Raadsvoorstel - Brede Verkenning ‘Súdwest-Fryslân en Empatec Samenwerking 2022-2026’

Ons nummer: R23.000016

*R23.000016*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Brede Verkenning ‘Súdwest-Fryslân en Empatec Samenwerking 20222026’ 9 maart 2023 Boarger en Mienskip 22 februari 2023 Marianne Poelman Ontwikkelen Klaas Abma

Voorstel: 1. In te stemmen met de uitvoering van de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport Raadsenquête Empatec (raadsbesluit 3 februari 2022). 2. De Brede Verkenning ‘Súdwest-Fryslân en Empatec. Samenwerking 2022-2026’ vast te stellen. Samenvatting: Dit raadsvoorstel betreft het vervolg van de raadsenquête uit 2021 en de besluitvorming daarover op 3 februari 2022. In het enquêterapport zijn aanbevelingen genoemd. Het college kreeg opdracht deze aanbevelingen uit te voeren. In het raadsvoorstel dat nu voorligt zijn puntsgewijs al deze aanbevelingen voorzien van een vervolg. Daarbij is de meest in het oog springende aanbeveling uit het enquêterapport nr. A, waarin oplossingen worden aangedragen om tot een beter construct te komen. Er zijn daarin drie concrete opties benoemd. Er waren ook andere vormen mogelijk. Deze moesten worden afgestemd met de andere deelnemende gemeenten. Het college kiest ervoor om de gesignaleerde problemen in de enquête op te lossen binnen het bestaande Empatec-construct. De onderbouwing daarvoor is beschreven in de Brede Verkenning. De concretisering ervan gebeurt deels in de Businesscase, deels in de aanpassingen van de GR FryslânWest en deels in het implementatieplan van de Businesscase. Van deze stukken is de eerste fase van de wijziging van de GR al behandeld en vastgesteld door de gemeenteraad (17 november 2022).

De Businesscase zelf, de tweede fase van de wijziging van de GR en het implementatieplan volgen in 2023. De Brede Verkenning is ‘de brug’ tussen deze stukken. De raad wordt gevraagd om dit document ook vast te stellen. Argumenten: Dit raadsvoorstel is de uitwerking van het besluit van de gemeenteraad van 3 februari 2022. Hieronder worden puntsgewijs de aanbevelingen op hoofdlijnen nagelopen. De aanbevelingen worden verder uitgewerkt in de Businesscase Werkleerbedrijf Fryslân-West, de tweede fase van de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West en in het implementatieplan van de Businesscase Werkleerbedrijf Fryslân-West.

In 2021 vond de raadsenquête Empatec plaats. De aanbevelingen uit het Rapport ‘Raadsenquête Empatec’ (blz. 86 t/m 88) zijn behandeld in de raad van 3 februari 2022. Ze zijn hieronder integraal overgenomen: Voorop staat dat de positie van de WSW’ers en P-wetters bij Empatec van zowel Súdwest-Fryslân als de andere gemeenten gewaarborgd moet blijven. Dat is een verantwoordelijkheid waarvoor de gemeenten aan de lat staan en blijven staan. A. De onderzoekscommissie heeft geconstateerd dat het huidige construct voor de governance niet langer voldoet. Het huidige systeem is gebaseerd op vertrouwen en mandatering van bevoegdheden die de gemeenteraad volgens de Gemeentewet niet uit handen kan geven. Het college loopt tegen dezelfde problematiek aan, omdat ook al hun bevoegdheden zijn overgedragen aan het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. In rustige financiële tijden kan dit werken, maar de gemeenteraad, de GR F-W en Empatec zijn in de afgelopen zes jaar zover uit elkaar gegroeid, dat vertrouwen en controle niet meer vanzelfsprekend zijn. Dat heeft zijn invloed op de keuze van het construct. Er zijn verschillende oplossingen mogelijk om tot een beter construct te komen. De enquêtecommissie ziet op basis van het onderzoek en de gesprekken die zij heeft gevoerd met experts mogelijke alternatieve opties. Het gaat bijvoorbeeld om de volgende opties: 1.

Opheffen van Empatec en alle activiteiten onderbrengen bij de GR F-W. In feite gaan we hiermee terug naar de situatie van vóór 2002. Rechtstreeks onderbrengen bij de GR F-W heeft als voordeel dat er meer zeggenschap zal ontstaan, maar dit blijft nog steeds indirect en zal gebaseerd moeten zijn op vertrouwen en het uit handen geven van bevoegdheden aan het bestuur van de GR F-W. 2. Opheffen van zowel Empatec als GR F-W en zelf de taken uitvoeren. Hierbij gaat de gemeente zelf de taken uitvoeren en wordt Empatec omgevormd naar een gemeentelijke afdeling. De controle vanuit college en raad is rechtstreeks en het beleid kan door de gemeente zelf worden bepaald. Hierbij is het ook mogelijk om als “centrumgemeente” taken voor kleinere gemeenten uit te voeren. Voordeel is ook dat er geen aanbestedingsdiscussies gevoerd hoeven te worden. 3. Opheffen van de GR F-W, maar Empatec als overheids-NV in stand houden. Het personeel is rechtstreeks in dienst bij Empatec. Er wordt niet aanbesteed maar met dienstverleningscontracten per gemeente gewerkt. Dit kunnen prestatiecontracten zijn voor de Wsw- en P-wettaken die de gemeente kwijt wil. De aandelen worden dan verdeeld over de deelnemende gemeenten. Er zijn verschillende verdeelsleutels mogelijk. De aandeelhouders hebben een zware stem en de RvC zit mede namens de aandeelhouders.

We zijn ons ervan bewust dat er andere vormen, alsmede meng- en tussenvormen mogelijk zijn. We bevelen aan bovenstaande vormen op korte termijn te verkennen en daarover een richtinggevend besluit te nemen in afstemming met de andere deelnemende gemeenten. Om de complexiteit in het samenwerkingsconstruct te reduceren bevelen we aan daarbij als uitgangspunt te onderzoeken dat de GR uit de keten Empatec, GR F-W, college en raden gehaald moet worden. De uittredende gemeenten worden daarmee direct aandeelhouder van Empatec. Dat maakt een betere, directe samenwerking met en sturing op Empatec mogelijk. B. Totdat sprake is van duidelijkheid over het toekomstige construct, is het van belang dat gebruik wordt gemaakt van jaarovereenkomsten om te komen tot duidelijke samenwerkings- en prestatieafspraken ter versterking van de sturing op Empatec. C. Het college moet de gemeenteraad niet alleen op vaste momenten zoals de begroting en jaarrekening informeren, maar ook tussentijds vroegtijdig en actief informeren als er binnen bepaalde dossiers problemen geconstateerd worden die invloed kunnen hebben op inhoudelijke of financiële kaderstelling.

D. In het algemeen moet de governance van en sturing op verbonden partijen binnen en door de gemeente Súdwest-Fryslân worden versterkt, zowel financieel als juridisch. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen de opdrachtgevers- en de eigenaarsrol. De opdrachtgeversrol ligt veelal bij de desbetreffende beleidsafdeling. De invulling van de eigenaarsrol ten aanzien van verbonden partijen als gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen moet (nog) eenduidig binnen de organisatie worden belegd en bemenst. Daarbij moeten checks & balances niet alleen bij vaste momenten als begroting en jaarrekening worden versterkt, maar ook lopende het jaar bij belangrijke besluitvorming. De eerdere lessen uit het ‘213a onderzoek verbonden partijen’ moeten integraal worden geïmplementeerd. E. We bevelen de gemeenteraad aan het college te vragen aan de hand van een plan van aanpak inzichtelijk te maken op welke wijze de aanbevelingen uit dit rapport geïmplementeerd en uitgevoerd gaan worden. Ook bevelen we de raad aan het college te vragen om de gemeenteraad periodiek met een voortgangsrapportage te informeren over de stand van zaken van de implementatie en uitvoering van de aanbevelingen, bijvoorbeeld elke zes maanden totdat raad en college met elkaar concluderen dat de gewenste eindsituatie is bereikt.

Tot zover de aanbevelingen zoals die waren opgenomen in het Rapport ‘Raadsenquête Empatec’. Onderstaand treft u de uitwerking puntsgewijs aan. A. Uitwerking van de aanbeveling om te komen tot een beter construct In een brief van 12 januari 2022 heeft het voormalig college u geïnformeerd om voor de verbetering van het construct verschillende varianten te verkennen en daartoe meerdere opties uit te werken. Het leidende uitgangspunt daarbij was dat de uit te werken opties moesten bijdragen aan het realiseren van de waarden uit de visie op de Participatiewet, namelijk het belang van de doelgroep en met de nodige ondersteuning waar mogelijk toewerken naar zelfstandigheid en regulier werk. De enquêtecommissie noemt concreet drie mogelijke opties. In het kort komt het erop neer dat het gaat om het opheffen van de GR Fryslân-West, van de NV Empatec of van allebei. Overleg met de andere gemeenten heeft uitgewezen dat Súdwest-Fryslân dit niet zelfstandig kan besluiten. Juridisch is dat niet geregeld. Daarvoor is ook steun van de andere gemeenten nodig. Zij hebben aangegeven verder te willen in de GR en met Empatec. De optie die dan overblijft is dat SúdwestFryslân uit de GR stapt en daarmee ook uit Empatec. Daarvoor gelden de uittredingsregels van de huidige GR.

Op basis van jurisprudentie is het aannemelijk dat Súdwest-Fryslân dan drie keer de jaarlijkse bijdrage moet betalen, verspreid over vijf jaren. De bijdrage van Súdwest-Fryslân bestaat uit de jaarlijkse Rijksbijdrage voor de Wsw (in 2022 ging dit om circa € 15 miljoen) en om de jaarlijkse eigen bijdrage voor de Wsw, Beschut werken in de voormalige ID-WIW’ers (in 2022 ging dit om circa € 2,22 miljoen). Dat gaat dan om drie maal € 15 miljoen plus drie maal € 2,22 miljoen, in totaal dus circa € 52 miljoen. Daarnaast verwachten we kosten voor het zelf opzetten van een organisatie die de taken gaat uitvoeren. De organisatie moet opnieuw worden ingericht en daarbij zijn verschillende opties denkbaar: 1. het zelf opzetten van een werkleerbedrijf, 2. een bestaand werkleerbedrijf 3. bestaande werkleerbedrijven overnemen, 4. het opnieuw (deels) aanbesteden van activiteiten Súdwest-Fryslân heeft zelf geen expertise in huis om een werkleerbedrijf op te zetten ofwel over te nemen. Naast een miljoeneninvestering in terreinen, huisvesting, machines en installaties vraagt een dergelijke keuze om een forse investering in het ontwikkelen van kennis, ervaring en een goed netwerk. Súdwest-Fryslân zou voor ca. vijfhonderd mensen in de Wsw een bedrijf moeten gaan bouwen, met daarbij ook ca. zestig fte aan overhead.

Overigens wil dit niet zeggen dat daarmee alle geconstateerde problemen worden opgelost. Al met al is dit voor het college reden genoeg om deze weg niet in te slaan en te focussen op het oplossen van de geconstateerde problemen, samen met Waadhoeke, De Fryske Marren en Harlingen en met Empatec. Dit ging met name om financiële problemen en problemen met het construct voor de governance van de GR en de NV. Het belangrijkste was dat het vertrouwen over en weer weg was en dat (mede daardoor) de controle op de GR Fryslân-West en de NV Empatec te wensen overliet.

De afgelopen tijd is veel aandacht besteed aan het terugwinnen van het vertrouwen onderling in de GR en ook het vertrouwen in het bestuur en de directie van Empatec. Daarnaast had het college al aangegeven om breed te verkennen hoe Súdwest-Fryslân de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet wil uitvoeren. Op grond van de resultaten van deze zogenoemde Brede Verkenning besluit Súdwest-Fryslân in welke vorm en met wie zij de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet uit wil voeren. Deze Brede Verkenning levert aanzetten voor verbeteringen op het vlak van: 1. Dienstverlening/uitvoering (herkenbaar, efficiënt en bereikbaar voor degene die er een beroep op doet), 2. Besturing inclusief governance en structuur (wendbaar en een duidelijke verdeling van rollen, taken en bevoegdheden), 3. Financieel beheer (verbetering van sturing en grip). Deze verbeteringen worden uitgewerkt in de Businesscase, de wijziging van de GR Fryslân-West en het implementatieplan van de Businesscase. De uitwerking van deze Businesscase ligt voor in een separaat raadsvoorstel. Een deel van de problemen met de grip op Empatec kan ook ondervangen worden door de wijziging van de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen. Die wijziging brengt met zich mee dat alle Gemeenschappelijke Regelingen waarin Súdwest-Fryslân deelneemt aangepast moeten worden. De GR Fryslân-West dus ook.

De eerste fase van de wijziging van de GR Fryslân-West is inmiddels door alle gemeentebesturen vastgesteld (de raad van Súdwest-Fryslân heeft hiervoor op 17 november 2022 toestemming gegeven). Daarmee is de positie van de deelnemende gemeenten versterkt doordat het Dagelijks Bestuur van de GR geen meerderheid heeft in het Algemeen Bestuur. In de tweede fase, die op dit moment ambtelijk en bestuurlijk wordt voorbereid, worden verder gezamenlijke afspraken gemaakt over andere onderwerpen op het gebied van de governance, de versterking van de positie van de gemeenteraad, de passieve en actieve informatieplicht van de GR, het al of niet instellen van een adviescommissie, regels over uittreding, afspraken over de evaluatie van de GR en bv. regels over vormen van participatie. Deze tweede fase van de wijziging van de GR zal in het voorjaar van 2023 worden uitgewerkt. Net als bij de eerste fase is voor het wijzigen toestemming nodig van de vier gemeenteraden en besluiten van de vier colleges. Een gezamenlijke informatiebijeenkomst hiervoor is gepland voor 1 maart a.s. Gezamenlijk met de andere gemeenten, de GR en met Empatec wordt op dit moment ook gewerkt aan het implementatieplan voor de Businesscase. Daarin worden de hoofdlijnen van de Businesscase nader uitgewerkt en worden de formatie en het functiegebouw van Empatec op hoofdlijnen opgesteld.

Ook wordt aangegeven wat de kaders van de businesscase in detail betekenen voor de vakbedrijven van het Werkleerbedrijf. Verder worden er afspraken opgenomen over de overlegstructuur en de samenwerkingscultuur tussen de gemeenten en Empatec. Ook wordt de planning & control cyclus beschreven. Tot slot zal het plan een risicoparagraaf bevatten en een communicatieplan. Daarnaast zullen wij ook nog werken aan het versterken van onze eigen organisatie. Empatec kan in de toekomst worden gepositioneerd als een verlengde van de eigen gemeentelijke organisaties. Dat vraagt wat van Empatec, maar het vraagt ook wat van de eigen organisatie. De aansturing en de controle op Empatec zal zowel bestuurlijk als ambtelijk moeten worden verbeterd. Dat geldt in het bijzonder voor de opdrachtgevende rol van de gemeenten richting het Werkleerbedrijf. Omdat Súdwest-Fryslân hierbij het meeste belang heeft, zal juist deze rol de komende tijd versterkt moeten worden. B. Het gebruik maken van jaarovereenkomsten om te komen tot duidelijke samenwerkingsen prestatieafspraken ter versterking van de sturing op Empatec. In de brief van 12 januari 2022 heeft het college al aangegeven dat wij deze aanbeveling onderschrijven. Een overeenkomst heeft als doel het vastleggen van de afspraken tussen de gemeente SúdwestFryslân en Pastiel.

Ieder van de vier deelnemende gemeenten in de GR Fryslân-West stelt zo’n individuele dienstverleningsovereenkomst (DVO) op.

Hierin staat beschreven welke specifieke werkzaamheden Pastiel voor de gemeente moet verrichten. Bovendien worden ook de aantallen werkzoekenden genoemd die de gemeente moet aanleveren bij Pastiel. Ook wordt aangegeven op welke wijze Pastiel over de voortgang rapporteert. De door Pastiel te verrichten werkzaamheden en de door de gemeente aan te leveren aantallen werkzoekenden worden vertaald in (financiële) afspraken. Ieder jaar wordt er een nieuwe Dienstverleningsovereenkomst opgesteld voor het nieuwe jaar. In het Implementatieplan van de Businesscase wordt ook ingegaan op het gebruik van jaarovereenkomsten. C. De gemeenteraad vroegtijdig en actief te informeren bij problemen die invloed kunnen hebben op de inhoudelijke en financiële kaderstelling. Ten aanzien van de governance structuur zijn de GR en de NV ontvlochten, de samenstelling van het AB en DB is aangepast en er is in de GR een (nieuwe) onafhankelijke controller en secretaris aangesteld. Bovendien is de bedrijfsvoering van Empatec nu beter op orde dan een aantal jaren terug. Deze stappen zijn een verbetering ten aanzien van de checks and balances. De planning en control cyclus van de GR en NV is aangepast. Naast het opstellen van de jaarrekening en (meerjaren)begroting wordt er op kwartaalbasis gerapporteerd.

Aanvullend op de jaarlijkse overleggen is er elk kwartaal een controllersoverleg waarin Empatec en de aandeelhoudende gemeenten de kwartaalrapportage doorlopen. De rapportage geeft periodiek inzicht in de resultaten en het gezamenlijk overleg biedt de mogelijkheid om zaken nader uit te diepen. Nadat een rapportage besproken is in het controllersoverleg komt de rapportage op de agenda van het AB en DB. Naast de planning en control cyclus is er de reguliere accountantscontrole en het provinciaal (repressief) toezicht. Dit betreft geen nieuwe stap maar het zorgt wel voor een extra controle door een onafhankelijke partij. Op het gebied van invloed op beleidsmatige doelstellingen zetten we nog de nodige stappen. De jaarovereenkomsten zijn voorbeelden waarin o.a. de beleidsmatige doelstellingen van SúdwestFryslân in overeenstemming met Empatec worden gedefinieerd. Het monitoren van deze doelstellingen gebeurt bijvoorbeeld al in de vorm van een (kwartaal)rapportage die als actieve info naar de gemeenteraden worden gestuurd. Om de financiële transparantie te verbeteren is er een eenduidige toekomstbestendige kostenverdeling tussen GR en NV gemaakt. Deze biedt duidelijkheid aan betrokken partijen en geeft aan welke kosten voor rekening van de GR en welke voor rekening van de NV zijn.

Het is voor alle belanghebbenden van betekenis dat er continue gewerkt wordt aan een constructieve verbetering van de bovengenoemde aandachtspunten. Het afgelopen jaar is er al het nodige gebeurd. Voor de zaken die nog niet zijn uitgewerkt en/of waar nog geen beslissing over genomen is, geldt dat deze uitgewerkt worden in de komende periode. Dat gebeurt in de Businesscase, de tweede fase van de wijziging van de GR Fryslân-West en in het implementatieplan van de Businesscase. D. Empatec als voorbeeld van de versterking van de governance en de sturing op verbonden partijen. Een verbonden partij is een externe organisatie waarmee de gemeente zowel een financiële band als een bestuurlijk connectie heeft. Dat betekent ten eerste dat de gemeente een jaarlijkse bijdrage overmaakt, garant staat voor verliezen en/of bijvoorbeeld leningen heeft verstrekt. Ten tweede moet de gemeente in het (dagelijks of algemeen) bestuur zitting nemen. De lijst met verbonden partijen wordt tweemaal per jaar geactualiseerd en in een (wettelijk verplichte) paragraaf opgenomen in zowel de jaarrekening als de programmabegroting. Het college, de gemeenteraad en de externe belanghebbenden hebben daarmee inzicht in de gemeentelijke connecties met deze verbonden partijen.

De Gemeenschappelijke Regelingen (formele samenwerkingsverbanden tussen meerdere gemeenten), worden daarnaast opgenomen in een Register dat binnen de organisatie door het team Juridische en VeiligheidsZaken (JVZ) up to date wordt gehouden.

De wijze waarop de gemeente sturing heeft op deze verbonden partij is mede afhankelijk van de juridische structuur van de verbonden partij. De sturing als aandeelhouder van een structuur NV is veel meer op hoofdlijnen en aan wettelijke beperkingen gebonden, dan de sturing als lid van het bestuur van een Gemeenschappelijke Regeling. Daarnaast zijn er ook verenigingen zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Vereniging van Friese Gemeenten (VFG) waar wij een financiële en bestuurlijke band mee hebben. Per categorie zijn deze opgenomen in de paragraaf Verbonden Partijen. Bepaalde verbonden partijen zijn min of meer verplicht, zoals de FUMO (Fryske Utfieringstjinst Miljeu en Omjouwing), waar het rijk het bestaan van een regionale uitvoeringsdienst wettelijk verplicht heeft gesteld. Andere verbonden partijen zijn door gemeenten zelf opgericht of heeft de gemeente er zelf voor gekozen om deel te nemen. Zo organiseert onze gemeente het sociaal domein en ICT in eigen hand, terwijl andere gemeenten er voor hebben gekozen om deze in gezamenlijkheid te (laten) organiseren. Een verbonden partij verantwoordt zich jaarlijks over de uitgevoerde activiteiten en financiën, legt essentiële besluiten voor aan de deelnemers en informeert hen periodiek over de voortgang. Daartoe krijgt de gemeente diverse keren per jaar vergaderstukken toegestuurd.

De inhoudelijk medewerker vanuit het vakteam is verantwoordelijk voor het in positie brengen en houden van onze gemeente door het tijdig verzamelen van informatie, het beoordelen van de relevante informatie en het uitbrengen van onafhankelijk ambtelijk advies. Het vakteam voorziet de verantwoordelijke portefeuillehouder van een advies over de vergaderstukken. Het vakteam zal waar nodig voor specifieke onderwerpen advies inwinnen bij andere teams of indien nodig partijen, als het gaan om financiën, juridisch, governance of communicatie. Essentiële stukken van verbonden partijen worden voorgelegd aan het college en/of de gemeenteraad. Zo kan de gemeenteraad haar zienswijze over bijvoorbeeld begrotingen van Gemeenschappelijke Regelingen uitbrengen. Ook moet zij het college de gelegenheid geven te besluiten over wijzigingen in de juridische teksten van deze Regelingen. Bijvoorbeeld over wijzigingen in doelstellingen, aanlevering van informatie en risico’s. De gemeenteraad kan ook onderzoek laten doen naar een verbonden partij, maar ook de Rekenkamer kan dat doen. De gemeentelijke Rekenkamer heeft, naast dat zij onderzoek doet naar het beleid en de uitvoering van het college en de gemeenteraad, ook de bevoegdheid om uitgebreid onderzoek te doen bij bepaalde verbonden partijen zoals Gemeenschappelijke Regelingen.

Zo heeft de Rekenkamer in november 2017 haar eindrapport Onderzoek Financieel belang gepresenteerd waarin ook enkele deelnemingen zijn meegenomen. Daar kwamen geen (grote) aanbevelingen uit voor de aansturing van verbonden partijen. Er zijn ook financiële risico’s verbonden aan het deelnemen aan verbonden partijen. De gemeente staat aan de lat bij verliezen, heeft in sommige gevallen garanties voor leningen afgegeven en het uittreden gaat vaak gepaard met substantiële afkoopsommen. Het team Financiën verzamelt de risico’s vanuit de vakteams en vult dit aan vanuit hun eigen expertise. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een risico analyse systematiek om een passende omvang van de algemene reserve (het ‘weerstandsvermogen’ van de gemeente) te berekenen. Daarover wordt gerapporteerd in de programmabegroting en de jaarrekening. In het 213a-onderzoek van eind 2015 (zie het enquêterapport, blz. 20/21) werd onder andere geadviseerd om de teksten van de GR aan te passen aan de meest recente regelgeving. Daartoe werden aanscherpingspunten op het vlak van sturing aangegeven. Voor Empatec zijn inmiddels al enkele verbeteringen doorgevoerd in de governance en sturing. In de eerste fase van de wijziging van de GR is vooral de versterking van het Algemeen Bestuur van belang.

Op basis van de nieuwe Wet gemeenschappelijke regeling mogen de leden van het Dagelijks Bestuur geen meerderheid van stemmen in het Algemeen Bestuur hebben. Nu elke gemeente een tweede vertegenwoordiger heeft kan het AB onafhankelijk van het DB besluiten nemen. De stemverhoudingen zijn gefixeerd conform de verhouding zoals die de afgelopen jaren was (De Fryske Marren 2; Harlingen 1; Súdwest-Fryslân 4; Waadhoeke 2). Daarmee is het niet meer noodzakelijk de stemverhouding jaarlijks vast te stellen. Deze stemverhouding geldt voor interne besluitvorming van het AB. De stemverhouding in het DB blijft ongewijzigd. Hier geldt namelijk de besluitvorming bij gewone meerderheid en iedere deelnemer heeft daar één stem.

Bij de reactie op aanbeveling A is al aangegeven welke punten in de tweede fase worden uitgewerkt. E. Plan van Aanpak om de aanbevelingen uit te werken. De enquêtecommissie had aanbevolen om aan de hand van een plan van aanpak inzichtelijk te maken op welke wijze de aanbevelingen uit het enquêterapport geïmplementeerd en uitgevoerd zouden worden, en om de gemeenteraad daarover periodiek met een voortgangsrapportage te informeren. Na de raadsverkiezingen van maart 2022 is een nieuwe coalitie aangetreden en is een nieuw college gevormd. De nieuwe politieke situatie gaat uit van de optie om binnen het Empatec-construct te blijven en daartoe de bestaande gemeenschappelijke regeling te verbeteren. Doel was om snel helderheid over de toekomst voor alle betrokkenen te creëren. Dat werd op 28 juni 2022 verwoord in een actieve info met daarin de stand van zaken van de voortgang van de uitwerking van het raadsbesluit van 3 februari 2022 en de keuzes die het college had gemaakt. Dat zou gerealiseerd worden door een vernieuwde GR Fryslân West. In de raadsvergadering van 7 juli 2022 heeft het college hierop een nadere toelichting gegeven. Daarnaast had het voormalig college op 7 december 2021 opdracht gegeven om breed te verkennen hoe Súdwest-Fryslân de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet kan uitvoeren. Bijgaande Brede Verkenning werkt deze opdracht uit.

De enquête-aanbevelingen worden hierin ook nog eens genoemd die vervolgens in de Businesscase, de tweede fase van de wijziging van de GR en het implementatieplan van de Businesscase verder zullen worden uitgewerkt. Risico’s: In de Brede Verkenning zijn in hoofdstuk 7 risico’s en kanttekening gesignaleerd. Dat geldt ook voor de Businesscase (hoofdstuk 14) en het nog op te stellen implementatieplan van de Businesscase. Financiën: In de Brede Verkenning (hoofdstuk 4) is een globaal inzicht gegeven van de mogelijke kosten voor Súdwest-Fryslân in het geval van uittreding. Daarnaast zijn in hoofdstuk 6 leidende principes op het vlak van financiën en control benoemd, die in hoofdstuk 7 verder zijn uitgewerkt. Ook in de Businesscase en het implementatieplan daarvan wordt ruimschoots aandacht besteed aan financiën en control. Het raadsvoorstel over de Businesscase bevat ook een concretisering van de financiële gevolgen voor Súdwest-Fryslân. Andere opties: n.v.t. Wettelijke basis: Wet Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West Gemeentewet Participatiewet Wet Sociale Werkvoorziening Global Goals: Dit raadsvoorstel heeft raakvlakken met de volgende Global Goals: − Uitbannen van alle vormen van (extreme) armoede (global goal nr. 1) − Inclusieve, economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen (global goal nr.

8) − Bevorderen van veiligheid, publieke diensten en recht voor iedereen (global goal nr. 16).

Wie zijn betrokken: Gemeenten Waadhoeke, Harlingen en De Fryske Marren GR Fryslân-West NV Empatec Wijze van participatie: n.v.t. Digitale links naar informatiebronnen: Het eindrapport raadsenquête Empatec van december 2021. In welke fase: Als dit voorstel wordt aangenomen, kan de raad een besluit nemen over de Businesscase. Als de raad die ook vaststelt, heeft Súdwest-Fryslân dezelfde besluiten genomen als de gemeenten Waadhoeke, Harlingen en De Fryske Marren. In de loop van 2023 volgen dan nog de tweede fase van de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West en het implementatieplan. Over deze laatste onderwerpen worden, in overleg met de radenwerkgroep, voor de raden van de vier gemeenten nog bijeenkomsten georganiseerd. Als de raad over dit voorstel geen besluit neemt, dan komt de besluitvorming over het volgende onderwerp ‘Businesscase Werkleerbedrijf Fryslân-West’ te vervallen. Planning vervolg in de raad/LTA: Zie hierboven bij ‘in welke fase’.

Bijlage(n): 1. ‘Súdwest-Fryslân en Empatec. Brede Verkenning Samenwerking 2022-2026’.

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Brede Verkenning ‘Súdwest-Fryslân en Empatec. Samenwerking 2022-2026’ Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 31 januari 2023; besluit: 1. In te stemmen met de uitvoering van de aanbevelingen uit het onderzoeksrapport Raadsenquête Empatec (raadsbesluit 3 februari 2022). 2. De Brede Verkenning ‘Súdwest-Fryslân en Empatec. Samenwerking 2022-2026’ vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 9 maart 2023

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

, voorzitter.

, griffier.