Raadsvoorstel - Besluit over de toekomst zwembad Vitaloo uit te stellen naar 2027

Ons nummer: R25.000028

*R25.000028*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Cultuur en Sport Bauke Dam Boarger en Mienskip 16 april 2025 8 mei 2025

Onderwerp

:

Besluit over de toekomst zwembad Vitaloo uit te stellen naar 2027

Raadsvoorstel: De besluitvorming toekomst zwembad vitaloo uit te stellen tot en met 2027. Samenvatting: Op 1 januari 2021 heeft de gemeente de exploitatie van zwembad Vitaloo overgenomen van Optisport Bolsward BV. Vanaf dat moment is er veel werk verzet om zwembad Vitaloo open te houden en te exploiteren. Zo zijn de medewerkers van het zwembad in gemeentelijke dienst gekomen, is het zwembad grondig verbouwd en heeft het stichtingsbestuur Stichting Ons Zwembad nieuw leven ingeblazen. Dit alles heeft een positief effect gehad op de exploitatie en de bezoekersaantallen. De raad is hierover jaarlijks geïnformeerd door middel van actieve informatie. Op 29 april 2021 heeft de raad ingestemd met optie A, te weten zwembad Vitaloo te Bolsward open te houden tot en met 2025. Uiterlijk eind 2025 moet de raad een besluit nemen over de toekomst van zwembad Vitaloo. In dit voorstel wordt verzocht om de raad voor te stellen het besluit over de toekomst van zwembad Vitaloo uit te stellen tot en met 2027. Zwembad Vitaloo staat tot en met 2028 in de begroting. Er zijn dus financiële middelen om zwembad Vitaloo tot en met 2028 open te houden, te onderhouden en te exploiteren. Inleiding: Op 24 september 2020 heeft de raad het amendement aangenomen om kennis te nemen van de resultaten van het onderzoek van onderzoeksbureau Synarchis naar de toekomstbestendigheid van zwembad Vitaloo.

De raad heeft toen tevens besloten om tijd te creëren om tot een toekomstbestendig exploitatieplan te komen en daarom te kiezen voor een continuering van de gemeentelijke bijdrage onder de huidige voorwaarden tot 1 juli 2021. Ook werd er een werkgroep vanuit de raad en college opgezet die zich met alle belanghebbenden over het toekomstige exploitatieplan ging buigen. Uiteindelijk heeft de raad op 29 april 2021 het besluit genomen om kennis te nemen van het 'Plan van aanpak toekomstbestendig zwembad Bolsward' als uitwerking van amendement Vitaloo (24 sept 2020) en te kiezen voor optie A. Optie A houdt in dat zwembad Vitaloo in ieder geval tot en met 2025 open blijft waarbij parallel gewerkt kan worden aan een lange termijn ontwikkeling. Met betrekking tot de lange termijn ontwikkeling is door de raad het onderstaande aangegeven: Openstelling van het zwembad tot en met 2025 houdt de mogelijkheden open om binnen de gebiedsvisie Groene Hart Bolsward te werken aan de lange termijn. Zo kunnen we onderzoeken of een zwemvoorziening geïntegreerd en gerealiseerd kan worden in een nieuwe sportvoorziening, vanuit de opgave die er ligt voor de gebiedsontwikkeling Groene Hart Bolsward. Deze zwemvoorziening is dan duurzamer, toekomstbestendiger en in exploitatie voordeliger dan de huidige voorziening. Uiteraard onder voorbehoud van haalbaarheid van het gehele plan.

De verwachting is dat de gemeente op termijn de exploitatie af kan stoten. Ofwel aan een lokale stichting die genoeg slagkracht heeft ontwikkeld, ofwel door aanbesteding van de toekomstige

1

sportvoorziening. De verwachting is dat de zwemvoorziening in de huidige constellatie en op de huidige locatie, na 2025 niet zonder substantiële extra investeringen open kan blijven. Dit heeft te maken met nieuwe aankomende regel- en wetgeving rondom veiligheid en gebruik van chloor. Sluiting na 2025 is een optie. De argumenten voor de raad om destijds voor optie A te kiezen, waren: 1. Toename maatschappelijk draagvlak en waarde. Het ingediende plan van aanpak door de werkgroep Bolsward is serieus en volledig, inclusief een jaarlijkse financiële bijdrage vanuit de gemeenschap. Door de inzet van de lokale gemeenschap wordt maatschappelijke waarde toegevoegd aan deze zwemvoorziening. Kiezen voor optie A doet recht aan de ruimte die door het amendement actief gegeven is aan de werkgroep om de gemeente uit te dagen tot het behoud van de zwemvoorziening. 2. Kansen binnen gebiedsontwikkeling Groene hart Bolsward: het zwembad open houden tot en met 2025, houdt ook de deur open naar een lange termijn ontwikkeling binnen het Groene hart Bolsward. Hierdoor blijven meerdere opties en kansen open. 3. Doorstart maatschappelijke voorziening: optie A geeft een doorstart aan de zwemvoorziening die sinds 1 januari 2021 door de gemeente wordt geëxploiteerd (en door Corona nog deels dicht is).

Deze optie geeft duidelijkheid aan, en continuïteit voor, het gemeentelijke personeel dat ingezet wordt in het zwembad. De inwoners van Bolsward en omgeving kunnen in de eigen stad blijven zwemmen. 4. Sport en bewegen draagt bij aan de ambities en doelen in de omgevingsvisie, het coalitieakkoord en de koersnota. De zwemsport is één van de manieren om inwoners te stimuleren tot beweging. De raad moet eind 2025 een besluit nemen over de toekomst van zwembad Vitaloo. Een besluit nemen over de toekomst van zwembad Vitaloo heeft gevolgen voor het personeel, bezoekers/gebruikers, vrijwilligers, ondernemers en de inwoners van Bolsward en omstreken. Global Goals: Sport en bewegen draagt bij aan verschillende Global Goals zoals bestrijding van armoede en ongelijkheid, gezondheid en onderwijs en economie. We dragen daarmee bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s): SDG 3: Goede gezondheid en welzijn. Tegen 2030 moet de vroegtijdige sterfte gelinkt aan nietoverdraagbare ziekten met een derde zijn ingeperkt via preventie en behandeling, en moet de mentale gezondheid en welzijn worden bevorderd. Zwemmen is een gezonde en laagdrempelige manier van bewegen. Bewegen is één van de preventieve maatregelen tegen vroegtijdige sterfte aan niet-overdraagbare ziekten. SDG 4: Kwaliteitsonderwijs (d.m.v. bewegingsonderwijs).

Tegen 2030 willen we de genderongelijkheden wegwerken in het onderwijs en zorgen voor gelijke toegang tot alle niveaus inzake onderwijs voor de kwetsbaren, met inbegrip van mensen met een handicap en kinderen in kwetsbare situaties. Bovengenoemde doelgroepen maken veelvuldig gebruik van zwembad Vitaloo. SDG 8: Eerlijk werk en economische groei. Tegen 2030 komen tot een volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor alle vrouwen en mannen, ook voor jonge mensen en personen met een handicap, alsook een gelijk loon voor werk van gelijke waarde. Zwembad Vitaloo biedt waardig werk voor bovengenoemde doelgroepen alsook voor een gelijk loon voor werk van gelijke waarde. SDG 10: Ongelijkheid verminderen. Tegen 2030 de sociale, economische en politieke inclusie van iedereen mogelijk maken en bevorderen, ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, etniciteit, herkomst, godsdienst of economische of andere status. In zwembad Vitaloo heeft iedereen de mogelijkheid om te (leren) zwemmen ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, enz. Argumenten: De raad voor te stellen om de besluitvorming over zwembad Vitaloo uit te stellen tot en met 2027 is gebaseerd op onderstaande argumenten. Bedrijfsvoering zwembad Vitaloo.

2

De overname van de exploitatie van zwembad Vitaloo door de gemeente vond in de coronaperiode plaats. Zwembad Vitaloo is in 2023 voor het eerst een geheel jaar open geweest. Dit heeft een positief effect gehad op de bedrijfsvoering. Zowel de bezoekersaantallen als de inkomsten lieten een stijgende lijn zien. Ook in 2024 laat de exploitatie van zwembad Vitaloo positieve resultaten zien. Om van een trend te kunnen spreken moet het zwembad minimaal 5 kalenderjaren open zijn. Pas in 2027 kunnen we aangeven of het huidige maar ook het eventueel toekomstige zwembad Vitaloo qua bedrijfsvoering toekomstbestendig kan zijn. Zwembad Vitaloo staat tot en met 2028 in de begroting. Er zijn dus financiële middelen om zwembad Vitaloo tot eind 2028 open te houden, te onderhouden en te exploiteren. Ontwikkelgebied B Bolsward. Zwembad Vitaloo maakt onderdeel uit van Ontwikkelgebied B. In Ontwikkelgebied B wordt de lange termijn ontwikkeling, zoals benoemd in het raadsvoorstel van 29 april 2021 verder uitgewerkt. Op dit moment worden alle scenario’s en beïnvloedingsfactoren onderzocht. Ook de consequenties van de verschillende scenario’s en beïnvloedingsfactoren worden in kaart gebracht. De verwachting is dat dit eind 2025 is afgerond. Het is dan te kort dag om de raad een weloverwogen besluit te laten nemen over de toekomst van zwembad Vitaloo.

Rechtspositioneel – medewerkers zwembad Vitaloo De keuze van de Raad met betrekking tot de toekomst van zwembad Vitaloo kan consequenties hebben voor de rechtspositie van werknemers. Afhankelijk van de keuze zal beoordeeld moeten worden hoe om te gaan met de positie van de werknemers, de arbeidsplaats en hun inkomenspositie. De Cao gemeenten is van toepassing. Nieuwbouw: • •

In eigen beheer: rechtspositioneel geen consequenties, wel van belang om de huidige medewerkers te behouden; het sociaal statuut is van toepassing. Exploitatie door een derde: opstellen van een sociaal plan aanvullend op het sociaal statuut, waaronder een arbeidsvoorwaardenvergelijking (geen verslechtering) voor de werknemers.

•

Sociaal Statuut en Cao gemeenten is van toepassing op de werknemers.

Sluiting:

In alle gevallen is het wenslijk om medewerkers tijdig mee te nemen in het proces. Bouwkundige staat zwembad Vitaloo. Zwembad Vitaloo is de afgelopen jaren grondig verbouwd. Grote duurzame investeringen, zoals het vervangen van aluminiumkozijnen voor HR++ glas en spouwmuurisolatie, worden niet meer uitgevoerd i.v.m. de te lange terugverdientijd in combinatie met de leeftijd van het zwembad. Bouwkundig gezien is zwembad Vitaloo in een zodanige conditie dat het nog een wel aantal jaren open kan blijven. Bouwkundig gezien is de noodzaak tot slopen of sluiten de komende jaren tot 2030 niet aanwezig. Na 2030 wordt openhouden lastig in verband met de klimaatdoelstellingen vanuit het Klimaatverdrag van Parijs en de landelijke Klimaatwet. Installatietechnische staat zwembad Vitaloo. De installaties waren de afgelopen jaren een bron van zorg. De installateur heeft het nodige werk kunnen verrichten en heeft aangegeven dat zwembad Vitaloo, m.b.t de installaties eind 2025 niet dicht hoeft. De installaties kunnen, volgens de installateur nog een paar jaar mee. In 2024 is een UV filter installatie aangeschaft i.v.m. de nieuwe eisen vanuit de Zwemwaterwet. De kwaliteit van het zwemwater is hier mee geborgd. Stichting Ons Zwembad.

3

Het bestuur van Stichting Ons Zwembad is sinds het voorjaar 2024 weer op volle sterkte. De Stichting heeft in 2024 weer activiteiten kunnen organiseren. Ook kon de Stichting aan zijn financiële verplichting vanuit de samenwerkingsovereenkomst voldoen. Nu Stichting Ons Zwembad goed functioneert is het jammer om daar eind 2025 al de stekker uit te moeten trekken. Dit werkt demotiverend naar het bestuur toe maar ook naar hun contactpersonen (bedrijfsleven, Vrienden van de Stichting, inwoners van Bolsward, enz.). Met uitstel van de besluitvorming heeft de Stichting langer de tijd om zich verder te ontwikkelen en mee te denken aan de toekomst van zwembad Vitaloo. Sociaal Maatschappelijke Functie. Een zwembad heeft een grote maatschappelijke functie. Dit is voor zwembad Vitaloo niet anders. Zo is het voor moslima sinds 2024 mogelijk om in zwembad Vitaloo te zwemmen. Het zwembad is 1 uur per week alleen voor moslima geopend. Dit is een groot succes. Een deel van de zwemlessen in zwembad Vitaloo bestaat uit leerlingen vanuit het Kindpakket. Met het Kindpakket kunnen kinderen, waarvan de ouders/voogd een laag inkomen hebben, extra geld krijgen voor bijvoorbeeld zwemlessen. Sinds september 2024 is het voor reumapatiënten ook mogelijk om in zwembad Vitaloo te gaan zwemmen. Reumapatiënten zwemmen hier 2 x in de week in extra warm water.

Een eventuele sluiting van zwembad Vitaloo heeft voor bovengenoemde doelgroepen een zeer grote impact. Bij sluiting van zwembad Vitaloo gaat er namelijk een laagdrempelige voorziening verloren. Veel gebruikers van zwembad Vitaloo zullen elders hun zwemactiviteit niet meer gaan oppakken. Er vindt dus een verschraling van het aanbod plaats. Voor hun is het van wezenlijk belang dat de besluitvorming over zwembad Vitaloo weloverwogen wordt genomen en wel in 2027 en niet eind 2025. Stimuleren meer te bewegen Het laatste argument van de raad om voor optie A te gaan, geldt ook vandaag nog, namelijk: Sport en bewegen draagt bij aan de ambities en doelen in de omgevingsvisie, het coalitieakkoord, de koersnota en de Herijking van de Visie Sport en Bewegen in Súdwest-Fryslân. De zwemsport is één van de manieren om inwoners te stimuleren tot beweging.

Rol en bevoegdheid: De raad is bevoegd om de besluitvorming over de toekomst van zwembad Vitaloo uit te stellen tot en met 2027. Risico’s: Het uitstellen van het besluit over zwembad Vitaloo tot en met 2027 brengt weinig risico’s met zich mee. Het grootste risico betreft het personeel van zwembad Vitaloo. Het personeel zal wederom langer in onzekerheid verkeren over de toekomst van het zwembad. Dit kan gevolgen hebben voor het verloop onder het personeel. Een eventuele sluiting van zwembad Vitaloo heeft voor veel doelgroepen een zeer grote impact. Bij sluiting van zwembad Vitaloo gaat er namelijk een laagdrempelige voorziening verloren. Veel gebruikers van zwembad Vitaloo zullen elders hun zwemactiviteit niet meer gaan oppakken. Er vindt dus een verschraling van het aanbod plaats. Financiën: Zwembad staat tot en met 2028 in de begroting. Er zijn dus financiële middelen om zwembad Vitaloo tot en met 2028 open te houden, te onderhouden en te exploiteren. Het bestuur van Stichting Ons Zwembad is op volle sterkte. Wij verwachten dat Stichting Ons Zwembad in 2025 plus de komende jaren aan zijn financiële verplichting vanuit de samenwerkingsovereenkomst met de gemeente kan voldoen. Het gaat om een structurele bijdrage van € 35.000,in geld of natura. Zo heeft Stichting Ons Zwembad in december 2024 een 24 uurs actie gehouden voor het behoud van zwembad Vitaloo.

Men heeft toen loten verkocht. Dit heeft € 6.311,- in geld opgeleverd. De ondernemers in Bolsward e.o. hebben in 2024 € 14.150,- in natura bijgedragen

4

(bijvoorbeeld door het leveren van goederen voor de camping en overige werkzaamheden voor de camping en het zwembad). De gemeente draagt niet bij aan de structurele bijdrage van € 35.000,-. Juridisch: Besluitvorming over de toekomst van zwembad Vitaloo vloeit voort uit het raadsbesluit “Toekomst zwembad Vitaloo (uitvoering amendement 24 sept 2020)” van 29 april 2021. Alternatieven: Niet in te stemmen met het besluit om de raad voor te stellen om de besluitvorming over de toekomst van zwembad Vitaloo uit te stellen tot en met 2027. De raad neemt dan, volgens het raadsbesluit van 29 april 2021, eind 2025 een besluit over zwembad Vitaloo. Het gevolg is dat de raad dan een besluit neemt terwijl er nog veel zaken spelen die of nog onduidelijk zijn en/of nog niet zijn afgerond. Afhankelijk van het besluit van de raad zal dit bepaalde risico’s met zich meebrengen. Bij het besluit tot sluiting van zwembad Vitaloo zullen de kosten en de rechten met betrekking tot het personeel inzichtelijk gemaakt moeten worden (het sociaal statuut) maar ook de kosten van sloop en de eventuele kosten voor herinrichting van het terrein. Bij het besluit tot nieuwbouw van zwembad Vitaloo zijn de kosten eind 2025 ook nog niet helder.

Want wat en waar gaat er gebouwd worden en wie wordt eigenaar/exploitant? Alle informatie en scenario’s met betrekking tot sloop en nieuwbouw worden op dit moment uitgewerkt in Ontwikkelgebied B. Verwachting is dat de uitkomsten van Ontwikkelgebied B pas eind 2025 afgerond zijn. Te laat om de raad een weloverwogen besluit te laten nemen over de toekomst van zwembad Vitaloo. Participatie en communicatie: Participatie: Financiën, Vastgoed, Projecten, Communicatie, Stichting Ons Zwembad en het personeel van zwembad Vitaloo. Communicatie: Personeel van zwembad Vitaloo en Stichting Ons Zwembad worden mondeling op de hoogte gebracht over het raadsbesluit over uitstel besluitvorming toekomst zwembad Vitaloo tot en met 2027. Planning en vervolgproces: Na besluitvorming van de raad om de besluitvorming over de toekomst van zwembad Vitaloo uit te stellen tot en met 2027, zal er hard gewerkt worden om het Sociaal Statuut en de ontwikkelingen rondom Ontwikkelgebied B af te ronden. Het gaat hierbij om de scenario tot sluiting en sloop van zwembad Vitaloo plus het scenario tot een nieuw te bouwen zwembad in Bolsward. Bij het laatstgenoemde scenario wordt ook inzichtelijk gemaakt wat en waar er gebouwd gaat worden maar ook wie eigenaar/exploitant van het zwembad gaat worden.

Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: Amendement en raadsvoorstel “onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het zwembad Vitaloo in Bolsward” van 24 september 2020. https://sudwestfryslan.raadsinformatie.nl/vergadering/700765 Raadsvoorstel “Toekomst zwembad Vitaloo (uitvoering amendement 24 sept 2020)” van 29 april 2021. https://sudwestfryslan.raadsinformatie.nl/vergadering/776304

Bijlage(n): Amendement van 24 september 2020.

5

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. W.J. Sikkes

6

, burgemeester.

, wnd. gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Besluitvorming toekomst zwembad Vitaloo Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 maart 2025;

besluit: De besluitvorming toekomst zwembad Vitaloo uit te stellen tot en met 2027.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 8 mei 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

7

, voorzitter.

, griffier.