Raadsvoorstel - Bibliotheekbeleid 2022-2026

Ons nummer: R22.000140

*R22.000140* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Bibliotheekbeleid 2022-2026 17 november 2022 Boarger en Mienskip 2 november 2022 Petra van den Akker, Cultuur en Sport Linda Ligthart

Voorstel: De raad besluit de Notitie Bibliotheekbeleid Súdwest-Fryslân 2022-2026 vast te stellen. Samenvatting: In Súdwest-Fryslân willen we een plek zijn voor de jonge en de oudere generatie, een plek waarin iedereen gelijke kansen krijgt om gelukkig en gezond te zijn. De bibliotheek zien we hierbij als belangrijke laagdrempelige voorziening. Belangrijk voor vitale kernen en sociale cohesie. De bibliotheek is een ontmoetingsplek voor inspiratie, informatie, een plek om tot rust te komen, om te leren, voor menselijk contact bij vragen. De bibliotheek krijgt een steeds bredere rol in onze lokale samenleving. In het nieuwe beleid maken we meer dan voorheen een koppeling met maatschappelijke opgaven. We willen de groeiende maatschappelijke waarde van de bibliotheken beter benutten bij de opgaven waarvoor we in Súdwest-Fryslân staan. We nemen vijf maatschappelijke opgaven als het kompas voor de komende jaren om met de (zes) bibliotheken in onze gemeente en partners te bouwen aan een SúdwestFryslân waar iedereen kan meedoen en zich verder kan ontwikkelen. Argumenten: De vijf opgaven zijn: 1. Vergroten van taalvaardigheid door stimuleren van lees-en taalplezier Hierbij gaat het om het stimuleren van lees- en taalplezier bij kinderen, jongeren en volwassenen, zodat de taalvaardigheden worden ontwikkeld die nodig zijn om mee te doen in de maatschappij.

Kern van deze opgave: het vergroten van taalvaardigheid, leesmotivatie vergroten, verkleinen van ongelijkheden, taalachterstanden voorkomen en laaggeletterdheid bestrijden. 2. Vergroten van digitale vaardigheden en digitale weerbaarheid (digitale inclusie) Digitale vaardigheden en digitale weerbaarheid zijn voor jong en oud noodzakelijk. Deze vaardigheden zijn van grote waarde om zelfredzaam te kunnen zijn, minder of niet vast te lopen in de digitale wereld, mee te kunnen doen op school en ook voor een kansrijke arbeidsmarktpositie van inwoners. Kern van deze opgave: mee kunnen doen door beheersen van digitale vaardigheden, zelfredzaamheid vergroten, veilig mee kunnen doen in de digitale wereld. 3. Een leven lang (informeel) ontwikkelen voor iedereen De focus ligt op laagdrempelig aanbod van activiteiten gericht op interesses en kennis, ontdekken en het opdoen van andere perspectieven en nieuwe inzichten. Kern van deze opgave: stimuleren van ontwikkeling voor jong en oud, de bibliotheek als interessante plek voor jongeren om talent te ontdekken, aanbod ontwikkelen dat de positieve gezondheid van inwoners bevorderd.

1

4. Versterken van gemeenschappen en bijdragen aan leefbaarheid Bibliotheken zijn belangrijke voorzieningen voor ontmoeting in de kernen, waardoor sociale samenhang wordt vergroot. De bibliotheken kunnen ideeën en initiatieven van inwoners faciliteren en daar waar mogelijk verder brengen. In de bibliotheken komen nieuwe gemeenschapsrelaties tot stand en wordt de verbinding en betrokkenheid met de eigen leefomgeving versterkt. Hierdoor helpen inwoners elkaar ook verder. Kern van deze opgave: versterken leefbaarheid, sociale cohesie, burgerschap, meedoen. 5. Verstevigen inclusieve meertalige samenleving Bibliotheken vergroten kennis en bewustwording over de meertalige samenleving, zodat ongelijkheden als gevolg van taakverschillen worden verminderd. De bibliotheek verbindt verschillende taal-en cultuurgroepen, zodat sociale samenhang wordt versterkt. Er is aandacht voor thuistaal, waardoor mensen zich gezien en gehoord voelen. Kern van deze opgave: het ondersteunen van meertaligheid en een vanzelfsprekend gebruik van het Fries en de andere talen die - naast het Nederlands - worden gesproken in onze gemeente. De eerste drie opgaven, die op de eerste bladzijde worden genoemd, sluiten aan bij het landelijk afgesproken Bibliotheekconvenant. De laatste twee opgaven zijn voor onze gemeente en ook regionaal en provinciaal relevant.

Bibliotheken Mar en Fean trekt hierbij samen op met andere bibliotheken in Friesland en de ondersteuningsorganisatie van deze bibliotheken Fers. Ook is er afstemming met gemeente Heerenveen en gemeente de Fryske Marren, waar Bibliotheken Mar en Fean ook de bibliotheekaanbieder is. In de Notitie Bibliotheekbeleid Súdwest-Fryslân 2022-2026 leest u de nadere onderbouwing van de opgaven. Wat speelt er? En wat doet de bibliotheek al. In de Notitie Bibliotheekbeleid geven we aan waarvoor we de komende periode willen gaan. We koppelen hierbij aan elke maatschappelijke opgave een impactdoel en drie grotere doelen. Hier gaan we (jaarlijkse) uitvoeringsafspraken over maken met onze aanbieder Bibliotheken Mar en Fean. Risico’s: Voor bibliotheekbeleid dat maatschappelijke opgaves aanpakt is continuïteit in samenwerking nodig. Het gaat om grote onderwerpen waarvoor we met elkaar aan de lat staan. De bibliotheek kan dit niet alleen, net als dat de gemeente dat niet alleen kan. Samenwerking vanuit verschillende partners is noodzakelijk. Financiën: Jaarlijkse subsidie Het nieuwe bibliotheekbeleid stellen we op binnen de bestaande financiële kaders. Er is sprake van een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening op basis van de huidige financiering. Uitgangspunt voor de subsidie 2023 is de toegekende subsidie van 2022: € 2.148.772,- (= inclusief index 2022).

Eventuele indexering met betrekking tot 2023 is onder voorbehoud van de raad. Ambitie Er ligt een ambitie voor het verhogen van het aantal scholen met een Bibliotheek op School contract en het verhogen van het aantal Boekstartlocaties. We verkennen of en zo ja welke (duurzame) financiering mogelijk is binnen de bestaande (o.a. onderwijs) budgetten. Ook wordt gekeken naar mogelijkheden van incidentele middelen (zoals NPO-gelden). Voor een gewenste impuls aan de DigiTaalhuizen kijken we eveneens naar mogelijkheden. Mogelijke overheveling subsidie Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) naar gemeenten Het Rijk heeft het voornemen om de voortzetting van subsidie voor de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) in de bibliotheken via gemeenten aan bibliotheken te laten uitkeren. Dit zal op zijn vroegst per 1 januari 2023 zijn. Hiervoor wordt een specifieke uitkering (SPUK) opgesteld. Zodra hier meer over bekend is gaan we in gesprek met Bibliotheken Mar en Fean. Het is belangrijk dat we de kwaliteit en continuïteit van de informatiepunten borgen. Andere opties: Het nieuwe beleidskader niet vaststellen. Dit wordt niet als wenselijk gezien, omdat we dan geen heldere ambities en doelen hebben voor de komende periode.

2

Wettelijke basis: Sinds 2015 is er een bibliotheekwet: Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Hierin staat dat gemeenten gaan over het lokale bibliotheekbeleid. De Wsob maakt het mogelijk dat gemeenten in grote mate zelf kunnen beslissen over de inrichting van het lokale bibliotheekwerk. Global Goals: De Notitie Bibliotheekbeleid 2022-2026 draagt bij aan verschillende Sustainable Development Goals (SDG'S), zoals 'kwaliteitsonderwijs' en 'duurzame steden en gemeenschappen'. De Global Goals zijn opgenomen in de Notitie. Ook hebben we in de bijlage van de Notitie Bibliotheekbeleid een matrix uitgewerkt. Hierin verbinden we ambities uit het coalitieakkoord met het programma van Bibliotheken Mar en Fean. Hierbij geven we aan op welke wijze aan de SDG's wordt of kan worden bijdragen. Wie zijn betrokken: Bibliotheken Mar en Fean en diverse partijen (intern en extern) rondom de bibliotheken. Zie ook bij wijze van participatie en bijlage 1 van de Notitie. Wijze van participatie: Bij het tot stand komen van deze notitie hebben diverse partijen (zowel intern als extern) meegedacht, zoals Fers, Provincie Fryslân, andere gemeenten en collega's van gemeente SúdwestFryslân o.a. Beleid Sociaal Domein, Vastgoed, Cultuur en Communicatie. Er was sprake van constructieve afstemming (co-creatie) met Bibliotheken Mar en Fean. Digitale links naar informatiebronnen: n.v.t.

In welke fase: Inventarisatie/Verkenning/Realisatie Planning vervolg in de raad/LTA: Eind 2026 moet het beleid herzien of verlengd worden. Bijlage(n): Notitie Bibliotheekbeleid Súdwest-Fryslân 2022-2026.

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

3

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Bibliotheekbeleid 2022-2026 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 4 oktober 2022;

besluit: De raad besluit de Notitie Bibliotheekbeleid Súdwest-Fryslân 2022-2026 vast te stellen Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 17 november 2022

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

4

, voorzitter.

, griffier.