Bijlage II - Strategie voor de toekomst SHPV

Naar de toekomst met een nieuwe visie, missie en strategie

SHPV, 18 oktober 2021

Inleiding en aanleiding

SHPV bestaat ruim 10 jaar. Als verbinder tussen markt en overheid heeft ze haar sporen verdiend met het ondersteunen van gemeenten bij de uitvoering van parkeerbeleid. Met het Nationaal Parkeerregister (NPR) zorgt SHPV voor betrouwbare data waarmee providers parkeerders van informatie voorzien en digitaal kunnen laten betalen voor parkeren. SHPV zorgt voor de aansluiting van landelijk opererende providers op deelnemende gemeenten en omgekeerd en verzorgt de afrekening (clearing en settlement) van de parkeerbelasting. Hiermee bestaat een uniek en betrouwbaar systeem waarvoor ook in het buitenland een toenemende belangstelling bestaat. Van de 125 gemeenten die betaald parkeren hebben ingevoerd maken er inmiddels zo’n 110 gebruik van de diensten van SHPV. Er zijn 17 providers aangesloten. SHPV is zo hard op weg om alle gemeenten met betaald parkeren aan te sluiten. Door de verbreding naar “slagboomparkeren” in parkeergarages en op parkeerterreinen staat de deur open om straks alle openbare gelegenheden waar geparkeerd kan worden in het NPR op te nemen waardoor parkeerders straks in heel Nederland met de applicatie van hun provider terecht kunnen en alle gemeenten kunnen rekenen op betrouwbare informatie en verrekening van parkeermiddelen.

Parkeren is een belangrijk onderdeel van het beleid gericht op duurzame mobiliteit, het effectief schoner gebruik van de openbare ruimte en de bouwopgave. Hier ontwikkelt zich veel en snel. Ontwikkelingen met vragen voor dienstverlening en ontwikkeling; ook van SHPV. Vragen waar SHPV met de huidige koers en uitvoering vaak nog onvoldoende antwoord op heeft. Reden voor het bestuur en de leden van de coöperatie SHPV om de opdracht te geven een meer toekomstbestendige koers te ontwikkelen waarmee SHPV actief inspeelt op deze ontwikkelingen met een visie, missie en strategie die bij die koers past.

Op basis van de input van een groot aantal stakeholders en discussies in het bestuur en met de leden is die nieuwe koers, die hierna wordt beschreven, ontwikkeld als nieuwe visie, missie en strategie voor SHPV.

2

Visie, missie en strategie

SHPV: Landelijk instituut voor parkeren en verblijven. Visie Effectief en duurzaam gebruik van de openbare ruimte en de bouwopgave zijn leidende vraagstukken met mogelijkheden en uitdagingen voor bijna alle (lokale) overheden in Nederland. Mobiliteit speelt daarbij een cruciale rol. Parkeren ontwikkelt zich hierbinnen naar parkeren en verblijven waar digitalisering van informatie, landelijke standaards en het gebruik van data een groeiende dominante rol krijgen evenals het belang van de eindgebruiker. SHPV kan hier als vertrouwde verbinder tussen markt en overheid een belangrijke faciliterende rol spelen.

Missie SHPV, als organisatie voor en door gemeenten, ondersteunt bij het reguleren van parkeren en verblijven en faciliteert bij de transitie van parkeren naar parkeren en verblijven. Samen met RDW beheert en ontwikkelt SHPV een landelijk digitaal platform voor statische en dynamische (open) data van alle Nederlandse publieke en private openbaar toegankelijke faciliteiten voor parkeren en verblijven. Met als doel: •

het doel- en rechtmatig vastleggen, ontsluiten en afhandelen van parkeer- en verblijfsrechten en heffingen van deze faciliteiten via kenteken (of andere unieke) identificatie;

•

het open beschikbaar stellen van hoogwaardige en toepasbare data aan dienstverleners (providers) om voor de eindgebruiker betrouwbare, hanteerbare en landelijk uniforme toepassingen voor betalen en informeren te realiseren en aan gemeenten voor hun beleidsontwikkeling, handhaving en monitoring;

•

een bijdrage te leveren aan een open, gelijke markt met meerdere partijen.

3

Visie, missie en strategie

Strategie In de komende jaren werkt SHPV vanuit 4 taakgebieden: 1.

SHPV streeft er naar om samen met RDW, gemeenten, het rijk, relevante nationaal opererende publieke organisaties (zoals CROW en GNMI) brancheorganisaties en marktpartijen om alle Nederlandse publieke en private openbaar toegankelijke voorzieningen op het gebied van parkeren en verblijven in het NPR op te nemen en te ontsluiten op basis van een Nationale agenda voor parkeren en verblijven. Een roadmap stuurt de uitvoering van deze agenda in beperkte pilots die bij succes worden opgeschaald naar robuuste landelijke oplossingen.

2.

SHPV zorgt voor een doel- en rechtmatige inning van rechten en heffingen en sluit namens gemeenten publieke en private aanbieders van aan parkeren en verblijven gerelateerde diensten en producten aan, maakt prijsafspraken en sluit overeenkomsten.

3.

SHPV verzamelt, beheert en deelt (als open data) uniforme statische en dynamische data uit publieke en private bronnen via het NPR.

4.

Door samen te werken met complementaire organisaties kunnen we de krachten bundelen en zo een actieve rol spelen bij de ondersteuning van de leden en betere diensten voor de eindgebruiker. We verbeteren de dienstverlening en houden de uitvoeringskosten beheersbaar.

4

Uitwerking strategie

1. Het ontwikkelen van het NPR op basis van een landelijke agenda. SHPV investeert actief in haar relatie en samenwerking met RDW als primaire businesspartner: samen investeren RDW en SHPV in een gemeenschappelijke visie op de toekomst en een (nationale) agenda voor de doorontwikkeling van het NPR. Ook ontwikkelen ze gezamenlijk een werkwijze die recht doet aan de rol en werkwijze van SHPV (die actief samen met gemeenten en andere partijen thema’s eerst verkent, naar draagvlak en financiering zoekt en behoefte heeft aan ruimte voor pilots om concepten in de praktijk te testen) en RDW (die verantwoordelijk is voor een robuust betrouwbaar en schaalbaar systeem en standaards hanteert voor de ontwikkeling daarvan). Vanuit de gezamenlijke ambitie - om op termijn de data van alle openbaar toegankelijke publieke en private gebieden en faciliteiten op te nemen, te ontsluiten en de daaraan verbonden partijen aan te sluiten - zal het werkterrein worden uitgebreid met het (eerst) in kaart brengen van deze gebieden en vervolgens via een gezamenlijke roadmap de ontwikkelingen sturen en realiseren. De ambitie is om in deze roadmap zowel de gemeentelijke prioriteiten als de landelijke tot uiting te laten komen.

Door de roadmap gemeenschappelijk te maken, ook met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, landelijke partijen zoals het CROW en GNMI (zie verder) en toonaangevende marktpartijen ontstaat er een nationale agenda voor parkeren en verblijven met daarin de leidende thema’s voor de komende periode. Zo’n agenda richt de inzet van alle partijen en bundelt middelen en kracht. Hierdoor zal SHPV ook praten met provincies, vervoersregio’s en andere publieke en private aanbieders van faciliteiten en data: daarmee wordt het netwerk verbreed en complexer maar wordt er meer integraal ingespeeld op maatschappelijke vraagstukken waarbij de eindgebruiker centraal staat. Dat heeft gevolgen voor de omvang en het beheer van het netwerk en kan betekenen dat – op termijn - er ook andere bronnen /systemen gebruikt en gekoppeld kunnen worden en het NPR- weliswaar als hoofdsysteem en als standaard voor de markt- functioneert in een netwerk van ook andere systemen. Zoals besproken hanteert SHPV het toetsings- en afwegingskader en communiceert de agenda en de daarbinnen opgenomen thema’s met de leden van de coöperatie met het oog op draagvlak en deelname van meerdere gemeenten.

Hiervoor heeft SHPV straks nauwer contact met alle gemeenten, overheden en marktpartijen om, gestructureerd, een beeld te krijgen van de thema’s en vraagstukken die leven en om praktijk voorbeelden van koplopers in zicht te krijgen (en die kennis te benutten).

5

Uitwerking strategie

Dit betekent onder meer dat er bij gemeenten, naast het contact met de huidige contactpersonen (veelal parkeer/parkeerbeheer) ook contact wordt gezocht met anderen die op beleids/bestuurlijk niveau zicht hebben op bredere vragen en ontwikkelingen. Er wordt hiervoor samen gewerkt met partijen die, eveneens actief op het gebied van parkeren en verblijven, een stevige en gestructureerde verbinding met gemeenten en andere partijen hebben en eveneens met hun diensten inspelen op de belangrijkste thema’s en vragen. Op de manier van ontwikkelen en verbinding met deze organisaties zal bij de punten 4 en 5 verder worden ingegaan. De financiering van ontwikkelingen (projectleiding, concepten, IT/software, pilots) levert ook een vraagstuk op: SHPV zal een innovatiebudget binnen de begroting vrij moeten maken, maar ook een beroep moeten doen op deelnemende partijen (zoals gemeenten/rijksoverheid/RDW) en expertise moeten krijgen op het gebied van fondsenwerving en financiering. Ook hierover wordt bij punt 4 en 5 meer gezegd. Aan de andere kant: wanneer er nieuwe thema’s ontwikkeld worden vraagt dat niet alleen om middelen om te investeren maar ontstaan er ook kansen voor de verbreding van de financiële basis wanneer meer partijen zich aansluiten op nieuwe thema’s die via dezelfde systematiek als bij het parkeren langs het loket van SHPV lopen.

2. Administratie en service kantoor: diensten en voorwaarden Een doel- en rechtmatige clearing en settlement, het contracteren van marktpartijen en het namens gemeenten maken van prijsafspraken op basis van uitstekende toegangsvoorwaarden en accreditatie is en blijft de basis voor SHPV, feitelijk haar bestaansrecht. Wel wordt de administratieve organisatie zo ingericht dat er ook economische activiteiten kunnen worden ondersteund en wordt voorbereid op een uitbreiding van deze activiteiten. Ook bereidt SHPV zich voor op een differentiatie in haar diensten en voorwaarden: voor gemeenten zal het volledige dienstenpakket kunnen worden aangeboden, zowel bij overheidstaken als slagboomparkeren. Bij economische activiteiten (zoals slagboomparkeren) zullen private partijen alleen op het NPR worden aangesloten (vanwege de wettelijke vereisten) en zullen er bijvoorbeeld geen prijsafspraken namens hen worden gemaakt. De ambitie en strategie zullen er wel toe leiden dat de relevante activiteiten van deze partijen actief worden opgezocht om op te nemen in en aan te sluiten op het NPR met als doel betere informatie en standaards te ontwikkelen voor de (eind)gebruikers.

6

Uitwerking strategie

Voorts zal tegen de achtergrond van de ontwikkelingen en de ruimere toepassingsmogelijkheden de ontwikkeling van het meest passende model voor beprijzing en het businessmodel een blijvende activiteit zijn: analyse van de huidige systematiek, zoeken en vinden van goede voorbeelden uit andere branches zijn hier dan onderdeel van. Op termijn zal ook gezocht worden naar een meer efficiënte (geautomatiseerde) inrichting en sturing van het clearing en settlement proces.

3. Data en informatie Wanneer SHPV als zelfstandig informatie- en data instituut zou moeten fungeren wordt (in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat) niet alleen gewerkt aan de inzameling van data en de kwaliteit daarvan (uit zowel publieke als private bronnen) die als open data beschikbaar worden gesteld via het data platform (NPR), maar wordt er ook een antwoord gegeven op vragen naar fijnmaziger data van gemeenten en providers (zoals het aanbod van deeloplossingen of het flexibel gebruik van parkeer-en verblijfsgebieden) en geeft SHPV antwoord op specifieke vragen van gemeenten naar data sets, analyses en informatie van de leden en aangesloten partijen. Omdat daarmee de vraag naar en diversiteit van data toeneemt voor diverse toepassingen (providers voor publiekstoepassingen, gemeenten/overheid voor monitoring, handhaving en beleid) waarvoor er meerdere bron/data bestanden en organisaties zijn, is het niet ondenkbaar dat ook meerdere bronnen aan het NPR gekoppeld worden. SHPV heeft dan de rol om de kwaliteit van die bestanden te borgen en toegankelijk te maken, maar ook om afspraken met partijen te maken over het aanleveren en beheren en borgen van kwaliteit van data.

Ook ligt er een vraag om namens gemeenten het eigendom en gebruik van data te beheren en liggen er vragen naar het landelijk standaardiseren van voorwaarden en toepassingen bij parkeren en verblijven. Tenslotte biedt SHPV dan ondersteuning aan gemeenten bij het digitaliseren van gegevens en de benutting hiervan. Kijkend naar het huidige SHPV kan gesteld worden dat hier bescheidenheid past. Het ontbreekt nu aan voldoende in- en overzicht om deze taken in de volle breedte op te kunnen pakken. Ook ontbreekt het aan een solide landelijke infrastructuur voor het verzamelen en op kwaliteit brengen van data, evenals de capaciteit bij SHPV om dat zelfstandig te realiseren.

7

Uitwerking strategie

Voor het werken aan landelijke standaards is dan eerst een steviger verbinding met gemeenten en gezaghebbende instanties als het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, CROW en GNMI/VNG (zie verder) nodig om de vereiste impact te kunnen hebben. Het realistische beeld is dat voor de inzameling en beschikbaar stellen van data het huidige NPR en de gezamenlijke roadmap met RDW (gericht op gebruikstoepassingen via providers en het ontsluiten van rechten en heffingen) voldoende data ambitie met zich mee brengt en daartoe beperkt moet worden tenzij daarvoor (bijvoorbeeld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) een actievere rol wordt gevraagd en daarvoor middelen beschikbaar gesteld. In de roadmap zal aandacht zijn voor de aansluiting en opnemen van data van meerdere aanbieders van mobiliteitsoplossingen en fijnmaziger data bij het gebruik van parkeerfaciliteiten maar wel gekoppeld aan de thema’s uit die roadmap. Ook is er via de ontwikkeling van tools (zoals Socrata) ruimte voor een verbeterslag bij het rapporteren en informeren.

De met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ingeslagen weg om de kwaliteit van parkeerdata te verbeteren zal worden voortgezet (bij voorkeur op basis van een gezamenlijke Nationale Parkeeragenda) en via de samenwerking met partijen die actief werken met publieke data als het NDW en CROW zal aan samenwerking worden gewerkt voor de beantwoording van specifieke data vragen en verbinding en toegang tot meerdere bronnen. Hiervoor wordt met het ministerie van I&W via een samenwerkingsovereenkomst gewerkt aan de infrastructuur, de kwaliteit en het beheer van data gekoppeld aan de ontwikkeling van de Internationale standaard APDS, onderdeel van de internationale standaard DATEXII, gebruikt voor data uitwisseling van verkeersinformatie, inclusief parkeren. Met de NDW wordt voor het effectief gebruiken en beheren van nationale data samengewerkt. Samen met het ministerie kan binnen de afgesproken samenwerking verder worden gewerkt aan de benodigde (regionale) infrastructuur voor het inzamelen, verwerken en publiceren van data waarbij gemeenten verantwoordelijk zijn voor het borgen van de kwaliteit en het eigendom van publieke data.

88

8

Uitwerking strategie

4. Expertise: kennis, informatie, innovaties, belangen, standaards Als SHPV als erkend kennis- en expertise centrum wil fungeren, zal er een gerichte inspanning moeten worden gedaan om die kennis gestructureerd te ontwikkelen, te borgen en beschikbaar te stellen. Dat vraagt om verbindingen met kennisinstituten zoals universiteiten, adviesorganisaties en innoverende (markt) partijen en een organisatie die in staat is service gericht vragen van leden en anderen te beantwoorden. Ook hier past bescheidenheid en realiteitszin. SHPV richt zich met name op de eerste twee genoemde taken (1 en 2) waarvoor zij vanzelfsprekend over de noodzakelijke kennis moet beschikken en onderhouden: de ontwikkelingen in het veld, weten waar vraagstukken en oplossingen aanwezig zijn, de ontwikkelingen van de technische en data/IT aspecten van de data gestuurde uitvoering van parkeren en verblijven, dat is vooral praktisch toepasbare kennis. Voor de noodzakelijke bredere kennisontwikkeling en ontsluiting, het beschrijven en vastleggen van standaards is het meer kansrijk wanneer SHPV zich verbindt met organisaties die hier erkend en onafhankelijk al actief zijn en hun sporen hebben verdiend. Het meest direct komen daarvoor, naast het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, het CROW en daarbinnen het KpVV (Kennisprogramma Verkeer en Vervoer) en het GNMI in beeld:

CROW is een onafhankelijk instituut zonder winstoogmerk dat al meer dan dertig jaar richting geeft aan de inrichting van Nederland. Als kennisplatform ontwikkelt en beheert CROW richtlijnen, opleidingen en praktische tools voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en (openbaar) vervoer en voor aanbesteden en contracteren. Dit doet CROW altijd samen met de sector door zowel opdrachtgever, opdrachtnemer als kennisinstellingen en adviesbureaus bij die ontwikkeling te betrekken. Deze manier van werken bevordert draagvlak, borgt dat kennis vanuit alle drie de perspectieven is ingebracht en draagt bij aan kennisverspreiding. CROW is al jaren een belangrijk kennisorganisatie op het gebied van parkeren, niet alleen in Nederland maar ook in Europa. Bekende en veel geraadpleegde publicaties zijn de Parkeerkencijfers, Handboek Parkeren en Handboek P+R. Recent is het Kennisnetwerk Parkeren opgericht waarin de krachten worden gebundeld op het gebied van kennisontwikkeling, kennisdeling en kennisborging samen met GNMI en de Vexpan. Dit kennisnetwerk is mede op verzoek van KpVV (Kennisprogramma Verkeer en Vervoer) en I&W opgericht. Voor het behartigen van (gemeentelijke) belangen, het werken aan standaards is er nog een partij in beeld die ook kan bijdragen aan een steviger verankering van SHPV binnen gemeenten: noodzakelijk om ook echt namens gemeenten te kunnen praten.

9

Uitwerking strategie

GNMI (Gemeentelijk Netwerk voor Mobiliteit en Infrastructuur) richt zich op kennis uitwisselen en samenwerken op het gebied van openbaar vervoer, parkeren, smart mobility, verkeersveiligheid en duurzaamheid. Het is ontstaan vanuit de VNG en is nu een zelfstandige vereniging met ruim 50 gemeenten en regionale samenwerkingsverbanden als lid. De leden worden vertegenwoordigd door de wethouder mobiliteit van de gemeenten. Zij zorgen er voor dat de diensten en werkzaamheden van het GNMI goed aansluiten op de behoeften van de gemeenten en de samenwerkingsverbanden. Samen met haar leden worden knelpunten in beeld gebracht t.a.v. de ontwikkeling en uitvoering van het mobiliteitsbeleid van gemeenten. Op basis van vakinhoudelijke argumentatie wordt er aan VNG advies uitgebracht voor belangenbehartiging op bovengenoemde terreinen en wordt er kennis en praktijkervaringen uitgewisseld. Binnen de GNMI is er een contactgroep Parkeren die zich met verschillende aspecten van parkeren bezig houdt. Concreet betekent dit dat SHPV gestructureerde samenwerking met CROW en GNMI op deze punten gaat verkennen en daarna als “loket” voor gemeentelijke vragen fungeert op de expertise punten van CROW en GNMI.

Door deze bundeling van krachten en door de diensten afgestemd en in samenhang aan te bieden wordt niet alleen de dienstverlening aan gemeenten vergroot maar kunnen de belangen ook met meer gezag en deskundigheid worden gediend en wordt er efficiënt met middelen om gegaan: SHPV positioneert zich dan als makelaar en regieorganisatie en niet als organisatie die zelf deze kennis en capaciteit ontwikkelt. Zoals bij de volgende punten zichtbaar wordt, geldt dat ook voor het advies -en projectmanagement, communicatie en kennisdeling via webinars en seminars. Met deze verbinding wordt ook een antwoord gegeven op de vragen van gemeenten meer duidelijkheid te scheppen in de rollen en taken van de verschillende (overheids-/belangen-) organisaties in dit werkveld. Ook hier lonkt het concept van een nationale agenda voor parkeren en verblijven. Voor de kennisontwikkeling (en zicht houden op trends/innovaties/vraagstukken) kan SHPV vanzelfsprekend niet gaan leunen op deze verbindingen. Ook zelf dient (zoals eerder ook is aangegeven) SHPV hier een actieve rol te pakken.

Dat zou vorm kunnen krijgen door (samen met de genoemde organisatie en organisaties zoals VEXPAN (als brancheorganisatie) gerichte webinars en seminairs te organiseren (ook voor deelnemende gemeenten) over actuele thema’s, een klanbordgroep/werkgroep van markt en gemeenten te organiseren om kennis en trends te delen maar ook om de plannen en stappen van SHPV (kritisch) te spiegelen en op haalbaarheid te toetsen. SHPV zal om de actieve rol te kunnen waarmaken in voortdurende verbinding moeten staan met de leidende partijen in haar netwerk.

10

Uitwerking strategie

5. Advies en projectmanagement Via projecten zullen de ambities uit de roadmap (samen met RDW) gerealiseerd worden. Die roadmap laat een groeiend aantal thema’s zien die SHPV (samen met de partners/gemeenten) vorm en inhoud moet gaan geven. Samen met gemeenten en marktpartijen verkent SHPV eerst het thema: maakt een analyse van het vraagstuk, denkt na over (landelijk toepasbare) oplossingen, werkt aan draagvlak en financiering. In de projecten komen zowel de IT ontwikkel- en data kant als de uitvoering op straat, in garages of op terreinen (in de gemeenten) aan de orde: het gaat uiteindelijk om praktische publiek toegankelijke toepassingen in de praktijk met gebruik van het NPR en toegang- en scan techniek. De focus ligt hier bij het projectmatig realiseren van de passende landelijke infrastructuur. Hiervoor is projectmanagement nodig. Ook het ontwikkelen en vastleggen van standaards is een aspect dat hierbij komt kijken en vanzelfsprekend de borging en landelijke toepassing in het NPR. Zoals eerder is aangegeven zou een nationale agenda helpen bij het bundelen van middelen en krachten van de betrokken organisaties. Voor de toepassing op straat binnen/nabij gemeenten en de advisering van gemeenten hierbij heeft SHPV geen rol, daarvoor zijn andere partijen beter toegerust.

In de praktijk zullen concepten vaak eerst via beperkte pilots (samen met koplopers) worden uitgeprobeerd om daarna en bij gebleken succes opgeschaald te worden naar robuuste landelijke toepassingen.

11

Uitwerking strategie

Nu is het hierbij nog zoeken naar de rol en werkwijze van SHPV. Zichtbaar is dat de organisatie op het gebied van projectmanagement behoefte heeft aan extra capaciteit. Deze capaciteit zal niet worden gevonden door het zelf projectmanagers aan te stellen, maar vooral door gebruik te maken van capaciteit van andere organisaties en gespecialiseerde inhuur. SHPV is ook hier een regieorganisatie en acteert dan bijvoorbeeld als opdrachtgever namens gemeenten. Via een duidelijk aanbod naar partijen moet helder zijn waarvoor en in welke rol er een beroep op SHPV kan worden gedaan en de manier van werken. De rol zal overigens verschillen per fase: in aanvang, op nieuwe thema’s, kan SHPV een leidende rol nemen. In een volgende fase, bij de uitwerking en realisatie in pilots, acteert SHPV in opdracht: van gemeenten of andere overheidspartijen die dan (mede) verantwoordelijk zijn voor resultaat en financiën. Wanneer de infrastructuur er staat, het concept is ontwikkeld en gereed is voor landelijke opschaling heeft SHPV mogelijk geen rol meer of slechts een beperkte. Het toetsings- en afwegingskader dat SHPV heeft ontwikkeld wordt benut en is bepalend voor het oppakken van het ontwikkelthema (naast de afstemming met RDW):

• Er moet een vraag liggen van een of meerdere (potentiële) opdrachtgevers/vragers (gemeenten/overheid);

• Er moet sprake zijn van een (op termijn) positieve businesscase, de kosten en baten zijn zowel incidenteel als structureel voldoende afgedekt; • Het thema moet landelijk toepasbaar en op schaalbaar zijn; • Het thema moet passen binnen het juridisch (fiscaal) kader en de bestuursopdracht; • Het thema moet door SHPV (met inschakeling van gelieerde partijen) uitvoerbaar zijn (er wordt niet op voorhand uitgegaan van een uitbreiding van de organisatie of een verhoging van de kosten door gemeenten).

12

Uitwerking strategie

Naast duidelijkheid over de rol en manier van werken moet ook een extra stap worden gezet bij het zoeken naar middelen (lokaal, nationaal of Europees) om de beoogde ontwikkeling verder te brengen. Alleen het genoemde innovatiebudget is dan niet voldoende: dat volstaat hooguit voor de eerste verkenning. Ook hier zijn verbindingen met het ministerie, CROW en GNMI functioneel: Voor het gemeenschappelijk gebruik maken van middelen, contacten op het juiste niveau voor financiële bijdragen, gestructureerd werken aan projecten, kennis over wat er speelt en bij het ontwikkelen, vastleggen van standaarden is samenwerking gewenst. Ook om, zoals nu gebeurt, te voorkomen dat gemeenten voor vergelijkbare thema’s dubbel worden benaderd is deze samenwerking belangrijk. Op het gebied van projectmanagement beschikken ook gemeenten over belangrijke kennis en expertise bij het verkennen, uitwerken en realiseren van de thema’s. Ook daar kan een beroep op worden gedaan en ook markpartijen (zoals providers, aanbieders van technische apparatuur, organisatie- en advies bureaus op het terrein van mobiliteit en parkeren) hebben aangegeven een rol te willen en te kunnen spelen bij het zoeken en realiseren van oplossingen voor deze maatschappelijke vraagstukken. Vaak hebben markpartijen ook meer en makkelijker zicht op, en toegang tot innovaties.

Via vormen van publiek-private samenwerking (met in acht neming van inkoopvoorwaarden en spelregels) kan hiermee een krachtige impuls voor oplossingen, ontwikkeling en innovatie ontstaan en zal de slagkracht van SHPV worden vergroot.

Partners SHPV

Providers

13

Trends en ontwikkelingen

Van parkeren naar parkeren en verblijven: uniform en volgens standaards, op een nationale schaal

Beïnvloedbare mobiliteit, het effectief en duurzaam benutten van de openbare ruimte en de bouwopgave zijn samenhangende en leidende vraagstukken die bij nagenoeg alle gemeenten zichtbaar zijn. Hier is vaak behoefte aan schaalvergroting en uniformiteit zichtbaar: er wordt steeds meer gedacht en gehandeld in vervoers- en mobiliteitsregio’s, landelijke standaards en voorwaarden waarbinnen het gebruik van data een groeiende en niet meer weg te denken rol speelt. Er wordt ook wel gesproken over een data-gestuurde mobiliteitstransitie die zich voltrekt, waarbij door het gebruik van data en slimme techniek het gedrag van de verkeersdeelnemer wordt gestuurd, waardoor mobiliteit beheersbaar en de openbare ruimte beter benut wordt met als doel schone, autoluwe en beter bereikbare steden. Van parkeren op straat, in de binnenstad gaan we parkeren in een garage en op P+R plaatsen aan de rand van de stadscentra of buiten de stad en gebruiken andere (schone) vervoermiddelen om op de plaats van bestemming te komen. We gaan van voertuigen op fossiele brandstof over op elektrisch aangedreven voertuigen en bestuurders zoeken niet langer naar parkeerplaatsen maar vinden en reserveren die.

14

Trends en ontwikkelingen

We bezitten niet langer een voertuig maar gebruiken er straks meerdere om op onze bestemming te komen en we gaan van een statische naar een dynamische benutting van de openbare ruimte voor meerdere en wisselende doeleinden in nu nog voor iedereen toegankelijke gebieden in steden naar straks beperkt toegankelijke zones voor vergunninghouders. Het vele vrachtverkeer in steden gaat straks naar laad- en overslag hubs aan de randen van de stad of dynamische laad- en losplekken in de stad. We betalen straks niet alleen parkeerrechten voor het parkeren van een voertuig maar verblijfsrechten voor toegang tot een gebied en voor gebruik. Hiervoor worden nu oplossingen ontwikkeld en veelal al toegepast zoals het toenemend aantal laadpalen gekoppeld aan parkeerplekken, P+R hubs in combinatie met Mobility as a Service (MaaS) voor andere vervoersopties en voor de “last mile” naar de plaats van bestemming, het stimuleren van deelautogebruik met ontheffingen of lagere tarieven, gereglementeerd bezoekers/bewoners parkeren, landelijke standaardisering van ontheffingen en vergunningen voor bijvoorbeeld gehandicapten of in het kader van artikel 147 van de WVV, flex-toepassingen van parkeerfaciliteiten met flexibele tarieven afhankelijk van het gebruik, maar ook fietsparkeren, intelligente toegangs- en scan techniek en (tijdelijke) tolheffing, rekening rijden, truckparkeren en laad- en loshubs.

Ontwikkelingen en oplossingen die invloed hebben op beleid en uitvoering van gemeenten, providers en op de eindgebruikers: de mensen die van de ene plaats naar de andere willen gaan. Er is een toenemende behoefte aan data: fijnmaziger, linked- en open data, statisch en dynamisch: gestandaardiseerd en beter toegankelijk. Beter te benutten voor beleid, handhaving, monitoring en voor betere services aan eindgebruikers in geïntegreerde apps met betere informatie en betaaloplossingen. Data en datagebruik zijn inmiddels een onlosmakelijk onderdeel van de ontwikkelingen: niet meer weg te denken, maar roepen ook veel vragen op over kwaliteit, beheer en gebruik.

15

Trends en ontwikkelingen

Er is behoefte aan kennis en ondersteuning bij gemeenten om de ontwikkelingen in de praktijk te realiseren en er is behoefte aan landelijke, gestandaardiseerde oplossingen met als spookbeelden dat iedere gemeente, iedere provider en iedere exploitant van een parkeergelegenheid zijn eigen oplossing maakt en invoert enerzijds en anderzijds dat grote dominante marktpartijen met een surplus aan kennis en data de regels van het spel gaan bepalen. Zowel markt als overheidspartijen geven breed aan belang te hebben bij een onafhankelijke partij die reguleert en beheert op een gelijk speelveld. Ontwikkelingen en behoeften die van SHPV vragen om haar afwachtende rol te verruilen voor een meer actieve en op haar terrein te bewegen om ook in de toekomst in staat te zijn gemeenten en de gebruikers blijvend en met betekenis te kunnen ondersteunen.

De huidige activiteiten via het NPR en die voor de clearing en settlement van parkeerrechten zijn en blijven de solide basis voor SHPV, maar zijn alleen niet meer voldoende.

16

De koers voor de toekomst voor SHPV

Door haar erkende waarde als betrouwbare partij tussen markt en overheid (trusted third party) is SHPV als coöperatie voor en door gemeenten in de positie om bij de aangegeven ontwikkelingen een belangrijke en actieve rol te spelen met het faciliteren (ontzorgen) van gemeenten op basis van het NPR.

Uitgangspunten voor SHPV: • SHPV is een organisatie voor- en door gemeenten waarbij de grondslag ligt in het faciliteren van gemeenten bij hun beleids- en operationele vraagstukken op het gebied van parkeren en verblijven. • SHPV denkt en handelt vanuit landelijke standaarden die via het NPR worden ontsloten. • SHPV houdt het (nationale) belang van de eindgebruiker voor ogen waarbij marktpartijen de eindgebruiker informeren, laten betalen en reserveren.

• SHPV werkt op een gelijk speelveld voor alle betrokken partijen en volgt de richtlijnen van de ACM en de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. • SHPV werkt met publieke en private beheerders/exploitanten van openbare parkeer- en verblijfsvoorzieningen. • SHPV werkt doel- en rechtmatig bij de financiële- en contractafhandeling. • SHPV houdt zich aan de regels van de Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG). De huidige kerntaken blijven de vaste basis, die zijn en blijven op orde. Als antwoord op de vragen en ontwikkelingen neemt SHPV in opdracht van een of meerdere gemeenten een actieve rol om innovaties te realiseren en op te nemen in het NPR. Hierbij zijn de kernthema’s van gemeenten leidend en benut SHPV de kennis en de kracht van (markt) partijen in haar netwerk en haalt daar capaciteit vandaan als dat nodig is (breidt dus niet op voorhand de eigen formatie uit). Hierdoor wordt kennis en daadkracht van marktpartijen effectiever benut, zowel via publiek private samenwerking als in een klankbordgroep van gemeenten en marktpartijen die als sparringpartner en criticaster en om kennis en informatie op te doen (over vraagstukken, oplossingen en innovaties) wordt ingericht.

17

De organisatie en financiële consequenties

Ontwikkel- en projectkosten Door de ontwikkelambitie duidelijk vorm te geven en te structureren, maar de uitvoering daarvan te doseren (afhankelijk van het draagvlak en de behoefte van de partijen) maar vooral door de allianties en krachtenbundeling, zijn de gevolgen voor de omvang van het bureau SHPV bescheiden. Externe inhuur en het verkrijgen van voldoende projectfinanciering zullen de uitvoering bepalen. Ook hiervoor wordt de kennis en ervaring van de partners benut. Projectbijdragen van gemeenten en de rijksoverheid zijn hier een belangrijk onderdeel. Zonder die bijdragen zal de uitvoering van de plannen maar beperkt mogelijk zijn. Voor de beoogde allianties zal er geïnvesteerd moeten worden in de samenwerking waarbij, juist omdat het complementaire organisaties betreft, cultuurverschillen en verschillen in manieren van werken zullen blijken. Ook zal er blijvend geïnvesteerd moeten worden in de samenwerking met de primaire business partner RDW. De meerwaarde van deze allianties en samenwerking zal groot zijn en past ook bij de vraag van onze stakeholders om samenwerking en duidelijkheid over taken en rollen te bevorderen. Zo worden niet alleen de kosten beheersbaar gehouden maar verbetert ook de dienstverlening aan de stakeholders.

Huisvesting, werven en in dienst nemen van personeel Gezamenlijke huisvesting, delen van de kantoorautomatisering en personeelsdiensten zijn bijkomende voordelen die de samenwerking en stabiliteit kunnen vergroten. Ook het rouleren van personeel met de businesspartners is hierbij een optie. Hierbij spelen de daarmee gemoeide kosten natuurlijk een belangrijke rol.

Rechtsvorm en besturing Over de rechtsvorm kan het volgende worden gezegd: Het handhaven SHPV als coöperatie heeft de voorkeur maar kan alleen wanneer er voldoende aangesloten gemeenten ook lid zijn van de coöperatie. De wet schrijft immers voor dat het merendeel van de activiteiten door SHPV (ca. 90%) voor haar leden moet gebeuren. Dat is nu nog niet het geval: slechts 17 van de ca. 105 aangesloten gemeenten zijn lid. Om meer gemeenten te bewegen lid te worden is een inventarisatie en voorlichtingsactie in gang gezet. Op basis van de uitkomsten van deze acties zal besloten worden of de coöperatie kan worden gehandhaafd of dat er over moet worden gegaan op een andere rechtsvorm (een stichting). Er is een overweging om ook andere overheden (zoals provincies) lid te laten worden.

18

De organisatie en financiële consequenties

Businessmodel De prijsafspraken over het NPR en het proces van clearing en settlement blijven de financiële basis vormen van SHPV. Die basis kan worden verbreed wanneer meer en meer soortige aanbieders van mobiliteits- gerelateerde diensten worden aangesloten waarbij er sprake is van gereglementeerde toegang en een betaalmodel via app providers. Met de geschetste ontwikkeling en de aanpak wordt een meer stabiele financiële basis verwacht. Het eindbeeld is dat er – weliswaar met een grote afhankelijkheid van projectfinanciering uit diverse bronnen – geen grote veranderingen in de financieringsstructuur verwacht worden. Omdat er in de toekomst meer en met verschillende (externe) financiering zal worden gewerkt zal er een daarbij passende structuur en systematiek worden gerealiseerd om de inzet van middelen transparant en eenduidig te kunnen verantwoorden.

Communicatie strategie SHPV functioneert in een breed netwerk met een verscheidenheid aan doelgroepen en belangen. Een netwerk dat vraagt om geïnformeerd en betrokken te worden. Een goede communicatiestrategie, de inzet van de juiste communicatiemiddelen die past bij doel en doelgroep is daarbij van groot belang naast een goed beheer van het netwerk. Hierom is SHPV gestart met de ontwikkeling van een communicatiestrategie op basis van de nieuwe actieve strategie. Daarin past een goede samenwerking met VEXPAN (netwerkbeheer, communicatie uitingen en het organiseren van activiteiten) maar ook een vernieuwing van de communicatie uitingen zoals de website en de nieuwsbrief die niet langer voldoen aan dat wat wordt gevraagd. Ook moeten de communicatie uitingen en contacten over het NPR worden gesynchroniseerd. Dit houdt onder meer in dat de twee websites (die van SHPV en die van RDW) dezelfde informatie gaan bevatten of worden samengevoegd en de klant contacten en dienstverlening verder worden geconcentreerd (niet meer verschillend via beide organisaties). Er komt veel op SHPV af, maar er valt ook veel te winnen.

Soms zijn er eerst investeringen nodig die, in een enkel geval, de uitgaven structureel verhogen maar die ook kunnen leiden tot een verbetering van dienstverlening, meer innovatie en een meer toekomstbestendig businessmodel (wanneer er meer functionaliteiten worden aangesloten op, en gebruik maken van SHPV).

19

SHPV, Servicehuis Parkeer- en verblijfrechten www.shpv.nl info@shpv.nl