Bijlage II - Reactienota Zienswijzen Funderingsaanpak
Tekst van het document
24
Zienswijze F Nr.
39
Inzender:
F
Onderwerp:
Juridische verantwoordelijkheid/compensatieregeling
Leidt tot wijzingen in
Nee
Funderingsaanpak: Verwijzing:
DocBase 2040173
Zienswijze
Insprekers merken op dat wanneer schade wordt veroorzaakt door anderen de juridische verantwoordelijkheid voor schade niet meer bij de eigenaar ligt. Insprekers noemen hierbij de schade aan funderingen van woningen in veengebieden, door het toepassen van diepteontwatering. En eveneens bij de beschadigde woningen in het gaswinningsgebied van Groningen. Insprekers vinden het een gemiste kans én onrechtvaardig dat niet bij de aanvang (of desnoods later) van diepteontwatering een deel van die baten zijn bestemd voor de vorming van een schadefonds. In plaats daarvan, laat men voor de kosten de gedupeerde inwoners opdraaien. Insprekers geven aan dat eertijds voormalige waterschappen, om schade aan funderingen te voorkomen, hoogwatercircuits om woningen hebben aangelegd. Maar vanwege kennelijk onvoldoende bekendheid met het effect daarvan op langere termijn, heeft men daarmee een risico genomen. Zo blijkt na recent onderzoek van Wetterskip Fryslân dat 80% van de hoogwatercircuits in de Groote Veenpolder onvoldoende bescherming biedt.
Reactie
Er is geen directe vergelijking te maken tussen funderingsschade in het veenweidegebied en schade n.a.v. gaswinning in Groningen. Bij gaswinning in Groningen bestaat er in belangrijke mate een één op één relatie tussen ontstane schade en de uitgevoerde aardgaswinning. Bij funderingsschade zijn er vaak meerdere oorzaken en spreken wij van multicausaliteit. In de meeste gevallen is er niet één oorzaak aan te wijzen die funderingsschade heeft veroorzaakt. In paragraaf 2.3 van de aanpak worden mogelijke oorzaken uiteengezet. In het verlengde van antwoord 38 stellen we vast dat in de provincie Fryslân de ontwatering groter is dan in andere delen van Nederland. Per schadegeval wordt onderzocht wat de oorzaken zijn. Als blijkt dat een eigenaar door een peilverlaging eerder aanpassingen zal moeten doen aan de fundering van zijn woning en dus eerder voor uitgaven zal komen te staan, dan kan hiervoor nadeelcompensatie worden toegekend. Zoals gezegd, het causale verband tussen peilbeheer en schade is geen vast gegeven en zal in iedere afzonderlijke zaak vastgesteld moeten worden.
25
Bij processen ten gunste van de landbouw heeft bij de toenmalige besluitvorming een belangenafweging plaatsgevonden, die in de meeste gevallen gepaard is gegaan met maatregelen ter bescherming van funderingen van woningen en infrastructuur, zoals hoogwatercircuits. We merken als overheden dat de effectiviteit van hoogwatercircuits afneemt en dat andere maatregelen nodig zijn. Daarnaast hebben ook funderingen niet een eeuwige levensduur. Daar waar de levensduur van een fundering wordt verkort door het handelen van het waterschap, is het mogelijk hiervoor nadeelcompensatie te krijgen. Hiervoor kan een verzoek worden ingediend bij het waterschap als hiervoor omschreven bij reactie op zienswijze Nr. 1. Op pagina 3 van deze reactienota geven wij aan waarom wij niet kiezen voor een compensatieregeling/financiële bijdrage voor herstelwerkzaamheden funderingsschade. Nr.
40
Inzender:
F
Onderwerp:
Contacten met voormalig waterschap Boarnferd inzake funderingsschade, eerdere zienswijze ontwerp-Veenweideprogramma
Leidt tot wijzingen in
Nee
Funderingsaanpak: Verwijzing:
DocBase 2040173
Zienswijze
Insprekers verwijzen naar verschillende contacten die zij hebben gehad met voormalig waterschap Boarnferd inzake funderingsschade. Insprekers verwijzen verder naar hun eerdere zienswijze op het ontwerp-Veenweideprogramma 20212030.
Reactie
Wij kunnen op uw contacten met waterschap Boarnferd niet reageren omdat wij geen informatie hebben omtrent deze gesprekken. Wetterskip Fryslân is de rechtsopvolger van waterschap Boarnferd. Van deze contacten kan Wetterskip Fryslân geen gegevens meer terugvinden. De Funderingsaanpak betreft bovendien een aanpak voor het gehele veenweidegebied. Wij gaan daarbij niet in op individuele situaties. Op uw zienswijze op het ontwerp-Veenweideprogramma 2021-2030 is apart gereageerd middels de reactienota die na betreffende zienswijzeperiode is opgesteld.
Nr.
41
Inzender:
F
Onderwerp:
Maatregelen met terugwerkende kracht
Leidt tot wijzingen in
Nee
Funderingsaanpak: Verwijzing:
DocBase 2040173
Zienswijze
Insprekers stellen dat omdat er al lange tijd geleden begonnen is met diepteontwatering, reeds vele inwoners funderingsschade hebben opgelopen en intussen hersteld hebben. Voor deze gedupeerden brengt de Funderingsaanpak mogelijk geen enkel financieel perspectief. Zo hebben deze woningeigenaren niets aan een leen- of overbruggingsfaciliteit. En ook van de mogelijkheid van een subsidie voor funderingsonderzoek met terugwerkende kracht zal niet veel gebruik worden gemaakt. Immers, de oorzaak van de bovengrondse schade wordt meestal snel herkend en een beetje aannemer maakt vervolgens een gratis offerte.
26
Reactie
Wij onderkennen dat we niet alle woningeigenaren in het veenweidegebied met terugwerkende kracht kunnen helpen. Desondanks hebben wij geprobeerd om deze woningeigenaren, bv. via de subsidieregeling funderingsonderzoek die met terugwerkende kracht wordt verleend (zoals vermeld in paragraaf 3.2 van de aanpak), alsnog te helpen. Wij zijn het niet eens met uw analyse dat funderingsschade altijd in één oogopslag te herkennen is en hiervoor meestal geen onderzoek nodig is. Er zijn woningen waarbij inderdaad geen volledig funderingsonderzoek noodzakelijk is om vast te stellen dat het gaat om funderingsschade. Tegelijkertijd bestaan er ook zeer veel gevallen waarbij funderingsonderzoek, volgens onafhankelijke kwaliteitsrichtlijnen, noodzakelijk is om inzicht te krijgen in de staat van de woning en de oorzaak van ontstane schade. Juist hier heeft de aanvullende inzet binnen de Funderingsaanpak een belangrijke meerwaarde.
Nr.
42
Inzender:
F
Onderwerp:
Nadeelcompensatieverordening Wetterskip Fryslân
Leidt tot wijzingen in
Nee
Funderingsaanpak: Verwijzing:
DocBase 2040173
Zienswijze
Insprekers hebben nog nooit gehoord over de nadeelcompensatieverordening. Na het doorlezen daarvan vrezen insprekers dat vermoedelijk geen of hooguit een fractie van de door hun gemaakte kosten vergoed zal worden. Dat zal voor anderen met funderingsschade niet veel anders zijn. Uit deze verordening leiden insprekers vervolgens af dat de waterschappen nalatig zijn geweest door hun kennis van mogelijk toekomstige funderingsschade niet gedeeld te hebben met potentiële slachtoffers. Met preventie of na het zichtbaar worden van bv. de eerste scheurvorming in het metselwerk, had namelijk tijdig veel ellende voorkomen kunnen worden.
Reactie
Wij kunnen niet op voorhand bepalen hoe een schadeprocedure bij Wetterskip Fryslân in specifieke gevallen, zoals bij u, uitpakt. Hiervoor zou u de procedure moeten doorlopen. Dit geldt ook voor andere woningeigenaren die aanspraak willen maken op nadeelcompensatie. Per individueel schadegeval wordt beoordeeld in hoeverre (gemaakte) kosten worden vergoed door Wetterskip Fryslân. De Friese overheden erkennen met het opstellen van de Funderingsaanpak dat de funderingsproblematiek meer aandacht vraagt van zowel de overheden als woningeneigenaren met potentiële funderingsschade. Het feit dat hiervoor in de afgelopen periode wellicht te weinig aandacht is geweest valt naar onze mening niet alleen eenzijdig bij de overheden neer te leggen. Er is sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid die binnen de Funderingsaanpak handen en voeten wordt gegeven.
27
Nr.
43
Inzender:
F
Onderwerp:
Eenzijdige verdeling kosten
Leidt tot wijzingen in
Nee
Funderingsaanpak: Verwijzing:
DocBase 2040173
Zienswijze
Insprekers zijn van mening dat de financiële lasten véél te eenzijdig bij de eigenaren van de woningen met funderingsschade komen te liggen. Insprekers vinden dat het Wetterskip (e.a.) er voor een habbekrats (in verhouding tot de jarenlange baten binnen de eerder genoemde keten) mee weg willen komen. Omdat de omvang van de totaal geleden en nog te lijden funderingsschade immens zal zijn, behoort volgens insprekers op z’n minst een deel van de keten van verantwoordelijken deze kosten te dragen. Met name het ministerie van LNV en mogelijk ook die van Financiën. Want van hieruit kwam jarenlang een beleid van stimuleren en subsidiëren van diepteontwatering.
Reactie
Wij gaan er vanuit dat u met uw zienswijze doelt op het instellen van een aparte compensatieregeling. Wij verwijzen hiervoor naar ons antwoord op pagina 3 van deze reactienota.
28
Deel 2 – Ambtshalve wijzigingen van de ontwerp-Funderingsaanpak Inleiding
Urgente gevallen
In de eindversie van de Funderingsaanpak, zoals deze aan
Per oplossingsrichting is nader toegelicht op welke manier
de betrokken besturen wordt voorgelegd, is een aantal
‘urgente gevallen’ (woningen waarvoor acuut funderingsher-
ambtshalve wijzigingen doorgevoerd. Hieronder wordt op
stel noodzakelijk lijkt/is) daarmee worden geholpen.
deze wijzigingen ingegaan. De aanpassingen die op basis van ingediende zienswijzen worden doorgevoerd, zoals
Kwaliteitsrichtlijn funderingsonderzoek
toegelicht in de reactienota zienswijzen, worden hier niet
In de ontwerp-Funderingsaanpak wordt gesproken over de
meer aanvullend benoemd.
landelijke F3O-kwaliteitsrichtlijn voor funderingsonderzoeken. Deze richtlijn is in 2022 vervangen door de KCAF-richt-
Wijzigingen
lijn ‘’Funderingen onder gebouwen: onderzoek en beoorde-
Aantal geschatte potentieel schadegevoelige woningen
ling funderingen op staal en op houten palen’’.
Het aantal geschatte potentieel schadegevoelige woningen
Brancheorganisatie F3O, Organisatie Onafhankelijk Onder-
is aangepast. In de afgelopen periode is de analyse verfijnd
zoek Funderingen, is opgegaan in het KCAF. De nieuwe richt-
en op basis daarvan zijn de cijfers aangepast. Ook zijn de
lijn betreft een actualisatie van de eerdere F3O-richtlijn, o.a.
schadegevoelige woningen binnen het veenweidegebied,
op het gebied van onderzoekstechnieken voor funde-
die vallen onder niet-deelnemende gemeenten aan het
ringsonderzoek.
Veenweideprogramma, in deze versie meegenomen. De belangrijkste parameters hierbij zijn: bouwjaar van de
Waar in de ontwerp-aanpak werd verwezen naar de
woningen (voor 1971), de ingeschatte mate van zettingsge-
F3O-richtlijn is dit in de eindversie aangepast naar de
voeligheid van de gronden en de ligging in een hoogwater-
actuele KCAF-richtlijn.
circuit. In de nieuwe opzet is er sprake van ca. 8.100 potentieel schadegevoelige woningen. Hier geldt als
Subsidiebedrag funderingsonderzoek
kanttekening dat voor de opgenomen aantallen een zekere
Het subsidiebudget voor 2023 is afgestemd op een kortere
te hanteren marge moet worden aangehouden. De aantallen
looptijd van de regeling. Openstelling staat gepland voor 1
zijn in die zin ook vooral indicatief om enige grip te krijgen
mei 2023.
op de omvang. Ook is van belang dat net buiten de begrenzing van het veenweidegebied gronden liggen die een
Subsidiebedrag innovatiebudget
zekere mate van zettingsgevoeligheid hebben. In die zin is
Het subsidiebudget voor 2023 is afgestemd op een kortere
de problematiek ook groter dan alleen het veenweidegebied.
looptijd van de regeling. Openstelling staat gepland voor 1
Het maakt zo nodig een bredere Friese aanpak nodig.
mei 2023.
Mogelijkheden hiertoe zullen worden verkend. Dekking/financiële paragraaf De tekst in paragraaf 2.6 wordt in lijn met het voorgaande
De financiële paragraaf is uitgebreid met informatie over de
aangepast. Zie ook hierna bij onderdeel “Monitoring/
dekking van de maatregelen uit de Funderingsaanpak.
evaluatie”. Monitoring/evaluatie Voetnoot bij paragraaf 1.5 (Geen compensatieregeling)
Er is een paragraaf toegevoegd over een mogelijke bredere
In een voetnoot was vermeld hoe hoog het totale schadebe-
funderingsaanpak voor andere delen van Fryslân. Ook is er
drag voor alle funderingsschade zou kunnen uitvallen
ingegaan op de begrenzing van het veenweidegebied en
(verdeeld per Friese overheidslaag). Deze passage was lastig
hoe er om wordt gegaan met grensgevallen.
te volgen. In paragraaf 1.5 is daarom een nieuwe tekstpassage opgenomen, waarbij de opgenomen bedragen ook
Redactionele wijzigingen
worden genuanceerd.
Er zijn enkele redactionele wijzigingen doorgevoerd. Dit betreft geen inhoudelijke wijzigingen van de aanpak maar
2.3. Oorzaken van funderingsschade
tekstuele aanpassingen.
Hier is een kanttekening toegevoegd m.b.t. onderhoud van woningen.
29