Memo college I Bestemmingsplan Hindeloopen

MEMO Van Datum Voor Betreft Corsa

: : : : :

Lucia Van der Bijl 14 september 2023 de leden van de raad(scommissie DSO) bestemmingsplan Hindeloopen O23.002009

*O23.002009* Geacht(e) raads- en commissieleden, Het bestemmingsplan Hindeloopen stond afgelopen dinsdag op de agenda van de commissie DSO (agendapunt 5). Tijdens de behandeling van dit agendapunt is gebleken dat de antwoorden van wethouder Dam op de vragen van commissieleden niet helemaal volledig zijn beantwoord. Na afloop van de commissievergadering is door wethouder Dam toegezegd dat er nog een memo volgt waaruit uitleg wordt gegeven over de redenen waarom er is gekozen voor het toepassen van 2 verschillende uitsterfconstructies en wat de consequenties zijn wanneer er voor gekozen wordt deze uitsterfconstructies niet toe te passen. Hieronder worden deze onderwerpen beschreven. Onderscheid recreatief gebruik in bestemmingsplan Ten aanzien van het recreatief bewonen/gebruiken van reguliere woningen wordt in het bestemmingsplan onderscheid gemaakt in: 1. woningen die commercieel recreatief worden verhuurd 2. woningen die enkel door de eigenaar zelf recreatief worden gebruikt, de zogenoemde tweede woning Ad 1: woningen die commercieel recreatief worden verhuurd Algemeen Het gaat totaal om 5 woningen. Deze woningen hebben in het bestemmingsplan een aanduiding gekregen. Vorm uitsterfconstructie Voor deze 5 woningen geldt dat wanneer deze woning een jaar lang niet commercieel recreatief wordt verhuurd, het recreatief gebruik van de woning niet langer is toegestaan.

Deze constructie is perceelsgebonden. Dit betekent dat bij een eventuele verkoop van de woning de toekomstige eigenaar de woning ook recreatief mag verhuren. Waarom deze vorm van uitsterfconstructie Er is voor deze vorm gekozen omdat in sommige gevallen aan de (voormalige) eigenaren van de woningen die nu commercieel recreatief worden verhuurd in het verleden (rond 1996) een persoonsgebonden vergunning is verleend op grond van de Gebruiksverordening tweede woningen van de gemeente Nijefurd. Deze verordening is in 2014 van rechtswege vervallen. Daarmee is ook de vergunning wettelijk gezien komen te vervallen. De gemeente heeft echter nagelaten om handhavend op te treden, terwijl het recreatieve gebruik wel werd voortgezet. In enkele andere gevallen is door het college, naar aanleiding van een conceptaanvraag, medewerking toegezegd aan een afwijking van de regels van het bestemmingsplan. Voor de woningen in deze categorie geldt dat deze al lange tijd (commercieel) recreatief gebruikt worden door huidige en voorgaande eigenaren. Hiertegen is nimmer handhavend opgetreden.

De gemeente komt bij het maken van een belangenafweging beleidsvrijheid toe. Bij deze belangenafweging is aan de bovenstaande omstandigheden een groter gewicht toegekend, hetgeen heeft geleid tot het toekennen van een aanduiding met een uitsterfconstructie. ad 2: Woningen die enkel door de eigenaar zelf recreatief wordt gebruikt (tweede woning) Algemeen Het gaat totaal om 6 woningen. Voor deze woningen is in het bestemmingsplan een persoonsgebonden overgangsrecht opgenomen. Vorm uitsterfconstructie Het recht om de woning recreatief te gebruiken geldt alleen voor de huidige eigenaar. Wanneer de woning wordt verkocht vervalt het recht om de woning recreatief te mogen gebruiken. De woning mag dus alleen als reguliere woning worden verkocht. Waarom deze vorm van uitsterfconstructie Voor deze constructie is gekozen omdat er (op 2 na) niet eerder gemeentelijke toestemming is verleend in de vorm van een persoonsgebonden beschikking op grond van de Gebruiksverordening Tweede Woningen. Wel zijn er situaties die al lang voortduren. In vergelijking met de commerciële recreatief verhuurde woningen zijn er minder verwachtingen geschept.

Consequenties wanneer er voor wordt gekozen geen uitsterfconstructie toe te passen De raad heeft in 2020 besloten het college de ruimte te geven om in gesprek te gaan met de inwoners van Hindeloopen om te komen tot een toetsingskader voor het recreatief gebruik van woningen. Vervolgens hebben de besturen van plaatselijk belang Hindeloopen, de stichting Promotie Hindeloopen en stichting Stadsherstel gezamenlijk de ‘notitie woningbeleid Hindeloopen’ opgesteld waarin voorstellen zijn gedaan voor een beleid/toetsingskader. Deze notitie is voorgelegd aan de inwoners van Hindeloopen met de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. Stichtingen/instanties/burgers die niet direct bij het participatietraject betrokken zijn geweest, hebben hiermee indirect de kans gekregen om haar/zijn mening te geven over de notitie. Op basis van de notitie én de daartegen ingediende zienswijzen, heeft de raad in december 2021 uitgangspunten vastgesteld voor het recreatief gebruik van de woningen. Al deze uitgangspunten zijn vervolgens verwerkt in het ontwerpbestemmingsplan, op één uitzondering na. De raad had namelijk besloten om voor de woningen die commerciële recreatief worden verhuurd een dubbelbestemming te geven. Dit houdt in dat de woning te allen tijde zowel regulier als recreatief mag worden gebruikt.

In overleg met de provincie heeft het college besloten voor deze woningen toch een uitsterfconstructie op te nemen, zodat de woningen niet voor eeuwig aan de woningvoorraad worden onttrokken. Het ontwerpbestemmingsplan is vervolgens ter inzage gelegd met de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen. Uit de zienswijzen blijkt dat de indieners niet tegen het toepassen van een uitsterfconstructie zijn. De indieners verzoeken om de uitsterfconstructie die voor de woningen zijn opgenomen die door de eigenaar zelf recreatief worden gebruikt (de tweede woningen), ook toe te passen om de commercieel recreatief verhuurde woningen. Als er wordt besloten in het geheel geen uitsterfconstructie toe te passen bij de betreffende 11 woningen, dan kan de vraag gesteld worden waarom er is geparticipeerd met als gevolg dat er een ander besluit wordt genomen dan door de meerderheid van de inwoners van Hindeloopen acceptabel wordt gevonden. Ook hebben de eigenaren van de betreffende 11 woningen geen kans gehad om te reageren op deze wijziging omdat zij geen reden hadden dat de raad, gelet op de uitgangspunten en het ontwerpbestemmingsplan, anders gaat besluiten.

Is handhavend optreden juridisch mogelijk (als geen sprake is van legalisatie / uitsterf-constructie)? Als besloten wordt om voor de bestaande gevallen van recreatief gebruik geen uitsterfconstructie wordt toegepast, dan blijft het gebruik in strijd met het bestemmingsplan. Per geval zal dan beoordeeld

moeten worden of handhavend opgetreden moet c.q. kan worden. Dit moet per geval worden beoordeeld. Daarbij moet onder andere gekeken worden naar: 1. Vergunningen of toestemmingen die in het verleden zijn verleend. 2. Een eventueel beroep op het vertrouwensbeginsel: is er sprake van een toezegging dat niet handhavend opgetreden wordt of dat de overtreding gelegaliseerd wordt? 3. Een eventueel beroep op het gelijkheidsbeginsel; zijn er gelijke gevallen waarin legalisatie wel mogelijk is of waarin niet handhavend wordt opgetreden? 4. Het tijdsverloop. Voor sommige adressen is door de gemeente Nijefurd een (persoonsgebonden) vergunning verleend voor het gebruik als tweede woning. Hoewel deze toestemmingen veelal zijn verleend aan een voorgaande eigenaar, is hier in de eerdere belangenafweging wel gewicht aan toegekend. Na het vervallen van de toestemming is namelijk nimmer handhavend opgetreden. In andere gevallen is in reactie op een conceptaanvraag omgevingsvergunning al aangegeven dat medewerking kan worden verleend aan recreatief gebruik, omdat de woning vanwege aard en omvang niet geschikt werd geacht voor permanente bewoning. In deze gevallen lijkt handhavend optreden lastig. Dit geldt met name voor de commerciële verhuur. Bij de tweede woningen is er minder vaak sprake van een vergunning of toestemming.

Wel zijn het veelal woningen die al vele jaren recreatief worden gebruikt en in sommige gevallen ook zijn gekocht in de veronderstelling dat het een legale recreatiewoning betreft. Het uitgangspunt is principe dat handhaving niet verjaart. Dit betekent dat ook na vele jaren nog handhavend kan worden opgetreden. Dit lijkt echter in de rechtspraak wat te kantelen. Er moet duidelijk onderbouwd kunnen worden waarom in dat concrete geval handhavend wordt opgetreden. Een verwijzing naar de beginselplicht tot handhaving volstaat niet. Bovengenoemde onderzoek en (handhavings)procedures zullen veel tijd in beslag nemen. Daarnaast zal, uit het oogpunt van zorgvuldigheid, eerst de uitkomst van de eventuele beroepsprocedure tegen het bestemmingsplan moeten worden afgewacht voordat een eventuele handhavingsprocedure kan worden gestart. De eigenaren van recreatief gebruikte woningen zijn immers niet eerder in de gelegenheid geweest om te reageren op de vastgestelde bestemming, omdat in het ontwerp-bestemmingsplan wél een uitsterfconstructie is opgenomen.