Raadsvoorstel - Aanvraag financiële vergoeding vliegtuigberging

Ons nummer: R24.000008

*R24.000008*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Aanvraag financiële vergoeding vliegtuigberging 14 maart 2024 Bestjoer en Finânsjes 29 februari 2024 Petra van den Akker Ruimtelijke Ontwikkeling Atty De Haan

Voorstel: Vóór 1 april 2024 een bedrag van € 1.048.360,- exclusief BTW aan te vragen uit het gemeentefonds voor de financiële dekking van de gemeentelijke kosten over 2023, voor het bergen van de Lancaster ED603. Samenvatting: In 2023 heeft de berging van de Lancaster ED603, een Britse bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog, plaatsgevonden. De berging van de Lancaster ED603 is onderdeel van het nationaal programma ‘Berging vliegtuigwrakken met nog vermiste vliegers uit de Tweede Wereldoorlog’ van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK). Binnen dit nationaal programma bestaat de mogelijkheid om de directe bergingskosten 100% vergoed te krijgen, door een aanvulling op de bijdrage vanuit het gemeentefonds op grond van de zogenaamde ‘bommenregeling’. Om hier aanspraak op te maken is dit raadsbesluit vereist als onderligger. Om de vergoeding te ontvangen in 2024, moeten wij uiterlijk 1 april 2024 onze aanvraag hebben ingediend. Argumenten: Eind 2018 heeft het ministerie van BZK een nationaal programma ‘Berging vliegtuigwrakken met nog vermiste vliegers uit de Tweede Wereldoorlog’ ingesteld. Het nationaal programma richt zich op de daadwerkelijke berging van vliegtuigwrakken en mogelijk de stoffelijke resten van vermiste bemanningsleden.

Via dit programma wil het ministerie van BZK uitvoering geven aan 30 tot 50 kansrijke bergingen van vliegtuigwrakken in de Nederlandse bodem. Hiervan wordt de kans reëel geacht dat bij een berging stoffelijke resten kunnen worden gevonden. De berging van de Lancaster ED603 was de zevende berging binnen het nationaal programma. Binnen het nationaal programma bestaat de mogelijkheid van een aanvulling tot 100% van de bijdrage uit de zogenaamde ‘bommenregeling’ in het gemeentefonds voor de kosten van het opsporen en ruimen van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog’. Het besluit om over te gaan tot berging ligt bij de gemeenteraad, evenals het beschikbaar stellen van het benodigde bedrag om de directe bergingskosten voor te financieren. Op 29 september 2022 heeft u het raadsbesluit genomen om tot berging van de Lancaster ED603, een Britse bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog, in het IJsselmeer over te gaan en hiervoor voorfinanciering beschikbaar te stellen. Het verzoek van nabestaanden om het vliegtuigwrak te bergen en de bevordering van de openbare orde en veiligheid zijn hiervoor de belangrijkste redenen geweest. De uitvoering van de berging is op 4 september 2023 gestart en was 6 oktober 2023 gereed. Na afloop is gebleken dat alle 3 vermisten zijn gevonden bij de berging. Nu de berging grotendeels is afgerond kan ook de financiële afhandeling plaatsvinden.

De bevoegdheid tot vaststelling van de daadwerkelijke bergingskosten ligt bij de gemeenteraad.

1

De financiering voor het bergen verloopt via het Gemeentefonds. De aanvraag wordt door voorliggend en vastgesteld gemeenteraadsbesluit toegezonden aan BZK. Om de vergoeding te ontvangen in 2024, moeten wij uiterlijk 1 april 2024 deze aanvraag hebben ingediend. Risico’s: Om de vergoeding te ontvangen in 2024, moeten wij uiterlijk 1 april 2024 deze aanvraag hebben ingediend. Aanvragen die na 1 april ingediend worden zullen behandeld worden in het volgende jaar.

Financiën: Bij het raadsvoorstel van 29 september 2022 werden de totale bergingskosten, na overleg met het ministerie van Defensie, geschat op circa € 1.714.000,- excl. btw. Op basis hiervan is de voorfinanciering vastgesteld. Voor deze berging stonden de benodigde diensten van het ministerie van Defensie om niet ter beschikking. De financiële afrekening gebeurt op basis van de werkelijk gemaakte kosten. Dit wordt gedeclareerd via de zogenaamde ‘bommenregeling’ in het gemeentefonds. Hieronder staan de gemaakte kosten tot en met 31 december 2023. De kosten zijn afgerond naar hele getallen. Dit totaalbedrag is lager dan het voorgefinancierde bedrag. De verwachting is evenwel dat ook in 2024 nog kosten zullen worden gemaakt. Voor deze kosten is het mogelijk om volgend jaar alsnog een aanvraag in te dienen bij BZK. Voorbereiding en onderzoek Berging vliegtuigwrak en bemanning Overig TOTAAL

€ 71.700 € 856.725 € 119.935 € 1.048.360

Andere opties: De gemeentelijke kosten voor de vliegtuigberging niet vast te stellen. Echter om aanspraak te maken op de 100% aanvulling uit het nationaal programma is het vaststellen van de kosten middels een raadsbesluit noodzakelijk. Er is geen andere mogelijkheid om de financiële afrekening in te dienen. Het niet vaststellen van de kosten zou betekenen dat de reeds gemaakte gemeentelijke kosten niet vergoed zouden worden door het rijk. Wettelijke basis: Bommenregeling Global Goals: Het voorstel kan aansluiten bij: SDG - 3 gezondheid en welzijn, middels het weghalen van het vliegtuigwrak zijn ook de verontreinigde stoffen uit het wrak, die een gevaar voor de gezondheid zijn (asbest, radioactieve stoffen verontreinigde oliën) verwijderd. En het zorgt voor een verbetering van het geestelijk welzijn voor de nabestaanden nu de vermiste familieleden zijn gevonden. SDG - 9 Industrie, innovatie en infrastructuur, de berging is uitgevoerd door een civieltechnisch bedrijf middels het plaatsen van een damwandconstructiedoor om het wrak heen. SDG - 14 Leven in het water, middels het weghalen van het vliegtuigwrak zijn ook de verontreinigde stoffen uit het wrak die een gevaar voor het leven in het water zijn, verwijderd.

Wie zijn betrokken: Ministerie van Defensie, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Werkgroep Nationaal Programma berging vliegtuigwrakken Wijze van participatie: N.v.t. Digitale links naar informatiebronnen:

2

N.v.t. In welke fase: Besluitvorming Planning vervolg in de raad/LTA: Staat op de LTA Bijlage(n): N.v.t. Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

3

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Aanvraag financiële vergoeding vliegtuigberging Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 6 februari 2024; besluit:

Vóór 1 april 2024 een bedrag van € 1.048.360,- exclusief BTW aan te vragen uit het gemeentefonds voor de financiële dekking van de gemeentelijke kosten over 2023, voor het bergen van de Lancaster ED603. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 14 maart 2024

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

4

, voorzitter.

, griffier.