Discussiewijzer Ziekenhuiszorg (Planbureau Fryslân)

DISCUSSIEWIJZER ZIEKENHUISZORG

Context • Er zijn grote uitdagingen in de medisch-specialistische zorg (MSZ) in Fryslân, vanwege toenemende vergrijzing, stijging van chronische ziekten, afname van het aantal zorgverleners en strengere normen voor volume en kwaliteit. Een heroverweging van de structuur en levering van zorg is gewenst. • Eén mogelijke oplossing is verdere schaalvergroting van ziekenhuiszorg, door middel van een potentiële fusie tussen het Antonius Ziekenhuis in Sneek en de Tjongerschans in Heerenveen tot één nieuw ziekenhuis in Joure. Dit type fusie is de focus van deze infographic en de bijbehorende rapportage, vanwege de potentieel hoge impact van dit type fusie in vergelijking tot andere vormen van fusie en de aangegeven voorkeur voor een dergelijke fusie van ziekenhuizen en zorgverzekeraars in Fryslân. • In deze infographic is de onderbouwde argumentatie voor- en tegen een dergelijke fusie zo goed mogelijk in kaart gebracht aan de hand van de brede-welvaartthema’s. De thema's 'Natuur en landschap' en 'Vrije tijd' zijn niet meegenomen.

Een discussiewijzer voor de mogelijke fusie van de ziekenhuizen in Sneek en Heerenveen tot één nieuw ziekenhuis.

Materiële welvaart Minder duplicatie van diensten en gebouwen Voor Meer budget voor innovatie en geavanceerde middelen Voor Betere financiële weerbaarheid Tegen Hogere volumes leiden niet noodzakelijk tot daling van kosten Tegen Kostenbesparing onder conditie van harde keuzes Tegen Door fusie minder concurrentie in de regio Tegen Risico op externalisering van kosten Tegen Negatieve impact op lokale economie* Voor

Klimaat en milieu Voor

Minder CO2-uitstoot door afname aantal gebouwen

Tegen Meer CO2-uitstoot in de reisbewegingen

Onderwijs

Wonen

Ec on

ilieu

en

O nd er w ijs

en m

ur sc

nd

la

Mate rië

aat

Ruim tel ijk

Klim

u at N

le we lvaar t

Voor

Tegen Mogelijke negatieve effecten op scholing (reistijd,

doorstroom) Tegen Mogelijk aanpassingen nodig voor opleidingen*

k Wer

ha

Wonen

Meer opleidings- en specialisatiemogelijkheden

Tegen Mogelijke effecten op instroom

h isc om

Een sterk en groot ziekenhuis kan het vestigingsklimaat verbeteren Voor Nieuwe kansen voor voormalige ziekenhuislocaties Tegen Meeverhuizende werknemers en naasten vertrekken uit bestaande kernen Tegen Afname van voorzieningen beïnvloedt de leefbaarheid Tegen Voor bepaalde groepen kan het vestigingsklimaat verslechteren*

Voor

p

Bereikbaarheid rheid

Vrije 

jd

ng

vi le

m Sa

ed

en

Veili ghi

B

baa ereik

Samenleving Een fusie biedt een mogelijke oplossing voor de uitdagingen in de zorg waar de samenleving zich voor gesteld ziet Voor Een groter ziekenhuis heeft een betere onderhandelingspositie ten opzichte van de zorgverzekeraar Tegen Door afnemende basisvoorzieningen verzwakt de regio Tegen Risico op ongelijke toegang tot zorg Tegen Minder keus in ziekenhuiszorg Tegen Extra kosten voor de samenleving*

S o c ia a

Voor

W el

zij

heid ond Gez

Gemiddelde reisafstand voor auto en ambulance blijft gelijk Tegen De (ervaren) bereikbaarheid van het ziekenhuis neemt af voor specifieke individuen Tegen De bereikbaarheid van het ziekenhuis neemt af bij reizen met ov Voor

n

Lagere behoefte aan personeel verwacht door meer efficiëntie Voor Betere specialisatie– en opleidingsmogelijkheden Tegen Daling behoefte aan personeel is geen gegeven Tegen Mogelijke uitstroom personeel Tegen Mogelijke negatieve effecten op werk personeel (reistijd, samenwerking) Tegen Meer werkdruk elders in de zorgketen* Tegen Mogelijk baanverlies buiten de ziekenhuizen* Voor

Welzijn Welzijn binnen de zorg staat onder druk en een fusie biedt daarvoor een mogelijke oplossing Tegen Langere reistijden veroorzaken voor bepaalde groepen stress en ongemak Tegen Een kleiner ziekenhuis kan als prettiger worden ervaren Voor

l Gezondheid

Beter uitgerust met materieel en expertise bij noodgevallen en rampen Tegen Minder bedden bij bijvoorbeeld pandemie Voor

• De voor- en tegenargumenten voor ziekenhuisfusering zijn vaak beperkt onderbouwd • Een fusie met sluiting en schaalvergroting is niet de enige keuze die gemaakt kan worden om de uitdagingen in de zorg aan te gaan • Een brede-welvaartsperspectief is nodig; uitsluitend een financieel perspectief is te beperkt • Belanghebbenden bekijken de kwestie soms te veel vanuit het eigen perspectief en een gezamenlijk perspectief is gewenst • Het is van belang om in samenwerking tot een duidelijke, gezamenlijke visie omtrent de uitdagingen in de zorg te komen

Er kan beter worden voldaan aan de kwaliteitsnormen van zorg Voor Er is een breder scala aan specialismen en diensten beschikbaar Voor Specialistische vaardigheden kunnen beter op peil worden gehouden Voor Er zijn meer investeringen in middelen en apparatuur mogelijk Voor Nieuw ziekenhuis biedt kans op innovatieve toekomstbestendige zorg Tegen Een fusie leidt niet altijd tot betere kwaliteit zorg; type zorg en ziekenhuisgrootte kunnen o.a. bepalend zijn Tegen Verschillende typen zorg worden niet op dezelfde manier beïnvloed door fusie Tegen Mogelijke voordelen fusie afhankelijk van ziekenhuisgrootte Tegen Langere reistijd kan gezondheidstoestand acute patiënten verslechteren Tegen Eén centraal ziekenhuis sluit mogelijk slechter aan bij lokaal zorgnetwerk Tegen Mogelijke zorgmijding of -vermeerdering door ervaren hoge drempel bij lange afstanden* Voor

Veiligheid

Overwegingen

* Voor deze argumenten is nog geen sterke onderbouwing gevonden.

Werk

Meer weten over dit onderzoek? Scan de QR-code om de achterliggende rapportage te lezen. Deze infographic hoort bij het rapport ‘Ziekenhuiszorg in Fryslan’, waar deze argumentatie verder wordt toegelicht.

Planbureau Fryslân Doelestraat 8a 8911 DX Leeuwarden (058) 234 85 00 info@planbureaufryslan.nl www.planbureaufryslan.nl Planbureau Fryslân wordt gesubsidieerd door de provincie Fryslân.