de gemeente bij het opstellen van het plan betrokken tijdens overleggen. In de statuten van CKS staat in Artikel 6 – Bestuur: taken en bevoegdheden, lid 5 dat dat de goedkeuring van het college van B&W nodig is bij de vaststelling of wijziging van meerjarige beleidsplannen. Op 27 mei 2025 heeft het college hieraan haar goedkeuring gegeven. Alternatieven: ▪ Kiezen voor een ander scenario dan het scenario ‘Ontwerp’. Dit wordt afgeraden (zie bij argumenten voor het scenario).

8

▪ ▪

▪

Kiezen voor een mix van scenario’s. Dit wordt afgeraden. CKS heeft een weloverwogen keuze gemaakt om het scenario ‘Ontwerp’ te presenteren als het voorkeursscenario. Het houden bij de jaarlijkse subsidie voor CKS. Dit wordt afgeraden omdat CKS zich dan nog steeds in een kwetsbare financiële positie blijft bevinden, een niet sluitende begroting houdt, en dan niet de benodigde koerswijziging kan inzetten. Consequentie is ook dat de accountant van CKS geen goedkeurende verklaring afgeven bij de jaarrekening over 2024 zolang er geen duidelijkheid is over de continuïteit. Kiezen voor structurele aanvullende subsidiering in plaats van incidentele (meerjarige) subsidiering.

Participatie en communicatie: Over de financiële situatie en de uitwerking van beleid en scenario’s zijn we, zowel ambtelijk als bestuurlijk, steeds in nauw overleg geweest met de directie en de raad van Toezicht van Cultuur Kwartier Sneek. Dit via bestuurlijke overleggen tussen gemeente en CKS die plaatsvonden in januari, april en juni 2025. Het eerst volgende overleg is gepland in september. Daarnaast vindt er maandelijks (ambtelijk) overleg plaats met CKS over de cijfers. Op 5 juni kunnen raadsleden zich door CKS laten informeren over hun bevindingen tijdens een informatieavond op locatie. Planning en vervolgproces: ▪ Planning is conform Lange termijn agenda. ▪ CKS informeren over de besluitvorming na de raadsvergadering van 10 juli 2025. ▪ Na akkoord van de raad inzake subsidie 2025-2028 bijgaande beschikking versturen. ▪ De raad wordt na de besluitvorming op de hoogte gehouden van de verdere uitwerking en inbedding van beleid in de organisatie van CKS en de financiën via jaarlijkse actieve informatie en via bestuursrapportages. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: Raadsvoorstel dekking kwijtschelding huurlasten 2024 CKS: https://sudwestfryslan.raadsinformatie.nl/document/14829168/1/Raadsvoorstel++Dekking+kwijtschelding+huurlasten+2024+Cultuur+Kwartier+Sneek?connection_type=1&connection_ id=8923690

Bijlage(n): 1. Beleidsplan 2025-2028 Cultuur Kwartier Sneek 2. Geografische spreiding buitenschoolse educatie 3. Beschikking 2025-2028 4. Actieve informatie april 2025 5. Actieve informatie jaarstukken 2023 Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. W.J. Sikkes

9

, burgemeester.

, wnd. gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Cultuur Kwartier Sneek Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 mei 2025;

besluit: a. b. c.

d.

kennis te nemen van het beleidsplan 2025-2028 Cultuur Kwartier Sneek; in te stemmen met de voorkeur van het college voor het scenario ‘Ontwerp’; een bijdrage, behorend bij scenario ‘Ontwerp’, beschikbaar te stellen aan CKS en dit bedrag te onttrekken uit de algemene reserve. Deze bijdrage wordt in één keer onttrokken en jaarlijks gespreid beschikbaar gesteld in vier gelijke termijnen van € 459.558, voor de uitvoering 2025-2028; kennis te nemen van bijgaande voorgenomen beschikking voor de jaren 2025 tot en met 2028.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 10 juli 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

10

, voorzitter.

, griffier.