Bijlage IV - Rapportage economische impact visie 'De Potten'
Tekst van het document
ECONOMISCHE IMPACT VISIE ‘DE POTTEN’ Oktober 2022 | Den Bosch PROJECT G-VT-2210 Opdrachtgever:
INHOUD 1
INLEIDING
3
2
VERANDERINGEN GEBIED ‘DE POTTEN’
6
3
ECONOMISCHE IMPACT
9
4 BIJLAGE
14
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE P;OTTEN
2
1
Inleiding
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
3
1.1
INLEIDING
In de gebiedsvisie die Ginder in september 2022 heeft afgerond voor het gebied ‘De Potten’ zijn een aantal veranderingen /vernieuwingen in het toeristisch product van de locatie ‘De Potten’ opgenomen die in de toekomst plaats zouden kunnen vinden. Deze veranderingen (die kunnen bestaan uit vernieuwing, uitbreiding, vergroening en seizoensverlenging) leiden niet alleen tot een verbetering van het toeristisch product, maar genereren ook impact op de lokale economie, de gemeenschap en de omgeving. In deze rapportage gaan we in op de economische impact van deze veranderingen.
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
4
1.2
PLAN VAN AANPAK
In hoofdstuk 2 zetten we uiteen hoe de veranderingen voor het toeristisch product van het gebied De Potten er (aan de hand van de gebiedsvisie) uit kunnen gaan zien. In hoofdstuk 3 gaan we in op de economische impact. We schetsen eerst de huidige economische impact en dan de verandering van economische impact als gevolg van de genoemde veranderingen in hoofdstuk 2. Hierdoor wordt ook duidelijk hoe groot de groei in economische impact is, als deze veranderingen zullen plaatsvinden.
We drukken de economische impact uit in extra toeristische bestedingen per jaar die door de veranderingen ontstaan en in extra werkgelegenheid (FTE). We maken hiervoor gebruik van het Ginder Input-Outputmodel (zie ook hoofdstuk 3 en bijlage 1 voor meer toelichting op dit model).
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
5
2
Veranderingen gebied ‘De Potten’
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
6
2.1
VERANDERINGEN
• Er komt een versterking van de kwaliteit van de wandelpaden en waarschijnlijk een kleine uitbreiding van het aantal (kilo)meter wandelpad. Het waterfront aan het Prinses Margrietkanaal krijgt een opwaardering waardoor het prettiger is hier te zijn. Naar verwachting zal dit wel voor enige extra bezoekers zorgen die wandelen in het gebied of even verblijven aan het waterfront; • Er komt een elk-weer-voorziening (multi-functioneel gebouw, waarschijnlijk gekoppeld aan de entreevoorziening van het vakantiepark). Het is nog onbekend hoe groot deze zal worden en wat de invulling ervan is. Mensen blijven daardoor langer overnachten en mogelijk trekt het enige extra dagbezoekers uit Sneek. Tevens verlengt een elk-weervoorziening het seizoen; • Het strand en de publieke strandvoorzieningen zullen in kwaliteit worden doorontwikkeld. Naar verwachting komen hierdoor ook wat meer bezoekers. • Op het starteiland komt een centraal gebouw met daarin het trainingscentrum (zeilen), de starttoren, sanitair en evenementenhoreca (annex huiskamer voor sporters). Ook komt er een (kleine) tribune om de zeilwedstijden intenser te ervaren. Eventueel komen hier ook nog overnachtingsmogelijkheden voor wedstrijdzeilers: kamperen en kamers.
Om dit financieel mogelijk te maken zet de KWS (Koninklijke Watersportvereniging Sneek) in op de organisatie van (inter)nationale wedstijden; • In de recreatie-activiteitenzone is in ieder geval plaats voor één extra commerciële activiteit. Voor nu wordt gedacht aan een klein klimpark/ -parcours. Dit trekt in ieder geval extra dagbezoeken en leidt tot RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
seizoensverlenging; • Er komen iets meer kleinschalige evenementen. Deze evenementen kennen (strenge) normen voor licht, geluid, bezoekomvang, locatie en tijd. Bijvoorbeeld een jazz-avond bij de beachclub of een kleinkunstvoorstelling in de open lucht; • RCN mag wellicht uitbreiden met enkele glamping lodges in een groene bufferzone (raming is 10 lodges) ; • Er wordt ruimte geboden aan de horeca om meer kwaliteit te bieden. Sowieso wordt de horeca meer jaarrond bezocht (behalve op starteiland). Horeca blijft een nevenfunctie, behalve bij Beachclub Sneek. Op de Potten zijn straks 5 typen horeca: ❖ Bij de Waterskibaan (die wordt en iets vergroot, kwalitatief beter en meer jaarrond); ❖ Op het vakantiepark. Deze horeca wordt met name kwalitatief beter en zal meer bezoekers gaan trekken. Het vakantiepark is namelijk voornemens om een natuurzwembad, een familiesteiger en een vaarbestemming te ontwikkelen; ❖ Beachclub Sneek met restaurantfunctie en eventueel enkele avondjes met ‘lichte muziek op de steiger; ❖ Horeca op Starteiland die afgestemd wordt op de behoefte van de sporters/zeilers. Betreft seizoensgerichte horeca; ❖ Bij de elk-weer-voorzieningen (eventhoreca, daghoreca). 7
3
Economische impact
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
8
3.1
HUIDIGE ECONOMISCHE IMPACT
De huidige economische impact van het gebied is geraamd met behulp van het Ginder Input Outputmodel. Uitgangsjaar is 2019. Dit model berekent de economische impact op basis van de formule Bestedingen van toeristen = aantal bezoekers/overnachtingen x besteding per bezoek/per overnachting. Daarbij wordt in de besteding onderscheid gemaakt naar vier categorieën: • Logies: bestedingen aan huur vakantiewoningen, kampeerplaats, ligplaats in jachthaven, etc. (excl. toeristenbelasting); • Horeca: uitgaven aan restaurants, café’s, etc. • Entree: bestedingen aan entree attracties of verhuur, zoals toegang waterpark, huur sloep, etc. • Detailhandel: bestedingen in detailhandel, zoals supermarktbezoek. Het is niet exact te ramen op welke locatie de toerist het bedrag per overnachting uitgeeft, maar de raming richt zich zoveel mogelijk op bestedingen die in het gebied De Potten worden uitgegeven. Alleen voor detailhandel is het niet uit te sluiten dat een deel van de bestedingen ‘weglekt’’ naar locaties buiten het gebied De Potten, bijvoorbeeld in supermarkten in Sneek of omgeving. De bestedingen in het gebied komen grotendeels van verblijfstoeristen, maar kunnen ook afkomstig zijn van dagtoeristen, passanten, lokale inwoners, etc. Voor horeca is dit bedrag nauwelijks te splitsen naar deze doelgroepen.
Er zijn nu vier horecapunten: Beachclub Sneek, het RCN restaurant, de horeca bij de waterskibaan en It Foarunder op het starteiland. RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
Raming De raming van de economische impact is als volgt uitgevoerd: • Voor de categorie logies is eerst de capaciteit van het gebied in kaart gebracht (aantal vakantiewoningen RCN, aantal vakantiewoningen buiten RCN terrein, aantal kampeerplaatsen, aantal ligplaatsen, aantal chalets, e.d.). De vakantiewoningen betreffen zowel bungalows als watervilla’s, woonarken, houseboats, tent-villa’s, appartementen, etc. Naast het aantal woningen is ook het aantal bedden in kaart gebracht; • Met behulp van regionale/provinciale cijfers is vervolgens de bezettingsgraad van deze accommodaties geraamd, waarna het aantal overnachtingen per jaar is berekend. Dit betreft het aantal persoonsovernachtingen, vergelijkbaar met de aantallen voor de opgave voor de toeristenbelasting; • De uitgaven van gasten aan verhuur (zoals SUP-, sloep- en fietsverhuur) is geraamd m.b.t een bedrag per overnachting (entree); • Het aantal bezoeken per jaar voor het waterpark en waterskibaan is verkregen van de eigenaar van de waterskibaan. Vanwege de vertrouwelijkheid wordt dit precieze aantal niet gemeld. • Voor de horeca is niet gerekend met een bedrag per persoon, maar is er een raming opgesteld op basis van dagen van openstelling, aantal vierkante meters, geraamde omzet per vierkante meter, etc.
Vanwege vertrouwelijkheid van deze gegevens worden deze bedragen niet gesplitst naar de vier afzonderlijke horeca-locaties; • Voor wandelen en fietsen is alleen uitgegaan van horeca-bestedingen.
9
Onderdeel
Logies
Horeca
Detailhandel
Vakantiewoningen (incl. villa’s, arken, etc.)
€ 3,2 miljoen
€ 1 miljoen
Chalets, mobilehomes, stacaravans
€ 275.000
€ 100.000
Kampeer- en camperplaatsen
€ 485.000
€ 275.000
Ligplaatsen jachthaven
€ 16.000
€ 20.000
Dagrecreatie (totaal)
Totaal (incl. BTW)
€ 720.000
Horeca (totaal) TOTAAL
Entree
€ 2,0 miljoen € 4,1 miljoen
€ 2,0 miljoen
€ 1,4 miljoen
€ 720.000
€ 8,3 miljoen
Tabel 3.1: Huidige economische impact De Potten (afgerond op tienduizenden euro’s) De totale huidige economische impact van dag- en verblijfstoeristen is geraamd op circa € 8,3 miljoen. Daarvan komt bijna de helft ten goede aan verblijfsaccommodaties voor logiesgelden en een bedrag van € 2, 0 miljoen aan horeca. Van de detailhandelsbestedingen kan een deel buiten het gebied De Potten terechtkomen. Dit brengt 70-80 FTE (95-110 banen) met zich mee.
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
10
3.2 VERANDERING ECONOMISCHE IMPACT Raming De raming van de verandering van de economische impact is als volgt uitgevoerd: • Er is weer gebruik gemaakt van hetzelfde model voor de raming van de huidige bestedingen, zodat beide ramingen goed vergelijkbaar zijn. De bestedingen worden weer onderscheiden naar logies, horeca, entree en detailhandel; • De tabel op de volgende pagina geeft een overzicht welke bestedingen zijn meegenomen en hoe deze berekend zijn; • De totale toename van de bestedingen is geraamd op circa € 1,25 miljoen per jaar. De opbrengsten worden gerealiseerd door nieuwe accommodaties, meer horecabezoek door de uitbreidingen en kwaliteitsverbetering, met iets meer jaarrond i.p.v. een seizoensmatige exploitatie voor de horeca; • De uitbreiding bestaat uit een kleine elkweervoorziening, klein klimparcours, nieuwe glamping lodges en kleinschalige nieuwe logiesfaciliteiten op Starteiland. Daarnaast is er kwaliteitsverbetering van het strand en de strandvoorzieningen. Tot slot is er verbetering van alle vijf horecapunten (waarvan de horeca bij de elk-weervoorziening nog gerealiseerd moet worden); • De horecabestedingen vormen ruim 40% van de groei van € 1,25 miljoen bestedingen; • De totale bestedingen groeien dan met circa 15% ten opzichte van de huidige situatie (2019). • Deze veranderingen leveren in totaal 15-20 banen op (10-15 FTE).
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
11
Onderdeel
Wijze berekenen
Bedrag bestedingen (excl. horeca, incl. BTW)
Versterking van de kwaliteit van de wandelpaden
Circa 1.000-2.000 bezoekers op jaarbasis, deze zijn meegenomen in de horecabestedingen
-
Elk-weer-voorziening (klein)
Aantal bezoekers o.b.v. omvang en benchmark geraamd op 9.000 bezoekers en circa 100 extra overnachtingen
€ 100.000
Strand en de publieke strandvoorzieningen worden doorontwikkeld
Extra 10.000 bezoekers geraamd o.b.v. uitbreiding waterpark, verbetering strand en waterskibaan
€ 200.000
Centraal gebouw op starteiland
•
Meer bezoekers door verbeteren faciliteiten, iets meer internationale wedstrijden. Alleen extra bestedingen toegerekend aan horeca (It Foarunder, zie horeca); Kleine uitbreiding logiescapaciteit met 25 bedden en seizoensmatige bezetting
€ 90.000
• Klimpark/klein klimparcours
Extra bezoekers geraamd o.b.v. vergelijkbare accommodaties (8.000 bezoeken)
€ 110.000
Kleinschalige evenementen
Enkele honderden bezoekers per evenement, 3-5 evenementen, totaal 1.000 bezoekers
€ 10.000
Uitbreiding RCN met 10 glamping lodges
Uitgangspunt is bezetting inclusief schouderseizoen, circa 5.800 extra overnachtingen
€ 200.000
Ruimte voor horeca om meer kwaliteit te bieden.
De vier horecapunten trekken meer bezoekers en de horeca bij de elk-weervoorziening wordt ontwikkeld Dit zijn 45.000 extra bezoeken in totaal, deze kunnen overlappen met de extra bezoeken voor dagrecreatie. Nieuwe bezoekers kunnen zowel dagrecreatie als horeca bezoeken. Dit vindt plaats door betere kwaliteit, seizoensbreder en nieuwe/verbeterde accommodaties zoals klimpark, aquapark, strand
€ 520.000 (horeca)
TOTAAL
€ 1,25 miljoen
Tabel 3.2: Verandering economische impact De Potten
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
12
3.3 KENGETALLEN Op basis van deze berekening zijn enkele economische kengetallen berekend. Dagbezoek Elk nieuw dagbezoek brengt bestedingen met zich mee. Deze varieert per type dagbezoeker: een wandelaar besteedt in het algemeen minder in een gebied dan een bezoeker van een (betaalde) attractie. Een extra dagbezoek aan De Potten brengt (inclusief horeca) gemiddeld tussen € 20-€ 30 aan bestedingen (per dag) op. Bij een toename met 10.000 dagbezoeken betekent dit: • Toename van bestedingen van € 200.000-€ 300.000 per jaar; • Extra werkgelegenheid van 4-5 banen (3-4 FTE). Verblijfsbezoek Ook de impact van een verblijfsbezoeker verschilt, afhankelijk van het type logiesaccommodatie. Een gemiddelde verblijfsbezoeker besteedt op de Potten € 25 -€ 45 per nacht (inclusief horeca). Voor bijvoorbeeld 10.000 extra overnachtingen betekent dit: • Toename van bestedingen van € 250.000-€ 450.000 per jaar; • Extra werkgelegenheid van 4-5 banen (3-4 FTE); • Toeristenbelasting /watertoeristenbelasting van € 312.500-€ 562.500 per jaar. Om 100 banen te creëren, zouden de toeristische bestedingen moeten toenemen met circa € 6 -€ 10 miljoen op jaarbasis. Dit komt neer op bijna een verdubbeling van de huidige bestedingen en werkgelegenheid. RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
13
4
Bijlage 1
RAPPORTAGE ECONOMISCHE IMPACT PLAN VISIE DE POTTEN
14
Bijlage 1 Economisch model Deze onderzoeksverantwoording is opgesteld conform de Leidraad Economische Impact, die in 2021 in opdracht van het Data Development Lab is opgesteld door de leden van het KNEITER- Kennisnetwerk (BUAS, HZ, Ginder, Decisio, Bureau Buiten, Markteffect, Mulier Instituut). Dit is een kennisnetwerk van economische bureaus in de leisuresector. Deze Leidraad wordt standaard door Ginder en de andere bureaus gebruikt bij studies naar (economische) baten. Onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied is op hoofdlijnen afgebakend tot het gebied De Potten te Offingawier.
Onderzoeksperiode Het gaat om de periode waarin de economische activiteiten (verblijf-/ of dagtoerisme) plaatsvinden. Het onderzoek heeft betrekking op de bestedingen over het kalenderjaar 2019.
Tekst
Het onderzoek beperkt zich niet tot de bestedingen die als gevolg van de genoemde activiteiten in de genoemde accommodatievormen of de publieke ruimte plaatsvinden, maar ook de bestedingen die samenhangen met deze activiteiten en op dezelfde dag, in directe relatie tot het bezoek, hebben plaatsgevonden, en zonder het bezoek niet in die mate of niet op dezelfde dag hadden plaatsgevonden. Het gaat om bestedingen per dag of per nacht, die in hetzelfde etmaal als het dag- of verblijfsbezoek plaatsvinden. De bestedingen zijn per persoon. De bestedingen zijn gelimiteerd tot de volgende categorieën: • Logies. Bestedingen in de logiesaccommodaties, die direct betrekking hebben op het verblijf. • Detailhandel. Bestedingen in detailhandel, zowel food- als nonfood, die gerelateerd zijn aan het dag-of verblijfsbezoek. Bijvoorbeeld bestedingen in supermarkt, merchandise, etc. • Horeca; bestedingen in een verblijfs- of dagtoeristische accommodatie of de horeca zelf, die gerelateerd zijn aan het bezoek/de activiteit; • Entree. Uitgaven aan betaalde entree van dagtoeristische accommodaties.
Belang of meerwaarde? Het onderzoek richt zich op het huidige economische belang van het gebied de Potten en de groei daarvan als gevolg van enkele veranderingen in het toeristisch product in het gebied. Het gaat om de vraag welke bestedingen en impacts er samenhangen met de aanwezigheid van het onderzoeksobject, zonder dat het gaat om de vergelijking met de situatie waarbij het onderzoeksobject er niet (langer) zou zijn. Doel is om in beeld te brengen wat de bijdrage (voor de regio) is op een bepaald vastgesteld moment in de tijd. Deze keuze is gemaakt omdat het niet relevant is om te zoeken wat de situatie is als het gebied wegvalt, maar om het huidige actuele economische belang aan te tonen. De studie laat dus het economische belang zien, maar doet geen uitspraken over een situatie zonder het gebied.
Indirecte effecten Toerisme is een samengesteld product dat bestaat uit diverse economische sectoren. Er zijn vier sectoren benoemd van directe bestedingen in onze berekeningen. Vanwege de omvangrijke toegevoegde waarde van sommige van deze categorieën (zoals entree en detailhandel) ten opzichte van de bestedingen en de sterke relaties met sectoren die niet tot deze vijf behoren (zoals de relaties tussen horeca en detailhandel met groothandel) brengen we in onze methodiek ook de indirecte (maar niet de geïndiceerde) economische effecten in kaart. Keuze impactmodel: Input-/-outputmodel Er is gekozen voor een Input-/-Output model omdat dit de voorkeur verdient op basis van het realisme, het detailniveau van de uitkomsten en de mate van standaardisatie en flexibiliteit. Tevens kan een Input-/-Output model de opbouw van de toegevoegde waarde op een juist wijze berekenen. Toegevoegde waarde wordt gedefinieerd als: het verschil tussen de marktwaarde van de productie en de ingekochte grondstoffen, ofwel het verschil tussen omzet (wat de consument betaalt) en de inkoop.
Het Ginder Input-/-Outputmodel maakt het mogelijk vast te stellen in hoeverre de bestedingen aan toerisme en recreatie in de regio ook daadwerkelijk binnen de regio blijven, en dus zorgen voor toegevoegde waarde én werkgelegenheid voor de regio. Hiervoor worden de volgende stappen gezet: 1. Vertaling bestedingen tegen marktprijzen naar directe output; 2. Vervaardiging van een regio-/-specifieke input-/-outputtabel; 3. Vaststelling indirecte output; 4. Vertaling directe en indirecte output in toegevoegde waarde en werkgelegenheid.
Keuze impactmodel: Input-/-outputmodel Er is gekozen voor een Input-/-Output model omdat dit de voorkeur verdient op basis van het realisme, het detailniveau van de uitkomsten en de mate van standaardisatie en flexibiliteit. Tevens kan een Input-/-Output model de opbouw van de toegevoegde waarde op een juist wijze berekenen. Toegevoegde waarde wordt gedefinieerd als: het verschil tussen de marktwaarde van de productie en de ingekochte grondstoffen, ofwel het verschil tussen omzet (wat de consument betaalt) en de inkoop. Het Ginder Input-/-Outputmodel maakt het mogelijk vast te stellen in hoeverre de bestedingen aan toerisme en recreatie in de regio ook daadwerkelijk binnen de regio blijven, en dus zorgen voor toegevoegde waarde én werkgelegenheid voor de regio. Hiervoor worden de volgende stappen gezet: 1. Vertaling bestedingen tegen marktprijzen naar directe output; 2. Vervaardiging van een regio-/-specifieke input-/-outputtabel; 3. Vaststelling indirecte output; 4. Vertaling directe en indirecte output in toegevoegde waarde en werkgelegenheid.
.
We zetten deze stappen nu verder uiteen. Vertaling bestedingen tegen marktprijzen naar directe output We ramen voor zowel het verblijfs-/- als het dagtoerisme de toeristisch-/-recreatieve bestedingen. Deze bestedingen worden ook wel directe bestedingen genoemd. Dit zijn de bestedingen tegen marktprijzen. Dus de bestedingen die door bezoekers/gasten worden gedaan. Voor een input-/-outputanalyse is het belangrijk om tot basisprijzen te komen. Hiervoor worden de bestedingen gecorrigeerd voor de BTW en de handels-/- en transportmarges. BTW leidt namelijk niet tot werkgelegenheid in de regio. De directe output die resulteert is de input voor het input-/-outputmodel. Hierbij zijn de bestedingen ingedeeld naar de bedrijfstakken zoals het CBS deze heeft geregistreerd: bestedingen aan entree komen bijvoorbeeld in de bedrijfstak Cultuur, Sport en Recreatie terecht, terwijl de bestedingen aan detailhandel over enkele industrieën worden verdeeld. Hierbij is tevens rekening gehouden met het feit dat producten worden geïmporteerd. Slechts een deel van de producten wordt in Nederland geproduceerd, en nog een kleiner deel in de regio rondom Offingawier.
Vervaardiging van een regio-/-specifieke input-/-outputtabel
Ontstaat door deze bestedingen, zowel in de sectoren waar de
Uit een input-/-outputtabel valt af te lezen tot op welke hoogte de
toeristische bestedingen in eerste instantie terecht komen als in de
bestedingen in één sector leiden tot productie in alle sectoren van
sectoren die bijdragen aan de productie van het eindproduct (de
de economie. Hieruit is dus te herleiden of een bezoek aan een
indirecte output).
pretpark of een overnachting in een bungalowpark ook daadwerkelijk tot economische activiteit in de groothandel en
Vertaling directe en indirecte output in toegevoegde waarde
industrie in de regio leidt. Ginder heeft aan de hand van de meest
Bij de bepaling van de output is nog geen rekening gehouden met
recente nationale input-/-outputtabel (bron: CBS) een regio-/-
de inkoopwaarde en producentenbelastingen. In de laatste stap
specifieke input-/-output tabel voor De Potten opgesteld. De
wordt hiervoor gecorrigeerd, waarna de toegevoegde waarde van
regionalisering vindt plaats aan de hand van locatiequotiënten en
toerisme en recreatie voor het gebied kan worden berekend. De
gegevens over de werkgelegenheid per sector (nationaal en
toegevoegde waarde is dus de waarde die daadwerkelijk door alle
regionaal). Het input-/-outputmodel heeft de regio-/-specifieke
sectoren in de regionale economie is gecreëerd: het zijn dus de
input-/-outputtabel als basis.
toeristisch-/-recreatieve bestedingen die daadwerkelijk tot productie in de regio leiden.
Vaststelling indirecte output In het input-/-outputmodel kan naast de directe output ook de indirecte output voor alle sectoren in de economie worden bepaald. Een toerist eet bij een verblijf in een hotel een ontbijt waarbij onder andere de kaasfabriek, de pluimveehouder en de groothandel indirect betrokken zijn geweest. Toeristisch-/-recreatieve bestedingen zorgen dus niet alleen voor directe output bij het hotel, maar ook voor indirecte output bij andere bedrijven. Het input-/outputmodel raamt welke productie er
Ronald Haagen r.haagen@wijzijnginder.nl Sasja Vermeulen s.vermeulen@wijzijnginder.nl
Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en interpretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.
GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl