Bijlage II - Procesverslag afstemming

Procesverslag Rondje2 In dit verslag staan de acties die zijn uitgevoerd in het kader van Rondje2, om ter afstemming/reflectie het concept Omgevingsvisie 1.0 terug te leggen aan de mienskip en (keten)partners. In deze afstemming staat de vraag centraal of alle externe (en interne) input juist is verwerkt. Daarna vindt de formele inspraak plaats.

1. Zoomsessie ketenpartners 19 oktober 2020 Aantal deelnemers: 18 extern en 9 intern In gesprek met de ketenpartners en: - Marijke Hagendoorn/ Programmaleider Publieke Gezondheid GGD Fryslân - Arie van der Sluis/ Waterambassadeur Fryslân - Dagmar van den Berg/ projectleider Omgevingswet FUMO • Hoe kijk je naar de ambities? • Hoe kunnen we richting realisatie van gezamenlijke ambities hier aan werken? • Wil je betrokken blijven? Op welke wijze? • Welke kansen zie je? • Heb je nog tips voor Súdwest-Fryslân? Samen tot uitvoering brengen Er word wordt waardering uitgesproken voor de concept Omgevingsvisie 1.0. De verbinding tussen de sociale en fysieke vraagstukken is goed. Er lopen in Súdwest-Fryslân ook al mooie projecten, zoals de IJslandse aanpak Cool SWF en de stroming vanuit de Vitale regio. Er liggen hier kansen om krachten te blijven bundelen. Ook vanuit lopende projecten wordt nu al toegewerkt naar de geformuleerde ambities. Het is een “ronkende uitnodigende tekst” waarbij het de komende jaren de uitdaging is, dit met ketenpartners tot uitvoering te gaan brengen. Ieder vanuit de eigen rol. Nu de financiële middelen onder druk staan is samenwerking nog zinvoller. Maak daarbij wel duidelijk wat de verschillende rollen zijn; bijvoorbeeld van provincie, gemeente en andere partners.

Daarbij is het goed, dat er in de tekst te lezen is “Richt zich op taken waar wij invloed op hebben” en “Doet wat we aan kunnen” (bladzijde 7) concept Omgevingsvisie 1.0. Massa=kassa Financiële haalbaarheid is een aandachtspunt. Denk ook aan de uitwisseling tussen sociale en fysieke maatregelen. Veel gemeentemiddelen gaan momenteel richting de sociale vraagstukken. Blijf samen dingen mogelijk maken, want “massa=kassa” (hierbij wordt gedoeld op de Regiodeals qua financiën). Het Rijk stelt veel middelen ter beschikking voor de regionale uitwerking van haar prioriteiten. Door acties en projecten goed te framen en de samenwerking te zoeken is er dus geld binnen te halen. Met elkaar dus maximaal inzetten op het gebruik van externe financieringsmogelijkheden. De gemeente kan het namelijk niet alleen en heeft andere partijen nodig. Deze visie is een goed middel om andere partijen mee te binden. Deze geeft energie en biedt een gemeenschappelijke taal. Het is uitnodigend voor inwoners én initiatiefnemers. Via het kenniscentrum Landelijk gebied kun je mogelijk participeren in allerlei initiatieven of die zelf ontwikkelen. Samenwerking met Leeuwarden als Capital of watertechnology geeft ook goede samenwerkingsmogelijkheden (bijvoorbeeld in de F4 samenwerking).

Súdwest-Fryslân is immers geen eiland; blijf aansluiten op bijvoorbeeld de ontwikkeling van het Regionaal Waterplan, het plan Kaderrichtlijn Water (KRW). 1

Doorontwikkelen De Friese Aanpak De Friese Aanpak heeft een mooi fundament geboden qua bouwstenen. Súdwest-Fryslân heeft deze benut voor de concept Omgevingsvisie 1.0. De doorontwikkeling van De Friese aanpak zou mooi zijn. Daarbij gaan er ook provinciale programma’s lopen zoals bijvoorbeeld Water/Mobiliteit/Biodiversiteit/Veenweide. Op het Veenweide dossier wordt meegegeven: wees bewust van de bodem en funderings- en verzakkingsproblematiek. Vanuit het Wetterskip wordt verwezen naar de Boezemvisie en de Blauwe visie. Transformatie bestaande bebouwing Er wordt aandacht gevraagd voor de herstructurering/ transformatie van het bestaand bebouwd gebied. In de provinciale Omgevingsvisie (door PS op 23 september 2020 vastgesteld) valt dit onder de opgave Vitaal, leefbaar en bereikbaar. Veel delen van het bebouwd gebied (met name de woningvoorraad) zijn namelijk verouderd (ook qua energiezuinigheid). Het opknappen hiervan (en zo nodig transformeren) ziet de provincie als een grote toekomstige opgave voor meerdere partijen (met name ook de gemeenten), die gekoppeld kan worden aan andere opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie en herstel biodiversiteit. Ook het aantrekkelijker maken van winkelgebieden valt hieronder.

Door de kwaliteit van het bebouwd gebied aanmerkelijk te verbeteren en weer beter aan te laten sluiten op de wensen/ behoeften van gebruikers (bewoners, bedrijven, bezoekers), zullen de aantrekkelijkheid en aantrekkingskracht ervan toenemen. Daarnaast draagt dit bij aan zuinig ruimtegebruik, doordat nieuwe functies in het bestaand bebouwd gebied beter een plek kunnen vinden; de Ladder voor duurzame verstedelijking vraagt ook om eerst naar de mogelijkheden van herstructurering van bestaand bebouwd gebied te kijken voordat tot een uitbreiding wordt besloten. Doorontwikkeling Blijf bewust van dilemma’s, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid; welk risico sta je waar toe en wat is daar vervolgens het effect van? Ook op het terrein van landschap; waar gaat het schuren. Kijk goed naar de diverse instrumenten; wat beschrijf je in welk instrument (in de visie de ambities, in de programma’s de maatregelen en in het omgevingsplan de regels). Het breed kijken naar de omgeving kan via het gebiedsgericht werken. De IDeekaarten geven daartoe al een mooie richting. Verschillende deelnemers benadrukken dat het belangrijk is hen in een vroeg stadium bij de (Omgevings-)plannen te betrekken. De gevolgen van corona gaan de komende jaren doorwerken ook bijvoorbeeld op mobiliteit en de woonopgave. Belangrijk om de ambities hieraan te blijven spiegelen. Tips • • • • •

Koester de netwerken. Draag zorg voor integraliteit (college breed). Blijf partners bij de uitwerking betrekken. Zet in op transparante integrale afweging (wat zijn de argumenten voor een besluit). Zet met elkaar in op bewustwording en gedragsverandering.

Beleidsadviseur fysieke leefomgeving, provincie Fryslân; “In mijn beleving was dit een goed en nuttig overleg, dat bijdraagt aan een inspirerende en werkbare gemeentelijke Omgevingsvisie.”

2

2. Zoomsessie Ideekaart Bolsward/Sneek 21 oktober 2020 Aantal deelnemers: 15 extern en 8 intern Nieuwe werkwijze De samenloop tussen een bestaand initiatief en de uitwerking van de Omgevingswet. Een initiatiefnemer heeft een idee en wil dit snel realiseren. De gemeente wil eerst samen plannen maken en heeft voor het maken van een omgevingsplan ook langer de tijd. Hoe kunnen we samenwerken en voorkomen dat er vertraging ontstaat op initiatieven die er nu zijn? Uitgangspunt van de Omgevingswet is het principe; ja, mits. Kijken met de initiatiefnemer hoe we zijn/haar idee mogelijk maken. Past het binnen de omgevingsvisie/omgevingsprogramma en omgevingsplan? Het wordt mogelijk gemaakt om bijvoorbeeld sneller de vergunning te verlenen o.a. door aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Invoering van Omgevingswet zorgt niet voor vertraging van initiatieven. De Omgevingswet stelt wel, dat wanneer een plan ingediend wordt, de initiatiefnemer de omgeving betrekt. Hier wordt participatiebeleid voor gemaakt en een praktische handreiking voor initiatiefnemers. Sportpark Harinxmaland Sportpark Harinxmaland is in maart 2019 gestart met een particulier initiatief. Dit betreft een samenwerking tussen oa. sportverenigingen, maatschappelijke organisaties, Empatec, GGD en het ziekenhuis. Dit initiatief past in een aantal uitgangspunten van de Omgevingsvisie 1.0.

De initiatiefnemer moet dan samen met de gemeente gaan kijken of de locatie geschikt is; kan deze bestemming eventueel gewijzigd worden? Tijd vanuit het ambtelijk apparaat is daarbij belangrijk. Vanuit de opgave Sneek wordt ook verdiepend gewerkt aan een ambitiedocument ter uitwerking op de globale IDeekaart. De initiatiefnemer wil graag concreet verder. Opgaveleider Sneek neemt contact op met de betreffende initiatiefnemer. Stadsboerderij de Sibbe Stadsboerderij de Sibbe doet veel aan stadslandbouw en duurzame voedselvoorziening. Deze initiatiefnemer wordt enthousiast van de Omgevingsvisie 1.0. Het is een goed en duidelijk verhaal. Met elkaar aan de slag! Praktische punten zijn: Sibrandabuorren, Makkum en Heeg; zij willen ook wel pluktuinen. Daarnaast is gesproken over de verbinding tussen de boerderij en de rondweg bij het Harinxmapark. Inwoner zou hierlangs graag een wandelroute zien. Dit verbetert ook de gezondheid en de verbinding tussen stad en platteland kan daardoor beter worden gelegd. Er zijn veel initiatieven in Sneek die aan de slag willen; op het gebied van energie, van wonen, van voedselbossen en bewegen. In de toekomst gaat de gemeente werken met diverse ‘tafels’ om deze mooie initiatieven samen verder te brengen. Met elkaar gaan inzetten, om de grote ambities ook echt in gezamenlijkheid gaan realiseren.

Groen in Bolsward Een inwoner woont nog niet zo lang in Bolsward en denkt dat Sneek veel actiever is en ook veel vaker genoemd wordt. Bolsward heeft andere uitdagingen in de toekomst dan Sneek. Tijdens Rondje1 richting de omgevingsvisie is de gemeente meerdere keren in Bolsward geweest om het gesprek te voeren; bij Platform Bolsward, met de bus en bijvoorbeeld op de Heamielmarkt. Gemeente is actief in Bolsward met bijvoorbeeld Groenhart. Met meerdere werkgroepen wordt daar naar gekeken. Gemeente is ook bezig met ontwikkelingen in de binnenstad, kruispunt Marnesyl en de woonontwikkeling in Bolsward Oost wordt voorbereid. Inwoner woont in een laan, met 75 bomen, die wil de gemeente allemaal om laten hakken binnen een aantal jaren. Wil graag een wandelrondje om Bolsward en veel groen. Op de IDeekaart staat meer ruimte voor groen. De groene lijn is de verbinding tussen het Julianapark en het Groene hart. Bij het bedrijfsterrein wordt gekeken naar geur en stofoverlast. Belangrijke kernwaarde is de groenwaarde rondom de stad. 3

Biodiversiteit Er wordt ingebracht dat het belangrijk is wilde bloemen in de bermen te zaaien voor biodiversiteit. De gemeenteraad heeft hier net extra budget voor vrijgemaakt. Bewegingen door Corona Laatste jaren door provincie opdracht tot koopstromingenonderzoek. Door Corona grote bewegingen. Meer mensen buiten de provincie komen hier wonen. Verwachting is dat grote steden in Nederland kunnen leeglopen o.a. naar Súdwest-Fryslân. Er is een huizentekort; mensen uit het westen kopen de woningen. Starters kunnen moeilijk aan een huis komen. Hoe staat de gemeente/provincie in deze ontwikkeling. Geruststelling is dat de visie een 1.0 versie is. Daarmee kunnen we ook met de Omgevingsvisie 1.0 sneller inspelen op actuele ontwikkelingen. Het sociaal economisch herstel door corona wordt stevig gemonitord. Wanneer het nodig is ambities aan te passen gaan we dit doen. Relatie coronacrisis woningmarkt; meerjarige prognose is leidend. Er is nu sinds Coronacrisis meer vraag. De leefbaarheid in het Noorden is momenteel veel beter. Dat vertaalt zich nu nog niet in een trend waardoor er al een aanvullende woningvraag is. Gemeente is hierover wel in gesprek met de provincie. Wanneer in bepaalde segmenten druk is, kunnen we daar op inspelen. Grote vergrijzing in SWF meer dan de helft ouder dan 65 en onder de 15. Meer dan de helft werkt niet. Sterftes zijn hoger dan geboortes.

Werken aan een instroom van inwoners, zodat we werk kunnen creëren. Sneek en Bolsward groeien nog, rest heeft nog afname van aantal huishoudens. Zaak om flexibel te zijn op dit vraagstuk. Ook niet alles volbouwen; moeten open ruimte en groen ook blijven koesteren. Elkaar versterken Moeten voorkomen dat met een grote gemeente strijd is tussen steden en platteland. Niet alleen intern kijken. Niet teveel naar binnen kijken en met elkaar sterk maken. Zorg voor ambities naar andere regio’s. Financiële middelen dwingen daar ook toe. Sociale vragen lopen op. Samen kijken naar kansen; ook vanuit het Rijk. Kunnen we daarin met de ketenpartners samen optrekken en krachten bundelen; we zitten in Súdwest-Fryslân niet op een eiland. Binnen de kernen elkaar weten te vinden én Friesland breed als NoordNederland ontwikkelingen mogelijk maken. Folsgare en Hemmen III Voor de Hemmen lll, ook belangrijk veilige (fiets) route naar het toekomstige industrieterrein. Combineren met een fietsroute naar Folsgare. Verrast over Ideekaart; Folsgare is ingedeeld bij de Greidhoeke, Hemmen III heeft grote impact. Folsgare is ook verbonden met Sneek, mede daarom aangeschoven bij sessie 3. Belangrijk is de werkgelegenheid en de toegankelijkheid. Ook in Bolsward kijken we vooral naar de lokale vraag. Deze twee kernen zijn bedoeld om te groeien en overige kernen voor lokale behoefte.

Klimaat Klimaatdoelstelling is onlangs verhoogd; deze doelstellingen kunnen dus veranderen. Daarbij belangrijk meer naar gedragsverandering te gaan kijken. De maatschappij blijft in ontwikkeling doelstellingen ook; hier wil Súdwest-Fryslân tijdig op inspelen. De opgaven van de toekomst moeten plaatsvinden binnen beperkte financiële ruimte; dit moeten we samen realiseren. “Dank voor de goede organisatie!”

4

3. Zoomsessie Ideekaart IJsselmeerkust 22 oktober 2020 Aantal deelnemers: 6 extern en 4 intern Vitaal landschap Wie zitten er bij de gemeente aan tafel bij het omgevingsprogramma Vitaal Landschap? Dit wordt toegelicht. Súdwest-Fryslân wil de experimenteergemeente van Noord-Nederland worden. Uitdaging ligt breder dan alleen het boerenbedrijf; is een transitie van de samenleving. Demografische ontwikkeling en wonen Gezond Wonen en zorg voor vergrijzing. Is er ook zorg voor evenwichtige opbouw in de dorpen; ook jonge gezinnen. Over 20 jaar, zo’n 25% van de bevolking boven de 70. Geboortecijfer neemt af. Minder gezinnen en minder jongeren geldt voor heel Fryslân/Nederland. Gezinnen in Warns en Exmorra kwijt geraakt, omdat er geen goedkopere woningen werden gebouwd. Het programma Wonen heeft een woononderzoek gedaan. In Warns is vanuit de provincie in 2019 geen toestemming gekregen voor 25 kavels. Deze zijn herverkaveld in grote kavels. Er zijn hier wel voldoende woningen, maar de woningvoorraad loopt gemeentebreed wel terug. Knelpunt bij nieuwbouw starterswoningen starten bij bedragen rond de 225.000,=. In de kleinere dorpen Warns/Exmorra is onvoldoende aanbod voor jongere gezinnen; gemeentebreed is er voldoende woonaanbod. Risico is dat iedere kern in competitie gaat om de jonge gezinnen.

Op dit moment te maken met mensen uit Westen die kansen zien; mogelijk in de toekomst wel een groeigemeente? Vergrijzing komt; dat is wel een trend. Neemt gemeente de bevolkingsopbouw mee? Ja, deze ontwikkeling monitort de gemeente. De overloop vanuit de Randstad was tot nog toe minimaal; betreft veel deeltijd wonen. Dit zijn geen jonge gezinnen, maar nu nog veelal pensionarissen. Migratie uit het Westen heeft vooralsnog geen effect op de woningprijzen. Dat de Randstad volloopt dempt wel de verhuisbeweging naar de Randstad. In vergelijking met de Randstad, heeft SWF een vrij ontspannen woningmarkt. De verhuisbewegingen door corona worden door de gemeente gevolgd. Ouderen die groter wonen en liever kleiner willen wonen, kunnen we hier geen ruimte voor jongeren voor maken? Qua tussenwoningen en doorstroom van ouderen moet je hier oog voor hebben. We zien algehele stagnatie op de woningmarkt; voor starters in Den Haag en Scheveningen is er bijvoorbeeld ook geen ruimte. Ouderen moeten kunnen doorstromen en zo lang mogelijk thuis blijven wonen. We kijken naar leuke woonvormen met behoud van zelfstandigheid. Hierbij hebben we ambities op Wonen en Zorg. Binnen nu en 10 jaar verwachten we meer verhuisbewegingen. Hiervoor gaan we om tafel met zorgcoöperaties en woningbouwcoöperaties. Een mooi initiatief is bijvoorbeeld de Knarrenhof.

Er loopt momenteel één initiatief binnen de gemeente. Tweede woningen Hindeloopen In Hindeloopen speelt de ‘tweede woningen- problematiek’. De gemeenteraad heeft besloten dat de inwoners zelf kijken binnen dit vraagstuk naar mogelijke oplossingen. Er zijn drie stichtingen betrokken en zij kijken met de gemeente hoe we een regeling/afwegingskader kunnen maken met breed draagvlak, om tot een oplossing te komen. Klimaatadaptatie Aandachtspunten zijn regenafvoer en water tekort in de zomer. Het gaat om afvoeren en vasthouden. Dit zit in de opgave op de klimaatadaptatie. Het Wetterskip zit bij gemeente om tafel in het Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie, waarin dit soort maatregelen beschreven gaan worden. IJsselmeergebied Dit gebied bevat de grootste zoetwaterbekken van Europa. De kwaliteit moet goed zijn, dit is 5

belangrijk voor droge perioden. We zijn trots op het IJsselmeer. Het IJsselmeer is een blauw hart, wat ook van belang is voor recreatie. In het hele IJsselmeergebied liggen zo’n 130 jachthavens met vele ligplaatsen, er varen 450 charterschepen rond. Het gebied is belangrijk voor de werkgelegenheid. Er zijn 65 overlegstructuren om dit gebied heen (zowel op Rijks- als provinciaal niveau). Het is daarmee bestuurlijk complex. Daartoe is ook een gezamenlijk Ambitiedocument tot 2050 gemaakt; dit is gekoppeld aan de Omgevingsvisie 1.0. Windpark Fryslân met 89 windmolens komt in het IJsselmeer door het Rijksinpassingsplan ten behoeve van de klimaatdoelstellingen. De Afsluitdijk is een belangrijk pilotgebied voor diverse duurzaamheidsproeven (bijvoorbeeld vismigratie/zoet en zout waterstroming van Wetsus/Restek). Bij Zurich zien we ontwikkelingen rondom het Gouden Land. Dit is een initiatief van onder op. Hier is een Masterplan voor gemaakt. Vijf dorpen die de handen in één hebben geslagen. Het Waterfront van Makkum heeft bij Watersport een grote rol. In Workum spelen ontwikkelingen rondom het havengebied en strand. Projecten ter versterking van de Friese IJsselmeerkust/natuurontwikkeling, in overleg met diverse stakeholders. Een gedeelte vindt ook plaats in een deel van De Fryske Marren.

4. Zoomsessie Ideekaart Greidhoeke 27 oktober 2020 Aantal deelnemers: 9 extern en 4 intern Toegankelijkheid van gebouwen Vanuit de Adviesraad Toegankelijkheid de vraag in hoeverre er aandacht is voor het toegankelijk houden van gebouwen. Dit onderwerp staat bij het thema Veerkrachtige en leefbare wijken: 11.7 Global Goal 11 Duurzame steden en gemeenschappen Veilige, toegankelijke, groene openbare ruimtes voor iedereen, vooral voor vrouwen, kinderen, ouderen en inwoners met een beperking. - Toegankelijke openbare ruimte en gebouwen, conform VN-verdrag - Toegankelijke trottoirs zonder versperring, met goede verlichting - Bereikbare dagelijkse voorzieningen voor alle doelgroepen - Autoluwe zones rond scholen en voorzieningen - Voldoende openbare toiletten, watertappunten en rustmogelijkheden - (Speel)groen, schaduw en buurtpleinen in alle wijken, water in de stad Wordt dit ook toegevoegd bij de vergunningaanvraag? De gemeente wijst de aanvragers van dergelijke aanvragen nu op de (subsidie) mogelijkheden om het gebouw toegankelijk te maken. Het is aan de vergunninghouder om daar ook wat mee te doen; de gemeente kan dit niet afdwingen. Richting het Omgevingsplan, de nadere regelgeving, wordt ook naar borging van de toegankelijkheidswens gekeken. Weidevogels De Greidhoeke is één van de veiligste gebieden in Súdwest-Fryslân.

Er is hier veel sociale cohesie en een mooi Fries groen landschap. Gebied met grote boerenstand. Landbouw is een grote werkgever in Súdwest-Fryslân. Dit beslaat 90% van het gebied met ruim 800 agrarische ondernemers. De natuur is belangrijk; hier ontstaan knelpunten. We moeten aandacht hebben voor de weidevogels. Tegelijkertijd willen we ook bomen planten; hier gaan roofvogels en vossen in en bij zitten, zodat de vogelstand achteruit loopt. De provincie is op dit vraagstuk eigenaar. Súdwest-Fryslân wil hier aan mee werken en goed nadenken waar bomen geplaatst worden.

6

Recreatie en leefbaarheid Recreatie is in dit gebied goed aanwezig; varen, fietsen en wandelen (Slachtemarathon). Leefbaarheid is een aandachtspunt; de bevolkingsopbouw is qua leeftijd aan het verschuiven. In een aantal dorpen verdwijnen de scholen. De ontwikkeling gaat nu richting vergrijzing; ook qua woningbouw. De gemeente wil wel proberen om dit te keren. In het Coronatijdperk verschijnt mogelijk wel een andere tendens. Het thuiswerken is actueel en brengt er ook toe, dat inwoners uit het Westen zich hier mogelijk willen vestigen. Dan komt de aansluiting op het glasvezelnetwerk qua digitale bereikbaarheid ook om de hoek kijken. Folsgare en Hemmen III De heer Wim Nijman, dorpsbelang Folsgare benoemt dat de Hemmen III ontwikkeling dichterbij komt. Er staat veel te gebeuren –en er wordt al 15 jaar over gesproken-. In Folsgare zijn ideeën voor het borgen van het open landschap en het weer naar voren brengen van het verleden. Verwijst ook naar Atelier Fries Landschap en cultuur historische waarde. Het gebied wordt gekenmerkt door een open landschap en een mooi verleden. De thema’s uit de Omgevingsvisie 1.0 spreken dorpsbelang ontzettend aan. Er zijn ideeën om deze vorm te geven rondom Hemmen III passend bij de Omgevingsvisie 1.0. Het wandelgebied wordt inzichtelijk gemaakt in het bestemmingsplan De Hemmen III en het bestemmingsplan Buitengebied SWF II.

Dorpsbelang Folsgare is daarbij betrokken. Graag rondom Folsgare/Hemmen III op de IDeekaart ook een wandelgebied laten zien. Klimaatvraagstuk Inwoner vindt dat we een prima presentatie verzorgen. Hij fietst graag door de Greidhoeke en ziet graag in de bermen meer biodiversiteit. Wees als gemeente alert op maaien; laat het zaad maar staan. Het klimaat is belangrijk. Lastig conflict is dat; we willen graag groene energie, maar liever niet uitkijken op windmolens en zonnepanelen. Molens bij Kubaard/Wommels moeten straks vervangen worden, maar dat kan nu niet. Binnenkort neemt Súdwest-Fryslân een standpunt in over de kleine windmolens. Dit is niet direct een oplossing, want deze wekken te weinig op. De Energiestrategie met een hoop participatie moet tot resultaat worden gebracht. Dit is ook één van de omgevingsprogramma’s. Heel Nederland staat voor de opgave om energie op te wekken. Súdwest-Fryslân pakt dit vraagstuk met de mienskip/burgerforum op; dit staat ook in de Omgevingsvisie 1.0. Vitaal landschap Lid van dorpsbelang Britswert/Wiuwert tipt de gemeente ook meer in te zetten op biodiversiteit. In de kleine dorpen zijn een aantal boeren waarvan al 8 biologisch. Zij willen wel graag koploper in deze ontwikkelingen zijn. In Wiuwert bestaat ook de wens om de windmolen te vervangen. Er zijn nog geen middelen voor het omgevingsprogramma Vitaal landschap.

Er wordt wel gekeken naar Brussel richting de pot Greendeals. Hier maakt de gemeente met de provincie een plan voor; zij formuleren de ambities. En Súdwest-Fryslân wil dé experimenteergemeente van Nederland zijn. Dit wordt een coproductie met betrokken partners. Het Veenweide dossier en water is daarbij belangrijk. De energietransitie is een belangrijke opgave. De verbinding tussen sociale- en fysieke opgaven is belangrijk. Kosten op sociale vraagstukken stijgen met fysieke maatregelen hierop gaan inspelen. Er zit nog geen uitvoeringsparagraaf in de omgevingsvisie. De omgevingsprogramma’s moeten worden uitgewerkt met een financiële paragraaf. Door Coronacrisis ook nog veel onzeker; hoe gaan we samen inzetten op sociaal en economisch herstel. Wat zijn de effecten op de ambities; mobiliteit en woningvoorraad.

7

Recreëren Familie De Boer wil graag dat in de Omgevingsvisie ook aandacht wordt gegeven aan recreatie. Vooral betere medewerking vanuit SWF voor eventuele uitbreiding van hun recreatieboerderij en toegangswegen. Ze zijn hier al een jaar over in gesprek met de gemeente. Wordt het oude kerkpad van Boazum naar Wieuwerd hersteld? Dit is deels hersteld, maar aan de zuidkant van de vaart nog niet. De twee dorpsbelangen Britswert/Wiuwert/Boazum sluiten bij elkaar aan. Zou mooi zijn om hier rondjes te creëren, zodat gasten twee kanten op kunnen lopen. Dit geldt ook voor de vaarverbinding richting Wieuwerd. Toerisme in deze regio, Boazum en omgeving, neemt toe; staat ook in de positon paper van provincie. Súdwest-Fryslân is bij uitstek recreatiegemeente. Er wordt nog een animatie gemaakt ‘wat verandert er voor een initiatiefnemer’ met de komst van de Omgevingswet; hoe gaat een aanvraagproces vervolgens in zijn werk. Er komt ook een participatie handreiking ‘hoe ga je met de omgeving in gesprek’ bij plannen. Men vraagt hoe breed inwoners zijn uitgenodigd. Er is via diverse kanalen geprobeerd om zoveel mogelijk inwoners uit te nodigen. Zie onderstaand voor de genomen communicatieacties. Complimenten worden gegeven voor het gesprek. 5. Geen deelnemers bij de sessies Lege Geaën (26 oktober 2020) en Merengebied (28 oktober 2020).

6. Livestream plaatselijke belangen, ondernemers en agrariërs 29 oktober 2020 (70 kijkers) De opname is hier voor een deel terug te zien: https://youtu.be/97nsT7BPVU8 Wat een mooie livestream was dat gisteren. En wat een inspirerende omgevingsvisie. En zo goed geproduceerd ook. Ik was erg onder de indruk. Met vriendelijke groeten, Dorpsbelang Warns, Skarl & Laaksum Secretariaat

8

7. Prijsvraag titel Omgevingsvisie 1.0 Om te komen tot een pakkende titel voor onze Omgevingsvisie 1.0, is op verzoek van wethouder Faber een prijsvraag uitgezet onder basis- en middelbare scholen. Het ging om de doelgroep bovenbouw basisonderwijs en de eerste twee klassen van de middelbare scholen. Alle basis- en middelbare scholen zijn via de mail aangeschreven en ontvingen de benodigde informatie om met de leerlingen aan de slag te gaan. Eén van deze middelen was een filmpje, opgenomen door enkele jonge collega’s, die kort toelichting gaven over de verschillende thema’s van de Omgevingsvisie. Van 28 oktober tot en met 18 november konden klassen titels indienen om kans te maken op een sportieve prijs. Het indientermijn is met een week verlengd (was eerst 11 november), om zo nog meer inzendingen te kunnen genereren. Uiteindelijk zijn er zes titels ingezonden, allen afkomstig uit dezelfde klas: eerstejaars mavo, vak T&T CSG Bogerman. 1 2 3 4 5 6

Flying into the future together Fryslân boppe-oan Panhûs Fryslân Grutsk op Súdwest-Fryslân Oars Tinke Frysk fjirtich

Via sociale media is van 19 november tot en met 29 november een poll uitgezet, zodat onze mienskip kon stemmen op de beste titel. Er is ruim 190 keer gestemd en de winnende titel met ruim 70 stemmen is geworden: Oars Tinke. Ook de betrokken raadswerkgroep is gevraagd naar hun voorkeur, welke is meegenomen in de stemming. Wethouder Faber reikte de prijs op 11 december 2020 uit aan de winnaars. Aangezien alle inzendingen uit één klas kwamen, hebben we ervoor gekozen om de hele klas te laten genieten van de sportprijs. Het winnende groepje mocht bepalen welke prijs het werd. Ze konden kiezen uit drie sportclinics: Suppen, Survival en Freerunning. De titel is passend verwerkt bij onze Omgevingsvisieslogan: samen werken aan een gezonde leefomgeving in Súdwest-Fryslân.

9

8. Communicatieacties De acties waren: Animaties • Animatie Rondje SWF 2 (2020) • Animatie Omgevingswet (2019) Filmpjes • Terugkijken: Bijeenkomst bijeenkomst voor ondernemers, agrariërs en plaatselijk belangen (29 oktober 2020). • Film Omgevingsvisie SWF 1.0 (2020) • Wy Súdwest: Samen werken aan een gezond 2040 (2019) Middelen: • Social media (waaronder Facebook) • Website samensudwestfryslan • Website sudwestfryslan.nl • Advertentie Sneeker en Bolswarder • Mailing naar dorpsbelangen • Gerichte uitnodiging naar ketenpartners, Ondernemersfederatie en deelnemers Vitaal landschap

9. Financieel verslag Uitgave voor het proces in 2020 en 2021 was:

Totaal

2020 € 19.304,-

2021 € 4.000,-

10