Bijlage III - Menukaart

Menukaart Duurzaamheid Bedrijvenstrip Elspeet – eindconcept Duurzaam energiegebruik BENG-eisen van toepassing

(E-comaker, 16 november 2020) Circulair materiaalgebruik

Natuurlijk kapitaal & klimaatadaptatie

BENG-eisen niet van toepassing (industrie/overige functie)1

Maatregel/prestatie

Maatregel/prestatie

Oplaadpunten voor elektrische voertuigen: minimaal 1 + 1 per 10

score

1

parkeervakken op eigen perceel2

Maatregel/prestatie

Gebruik van duurzaam beton met

score

Maatregel/prestatie

score

1

Bomen: minimaal

1

tenminste 30% gerecyclede content

- 1 boom 1e grootte (vanaf 12 m) of

volgens eisen Milieulijst 2020: E6311

- 2 bomen 2e grootte (6-12 m) of - 3 dak/parasolbomen met een totaaloppervlak > 30 m2), met voldoende voorzieningen voor het wortelgestel en infiltratie van regenwater3 [ML: G6440]

Voorzieningen voor passieve

Gehele dak qua zonoriëntatie en

1

Voorziening voor het bufferen van

koeling [EL: 210206, 251201,

constructie geschikt voor zonne-

regenwater en nuttig gebruik voor niet-

251202]4

energie en uitgevoerd conform

drinkwatertoepassingen [ML: F6444]5

1

Groenbestrating op minimaal 100 m2 niet

1

bebouwd deel kavel6

richtlijnen brandveiligheid Warmtepomp voor

Hernieuwbare

seizoensgebonden energie-

energieopwekking > 15 kWh per

1

Duurzame recyclebare bitumineuze of EPDM dakbedekking, dat door de

1

Vegetatiedak of gevelbegroeiingssysteem van minimaal 50 m2 [ML: F6420

efficiënte ruimteverwarming met

m2 perceeloppervlak per jaar

producent aan het einde van de

en F6421]8, mits gecombineerd met een

SCOP > 4 [EL: 211103,

levensduur gegarandeerd wordt

voorziening voor bufferen van regenwater

211104]7

ingenomen, volgens eisen Milieulijst

[ML: F6444]

1

2020: A6312 Systeem voor koude- of warmte-

1

Overige voorzieningen voor flora en

terugwinning uit ventilatielucht

fauna (zie optielijst, minimaal 2

volgens eisen Energielijst 2020:

maatregelen)

9

210801 of 210802

1

Opslag van elektrische energie, mits gecombineerd (bij andere

2

Gebruik van thermisch verduurzaamd

2

11

maatregelen) met opwekking met zonnepanelen en/of oplaadpunten

Vegetatiedak of gevelbegroeiings-

2

2

hout als buitengevel

systeem van minimaal 100 m [ML:

voor elektrische voertuigen [EL: 260101]10

F6420 en F6421], mits gecombineerd met een voorziening voor bufferen van regenwater [ML: F6444]

Aandeel hernieuwbare energie

Voorzieningen voor

conform BENG3 + 30%12

hernieuwbare energieopwekking

2

Inpandig demontabel/flexibel bouwen zonder gebruik van lijmen en kitten

op ten minste 50% van het

(opgenomen in bestek)

2

dakoppervlak (geen dubbeltelling met een eis voor kWh per m2 perceeloppervlak per jaar) Gebruik van sloophout en/of

2

2

bamboecomposiet voor in aanmerking komende constructiedelen [ML: A1813 en F1814] Hernieuwbare

3

energieopwekking > 30 kWh per

Circulaire gevel conform eisen

3

Milieulijst 2020: G6105

Vegetatiedak waarbij minimaal 80% van

3

het dakoppervlak met vegetatie is bedekt

m2 perceeloppervlak per jaar

(bij dakoppervlakken > 200 m2) [ML: F6420], mits gecombineerd met een voorziening voor bufferen van regenwater [ML: F6444]

Aandeel hernieuwbare energie conform BENG3 + 50%

4

Vegetatiedak waarbij minimaal 80%

4

van het dakoppervlak met vegetatie is bedekt met daarboven voorzieningen voor hernieuwbare energieopwekking voor ten minste 50% van dit oppervlak (bij dakoppervlakken > 200 m2) Realisatie circulair gebouw volgens

5

eisen Milieulijst 2020: G6100 (zonder industriefunctie) of D6101 (met industriefunctie) Realisatie duurzaam gebouw volgens GPR Gebouw 4.3 met score 8,0 [ML: E6121] Menukaart Duurzaamheid bedrijvenstrip Elspeet | E-comaker 2020

6

Realisatie duurzaam gebouw volgens BREEAM-NL Nieuwbouw 2020 op niveau “Excellent” (4 sterren) [ML: E6116]

6

Realisatie duurzaam gebouw volgens LEED 4 BD+C op niveau “Gold” [ML: E6126]

6

Optielijst overige voorzieningen flora en fauna (kies er twee als 1 maatregel) A

haag van tenminste 1.5 hoog langs een zijde van het kavel

B

nestelgelegenheid vogels (kast)

C

vleermuizenverblijf (inmetselen)

D

Nestelgelegenheid insecten in beton (insectenmuur / bijenhotel)

Alleen in combinatie met groen: haag (A) of een van de individuele vegetatiemaatregelen (bomen, groendak, gevelbegroeiing)

E

groene LEDs in buitenverlichting

Experimenten in de afgelopen jaren wijzen erop dat groene LED-verlichting meer rust geeft voor de fauna en het gezichtsvermogen bij lagere lichtintensiteit bevordert

Toelichting Afkortingen: EL = Energielijst 2020; ML = Milieulijst 2020. Beide lijsten zijn, met inbegrip van informatie over de hoogte van fiscale aftrek en voorwaarden van de EnergieInvesteringsAftrek (EIA) respectievelijk MilieuInvesteringsAftrek en Willekeurige Aftrek Milieu-investeringen (MIA/VAMIL), te vinden op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO, www.rvo.nl). De bij een maatregel vermelde code is afkomstig uit de betreffende lijst. Algemene toelichting maatregelen en scores: Er mag geen dubbeltelling van scores plaatsvinden wanneer een specifieke maatregel zou bijdragen aan een meeromvattende duurzaamheidsprestatie. Zo kan voor een warmtepomp met SCOP > 4 geen score worden behaald wanneer deze nodig is om een aandeel hernieuwbare energie conform BENG3 + 30% te realiseren (score: 2). 1

Per 1 januari 2021 gelden de energieprestaties voor bijna energieneutrale gebouwen (wijziging Bouwbesluit 2012, in later stadium op te volgen door het Besluit Bouwwerken Leefomgeving). Daarin is voor de meeste utiliteitsgebouwen sprake van grenswaarden voor de maximale (gebouwgebonden) energiebehoefte, het maximale primaire fossiele-energieverbruik en het minimale aandeel hernieuwbare energie. Op industriefuncties en overige functies, doorgaans alle gebouwen of gebouwdelen die niet voor verblijf van personen verwarmd of gekoeld worden, zijn de eisen niet van toepassing. Wanneer een gebouw meerdere functies combineert dan moeten de maatregelen op deze menukaart naar rato van het vloeroppervlak worden toegepast. Dubbeltelling is niet mogelijk: een aandeel hernieuwbare energieopwekking voor een kantoorfunctie, bijvoorbeeld, kan niet bijdragen aan hernieuwbare energieopwekking voor de industriefunctie en vice versa. 2

Voor nieuwe utiliteitsgebouwen is al wettelijk verplicht dat bij meer dan tien parkeervakken in het gebouw of buiten het gebouw op hetzelfde perceel, ten minste één oplaadpunt en leidingdoorvoeren voor oplaadpunten voor ten minste een op de vijf parkeervakken worden gerealiseerd. Houdt bij het bepalen van de aansluitwaarde van uw elektrische installatie rekening met (uitbreiding van) het aantal oplaadpunten! Menukaart Duurzaamheid bedrijvenstrip Elspeet | E-comaker 2020

3

Aanplant van bomen dient meerdere doelen zoals ecologie, fijnstof/luchtkwaliteit, omgevingskwaliteit voor medewerkers, waterbergend vermogen van de bodem en schaduwwerking/koeling ter voorkoming van hittestress in hete periodes. In verband met het laatste aspect is zorgvuldige zonoriëntatie van bomen en (schaduw)oppervlakken een aandachtspunt. Het factsheet Soortentabel ( https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/544261 ) geeft inzicht in de eigenschappen van boomsoorten en hun bijdrage aan klimaat, waterhuishouding, luchtkwaliteit en biodiversiteit in bebouwd gebied. 4

Opties zijn bijvoorbeeld nachtventilatie en/of een warmtewisselaar voor vrije koeling, koude- en warmteopslag in de bodem en grondwarmtewisselaars/grondbuizen, waarbij koeling wordt bereikt zonder inzet van elektrische energie voor compressie van een koudemiddel in een koelmachine c.q. warmtepomp. De nummers van de Energielijst verwijzen naar deze opties. 5

Deze maatregel leidt niet tot een score indien ook een maatregel op het vlak van vegetatie (thema Natuurlijk kapitaal en klimaatadaptatie) is gekozen en een voorziening voor buffering van regenwater een noodzakelijk onderdeel is. Voor een voorziening voor het nuttig gebruik van hemelwater kan subsidie beschikbaar zijn in het kader van de Stimuleringsregeling klimaatmaatregelen Noord-Veluwe. Gemeente Nunspeet is één van de gemeenten die deze regeling aanbiedt. Groenbestrating is een vorm van verharding met uitsparingen voor groen –meestal gras. Dit maakt bijvoorbeeld parkeerplaatsen (visueel) aantrekkelijker voor gebruikers, houdt in de zomer minder warmte vast, neemt water op bij neerslag en vermindert het opdwarrelen van (fijn)stof bij droog weer. 6

7

Het gaat hier om warmtepompsystemen die ook in koude winters (en/of warme zomers) nog redelijk efficiënt omgevingswarmte (en/of -koude) benutten, waardoor de elektriciteitsvraag op piekmomenten wordt beperkt. Bij bepaling van de SCOP geldt stookseizoen ‘A’ = average, gemeten conform NEN-EN 14825:2018. Een aantal voordelen van vegetatiedaken en –gevels staan (gekwantificeerd) beschreven in het rapport Technische eigenschappen van groen daken en gevels, TU Eindhoven, Faculteit Bouwkunde, 28 november 2012 (https://edepot.wur.nl/240783). Het energetische effect bijvoorbeeld –zoals het koeleffect in de zomer ten opzichte van de situatie zonder vegetatie– is aanzienlijk. 8

9

Het gaat om systemen met een rendement van minimaal 80% respectievelijk 78% voor systemen met een ventilatiedebiet kleiner of groter dan 1000 m3 per uur.

10

In het komende decennium zullen meer marktprikkels ontstaan om vraag en aanbod van elektriciteit op een aansluiting beter te balanceren of zelf extra piekvermogen beschikbaar te hebben (bijvoorbeeld bij oplaadpunten met hoge vermogens) wanneer het aansluitvermogen op het net beperkingen oplegt. Bij deze maatregel hoeft niet te worden voldaan aan de eis van bij 260101 op de Energielijst voor wat betreft het met software gekoppeld zijn aan een elektrische deelmarkt. Concreet kan worden gedacht aan batterij-opslag in combinatie met oplaadpunten voor elektrische auto’s, een warm-watervat in combinatie met een (warmtepomp)boiler en zonnepanelen en/of ijs-opslag in combinatie met een koelmachine/warmtepomp en zonnepanelen. 11

Thermische verduurzaming maakt het mogelijk om europees hout zonder inpregneermiddel of oppervlaktebehandeling (dus zonder chemicaliën, verven of lakken) in de buitenlucht toe te passen bij behoud van een lange levensduur. Toepassing in de gevel van het bedrijfsgebouw geeft een duurzaam visitekaartje af. 12

De BENG3 eis betreft het minimale aandeel hernieuwbare energie in de gebouwgebonden energievraag. Voor een kantoor (of kantoorfunctie binnen een industriefunctie) is die eis bijvoorbeeld 30%. Met deze maatregel van de menukaart stijgt het aandeel hernieuwbare energie in dat geval dus tot minimaal 60%. Dit hoeft niet per se (alleen) met uitbreiding van hernieuwbare-energieinstallaties te worden behaald: naarmate de energievraag lager ligt, kan bijvoorbeeld met behoud van een bepaald oppervlak aan zonnepanelen een hoger aandeel hernieuwbare energie worden behaald. Zo draagt een extra isolatiepakket ook bij aan het verhogen van het aandeel hernieuwbare energie. Menukaart Duurzaamheid bedrijvenstrip Elspeet | E-comaker 2020