Presentatie deel II - energiepotentieel in de stadsranden RAAD def

De stadsrand van de toekomst Een verkenning van het energiepotentieel van Sneek, Bolsward en Workum

Inhoud 1. 2. 3. 4.

Energiepotentieel Beleid Scenario’s Hoe verder: reactie en aandachtspunten

1. Energiepotentieel

Wat bepaalt het energiepotentieel? a)

Acceptatie, participatie en eigenaarschap Mienskip

b)

Netsysteem

c)

‘Lokale’ opgave Sneek, Workum, Bolsward volgens de Zonneladder

d)

Ruimte en kwaliteit van ruimte

e)

Koppeling van toekomstige (klimaat)opgaven

Energiepotentieel

Wat bepaalt het potentieel? Maatschappelijke acceptatie, zeggenschap en participatie

Energiepotentieel

Wat bepaalt het potentieel? Netsysteem

Beschikbare capaciteit afnemers [korte toelichting Richard]

Energiepotentieel

Beschikbare capaciteit terugleveren

Wat bepaalt het potentieel? Netsysteem

Energiepotentieel

Wat bepaalt het potentieel? Zonneladder

Wat kunnen we doen om het potentieel te verhogen: Eigen terrein en gebouwen benutten Stimuleren particulieren en bedrijven en voorzieningen Beleid aanpassen (laaghangend fruit) Energiepotentieel

Wat bepaalt het potentieel? ‘Eigen’ opgave Sneek, Workum, Bolsward 2030: Conform Zonneladder Sneek, zonneladder • 97 ha in stedelijk gebied • 122 ha daarbuiten

Bolsward, zonneladder • 29,5 ha in stedelijk gebied • 37,5 ha daarbuiten

Workum, zonneladder • 18,6 ha in stedelijk gebied • 10,4 ha daarbuiten

Binnen de stadsgrenzen: • 65 ha bedrijfsdaken • 22 ha woningdaken • 9,9 ha openbare ruimte

Binnen de stadsgrenzen: • 19 ha bedrijfsdaken • 7 ha woningdaken • 3,5 ha openbare ruimte

Binnen de stadsgrenzen: • 8 ha bedrijfsdaken • 3 ha woningdaken • 7,6 ha openbare ruimte

Energiepotentieel

Wat bepaalt het potentieel? ‘Eigen’ opgave Sneek, Workum, Bolsward 2030

Aantal windturbines Zon in HA

15m (0,03MW) EAZ-molen

50m (0,75MW) Dorpsmolen

180m (4,3MW) IJsselmeermolen

Sneek 122,0 ha Bolsward 37,5 ha Workum 10,4 ha

Sneek 2.070 Bolsward 640 Workum 180

Sneek 222 Bolsward 68 Workum 19

Sneek 12 Bolsward 4 Workum 1

Energiepotentieel

Wat bepaalt het potentieel? Netto ruimtebeslag duurzame opwek met zonne-energie in 2030

-

Dit is netto Essentieel is: verhouding bruto-netto

Criteria die je hanteert zijn belangrijk Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Bruto-netto verhouding • Kwaliteit bodem • Kwaliteit leefomgeving • Mogelijkheid dubbel ruimtegebruik

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Bruto-netto verhouding

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Bruto-netto verhouding

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Bruto-netto verhouding

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Vuistregel: problemen niet verergeren, maar oplossen ‘Coolspots’ + groen + water nodig voor klimaatadaptatie • stadsranden zijn vaak 4 tot 5 graden koeler dan binnenstad • groen en water verkoelen • luchtstromen van koel naar warm zorgen voor verkoeling in stad • vraagt om netwerk van groen en water

Bron: Afstudeeronderzoek, Arjen Brinks, april 2021

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Vuistregel: problemen niet verergeren, maar oplossen

Omgevingsvisie 1.0, Sudwest-Fryslan

Bron: Afstudeeronderzoek Arjen Brinks, april 2021

Energiepotentieel

Bolsward Oost: www.woneninsudwestfryslan.nl

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Koppeling van toekomstige ruimtelijke opgaven

Klimaatopgaven: 1. 2. 3. 4. 5.

Energie: zon, wind, warmte, opslag CO 2 reductie (bos, riet en watervegetatie) Adaptatie: Water en groen Natuur Biodiversiteit en weidevogels

En ook: 1. 2. 3. 4. 5.

…

Recreatie Wonen Werken (water)Sport Gezondheid en zorg

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Vuistregel bruto-netto verhouding

Energiepotentieel

Wat bepaalt het ruimtelijk potentieel? Energieopgave 2030 op de kaart Sneek

Bolsward

Energiepotentieel

Workum

Wat bepaalt het potentieel? ‘Gevecht om de ruimte of win-win’ Sneek Bolsward

Illustratie quick scan initiatieven, rijp en groen (deze weergave is illustratief en komt niet overeen met de werkelijkheid)

Energiepotentieel

Workum

Wat bepaalt het potentieel? ‘Gevecht om de ruimte of win-win’ Hoe het nu gaat: • Individuele initiatieven en plannen voor dezelfde locaties. • Concurrentie • Geen onderlinge meerwaarde • Geen meerwaarde voor de stad Nodig: • Integrale visie en opdrachtverstrekking nodig (breder dan nu) • Verbreding scope

Energiepotentieel

1. Energiepotentieel Wat zien we: 1. De 3 steden kunnen in eigen opgave voorzien

2. Realiseren van zonneladder vraagt aanpak 3. Netsysteem biedt meer mogelijkheden voor de 3 steden dan voor de rest van SWF 4. Brutto-Netto verhouding en het niet verergeren van problemen essentieel 5. Er zijn kansen om te koppelen en problemen op te lossen met duurzame energie

Energiepotentieel

1. Energiepotentieel Aandachtspunten: a)

Acceptatie, participatie en eigenaarschap Mienskip: nog geen spelregels

b)

Netsysteem: rol 3 steden in SWF <-> rol landschap, dorpen en boeren

c)

Zonneladder: verschillende invulling per stad, geen concrete beleidsstrategie

d)

Ruimte en kwaliteit van ruimte: -> verhouding bruto-netto, gevecht om de ruimte voorkomen, gebiedsbeleid en ontwikkelcriteria (nog) niet toegespitst

e)

Koppeling van toekomstige (klimaat)opgaven: gebiedsbeleid (nog) niet toegespitst

Energiepotentieel

2. Beleid Wat is er al?

Beleid NOVI - POVI - GOVI: • kernwaarden gebied

• zorgvuldig en meervoudig ruimtegebruik • koppelen (klimaat)opgaven -> systemen • participatie

Energiepotentieel

Beleid SWF 1.

Omgevingsvisie 1.0

2.

Burgerforum advies 2020

3.

Klimaatagenda 2021

Energiepotentieel

Beleid Omgevingsvisie 1.0 1.

duurzame maatregelen mogen landschap niet aantasten

2.

kernwaarden landschap en kernen als basis

3.

meervoudig ruimtegebruik & koppelen opgaven: integraal

4.

positieve beleving = positief voor de economie WOZ waarde, economisch potentieel,

maatschappelijke acceptatie 5.

leidende principes: gezondste gemeente, brede welvaart, genieten, global goals

Energiepotentieel

Beleid Omgevingsvisie 1.0

Energiepotentieel

Burgerforum advies: 1.

gemeente regie

2.

zorg voor maatschappelijke afstemming, draagvlak en participatie, ruimte voor initiatieven van onderop

3.

duurzame maatregelen mogen landschap niet aantasten

4.

meerwaarde voor brede welvaart / geluk

Energiepotentieel

Klimaatagenda: 1.

7 leidende principes •

energie uit samenleving

•

mogelijk maken

•

etc.

2.

koppelen aan andere opgaven: integraal

3.

all-inclusive

4.

stadsranden hoge potentie meervoudig ruimtegebruik: 3 pilots 2021

Energiepotentieel

Conclusies beleid Wat zien we: 1. Duidelijke hoofdambities, hoofdprincipes, hoofduitspraken

2. Integrale gebiedsprocessen gestart: bijvoorbeeld Bolsward Groene Hart

Aandachtspunten: 1. Gebiedskaders (visies) behoeven actualisatie 2. Gebiedsgericht en mienskip gericht werken ipv. projectgericht

Energiepotentieel

Omkeringsprincipe Volgorde nu:

1. Ontwikkelaar 2. Locatie 3. Plan 4. Mienskip

Energiepotentieel

Omkeringsprincipe Volgorde nu:

Volgorde toekomst:

1. Ontwikkelaar 2. Locatie 3. Plan 4. Mienskip

1. Gebied 2. Mienskip 3. Visie 4. Ontwikkelaar

Energiepotentieel

Omkeringsprincipe werkwijze Omgevingsvisie:

+

Energiepotentieel

volgorde toekomst:

instrumenten:

1. Gebied 2. Mienskip 3. Visie 4. Ontwikkelaar

1. Zonneladder SWF 2. Gedragscode initiatiefnemers 3. Gebiedskaders

+

3. Scenario’s

Landschap als basis voor ontwikkeling Stadsmodellen omgevingsvisie

Energiepotentieel

Landschap als basis voor ontwikkeling De waarde van de stadsranden Sneek, stadsrand in uitbreidingsplan 1925 (Kok)

Energiepotentieel

Landschap als basis voor ontwikkeling Energieopwekking in Fryslân is een landschaps- en bodemvormer

Energiepotentieel

Landschap als basis voor ontwikkeling Stadsrandmodellen (in ontwikkeling) Sneek Bolsward

Workum

Verschil toen en nu: complexiteit van de omgeving -> systemisch en participatief denken en werken ontwikkelen

Energiepotentieel

Modellenstudie Vier voorbeelden van verschillende schaalniveaus

Energiepotentieel

Modellenstudie Sneek • Stedelijke en landschappelijke gebiedsontwikkelingen • Koppeling gebiedsopgave verschilt per schaal en per context • Schaal en regie zijn gekoppeld

Energiepotentieel

Modellenstudie Workum

S

M

• Stedelijke en landschappelijke gebiedsontwikkelingen • Tussenschaal gebiedsontwikkeling overstijgt stedelijke schaal maar is te klein voor de landschappelijke structuur.

L

XL

Energiepotentieel

Modellenstudie Bolsward • Ontwikkeling aan de groene ring van Bolsward • Schaal en stadsstructuur zijn gekoppeld

Energiepotentieel

Modellenstudie Sneek

Energiepotentieel

Modellenstudie Workum

Energiepotentieel

Modellenstudie Parregaastermeer 1 • Gecombineerde opgave Sneek, Bolsward en Workum • Versterking herkenbaarheid droogmakerij • Landbouwtransitie of natuur

Energiepotentieel

Modellenstudie Verbeelding op ooghoogte voorbeelden • Sneek: Harinxmaland (Ringweg): https://cloud.vectorworks.net/links/11eba1f0846b5fae8fce0e8109945acd/ • Workum: zuid-oost (Aldedyk): https://cloud.vectorworks.net/links/11eba1f035c94bd68fce0e8109945acd/

• Gecombineerd: Parregaastermeerpolder: https://cloud.vectorworks.net/links/11eba1c09401a2dc8fce0e8109945acd/

Energiepotentieel

Omkeringsprincipe werkwijze Omgevingsvisie:

+

Energiepotentieel

volgorde toekomst:

instrumenten:

1. Gebied 2. Mienskip 3. Visie 4. Ontwikkelaar

1. Zonneladder SWF 2. Gedragscode initiatiefnemers 3. Gebiedskaders

+