Bijlage - Startnotitie Nationaal Programma Onderwijs

Startnotitie Nationaal Programma Onderwijs

Aanleiding Het demissionaire kabinet heeft het Nationaal Programma Onderwijs in het leven geroepen. Het programma is bedoeld om onderwijsvertragingen in te lopen en moet leerlingen ondersteunen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen en corona. Scholen hebben daarvoor al middelen ontvangen. Zij hebben scans gemaakt van de achterstanden op school. Op basis daarvan hebben zij een plan gemaakt om de achterstanden op de eigen school aan te pakken. Voor de kinderopvang is een minder groot budget beschikbaar gesteld. Kinderopvangorganisaties konden subsidie aanvragen om zomer-voorscholen te financieren, zodat peuters de verloren tijd in de vakantie in konden halen. Nu ontvangen ook gemeenten middelen om, aanvullend op de acties op de locaties zelf, maatregelen te treffen om kinderen en jongeren te helpen hun achterstanden in te halen.

Financiën De gemeente ontvangt in totaal een bedrag van € 1.669.515,91. verdeeld over een periode van 2 schooljaren (2021-2022 en 2022-2023). Dit bedrag is opgebouwd uit twee bestanddelen, namelijk: 1. Het aantal leerlingen (13.641) dat op 1 oktober ingeschreven stond op een vestiging van een school in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs in de gemeenten en het bijbehorende bedrag per leerling (€ 118,11.) 2. De achterstandsscore voor 2022 zoals deze volgt uit het Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (2594) en het bijbehorende bedrag per eenheid achterstandspunt (€ 22,64). Dit bedrag wordt in maandelijkse termijnen overgemaakt naar gemeenten, maar mag daarop vooruitlopend al worden ingezet, mits de gemeentelijke financiële huishouding dit toe laat. Daarbij kan de gemeente direct geld besteden, bijvoorbeeld door extra inzet bij de gebiedsteams. De gemeente kan ook opdrachten – en daarmee middelen - verstrekken aan partners in opvang en onderwijs of andere uitvoerende partijen. De middelen mogen worden uitgegeven voor een aantal bestedingsdoelen tot 31 juli 2023. De manier waarop de middelen exact worden ingezet zal nader worden bepaald naarmate de plannen duidelijker vorm krijgen, waarbij we op zoek zullen gaan naar een redelijke verdeling voor kinderen.

Bestedingsdoelen Het Rijk heeft daarvoor 5 mogelijke bestedingsdoelen opgesteld: • (Bovenschoolse) maatregelen, zoals de organisatie van een zomerschool, bijles, huiswerkbegeleiding, voorleeshulp thuis, activiteiten op het terrein van sport/ cultuur/ techniek, ouderbetrokkenheid, professionalisering van schoolleiders en docenten. Gemeenten kunnen deze activiteiten in samenwerking met andere partijen zoals kinderopvang, bibliotheken, sport, cultuur vormgeven. •

Maatregelen gericht op het inhalen van vertragingen opgelopen door COVID-19 in de voorschoolse periode, zoals het inhalen van uren voorschoolse educatie, extra begeleiding in de groep, en extra inspanningen gericht op de toeleiding van kinderen.

•

Maatregelen gericht op zorg en welzijn in de school of in de verlengde leertijd om vertragingen op sociaal en emotioneel vlak als gevolg van COVID-19 in te halen, zoals extra jeugdhulp in de school of schoolmaatschappelijk werk. Het gaat hier om aanvullende interventies of extra beschikbaarheid van zorg op school.

•

Maatregelen gericht op het bevorderen van lokale (en regionale) samenwerking tussen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, en andere lokale partijen ten behoeve van de aanpak van COVID-19 vertragingen en een integrale ondersteuning van jongeren op sociaal, emotioneel, executief en cognitief vlak. Het gaat hier bijvoorbeeld om het bevorderen van de inzet van pedagogisch medewerkers en jeugdartsen in het onderwijs.

•

Maatregelen gericht op het betrekken van (dreigende) thuiszitters bij de aanpak van het inlopen van vertragingen als gevolg van COVID-19, zowel thuiszitters met (langdurig) relatief verzuim als de groep thuiszitters met absoluut verzuim.

Daarnaast mogen gemeenten middelen inzetten voor (tijdelijke) extra huisvesting en personeel, Indien dit bijdraagt aan het bestrijden van de Covid-19 gerelateerde achterstanden. Welke achterstanden heeft de gemeente zelf gevonden? Bij de leeftijdsgroep 0-12 zien we vooral een toename op de druk op ouderschap. Enerzijds wordt dit veroorzaakt doordat kinderen en ouders dichter op elkaar zaten tijdens de lockdowns, waardoor problemen binnen het gezin zich meer manifesteerden. Anderzijds hebben de lockdowns tot gezondheids- en mentale problemen geleid, waardoor de opvoeding meer onder druk kwam te staan. Ten slotte waren er minder mogelijkheden om hulp te ontvangen. Uit onderzoek blijkt dat angst en depressie, stress, slaapproblemen en suïcidale gedachten zijn toegenomen onder jongeren. Wie al overgewicht had, is zwaarder geworden (was 13% nu 15%). De helft voldoet aan de nieuwe beweegrichtlijnen (54%). Er zijn minder mensen lid van de sportvereniging (was 32% nu 27%). Tijdens de lockdowns, maar ook daarbuiten in het afgelopen anderhalf jaar, hebben we gezien dat netwerken rond kinderopvang, scholen en hulpverlening, sport en cultuur minder mogelijkheden hadden om goed te functioneren en een goed aanbod neer te zetten en uit te voeren. Dit leidt ons tot de onderstaande doelen: • • • • •

Ketensamenwerking verbeteren Opvoedingsondersteuning uitbreiden Ondersteuning bij psychische problemen Gezondheid verbeteren door uitbreiding sportief aanbod Samenhang in samenleving verbeteren door cultureel aanbod

Werkwijze tot nu toe Vanuit de LEA is een werkgroep samengesteld met vertegenwoordiger vanuit de kinderopvang, Het primair onderwijs en het voorgezet onderwijs. De werkgroep heeft een vragenlijst uitgezet om te inventariseren op welke terreinen de gemeentelijke middelen volgens de scholen en de kinderopvang ingezet zouden moeten worden ingezet. Die vragen luidden: 1. Wat is volgens uw (school)analyse de aard van de vertraging in het onderwijs/educatie of de ontwikkeling van de kinderen/jongeren op uw school of locatie?

2. Op welke manier zouden de gemeentelijke NPO-middelen het beste ingezet kunnen worden, in aanvulling op uw eigen maatregelen? (Denk daarbij aan de genoemde bestedingsdoelen, maar u mag gerust aanvullen) 3. Welke belemmeringen komt u tegen als het gaat om het integrale ondersteuning van kinderen en jongeren op sociaal, emotioneel, executief en/of cognitief vlak? Heeft u ideeën over hoe we dit aan kunnen pakken (denk aan het verder vormgeven van de IKA’s, opzetten van overlegstructuren? 4. Aan welke 2 punten zouden we volgens u prioriteit moeten geven? Er zijn 22 antwoorden binnen gekomen. De meesten kwamen van locaties, maar ook enkelen namens een hele organisatie. Uitkomsten vragenlijst De volledige uitkomsten van de vragenlijsten zijn opgenomen in bijlage 1. Uit de antwoorden op de vragenlijsten halen we de onderstaande prioriteiten: •

•

Sociaal emotionele ontwikkeling o Zorg en hulpverlening, op groepsniveau en individueel (SMW, Jeugdhulp) o Activiteiten die bijdragen aan verbinding, ontwikkelen zelfvertrouwen, talentontwikkeling en gezondheid (Sport!) Taalstimulering in voorschoolse voorzieningen d.m.v. 1 op 1 begeleiding of begeleiding in kleine groepen (ook i.v.m. pedagogische veiligheid (prikkelverwerking)), logopedie

Inzet 2021-2022

Bovenschoolse Voorschoolse Zorg en Welzijn maatregelen Periode

Lokale en regionale samenwerking

Zomerschool Extra handen op de groep Logopedie SMW Jeugdhulp Ouderprogramma’ s Sport 2-20 jr Cultuur 2-20 jr Projectleider Ondersteuning ketensamenwer -king (IKA) Totaal

(Dreigende) Financiën Thuiszitters

Inzet 2022-2023

Bovenschoolse Voorschoolse Zorg en Welzijn maatregelen Periode

Lokale en regionale samenwerking

(Dreigende) Financiën Thuiszitters (schatting)

Zomerschool Extra handen op de groep Logopedie SMW Jeugdhulp Ouderprogramma’s (Bijvoorbeeld instapje, Vvethuis, Boekstart, Humanitas, Soco, GT) Sport Cultuur Projectleider Ondersteuning ketensamenwer king (IKA) Totaal Toelichting: Zomerschool:

Kinderen uit de hoogste groepen van het basisonderwijs krijgen de gelegenheid om op de zomerschool achterstanden in te lopen en krijgen tegelijkertijd een ervaring verrijkend aanbod met als doel het zelfvertrouwen te vergroten.

Extra handen op de groep:

Met deze extra handen kan gericht met peuters worden gewerkt aan achterstanden op het gebied van taal, beginnend gecijferdheid, sociaal-emotionele en motorische ontwikkeling, bijvoorbeeld in de vorm van tutoring/remedial teaching. Door als vroeg in te zetten in deze leeftijdsgroep worden achterstanden op latere leeftijd voorkomen en is de kans groter dat een kind succesvol het basisonderwijs doorloopt.

Logopedie:

Logopedie kan worden ingezet voor het verbeteren van taalspraakontwikkeling van jonge kinderen. Als kind is het van groot belang dat je duidelijk kunt maken wat je wilt zeggen. Als dat niet lukt, kan dat vooral negatieve gevolgen hebben op sociaalemotioneel gebied.

SMW:

Het inzetten van extra schoolmaatschappelijk werk op zowel de voorschoolse voorzieningen als het basis- en voortgezet onderwijs. Dit kan individueel of in groepsverband worden ingezet en heeft als doel het vergroten van het zelfvertrouwen en ondersteunen van een gezonden sociaal-emotionele ontwikkeling.

Jeugdhulp:

Verschillende partijen geven aan dat de wachtlijsten bij de gebiedsteams oplopen en ook de doorstroom naar specifiekere vormen van hulp niet vlot doorloopt, terwijl de psychische en opvoedproblemen van kinderen, jongeren en hun ouders ten gevolge van de coronapandemie groter zijn geworden. Extra formatie op deze plekken lijkt een oplossing, maar er valt ook te denken aan het inzetten van specifieke specialismen op kinderopvang en scholen.

Sport, cultuur:

Het inzetten van activiteiten voor kinderen en jongeren op het gebied van sport en cultuur met als doel door middels van talentontwikkeling zelfvertrouwen te vergroten en verbinding te creëren.

Ouderprogramma’s:

Doel is de ontwikkelingsstimulering van kinderen door hun ouders te bevorderen. Enerzijds om (onderwijs)achterstanden te bestrijden, anderzijds voor het bevorderen van een gezonde ouderkindinteractie. Opvoed- en gedragsproblemen kunnen daarmee beter worden ondervangen. Dit heeft ook een preventieve werking; de verwachting is dat er op langere termijn minder hulp nodig zal zijn in deze gezinnen.

Projectleider:

De projectleider zal vorm geven aan de uitvoering van deze notitie. Hij/zij/hen zal in gesprek gaan met de kinderopvang en het onderwijs over de manier waarop de hierboven genoemde bestedingsrichtingen kunnen worden uitgevoerd. De projectleider stemt ook intern binnen de gemeentelijke organisatie af met beleidsterreinen als jeugd, onderwijs, sport en cultuur en met eventueel uitvoerende partijen. De projectleider coördineert, evalueert en stelt bij waar nodig.

Ondersteuning ketensamenwerking:

Gezond opgroeien op alle terreinen van ontwikkeling is sinds de coronapandemie een grotere uitdaging geworden. En dat is niet in de laatste plaats omdat het in de afgelopen periode lastiger was voor organisaties rond het kind/de jongere om goed samen te werken. Op die plekken waar dat het hardst nodig is of het meest gewenst, willen we een aanjager aanbieden die kan verbinden, ondersteunen bij samenwerkingsprocessen en kan inspireren om te komen tot een Integrale Kind Aanpak (IKA), waarbij het doel is om te komen tot een passend aanbod voor de kinderen, hun ouders en de omgeving op het gebied van sport en cultuur en passende ontwikkelingsondersteuning/hulpverlening.

Duurzaamheid en verbinding Het Nationaal Programma Onderwijs heeft als doel het weg werken van achterstanden die bij kinderen en jongeren zijn ontstaan ten gevolge van de coronapandemie. Daar hebben we twee schooljaren de tijd voor. Dat betekent dat we de middelen vooral nu in moeten zetten voor de kinderen en jongeren die dat nodig hebben. Tegelijkertijd willen we ook graag dat er duurzaam wordt ingezet. Allereerst is het de bedoeling dat snelle hulp nu zwaardere problematiek op een later moment voorkomt. Dat geldt ook voor inzet op ontwikkelingsondersteuning op vroege leeftijd in de vorm van extra handen op de groep en programma’s voor opvoedondersteuning. Bovendien kunnen we, door de samenwerking in de keten

rond kinderen, jongeren en hun ouders te versterken, ook voor langere duur een stevig fundament voor onze kinderen en jongeren neer zetten. Bij de uitvoering van deze notitie zullen we zoveel mogelijk gebruik maken van/aansluiten bij bestaand beleid, bestaande structuren en bestaand aanbod. Na 1 jaar en na en rond de tijd dat de NPO-middelen stoppen, kan de inzet worden geëvalueerd. Op die manier kunnen we onderzoeken wat we als gemeente, onderwijs en kinderopvang willen behouden voor de toekomst.

Voorgenomen tijdpad Werkgroep

1 november

MT

2 november

BO

8 november

LEA

10 november

College

16 november

Raad

23 december?

Aanstelling projectleider

1 december of 1 januari.