Raadsvoorstel - Beschikbaar stellen Europese subsidie voor LIFE-IP klimaatadaptatie

Ons nummer: R25.000092

*R25.000092*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Projecten Henk de Boer Doarp, Stêd en Omkriten 13 januari 2026 29 januari 2026

Onderwerp

:

Beschikbaar stellen Europese subsidie voor LIFE-IP klimaatadaptatie

Raadsvoorstel Het krediet voor LIFE-IP klimaatadaptatie te verhogen met € 342.279,- en dit te dekken uit de voorbestemde en ontvangen subsidie van de Europese Unie.

Samenvatting: Gemeente Súdwest-Fryslân is sinds 2022 partner van het Europese LIFE-IP klimaatadaptatie project. Dit project betreft een stimuleringsprogramma voor klimaatadaptatie met een cofinanciering van de Europese Unie. Samen met 22 partners wordt aan verschillende opgaven voor klimaatadaptatie gewerkt. Dit doen we om kennis op te doen, deze kennis met elkaar te delen en zo klimaatadaptatie te versnellen. Iedere partner heeft haar eigen opgave, waarvoor zij een EU-subsidie ontvangt. Door onze deelname aan dit Europese project, onder andere door het netwerk en de financiële middelen, kunnen we als gemeente actief aan de slag met klimaatadaptatie op vier specifieke locaties in onze gemeente. Het project maakt het namelijk mogelijk om te experimenteren op het gebied van klimaatadaptatie en om bijvoorbeeld innovatieve en bekende maatregelen uit te proberen. De inzichten, resultaten en ervaringen die we hierbij opdoen, kunnen we vervolgens toepassen op andere locaties en projecten in onze gemeente. Bovendien levert dat een bijdrage aan ons toekomstige beleid. Zo levert het project direct een bijdrage aan het behalen van onze klimaatdoelen en helpt het ons om beter voorbereid te zijn op toekomstige gevolgen van klimaatverandering. Gevolgen waar we nu op kunnen en moeten inspelen.

Op 22 oktober is over dit project, in combinatie met klimaatadaptatie in algemene zin een presentatie gegeven aan de raadscommissie Doarp, Stêd en Omkriten. Daarin is dit raadsvoorstel ook aangekondigd. We vragen de raad nu om de beschikte EU-subsidie beschikbaar te stellen voor het project, om het project verdere uitvoering te kunnen geven. In dit voorstel lichten we ook toe waar we binnen dit project aan werken. Inleiding: Vanuit het LIFE-IP project werkt Súdwest-Fryslân, samen met nog 22 andere partners in Nederland, tot eind 2027 aan opgaven die bijdragen aan het versnellen van de Nationale Adaptatiestrategie (NAS) en het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Iedere partner heeft haar eigen opgave. Resultaten worden met elkaar gedeeld om kennis uit te wisselen en zo sneller in te spelen op klimaatverandering. Met het ondertekenen van de Partnership Agreement LIFE-IP NAS (dd. 25 januari 2022) heeft het college zich gecommitteerd aan de uitvoering van onderstaande opgave en aan het jaarlijks afleggen van verantwoording. Europees project

1

LIFE-IP valt onder het EU LIFE-subsidieprogramma. Dit is een Europees programma dat projecten subsidieert die het milieu en de natuur in Europa sterker maken en die in actie komen tegen klimaatvervuiling. Voor ons als gemeente betekent de deelname het vergroten van ons netwerk. Daarnaast draagt het bij aan onze positionering in Europa en leren we hoe een Europees project en het proces in zijn werk gaat. Door de subsidie stelt het ons als gemeente bovendien nu in staat om in bestaande en nieuwe vraagstukken te duiken op het gebied van klimaatadaptatie. Van die resultaten en processen leren we. Deze inzichten kunnen we in het vervolg meenemen in ons toekomstig beleid en andere projecten, programma’s en opgaven. Opgave voor Súdwest-Fryslân De hoofdopgave voor Súdwest-Fryslân is het opstellen van 2 businessmodellen. Hiervoor kijken we naar hoe we klimaatadaptatie kunnen toepassen in de gemeente en hoe dat financieel haalbaar is. Welke waarden levert een klimaatbestendige omgeving op? En wat vinden we daarbij belangrijk? Niet alleen het financiële rendement staat hierin centraal, maar ook de maatschappelijke kosten en baten worden afgewogen. Door dit samen te doen met stakeholders in de desbetreffende gebieden, zoals inwoners, ondernemers en regionale overheden, werken we aan een gemeenschapsgedreven werkwijze. Ook deze werkwijze is één van de opgaven.

Samen kijken we onder andere naar de meest nuttige en realistische regenbestendige maatregelen als klimaatbestendige aanpak, wat de derde opgave betreft. Ook nemen we de biodiversiteit, hitte en droogte mee. Demolocaties Input voor deze opgaven verkrijgen we door aan te sluiten op vier bestaande projecten en initiatieven die spelen in onze gemeente. Dit noemen we ‘demolocaties’. De demolocaties zijn gekozen op basis van bestaande problematiek. De vier demolocaties zijn: 1. Veenkracht Heeg. De wijk Veenkracht in Heeg is woningbouw van een wijk met een klimaatbestendig en -adaptief ontwerp, klaar voor de toekomst met grotere weersextremen. Hier onderzoeken we met LIFE-IP waar mogelijk wat klimaatbestendig bouwen hier betekent, wat de verschillen zijn met traditionele woningbouw en welke maatschappelijke en financiële effecten dat oplevert voor gemeente, ontwikkelaar en bewoners. Dit levert ons mogelijk inzichten om mee te nemen in andere (klimaatadaptieve) woningbouwprojecten. 2. Waterproblematiek in Woudsend. In Woudsend is meerdere keren ernstige wateroverlast geweest bij extreme neerslag. Er zijn maatregelen in kaart gebracht die toekomstige wateroverlast van hevige regenbuien in Woudsend kunnen beperken. Met LIFE-IP analyseren we de kosten, baten en effectiviteit van deze mogelijke maatregelen tegen wateroverlast.

Dit is belangrijk om een weloverwogen keuze te maken in de oplossingsrichting. 3. Assets in veenweidegebied Idzegea. Hier onderzoeken we de impact van peilverhoging om de wegen rondom Idzegea. Idzegea is één van de ontwikkelgebieden in het Friese Veenweideprogramma. Om veenoxidatie te verminderen en bodemdaling te vertragen is in het Veenweideprogramma en de visie op Fryslân Klimaatbestendig 2050+ sprake van peilverhoging. In het gebied ligt ook (gemeentelijke) infrastructuur. Klimaatverandering en peilverhoging hebben mogelijk impact op de infrastructuur. In het kader van Assetmanagement onderzoeken we in dit Life-project de effecten van peilverhoging op de wegen rondom Idzegea. Daarmee willen we o.a. inzicht krijgen in hoeverre de huidige onderhoudsaanpak van wegen toekomstbestendig en klimaatadaptief is. 4. Klimaatbestendig maken bedrijventerreinen Hemmen I en II Sneek. Samen met financiële partners, zoals banken en verzekeraars, starten we een pilot op met de ondernemers. We verkennen daarin samen haalbare klimaatmaatregelen en een bijpassende financiering. Zo willen we meer eigenaarschap en verantwoordelijkheid bevorderen bij ondernemers voor klimaatadaptatie, zonder hen volledig met alle (financiële) lasten te belasten.

Global Goals:

2

Het project LIFE-IP draagt in ieder geval bij aan de SDG’s 11 Duurzame steden en gemeenschappen, 13 Klimaatactie en 17 Partnerschap om doelstellingen te bereiken. Argumenten: 1. De subsidie vanuit de EU maakt het mogelijk om in lokale projecten en initiatieven te experimenteren, waardoor we zinvolle inzichten opdoen, een relevant netwerk opbouwen en daarnaast ervaring krijgen met Europese samenwerkingen. 2. De raad heeft het budgetrecht. En is daarmee bevoegd om het benodigde bedrag beschikbaar te stellen voor uitvoering van het LIFE-IP project. 3. De Europese bijdrage is specifiek toegekend aan het LIFE-IP project. Met het ondertekenen van de Partnership agreement in 2022 is de verplichting aangegaan om het project uit te voeren. De subsidie vormt dan ook een essentiële dekking van het totale budget voor het project om uitvoering van de opgave mogelijk te maken en aan de voorwaarden, zoals het afleggen van technische en financiële verantwoording, te voldoen. Het totale subsidiebedrag moet uiterlijk eind 2027 zijn besteed. Rol en bevoegdheid: De raad heeft het budgetrecht en is daarmee bevoegd het bedrag beschikbaar te stellen voor het project. Risico’s: Het niet (volledig) benutten of onjuist besteden van de middelen binnen de looptijd. In dat geval dient de subsidie (deels) te worden terugbetaald, of vindt er een herverdeling plaats tussen de partners.

De gemaakte kosten dienen aantoonbaar gerelateerd zijn aan de LIFE-IP opgave. Hiervoor vindt jaarlijks een technische en financiële verantwoording plaats. Financiën: Het budget voor de gemeente Súdwest-Fryslân is € 609.900,-. Dit is inclusief de eigen bijdrage van de gemeente van € 267.621,- vanuit de ‘voorziening riolering’. Het college heeft over deze eigen bijdrage op 7 december 2021 en 13 maart 2023 besloten middels het jaarplan riolering. In beide gevallen is de raad hierover actief geïnformeerd. De totale beschikte EU-subsidie is € 342.279,-. Het vrijmaken van deze subsidie wordt via deze weg gedaan en niet via de bestuursrapportage, om zowel het college als de raad tegelijkertijd te informeren over de plannen en de voortgang. Juridisch: Gemeentewet, Omgevingswet, Financiële verordening 2023 gemeente Súdwest-Fryslân. Alternatieven: Het niet beschikbaar stellen van de subsidie aan het project. In dat geval zal de subsidie teruggaan naar de subsidieverstrekker. Door de opgave die verbonden is aan de subsidie kan het budget niet voor andere doeleinden zonder raakvlak met LIFE-IP worden ingezet. Participatie en communicatie: Binnen de hoofdprojecten en initiatieven waar het LIFE-IP project aan bijdraagt, wordt al aan participatie en communicatie gedaan. Waar mogelijk draagt ook Life-IP bij aan de communicatie en participatie.

Tegelijkertijd worden voor specifieke onderzoeken en maatregelen binnen de demolocaties waar nodig ook de omgeving betrokken. Planning en vervolgproces: Het project loopt tot eind 2027. Bij interessante plannen of resultaten in de tussentijd zal de raad hierover worden geïnformeerd. Op welke termijn dat is, is nu nog niet duidelijk. Op 22 oktober was er een informerende bijeenkomst voor de raad. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: N.v.t. Bijlage(n):

3

N.v.t. Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

4

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Beschikbaar stellen Europese subsidie voor LIFE-IP klimaatadaptatie Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 1 juli 2025;

besluit:

Het krediet voor LIFE-IP klimaatadaptatie te verhogen met € 342.279,- en dit te dekken uit de voorbestemde en ontvangen subsidie van de Europese Unie.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 18 september 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

5

, voorzitter.

, griffier.