Bijlage - IVP 2024-2028 SWF

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

ínhoud Voorwoord Een nieuw veiligheidsplan Het veiligheidsbeeld De prioriteiten ï: Veilige en leefbare wijken en kernen 2: Casuïstiek Zorg en Veiligheid 3: Ondermijning 4: Digitale veiligheid FOCUS Drugsgerelateerde criminaliteit/problematiek 4­

Andere belangrijke veiligheidsthema’s

5­

Hoe werken we?

6.

Het IVP in één oogopslag

Bijlage 1: Overzicht betrokken portefeuilles per thema Bijlage 2: Effectindicatoren

2

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Feilichheid is in basis ferlet fan in minske. En je beseffe dat pas as it net mear feilich is of feilich fielt. Gelokkich is it feilichheidsgefoel yn Súdwest-Fryslân heech. Wy kinne elkoar noch ridlik, witte wa’t ús buorlju binne en binne belutsen by wat der yn ús omjouwing bart. Dy sosjale struktuer en lytsskaligens is goud wurdich; mienskip neame wy dat. En tagelyk binne wy net nayf. Want der binne ûntwikkelingen dy’t ús omtinken nedich hawwe en dêr’t wy hiel skerp op wêze moatte. Dy’t ús sosjale struktuer ûndermynje kinne, ús tsjin inoar opsette en úteinlik ús demokratysk systeem kwetsber meitsje. Wy hawwe in goede basis yn de gemeente Súdwest-Fryslân, dêr’t wy op troch bouwe kinne en fernijing en ynnovaasjes op tapasse. Dêrmei kinne wy previntyf wurkje en tûker wêze as kriminele en ûndermynjende krêften. In foarbyld dêrfan is de digitale wykagint, dêr’t wy mei foarop rinne yn Noard Nederlân. Wy trede repressyf op at dat moat en sette dêr it folsleine ynstrumintarium op yn as dat nedich is. Dan pakke wy oan, wy pakke op en wy pakke ôf at dat oan’e oarder is. Komplekse feilichheidsproblematyk kinne wy allinnich mei-inoar oanpakke. Mei partners út ferskillende sektoaren, ferskillende oerheden, mei ynwenners, mei ûndernimmers, mei de mienskip. Elkenien hat dêryn syn rol te spyljen. Ek ha wy stipe fan oare oerheden nedich. Wat mear ‘oer de grins’ tinke.

In foarbyld fan tûk mei-inoar opereare, soe it tastean fan wenjen op boerehiemen troch de provinsje wêze kinne. Wêrby’t wenningen mooglik makke wurde yn bygebouwen. Dat foarkomt leechstân en mooglikheden foar eventuele kriminele aktiviteiten. Boppedat kin it boeren finansjeel útsicht biede by de lânbou-transysje, it fergruttet de fearkrêft op it plattelân en it soarget foar mear wenningen. Sa ûntstean win-win-win situaasjes. Wy hawwe it ryk nedich foar mear kapasiteit foar de plysje yn de regio en wetjouwing om mear ynformaasje diele te kinnen. Yntusken sykje wy de rânen fan ús mooglikheden op. Wy sette de kommende perioade yn op: " Mear sichtber wêze yn doarpen en wiken " In previntive aginda yn in breed tal belied programma’s " In mei-inoar opwurkje (mei-inoar binne wy tûker en effektiver) " Digitale feiligens Troch alle programma’s hinne, sille wy mear oandacht jaan oan it tanimmende drugsgebrûk. Dat is in belangryke oarsaak foar sûnens en mentale problemen, sosjale ûnrêst, kriminele of ûndermynjende aktiviteiten. Wy hawwe in solide basis yn it wurkjen mei de Trijehoeke (plysje, OM en boargemaster), hawwe in profesjoneel en goed opleid Handhavingteam, wy wurkje mei kundige en belutsen minsken yn de netwurken en yn ús organisaasje. Dat jout in soad fertrouwen om de ambysjes út dit IVP effektyf oan te pakken, ekyn ûnrêstige tiden.

Oan dit IVP hawwe in grut tal minsken en organisaasjes harren bydrage levere. Tige tank foar jim ynset om fan SWF no en yn de takomst in feilich en fearkrêftich gebied te meitsjen.

3

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Een nieuw veiligheidsplan De veiligheid van Súdwest-Fryslân is in veel opzichten van een goed niveau. Inwoners waarderen de veiligheid van hun woonomgeving met maar liefst een 7,9 (Veiligheidsmonitor 2021). Woninginbraak en andere vormen criminaliteit laten een dalende trend zien. Er is sociale cohesie en betrokkenheid - onze inwoners pakken steeds meer hun rol in de veiligheid. Tegelijk is duidelijk dat er ook scherpe kanten zitten aan het veiligheidsbeeld. Die hangen samen met dieperliggende maatschappelijke ontwikkelingen. We zien een groeiende problematiek rond kwetsbare personen. Met impact voor de omgeving. Criminele netwerken worden succesvoller in hun pogingen zich in te mengen in de bovenwereld. Gedigitaliseerde criminaliteit neemt toe en er zijn regelmatig serieuze signalen van maatschappelijke polarisatie en onrust. We maken consequent werk van deze opgaven. Samen met onze partners zoals de politie, het Openbaar Ministerie, de Veiligheidsregio en een scala van instellingen en andere organisaties. Maar ook samen met inwoners en ondernemers, verenigingen en wijk- en dorpsorganisaties. Deze inzet en samenwerking dragen vrucht. Cruciaal echter is hierin samen met de partners de juiste, scherpe keuzes te blijven maken. Maatregelen en werkvormen die effectief zijn, op maat voort te zetten.

En daarnaast te intensiveren en vernieuwen op de thema’s, de problematieken die daarom vragen.

Onze belangrijkste uitgangspunten voor de nieuwe beleidsperiode: » Dichtbij We werken dichtbij en samen met onze inwoners. Zijn zichtbaar, aanspreekbaar en staan voor persoonlijk contact. Dit ondersteunt vertrouwen, veiligheidsgevoel en betrokkenheid van inwoners. En vermindert tegelijk de speelruimte voor criminaliteit en onveiligheid. » Participatief We brengen inwoners, ondernemers en andere maatschappelijke partijen verder in positie. We benutten én verstevigen het maatschappelijk weefsel. En bouwen zo verder aan brede maatschappelijke weerbaarheid. » Focus op preventie We voorkómen onveiligheid waar mogelijk. Door oorzakelijke factoren aan te pakken en weg te nemen. Door verbinding van veiligheid met veerkracht en vitaliteit. Door ketens en samenwerking te verbeteren en escalatie te voorkomen. » College-breed We pakken de veiligheidsopgaven college-breed aan, maken goed gebruik van de beschikbare preventieve en repressieve instrumenten binnen beleidsdomeinen. We combineren die op maat rond vraagstukken (zie bijlage 2 voor een overzicht van relevante portefeuilles per thema) en werken zo integraal samen aan een ‘duurzame’, bestendige veiligheid. Deze uitgangspunten klinken door in de hierna beschreven aanpak van de prioriteiten en andere veiligheidsthema’s. We maken dit verder concreet in het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid bij dit IVP.

We evalueren periodiek of onze invulling van de uitgangspunten ‘werkt’ en hoe het beter kan.

4

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Het veiligheidsbeeld Ter voorbereiding van dit IVP is een brede veiligheidsanalyse uitgevoerd. Deze richtte zich zowel op de veiligheidsvraagstukken als de aanpak daarvan. De VNG-systematiek met zes ‘veiligheidsvelden’ (zie de figuur op volgende pagina) is als stramien gehanteerd. Partners zijn nauw betrokken bij de analyse. Oordelen van inwoners zijn meegenomen via de verwerking van de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor - onze vaste bewonersenquête over veiligheid en leefbaarheid. Een overzicht van de belangrijkste uitkomsten. *

Sociale veiligheid Het veiligheidsgevoel van de inwoners is van een goed niveau, getuige het rapportcijfer 7,9 voor de veiligheid van de woonomgeving (doelstelling IVP ‘tg/'ïļ was ^ 7,7). Gunstige trends zijn er bij misdrijven als woninginbraak en bedreiging en ook bij burengerucht. Minder gunstig scoren onder meer overlast van onbegrepen gedrag (8,4 incidenten per 1.000 inwoners, IVP-doelstelling was ś 6), jeugdoverlast (7,4 per 1.000 inwoners, IVP-doelstelling ś 6), fietsdiefstal en ook het totaal aantal misdrijven (31,3 per 1.000 inwoners, IVP-doelstelling S 30). Opvallende werkvormen zijn onder meer het Casusoverleg Zorg en Veiligheid (voor de aanpak van complexe casuïstiek, introductie in 2023), het JOS/Jongeren op Straat-overleg (voor regie op jeugdoverlast), de ‘Digikamer’ van de politie (voor samenwerking rond cybercriminaliteit) en het project Hackshield (voor digitale weerbaarheid van jeugd).

*

Fysieke veiligheid

-

Fysieke veiligheidsthema’s zijn met name brandveiligheid, verkeersveiligheid, gevaarlijke stoffen en de veiligheid op en rond het water. Het risicobeeld rond deze thema’s is in veel opzichten stabiel. Uitzonderingen zijn de risico’s gerelateerd aan klimaatverandering (droogte, verzakking, natuurbranden, wateroverlast) en de energietransitie (brandveiligheid accu’s en zonnepanelen). Ook is er een groeiend risico van digitale en maatschappelijke ontwrichting door de digitalisering van de samenleving.

-

5

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Belangrijke veiligheidsopgaven

6

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

‘Ondermijning: Ondermijnende criminaliteit heeft landelijk, regionaal en lokaal prioriteit. De accenten verschillen per gemeente maar vast staat dat drugscriminaliteit, witwassen, uitbuiting en andere vormen van georganiseerde criminaliteit verweven zijn met de bovenwereld. En dat het zicht daarop pas langzaam aan het ontstaan is. De instrumenten en werkvormen worden effectiever maar er is nog een weg te gaan. Ook voor Súdwest-Fryslân blijft dit een belangrijke opgave. De fenomeenanalyses, signalen en casuïstiek van afgelopen járen onderstrepen dit.

Doorsnijdend thema drugs

•

Overige veiligheidsthema’s

Naast de prioritaire opgaven en het doorsnijdende thema ‘drugs’ zijn de volgende zes thema’s als belangrijke permanente aandacht-thema’s uit de analyse naar voren gekomen: a. Jeugd en veiligheid. b. Veilig uitgaan, evenementen en toerisme. c. Polarisatie en radicalisering. d. Veilig winkelgebied/bedrijventerreinen. e. Verkeersveiligheid. f. Fysieke veiligheid: brandveiligheid, externe veiligheid, crisisbeheersing en waterveiligheid. Op deze thema’s vindt reeds robuuste inzet plaats. Deze is in hoofdlijn voldoende effectief - er is geen bijzondere intensivering nodig. Natuurlijk zijn er wel aandachts- en ontwikkelpunten. Deze worden in de aanpak geïntegreerd.

7

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

3

De prioriteiten

Onze prioriteiten voor de periode 2024-2028 zijn: 1. 2. 3. 4.

Veilige en leefbare wijken en kernen. Casuïstiek Zorg en Veiligheid. Ondermijning. Digitale veiligheid.

Voor deze thema’s is vastgesteld dat het veiligheidsbeeld beter kan en moet. En dat de aanpak op meerdere vlakken ontwikkelopgaven kent. In de zin van ontwikkeling en inzet van instrumenten maar ook in de zin van samenwerking tussen beleidsdomeinen en met partners (integraal werken). Deze vier thema’s zijn onze intensiveringsthema’s. De uitwerking van deze prioriteiten hierna is schematisch en op hoofdlijn. Nadere detaillering vindt plaats via het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid. Per prioriteit worden behandeld: « Het veiligheidsprobleem: Enkele kernkarakteristieken op een rij. « Onze aanpak: > De basis: Onderdelen van de aanpak die al in uitvoering zijn en worden voortgezet. Deze lijnen vloeien mede voort uit regelgeving en bovenlokale afspraken. > De focus: De belangrijkste intensiveringsaspecten van de aanpak. Ofwel: aspecten waarop in de komende tijd vooral vernieuwing en dóórontwikkeling plaatsvinden. Gerelateerd beleid/trajecten: Beleid en programma’s binnen andere domeinen die in verbinding staan met de aanpak van het thema. « Wat willen we bereiken?: De gestelde doelen (kwalitatief). » Input van de raad: Accenten die benoemd zijn door de raad tijdens de opiniërende sessie op 12 juli 2023. Naast de vier prioriteiten hebben we ook intensieve aandacht voor het thema Drugsgerelateerde criminaliteit/problematiek.

Echter primair als overkoepelend, ‘doorsnijdend’ thema, niet als eigenstandige prioriteit. Hiervoor kiezen we vanwege de verweving van dit thema met zowel de prioriteiten als de overige strategische thema’s. Bij elk van deze thema’s vormt drugs een aspect van bredere problematiek. Voorkeur heeft het de aanpak van dit aspect geïntegreerd onderdeel van de aanpak per thema te laten zijn. Cruciaal is dan wel dit goed te monitoren en regisseren - ofwel sterke overall regie op het drugsitem te voeren. De uitwerking hierna schetst het kader daarvoor.

8

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Prioriteit 1: Veilige en leefbare wijken en kernen veiligheidsprobleem - Verschillende vormen van overlast zoals woonoverlast en jeugdoverlast. Criminaliteit zoals woninginbraak en diefstal - Aantasting maatschappelijk weefsel door polarisatie, anti-overheidssentiment. Aantasting ‘basis’ voor een veilige en leefbare woonomgeving.

willen we bereiken? Weerbare, vitale kernen Woon- en leef-kwaliteit op niveau inwoners in veil „ en leefbaarheid -I . - Sociale cohesie en een veerkrachtig maatschappelijk weefsel.

De basis

De focus

- Eerste lijn: coherente inzet van onder meer dorpencoördinatoren, gebiedsregisseurs, Boa’s, wijkagenten, jongerenwerk. - Inwonersparticipatie via onder meer buurtpreventie, WhatsApp-groepen, preventievoorlichting. - Aanpak jeugdoverlast,

« Verdere versteviging integraal werken in de eerste lijn, voor een zichtbare, aanspreekbare en reagerende overheid ‘dichtbij’. Impulsen wederzijdse aanvulling en versterking professionals eerste lijn, op maat van wat nodig en mogelijk is. « Ontwikkeling beleidsmatige verbindingen met o.m. thema’s Wonen (inclusief transformaties), Gezondheid, Openbare ruimte, Verkeer, Participatie, Sociaal domein - voor extra kwaliteit en vitaliteit, weerbaarheid en veiligheid. » Dóórontwikkeling inwonerparticipatie via werkvormen zoals buurtbemiddeling en buurtpreventie maar ook initiatieven op het vlak van inrichting en beheer openbare ruimte. » Impulsen preventie, signalering en follow-up op thema’s zoals polarisatie, maatschappelijke onrust en ondermijning door slim gebruik te maken van de inzet in wijken en kernen. « Blijven werken aan bestuurlijke zichtbaarheid, onder meer via ‘contactwethouders’.

woonoverlast en andere overlast. - Aanpak criminaliteit via onder meer helingaanpak, Persoonsgerichte Aanpak (PGA) stelselmatige daders, cameratoezicht.

Gerelateerd beleid/trajecten Strategie Woningbouw 2020-2030, Omgevingsvisie 1.0 Súdwest-Fryslân, bestemmingsplan 'Buitengebied Súdwest-Fryslân I en II, Nota openbare ruimte 2020-2025, Beheersplan Wegen 2021-2025, Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2017-2027, Nota Gezondheid Súdwest-Fryslân 2022-2026, APV gemeente SúdwestFryslân, Notitie beleid ontmoetingsplaatsen 2022-2023, Gebiedsgerichte aanpak (FPLG)

9

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Prioriteit 2: Casuïstiek Zorg en Veiligheid Het veiligheidsprobleem - Complexe casus (personen/huishoudens) met aspecten als (woon)overlast, (huiselijk) geweld, schulden, ‘onbegrepen gedrag’, criminaliteit. - Mogelijk met stevige impact op woonomgeving. - Aantal overlastmeldingen neemt af, in specifieke situaties echter substantiële overlast.

Wat willen we bereiken? - De Juiste zorg voor de juiste mensen, ofwel: kwetsbare personen/ huishoudens zo goed mogelijk helpen. - Beheersbaarheid van effecten voor de omgeving. - Effectief en efficiënt werkende ketens.

Input van de raad iedereen moet mee kunnen doen!

De basis

De focus

- Integrale maatwerkaanpak per casus. - Interventies onder meer. Wet Verplichte GGZ, Tijdelijk Huisverbod, Wet Aanpak Woonoverlast, Participatiewet, Jeugdwet, gespecialiseerde hulp en zorg (ook bemoeizorg), straffen. - Coördinatie via casusoverleg Zorg en Veiligheid, Zorg- en Veiligheidshuis (procesregie zwaardere casuïstiek). - Ondersteunende voorzieningen op vlakken als passend wonen, maatschappelijke opvang. - Vormgeving werkvormen, structuren en voorzieningen rond specifieke Zorg en Veiligheids-thema’s Verslaving, Huiselijk

« Verbinding Zorg en Veiligheid versterken via inregeling van voorzieningen voor afstemming en samenwerking, zowel ambtelijk als bestuurlijk. « Verdere implementatie Casusoverleg Zorg en Veiligheid, inclusief randvoorwaarden op het vlak van privacy en informatiepositie. Doelgroep onder 18 hierbij effectief adresseren. » Dóórontwikkeling werkvormen, structuren en voorzieningen rond de specifiekere Zorg en

Veiligheids- thema ’s. » Versteviging proactie/preventie via impulsen

voorliggende voorzieningen. « Versterking maatschappelijke draagkracht via communicatie met inwoners over de problematiek en aanpak.

geweld, Doorzorg ex-gedetineerden, Onbegrepen gedrag.

Gerelateerd beleid/trajecten Bestuurlijk Akkoord Nazorg Ex-gedetineerden Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2017-2027, Nota Gezondheid Súdwest-Fryslân 2022-2026, APV gemeente Súdwest-Fryslân, Notitie beleid ontmoetingsplaatsen 2022-2023, Strategie Woningbouw 2020-2030, Fryske regiovisie Jeugdhulp, Integraal huisvestingsplan (IHP) 2017-2027 GR ZVHF, GR VRF, GR Sociaal Domein Fryslân

10

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Prioriteit 3: Ondermijning

Kwetsbaarheid voor criminele inmenging van locaties, branches, groepen. Specifiek: jachthavens, buitengebied, bedrijventerreinen, jeugd/jonge aanwas,... Inmenging door netwerken die zich bezighouden met drugs­ gerelateerde ciriminaliteit, witwassen, andere fraude, uitbuiting/mensenhandel. Overlast drugshandel voor inwoners, Suboptimale ambtelijke/bestuurlijke weerbaarheid

Wat willen we bereiken? - Versteviging van de barrières tegen criminele inmenging in kwetsbare branches, groepen, locaties > minder speelruimte voor criminele netwerken. - Met name netwerken rond drugscriminaliteit, witwassen, uitbuiting, - Duurzame effecten wat betreft de weerbaarheid, met name ook bij jeugd: een halt tegen jonge aanwas in de criminaliteit.

Input van de raad Goed bijblijven als gemeente. Actualiteit overbrengen aan hulpverlenende organisaties.

De basis

De focus

- Inzet op preventie ofwel criminele inmenging zo goed mogelijk voorkomen met behulp van bestuurlijke tools. - Friese norm ofwel regionale afspraken over basisvereisten en samenwerking bij de realisatie daarvan. - Inzet bestuurlijke instrumenten zoals BI BOB, Damocles, integrale controles. - Impulsen maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid.

« Verdere doorvoering preventief werken en Friese norm. » Programmatische uitwerking en borging van de bestuurlijke aanpak van ondermijning. « Verdere aanscherping en borging bestuurlijke instrumenten zoals BIBOB, Damocles, integrale controles. » Ontwikkeling intelligence via onder meer ondermijnings-beelden, signalenproces, werkvormen zoals Digikamer,... « Aan de voorkant van ondermijningsrisico’s komen door inregelen barrières via flankerend beleid binnen domeinen zoals Ruimte, Economie, Sociaal Domein (- slim benutten van beschikbare bestuurlijke instrumenten binnen deze domeinen). « Versteviging bestuurlijke weerbaarheid (ambtelijk, bestuurlijk, politiek), in het bijzonder integriteitsbeleid. « Versteviging maatschappelijke weerbaarheid via voorlichting en communicatie (ook op kern- en wijkniveau). « Integrale thematische aanpak van ondermijningsrisico’s rond jachthavens, buitengebied, jeugd/jonge aanwas.

Gerelateerd beleid/trajecten Omgevingsvisie 1.0 Súdwest-Fryslân, bestemmingsplan 'Buitengebied Súdwest-Fryslân I en II, Nota openbare ruimte 2020-2025,Beheersplan Wegen 2021-2025, beheersplan openbaar groen, uitgangspuntennotitie buitengebied, GR Marrekrite, APV Súdwest-Fryslân, Gebiedsgerichte aanpak (FPLG)

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Prioriteit 4: Digitale veiligheid

Slachtofferschap inwoners/ondernemers van oplichting via internet, phishing e.d.

Geringe meldingS'/aangiftebereidheid burgers, ondenemers, instellingen. Risico online aangejaagde ordeverstoring, ordeverstoring. Kwetsbaarheid gemeentelijke systemen - kunnen geblokkeerd raken. Vergelijkbare risico’s bij publieke partners en bedrijven

5ÚDHE5T ij FRYSLÂN ġŤ ZOEKT EYBEBW'Ç

AGENTS

Wat willen we bereiken? - Minder slachtofferschap gedigitaliseerde criminaliteit, - Risicobeheersing datalekken en cyberincidenten gemeentelijke systemen/informatieomgeving. - Tijdige signalering en reactie online aangejaagde ordeverstoring.

Input van de raad Veilige informatiedeling onder goed werkende convenanten.

De basis

De focus

- Voorlichting aan inwoners, ondernemers over risico’s en preventie van cybercrime. - Met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen zoals jeugd. - Inrichten informatie- en systeembeveiliging conform richtlijnen Eigen huis op orde. - Monitoring online aangejaagde ordeverstoring via werkvormen zoals de Digikamer.

« Verdere versteviging van preventie van cybercrime via innovatie en intensivering van voorlichting aan inwoners en ondernemers. « Impulsen aangiftebereidheid inwoners en ondernemers, voor een scherper beeld van aard en omvang slachtofferschap. « Eigen huis verder op orde brengen, met als focuspunten o.m. awareness en eigenaarschap management en afdelingen, systeem- en bedrijfscontinuïteit, inkoopprocedures. « Preparatie op digitale ontwrichting via risico-inventarisatie cyberincidenten en -calamiteiten, training en oefening. » Ontwikkeling respons-aanpak online aangejaagde ordeverstoring. « Inzet en ontwikkeling innovatieve werkvormen gericht op preventie en interventies cyberrisico’s (zoals de Digikamer).

Gerelateerd beleid/trajecten Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), procedure beveiligingsincidenten en datalekken

12

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

FOCUS: Drugsgerelateerde criminaliteitf-problematiek

Het veiligheidsprobleem

at '"“jf

- Georganiseerde en ondermijnende drugscriminaliteit. - Overlast, geweld en andere veiligheidseffecten. - Verstoring legale economie/branches. - Criminalisering van maatschappelijke groepen. - Gezondheids- en welzijnseffecten.

1

1 I ESSENTIE AANPAK Integrale regievoering op de inzet op drugsgerelateerde

criminaliteit en -problematiek. Deze inzet vindt primair als onderdeel van de aanpak van de vier prioritaire thema’s en de overige belangrijke thema’s plaats.

Doelstelling: duurzaam terugdringen, beheersbaar maken van de problematiek.

Elementen 1.

Consequente monitoring en analyse van: a. Problematiek. b. Inzet vanuit respectievelijke thema’s. c. Wisselwerking en effecten van deze inzet. d. Omissies in de inzet.

2. Ontwikkelen en implementeren benodigde aanvullende maatregelen/werkvormen (i.e.: in aanvulling op aanpak vanuit de thema’s).

13

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

4 Andere belangrijke thema’s In dit hoofdstuk worden de zes permanente aandacht-thema s van dit IVP uitgewerkt. Dit gebeurt weer nadrukkelijk op hoofdlijn - de verdere uitwerking vindt plaats via het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid.

Thema

Aanpak

a Jeugd en veiligheid

Regie en coördinatie ‘breed’ op Jeugd en Veiligheid, o.m. via JOS/Jongeren op Straat-overleg en trajecten Weerbare Jeugd en CoolSWF. In verbinding met aspecten irt jeugd binnen de vier prioritaire thema’s. Projectmatig aanpak deelthema’s (o.m. Hackshield) Dóórontwikkeling samenwerking met voortgezet en basisonderwijs rond veiligheids- en preventiethema’s. Irt alcohol: versteviging/borging verbinding preventie en handhaving (Preventie- ík Handhavingsplan).

b Veilig uitgaan, evenementen en toerisme

Beleid, regelgeving, toezicht en handhaving op orde. Focuspunten o.m.: uitvoeringsregels evenementen aanpassen op nieuwe Evenementenvisie, nieuwe systematiek Sneekweek verder doorvoeren, handhaving Alcoholwet, handhaving illegale bewoning,... Publiek-private samenwerking met horeca-, evenementen- en recreatieondernemers (o.m. via Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan). Doorvoering taken gemeente binnen deze samenwerking. Verbindingen met ondermijningsaanpak (thematische inzet op o.m. jachthavens).

c Polarisatie en radicalisering

Algemene preventie via participatiebeleid, onderwijs- en arbeidsmarktbeleid, antidiscriminatiebeleid. Inclusief samenwerking met instellingen en maatschappelijke partners gericht op preventie, delen signalen, korte lijnen. Deskundigheidsbevordering professionals/ eerstelijnswerkers. Voortzetting aanpak/respons-keten radicaliseringscasus. Ontwikkeling aanpak nieuwe vormen van polarisatie (antioverheidssentiment, maatschappelijke onrust). Regie en coördinatie ‘breed’ hierop, d.w.z.: in verbinding met de aanpak binnen de vier prioritaire thema’s van dit IVP.

d Veilig winkelgebied en bedrijven­ terreinen

Publiek-private samenwerking met ondernemers op bedrijventerreinen en in winkelgebied. Verdere doorvoering Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Integraal werken: verbindingen met aanpak ondermijning, vermogenscriminaliteit, verkeersveiligheid, inrichting en beheer openbare ruimte.

14

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

Thema

Aanpak

e Verkeers­ veiligheid

Gedragsbéínvloeding via communicatie en educatie. Focus op risicogroepen en -routes en in samenwerking met onder meer onderwijs, politie, regionale partners, Veilig Verkeer Nederland. Specifieke aandacht voor middelengebruik ‘achter het stuur’. Handhaving, met name op meest risicovolle plekken. Infrastructurele maatregelen gericht op snelheidsbeperking.

f Fysieke veiligheid: brandveiligheid, externe veiligheid, crisisbeheersing en waterveiligheid

Brandveiligheid > Risicobeheersing. Impulsen risicobewustzijn en handelingsperspectief van maatschappelijke partners via voorlichting (Brandveilig Leven), vergunningen, toezicht en handhaving. Focus op verminderd zelfredzame huishoudens, horeca, onderwijs, instellingen. Samenwerking met netwerken in kernen en wijken. Tevens preventie via planologie en advisering bouwplannen. Risicogerichte controles door de brandweer en gemeente (brandveiligheid) > incidentbestrijding. Slagkracht op peil. Specifieke aandacht voor paraatheid brandweerposten, flexibele uitruk, oefenen, bluswatervoorziening, etc. Externe veiligheid > Beleid, regels, toezicht en handhaving op orde. Bij plannen (generiek en specifiek) consequent rekening houden met de risico’s van gevaarlijke stoffen. > Impulsen risicobewustzijn en zelfredzaamheid inwoners via risicocommunicatie. > Lokale coördinatierol: doorvertaling risico’s in ruimtelijke ordening, verbinding met kwaliteit crisisbeheersing, zorgen dat de veiligheidsregio in positie is bij ruimtelijk beleid en procedures. Crisisbeheersing/bevoikingszorg > Blijvende inzet op effectieve lokale condities: sleutelfuncties, faciliteiten en voorzieningen. In nauwe samenwerking met de partners binnen de veiligheidsregio. > Deskundigheidsbevordering via opleiden, trainen en oefenen (OTOprogramma).

> Verdere professionalisering van de crisisorganisatie, monitoring kwaliteitseisen crisisorganisatie (traject landelijke uniformering). > Specifieke aandacht voor/preparatie op hoogwater, droogte, digitale ontwrichting. Waterveiligheid > Publiek-private samenwerking voor effectieve hulpverlening bij incidenten. Met de Veiligheidsregio en professionele watersportondernemers (PWO’ers). > (Zomer)toezicht te water ten behoeve van waterrecreatie in het algemeen en evenementen in het bijzonder. In samenwerking met ketenpartners waaronder politie (lokaal en KLPD), Provinciale waterstaat, Fryske Gea en andere watergemeenten.

15

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

5

Hoe werken we?

*

Monitoring en verantwoording

We hebben scherp oog voor de effecten van de aanpak. Deze worden gemeten aan de hand van de in bijlage 2 genoemde effectindicatoren. Bij enkele indicatoren is een streefwaarde voor 2028 geformuleerd. We evalueren regelmatig of deze doelen gehaald gaan worden. Bij uitblijvend resultaat scherpen we de aanpak aan. Het IVP wordt geoperationaliseerd via het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid. Dit wordt vastgesteld door het college. Het eerste Uitvoeringsplan loopt tot 1 juli 2026, het tweede van juli 2026 tot en met december 2028. Deze periodes van 2,5 jaar vloeien voort uit de doorlooptijd van vijf jaar (in plaats van de gebruikelijke vier jaar) van dit IVP. Hiervoor is gekozen met het oog op herstel van de aansluiting van de beleidscyclus van het IVP op de cyclus van de Veiligheidsmonitor. De gemeenteraad ontvangt jaarlijks een rapportage over de voortgang van het IVP, het tussenbeeld op effectindicatoren en eventuele aanscherpingen van de aanpak. *

Coördinatie

De ambtelijke coördinatie is belegd bij het cluster Openbare Orde en Veiligheid. Dit initieert en onderhoudt de benodigde verbindingen met andere afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie en met externe partners. Halfjaarlijks vindt breder ambtelijk overleg over de voortgang van het IVP plaats. Het cluster Openbare Orde en Veiligheid regisseert en coördineert de implementatie van het IVP, intervenieert bij knelpunten en nieuwe veiligheidsvraagstukken. Het cluster informeert en adviseert de portefeuillehouder over relevante ontwikkelingen rond het IVP. Het cluster Openbare Orde en Veiligheid beschikt over bijzondere thematische expertise, onder meer rond thema’s als Maatschappelijke onrust, Zorg en Veiligheid, Doorzorg ex-gedetineerden en Ondermijning. In de afgelopen járen zijn hier stappen in gezet - een onderscheidende keuze - met het oog op extra effectiviteit en efficiëntie in de aanpak en coördinatie. Dit betaalt zich uit en we zetten deze lijn voort. De bestuurlijke coördinatie van het veiligheidsbeleid ligt primair bij de burgemeester. De voortgang van het IVP - inclusief de college-brede inzet op de thema’s - wordt periodiek geëvalueerd in het college. Specifieke opgaven en ontwikkelingen in relatie tot het IVP worden waar nodig tussentijds geagendeerd.

Daarnaast wordt de voortgang periodiek besproken in de Driehoek van burgemeester, politiechef en het Officier van Justitie. Ook wethouders hebben een rol inzake het thema Veiligheid, aangezien veiligheid in bijna alle aspecten van beleid terugkomt - van jeugdzorg tot woningbouw. Veiligheid is daardoor niet alleen het domein van de burgemeester, maar van heel het college. *

Partners in de aanpak

Interne partners zijn met name de domeinen Sociaal Domein, Jeugd en Onderwijs, Participatie, Ruimte/Omgeving, Economie, Communicatie, Bedrijfsvoering, Vergunning en Handhaving. Met deze teams wordt intensief samengewerkt bij de aanpak van de veiligheidsopgaven, om samen

16

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

maximaal effectief te zijn in proactie, preventie én repressie. Bijlage 1 bevat een overzicht van de betrokken bestuurlijke portefeuilles per thema. Belangrijke externe partners zijn: Politie basisteam Sneek, Openbaar Ministerie (parket NoordNederland), Veiligheidsregio Fryslân, Zorg en Veiligheidshuis Fryslân, RIEC Noord-Nederland, gemeente De Fryske Marren (waarmee we samen het basisteam vormen en onder meer in de crisisorganisatie nauw samenwerken), de FUMO (Fryske Utfìeringstsjinst Miljeu en Omjouwing), zorg- en welzijnsinstellingen, onderwijsinstellingen, woningcorporaties, Provincie Fryslân. En natuurlijk de inwoners van Súdwest-Fryslân (individueel en georganiseerd binnen dorps- en wijkbelangen), ondernemers en ondernemersverenigingen en maatschappelijke partijen zoals zelforganisaties en geloofsgemeenschappen.

*

Begroting

17

Gemeente

Súdwest-Fryslân

IVP Súdwest-Fryslân 2024-2028

6

Het IVP in één oogopslag Feiligens tichtby foar eltsenien totaal incidenten overlast p. 1.000 inwoners van 37,5 [2022) naar í 35 (202S)

rapportcijfers veiligheid í 7,9 (2028)

Veilige en leefbare wijken en kernen

1

totaal aantal misdrijven p, 1.000 inwoners var 31,3 (2022] raar ^ ĵo (2028}

Casuïstiek Zorg en Veiligheid mworers integrale īnzet op persoon en omgeving verbinding Zorg en Veiligheid maatschappelijke draagkracht

- sterke eerste lijn - inwonerparticipatie - aan pak overlast en criminaliteit - basisínstrumentarium op orde - i ntegraal werken - maatschappelijke weerbaarheid

18

Bijlage i: Overzicht relevante portefeuilles per thema

Casuïstiek Zorg en Veiligheid Ondermijning Digitale veiligheid

9

9

Jeugd en veiligheid Veilig uitgaan, evenementen en toerisme

9

9

9

9

9

9

Polarisatie en radicalisering

9

9

Brandveiligheid/ externe veiligheid/ crisisbeheersing

^ *

> >

portefeuille/domein voert (mede) uit en is (mede) trekker. portefeuille/domein voert (mede) uit

9

9

9

9

•

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

Veilig winkelgebied/ bedrijventerreinen Verkeersveiligheid

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

9

Bijlage 2: Effectindicatoren

Uitgangswaarde

Doelstelling 2028

totaal aantal misdrijven per 1.000 inwoners

politie

31,3 (2022)

IA

rapportcijfer veiligheid van de buurt

Veiligheidsmonitor

7,9 (2021)

totaal incidenten sociale overlast per 1.000 inwoners

politie

37,5 (2022)

Incidenten burengerucht p/1.000 inwoners Incidenten overlast jeugd p/1.000 inwoners Incidenten onbegrepen gedrag p/1.000 inwoners Incidenten drankVdrugsoverlast p/1.000 inwoners Rapportcijfer veiligheid van de buurt Aangiften woninginbraak Aangiften diefstal brom-/snorfiets, fiets Aangiften mishandeling Aangiften bedreiging Totaal misdrijven p/1.000 inwoners Aangiften cybercrime X slachtoffer online oplichtingZ-fraude i8-64-jaarZ^, hard drugs gebruikt

politie politie politie politie Veiligheidsmonitor politie politie politie politie politie politie Veiligheidsmonitor GGD

3,7 (2022) 7,4 (2022) 8,4 (2022) 2,5 (2022) 7,9 (2021) 68 (2022) 215 (2022) 191 (2022) 87 (2022) 31,3 (2022) 60 (2022) 7,7 (2021) 10 (2021)

on

GO

Co

O

go

Bron

IA

Indicator

IV

Aan de hand van onderstaande indicatoren worden de effecten van het beleid gemeten. Bij de eerste drie indicatoren is een streefwaarde voor 2028 geformuleerd. Op basis van tussenresultaten kan bepaald worden of deze doelen bereikt gaan worden en of aanscherping van de aanpak nodig is.