Bijlage II - Eerste begroting 2023 GR Fryslân-West
Tekst van het document
GR FRYSLÂN-WEST CONCEPT EERSTE BEGROTING 2023
(incl. meerjarenperspectief 2024-2027) d.d. 13-04-2022
INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding ........................................................................................................................................................................... 3 2. Paragrafen .................................................................................................................................................................... 13 3. Uitgangspunten ............................................................................................................................................................. 15 4. Begroting Fryslân-West 2023 incl. toelichting ............................................................................................................... 16 5. Balans Fryslân-West 2023 incl. toelichting ................................................................................................................... 20 6. Balans Fryslân-West 2023--2027 ................................................................................................................................. 21 7. Kasstroomoverzicht Fryslân-West 2023 ....................................................................................................................... 22 8. Overzicht incidentele baten en lasten ........................................................................................................................... 23 9.
Meerjarenprognose Fryslân-West 2023 - 2027 incl. toelichting.................................................................................... 24
2
1. INLEIDING Hierbij bieden wij u de eerste begroting 2023 met
NV Empatec
meerjarenraming 2024-2027 aan van de
Binnen NV Empatec vinden de economische activiteiten
Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West.
plaats van het sociale werkbedrijf Empatec. Via economische activiteiten wordt toegevoegde waarde
GR Fryslân-West
gecreëerd, wat omzet oplevert, waarbij na aftrek van de
De GR ontvangt subsidies en bijdragen van de
diverse kosten een nettoresultaat overblijft. Kosten die
aangesloten gemeenten voor de uitvoering van de
binnen NV Empatec worden gemaakt betreffen onder meer
activiteiten in het kader van de Wet Sociale
materiaalverbruik, loonkosten van het staf- en
Werkvoorziening (Wsw) en voor de uitvoering van
kaderpersoneel (zonder ambtelijke aanstelling),
Beschut Werken. Ook heeft de GR het voornemen om
afschrijvingen en overige bedrijfskosten. Ook de
activiteiten uit te voeren in het kader van nieuwe
belangrijkste bezittingen (infrastructuur, machines en
doelgroepen, zoals voormalig leerlingen van het VSO
materieel) bevinden zich binnen de NV Empatec.
(voortgezet speciaal onderwijs) en PRO
Iedere begroting is slechts een weergave van
(Praktijkonderwijs) die niet bij reguliere werkgevers aan
verwachtingen en een taakstelling voor een bepaald tijdvak
het werk kunnen vanwege hun beperking.
(meestal een jaar). Om een begroting te beoordelen, dient
De GR is formeel de werkgever van mensen met een
zij vanzelfsprekend geplaatst te worden in een breder
Wsw aanstelling, mensen met een Beschut Werken
perspectief. In dat bredere perspectief kan de ontwikkeling
indicatie en staf- en kaderpersoneel met een ambtelijke
van een organisatie worden beoordeeld. In dat perspectief
aanstelling.
past het verleden en de verwachtingen voor de toekomst.
Daarnaast worden binnen de Gemeenschappelijke
Om de ontwikkeling van onze ondernemingen te kunnen
Regeling kosten geregistreerd die specifiek met de Wsw,
beoordelen, hebben wij haar belangrijkste parameters op
Beschut Werk en nieuwe doelgroep te maken hebben,
een rijtje gezet. Wij schetsen de ontwikkeling vanuit het
zoals vervoerskosten, studiekosten en
perspectief van onze belangrijkste shareholders:
bedrijfsgeneeskundige zorg.
Rijksbijdrage en gemeentelijke subsidie Loonkostensubsidie Begeleidingskosten Aanvullende gemeentelijke bijdrage
SW-medewerkers
Gemeentelijke overheden
Afnemers (opdrachtgevers en werkgevers)
GR Fryslân-West 100%aandeelhouder SW-medewerkers in loondienst van GR
3
Loonkosten SW-ers/Ambtenaren BsW-ers
PRIMAIRE STAKEHOLDERS
Gemeenten Het zorgdragen voor zinvolle arbeid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt tegen aanvaardbare kosten.
Empatec “Wij bieden zinvol werk aan medewerkers met een (verstandelijke, psychische en/of fysieke) beperking bij financieel gezonde bedrijven.”
Klanten
MEDEWERKER
Boven de klantverwachting leveren van producten en diensten tegen aanvaardbare kosten en maatschappelijk verantwoord geproduceerd.
Zinvol en betaald werk hebben waardoor de zelfstandigheid en zelfredzaamheid wordt vergroot.
Staf en kader Aansturen en ontwikkelen van medewerkers wat leidt tot een efficiënte productie en financieel gezonde ondernemingen.
In het bovenstaande schema staan de belangen die wij
Het basis uitgangspunt blijft hierdoor dat de directe kosten
dienen van de diverse shareholders van het werkbedrijf
en opbrengsten die samenhangen met de doelgroepen
Empatec.
waarvoor NV Empatec is opgericht ten laste komen van de GR Fryslân-West. In de NV Empatec komt de directe omzet
Begrotings- en verantwoordingscyclus
die het gevolg is van alle bedrijfsactiviteiten van NV
De eerste begroting van de Gemeenschappelijke
Empatec, Pastiel en Wurkjouwer, de inkoopkosten van
Regeling Fryslân-West wordt opgesteld door het
deze omzet en de kosten van kader/staf die wordt ingezet
Dagelijks Bestuur en vastgesteld door het Algemeen
om de doelgroepen te begeleiden alsmede de overige
Bestuur, nadat de raden van de aangesloten gemeenten
kosten (direct en indirect) die noodzakelijk zijn voor de
de kans hebben gehad om het Dagelijks Bestuur van hun
bedrijfsmatige aansturing om de producten en diensten te
gevoelen te doen blijken. Het Dagelijks Bestuur dient
vervaardigen en verkopen van NV Empatec, Pastiel en
uiterlijk 15 april een eerste begroting aan de gemeenten
Wurkjouwer.
te hebben aangeboden. De begroting moet voor 1
Met ingang van de begroting 2022 is € 70.000 opgenomen
augustus door het Algemeen Bestuur bij de provincie
voor de post Overige kosten zoals accountant/advieskosten,
worden ingediend.
en kosten van contributies, abonnementen en verzekeringen welke direct aan de GR zijn te relateren met
Mutaties ten opzichte van de eerste begroting 2022
daarnaast € 45.000 als budget ter dekking van de kosten van de “eigen” GR secretaris en controller. Beide posten zijn
Ten opzichte van de begroting 2022 zijn er geen
niet gewijzigd.
wijzigingen in de kosten- en opbrengstenverdeling tussen de GR Fryslân-West en NV Empatec doorgevoerd.
4
Bijdrage per SE € 2.300
Na toepassing van de wijziging in de kosten- en
Iedere individuele gemeente regelt zelf de
opbrengsten verdeling in de herziene begroting 2021
inkomensvoorzieningen: het verstrekken van
resteerde nog een negatief saldo voor de GR Fryslân-
uitkeringen en het vaststellen en uitvoeren van het
West. Besproken is de mogelijkheid om structureel -een
minimabeleid.
deel van- het arbeidsvermogen/arbeidscapaciteit door de
GR Fryslân-West aan NV Empatec door te belasten. Het
De regie van de werkgeversdienstverlening en de werknemersdienstverlening ligt bij de gemeenten.
personeel (beschikbaar gesteld en betaald door de GR
Fryslân-West) levert immers toegevoegde waarde voor
De coördinatie hiervan wordt in Fryslân-West gezamenlijk belegd bij een publieke organisatie.
de NV Empatec waardoor een vergoeding gerechtvaardigd is. De recente meerjarencijfers van de
Deze uitgangspunten zijn uitgewerkt in het keuze document
NV Empatec laten die optie echter niet toe. Vooreerst is
wat in het voorjaar van 2021 door de colleges en raden is
aldus nog geen structurele doorbelasting
besproken. Gedurende 2021 is tevens gewerkt aan de
arbeidsvermogen/ arbeidscapaciteit aan de NV Empatec
businesscase werkleerbedrijf Fryslân-West 2022-2026.
opgenomen, wel wordt dit nadrukkelijk als optie
Deze is in december 2021 aan de colleges van de
beschikbaar gehouden.
aangesloten gemeenten aangeboden. In de begroting 2023 hebben we rekening gehouden met de uitkomsten van de in
In plaats daarvan is de bijdrage van de gemeenten m.i.v.
december 2021 aan de gemeenten aangeboden business
2021 verhoogd van € 2.000 naar € 3.000 per SE. Dit is
case.
structureel verwerkt in de herziene (meer jaren) begroting 2021 en 2022. Naar aanleiding van de businesscase is meerjarenraming
In hoofdstuk 2 gaan we nader in op een aantal bedrijfs-
geactualiseerd en blijkt de gemeentelijke bijdrage door
voeringsaspecten, zoals financiering en
met name verbetering van de subsidieresultaat SW in de
weerstandsvermogen. De uitgangspunten van de eerste
komende jaren af te nemen. Voor het verloop van deze
begroting 2023 zijn opgenomen in hoofdstuk 3. De eerste
lagere gemeentelijke bijdrage verwijzen wij naar de
begroting 2023 is opgenomen in hoofdstuk 4 inclusief een
toelichting op de meerjarenprognose op pagina 24 en 25.
toelichting. In hoofdstuk 6 is de balans en een toelichting op de balans opgenomen. Het kasstroomoverzicht presenteren
Eerste begroting GR Fryslân-West
we in hoofdstuk 7 en tot slot behandelen we in hoofdstuk 9
Er is in 2019 door de raden van de samenwerkende
de meerjarenbegroting 2023-2027 inclusief toelichting.
gemeenten in de GR Fryslân-West ingestemd met de position paper. Deze position paper geeft richting aan de gewenste uitvoering van de participatiewet in het gebied Fryslân-West. Daarin is o.a. het volgende vastgelegd:
Er is consensus tussen de aangesloten gemeenten in de regio Fryslân-West om in de toekomst een deel van de arbeidsinschakeling voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt in samenwerking uit te voeren en dit deel op te dragen aan een gezamenlijk te vormen publieke organisatie.
5
Verdeling transitiekosten In de businesscase is een transitiebudget beschikbaar
50% komt ten laste van de gemeenschappelijke regeling.
gesteld voor de dekking van mogelijke transitiekosten.
Het gaat om € 250.000 euro in de jaren 2022 tot en met
Hiervoor is gedurende vier jaar (2022 tot en met 2025)
2025. De kosten worden gedekt door een extra
een budget beschikbaar van € 500.000, derhalve een
gemeentelijke bijdrage naar rato van het aantal arbeidsjaren
totaal van € 2.000.000. Deze bedragen voor de
Wsw (of SE), of bij realisatie via de algemene reserve. Per
transitiekosten worden uitsluitend aangewend om
arbeidsjaar gaat om gemiddeld circa € 325 over de jaren
eventuele boventalligheid van ongesubsidieerd personeel
2022-2025. Binnen de vastgestelde (meerjaren-) begroting
op te lossen voor zover dat niet via natuurlijk verloop kan
2022 van de GR is ruimte beschikbaar om de reservering
worden opgevangen. Indien er geen transitiekosten zijn,
voor 2022 te realiseren. Inclusief reservering blijft de
worden de middelen niet voor andere doeleinden
bijdrage per SE ook de meerjarenraming van de GR FW
gebruikt.
binnen het kader van € 3.000 per arbeidsjaar.
6
1.1 De ontwikkeling van de subsidie De SW-bedrijven ontvangen vanuit het Rijk (via de
Doordat de tekorten opliepen en de resultaten van de NV
gemeenten) en vanuit onze gemeenten subsidie. De
onvoldoende waren om deze tekorten volledig op te vangen,
hoogte van deze subsidie is afhankelijk gemaakt van het
daalde het gezamenlijk banksaldo en het eigen vermogen.
aantal medewerkers (in aantallen fte’s) binnen een SW-
In 2019 heeft de GR voor het eerst eenmalige verhoging
bedrijf (waarbij ook rekening wordt gehouden met de mate
van € 1.098 per SW-medewerker van haar gemeenten
van afstand tot de arbeidsmarkt van de individuele
ontvangen en sinds 2020 bedraagt de structurele bijdrage
medewerker; de zogenaamde Subsidie Eenheden (SE’s).
van de gemeenten aan de GR € 2.000 per SE. Ingaande
Binnen Empatec zien wij het als onze opdracht een
2021 bedraagt deze € 3.000 per SE. Naar aanleiding van de
onderneming te exploiteren die zoveel mogelijk recht doet
businesscase is meerjarenraming geactualiseerd en blijkt de
aan de medewerkers, met zo weinig mogelijk subsidie
gemeentelijke bijdrage door met name verbetering van de
vanuit de gemeenten.
subsidieresultaat SW in de komende jaren af te nemen.
De gemeentelijke bijdrage was t/m 2018 € 500 per SW-
Deze verlaging is verwerkt in de meerjarenprognose in deze
medewerker. Sinds de invoering van de Participatie- wet
begroting. Voor het verloop van deze lagere gemeentelijke
2015 is de Rijksbijdrage per SE gedaald en zijn de
bijdrage verwijzen wij naar de toelichting op de
loonkosten van SW-medewerkers verder gestegen. Dit
meerjarenprognose op pagina 24 en 25.
heeft geleid tot stijgende tekorten. De NV vergoedde de
De weergave van de totale subsidie per SE is weergegeven
GR een jaarlijks bedrag voor het gebruik van SW-
in de onderstaande grafiek.
medewerkers en ambtenaren dat afhankelijk was van het resultaat van de GR.
Bijdrage per SE 33.000 32.000
-
313
3.000
2.300
1.800 32.467 31.667
29.000 28.000
200
1.000
31.000 30.000
356
331
30.754 28.897
29.378
29.947
27.000 2022 Rijksbijdrage
2023
2024
2025
Gemeentelijke bijdrage
2026
Gemeentelijke bijdrage transitievergoeding
7
2027
1.2 De ontwikkeling van het aantal medewerkers in dienst van GR Fryslân-West Sinds 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht. Instroom van nieuwe SW-medewerkers in dienst bij de GR stopte vanaf dat moment. Als gevolg van het natuurlijk verloop (pensionering, verhuizing, overlijden, etc) neemt de populatie van het aantal SWmedewerkers in dienst bij de GR dus af. Naast SWmedewerkers in dienst bij de GR werken er ook medewerkers zonder SW-status (veelal leiding en staf); dit wil overigens niet zeggen dat er geen SWmedewerkers in de leiding en staf actief zijn. Naast deze twee groepen medewerkers kennen we sinds een aantal jaren ook twee nieuwe doelgroepen waarvan de GR formeel werkgever is: • Medewerkers met de indicatie (nieuw) Beschut Werken en • Medewerkers in het kader van LKS/BAB
(Loonkostensubsidie en Baan Afspraak Banen): nieuwe doelgroep In de onderstaande grafiek is de ontwikkeling weergegeven van het aantal SW-medewerkers en nieuwe doelgroepen uitgedrukt in fte’s. ONTWIKKELING AANTAL SW-MEDEWERKERS EN NIEUWE DOELGROEPEN GR FRYSLÂN-WEST IN FTE (GEMIDDELDE P/J)
ONTWIKKELING AANTAL MEDEWERKERS IN FTE (excl. begeleid werk)
Gemiddelde per jaar
1000
8
20
37
800
46
65
67
87
600 400
906
861
832
786
731
700
668
2018
2019
2020
2021
B2022
B2023
200 0 2017
Personeel WSW
Nieuwe doelgroep
8
In de onderstaande grafiek staat de ontwikkeling van medewerkers die bij Empatec in dienst treden, waarvan de GR formeel werkgever is, vanuit een aantal nieuwe doelgroepen weergegeven.
Gemiddelde per jaar
AANTALLEN FTE NIEUWE DOELGROEPEN 100,00 90,00 80,00 70,00 60,00 50,00 40,00 30,00 20,00 10,00 -
16,30
6,20 2017
16,30
48,60
51,00
2021
B2022
10,32
8,36 1,50
16,28
3,30 17,00
29,30
35,40
2018
2019
2020
Aantallen fte Beschut Werken
71,00
B2023
Aantallen fte LKS/BAB
Binnen Empatec zetten wij onze medewerkers op
Dit gebeurt bijvoorbeeld: in de kas- en tuinbouw, als
verschillende manieren in. Wij onderscheiden de
naaister in een atelier, als chauffeur bij PostNL.
volgende vormen:
Deze medewerkers worden gecoacht en begeleid door ons bedrijf Detachering & coaching.
• Empatec werkbedrijven:
• Groepsdetachering: in groepen worden SW-
medewerkers gedetacheerd bij een klant (medewerkers
• Werkzaam bij één van de eigen werkbedrijven:
Kwekerij, Meubel, Metaal, Verpakken,
die bijvoorbeeld gedetacheerd zijn bij een gemeentelijk
Dienstverlening (hoveniers, facilitaire services en
Groen-Bedrijf). • Begeleid Werken: in dat geval is de SW-medewerker
natuurbeheer).
in dienst van een externe werkgever (conform
• Werken op locatie: onder leiding van een
medewerker van Empatec (veelal vindt afrekening
arbeidsvoorwaarden van die werkgever) en verstrekt
plaats op basis van een stuksprijs; risico ligt bij
de GR een loonkostensubsidie aan die werkgever
Empatec), dit gebeurt bijvoorbeeld bij: Rentex en
en begeleidt Empatec de betrokken medewerker en
Reshare.
werkgever. In deze situatie hebben medewerkers met een SW-status altijd een terugkeergarantie.
• Individuele detachering: een individuele SW-
medewerker die bij een klant is gedetacheerd.
9
VORMEN VAN WERK SW MEDEWERKERS (incl. begeleid werk) 1200
Gemiddelde per jaar in FTE
1000
800
600
495
690
400
200
0
478
462
437
408
100
79
90
86
389
137
119
115
117
134
127
120
115
112
110
101
107
96
95
87
97
97
91
91
87
82
83 77
2017
2018 Begeleid werken Werken Op Locatie
2019 2020 Individuele detachering
2021 B2022 Groepsdetachering
Empatec werkbedrijven
Vanaf 2018 heeft er een verdere bijzondering plaatsgevonden tussen interne en externe SWmedewerkers.
In het streven naar een inclusieve arbeidsmarkt zetten wij ons in om zoveel mogelijk SW-medewerkers te integreren bij ‘reguliere’ bedrijven. Dit sluit ook aan bij de behoefte van veel van onze medewerkers. Dit wil overigens niet zeggen dat iedereen hier ook geschikt voor is. In 2021 zien wij dat circa 47% van onze SW-medewerkers extern werkzaam is.
10
B2023
1.3 De ontwikkeling van de omzet van NV Empatec en Pastiel/Wurkjouwer Toch worden hieronder een aantal trends toegelicht. De belangrijkste doorgevoerde veranderingen waren:
Om de teruglopende Rijksbijdrage en stijgende loonkosten het hoofd te bieden is NV Empatec sinds 2017 bedrijfsmatiger en marktgerichter gaan werken.
-
Meer externe en klantgerichtheid
Door een bedrijfsmatige en marktgerichtere inrichting
-
Marktconforme prijsstelling: ter voorkoming van
sluit onze organisatie beter aan bij het reguliere
oneigenlijke concurrentie en vanuit de overtuiging dat
bedrijfsleven. Dit komt de uitstroom ten goede. Om
onze mensen waarde toevoegen waar de klant een
deze nieuwe manier van werken mogelijk te maken
reële prijs voor dient te betalen en mede ingegeven
waren er in 2018 en 2019 significante
door de Wet Markt en Overheid hanteert Empatec
transformatiekosten noodzakelijk, deze zijn in 2020
zoveel mogelijk marktconforme verkoopprijzen waarin
afgebouwd. Zoals ook uit de vorige paragraaf blijkt, is
de integrale kosten zijn verwerkt.
de vergelijkbaarheid over de jaren lastig door de
-
Decentralisatie van de organisatie
transformatiekosten in 2018 en 2019 en de Corona
-
Investeringsprogramma voor leiderschapsontwikkeling
epidemie in 2020 en 2021.
Dit heeft ertoe geleid dat de omzet (en NTW) per
combinatie van ontvlechting (2018),
medewerker de afgelopen jaren sterk verbeterd is en dat na het moeilijke (corona)jaar 2020 de opgaande lijn weer zichtbaar is.
ONTWIKKELING OMZET (X € 1 MLN.) 25,00 20,00 15,00
19,20
19,04
18,31
17,20
17,06
16,49
10,00 5,00 2,69
-
2017
2,96 2018
2,98
3,21
2019 Omzet Empatec
2020
2,83 2021
3,20 B2022
Omzet Pastiel/Wurkjouwer
Omzet NV Empatec geconsolideerd
Omzet NV Empatec per SW-medewerker & nieuwe doelgroepen
(excl. begeleid werk)
26.597
27.000 26.000
25.524 24.987
24.967
25.000
23.698
24.000 23.000
22.978
22.000 21.000 2017
2018
2019
2020
11
2021
B2022
1.4 Synthese: het resultaat De resultaatsontwikkeling van GR-Fryslân-West en NV Empatec staat in het onderstaande weergegeven. Ten behoeve van de leesbaarheid en om aansluiting te houden met de cijfers uit begrotingen van GR en de NV staan hier de resultaten van de GR en de NV weergegeven.
Resultaatontwikkeling GR en NV (x € 1.000) (geconsolideerd en exclusief incidentieel) 3.990 4.000 3.000
2.879
2.000 735
1.000
670
336
-7 2017
1.127
792
2018
-618 2020
2019
245 170
457 2021
B2022
-1.000 -2.171
-2.000 -3.000 -4.000
-2.886
-3.255
Resultaat NV (vóór bijdrage GR)
-954
-2.963
Resultaat GR (vóór bijdrage van NV)
12
Samengevoegd resultaat NV + GR
75
2 PARAGRAFEN Financiering
financiering van deze uitvoering is Fryslân-West bereid
Op basis van de begroting kan de kasgeldlimiet voor 2023 worden vastgesteld:
geldleningen te verstrekken tot maximaal de waarde van de vaste en vlottende activa, verminderd met de kortlopende schulden. Op basis van de jaarrekening
Begrotingstotaal
€ 27.662.000 8,20%
Empatec € 8.170.000 (2020: € 7.813.000). De waarde aan
€ 2.268.284
uitstaande geldleningen aan NV Empatec bedraagt per 31
Ministerieel vastgesteld percentage Kasgeldlimiet
bedroeg deze waarde per 31 december 2021 bij NV
december 2021 nihil. GR Fryslân-West heeft een laag risicoprofiel, doordat geen gebruik wordt gemaakt van langlopende leningen,
Beleidsindicatoren
geen gebruik wordt gemaakt van derivaten en beperkt
Het taakveld van de sociale werkvoorziening heeft geen
gebruik van rekening-courantkrediet.
voorgeschreven beleidsindicatoren.
Met de voor de uitvoering van de Wsw aangewezen naamloze vennootschap Empatec is een
Verantwoording kosten overhead
raamovereenkomst van geldlening gesloten. Voor deze
In de gemeenschappelijke regeling zijn geen kosten
uitvoering heeft NV Empatec geldmiddelen nodig. Ter
overhead opgenomen.
OMVANGKASGELDLIMIET (bedragen x € 1.000) B2023 1. Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in een bedrag
2.268
2. Omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden korter dan 1 jaar
-
Schuld in rekening-courant
-
Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar
-
Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld
-
3. Vlottende middelen Contanten in kas
-
Tegoeden in rekening-courant
-
Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar
-
4. Toets kasgeldlimiet 2-/-3 Totaal netto vlottende schuld (2-3)
-
1. Toegestane kasgeldlimiet
2.268
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-) kasgeldlimiet
2.268
i
13
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Verbonden partijen
De belangrijkste risico’s en mitigerende maatregelen zijn
GR Fryslân-west is enig aandeelhouder van de
hieronder weergegeven
naamloze vennootschap Empatec. Binnen NV
-
-
-
Rijksbijdrage SW: Hoogte is niet beïnvloedbaar door
Empatec vinden de economische activiteiten plaats
de GR. Deze wordt via de rijkscirculaires gevolgd en
van het sociale werkbedrijf Empatec. Via
per kwartaal geactualiseerd.
economische activiteiten wordt toegevoegde waarde
Opbrengst LKS en begeleidingskosten Beschut
gecreëerd dat omzet oplevert waarbij na aftrek van
Werk: Basis zijn de jaarlijks door de gemeenten
diverse kosten een netto resultaat overblijft. De GR
ontvangen aantallen en budgetten die via
ontvangt de subsidies en bijdragen van de
beleidsafspraken en afhankelijk van de aantallen en
aangesloten gemeenten voor o.a. de uitvoering van
capaciteiten van de doelgroep door de gemeenten
de WSW en Beschut Werken. De GR is formeel de
worden doorbetaald aan de GR.
werkgever van mensen met WSW-aanstelling,
Loonkosten: Ontwikkeling van loonkosten SW,
Beschut werk indicatie en staf/kader personeel met
Beschut werk en ambtelijk personeel zijn sterk
een ambtelijke aanstelling.
afhankelijk van de respectievelijke CAO ontwikkelingen en stijging wettelijk minimum loon.
Bedrijfsvoering
Deze worden gevolgd en per kwartaal
Het sociale werkvoorzieningsschap Fryslân-West
geactualiseerd.
gevestigd te Sneek is namens de gemeenten De Fryske Marren, Harlingen, Waadhoeke en Súdwest-Fryslân belast
De totale algemene reserve van de GR bedraagt ultimo
met de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening
2023 € 6,5 mln. Minus het vermogensbeslag van de
(Wsw). De hoofddoelstelling van de Wsw is beschreven in
deelneming ad € 4,5 mln. bedraagt de vrije reserve van de
artikel 2 van deze wet: "De gemeente draagt er zorg voor
GR FW € 2 mln. voor het opvangen van financiële risico’s.
dat zij aan zoveel mogelijk ingezetenen, die blijkens een
Het is de inschatting dat deze vrije reserve toereikend is
indicatiebeschikking of herindicatiebeschikking tot de
voor het opvangen van bovengenoemde risico's
doelgroep behoren, een dienstbetrekking krachtens arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht aanbiedt
Jaarlijks wordt bij de vaststelling van de begroting het
voor het verrichten van arbeid onder aangepaste
aandeel van de gemeenten in de uitvoering van de Wsw
omstandigheden."
vastgesteld. Via een samenwerkings- en jaarovereenkomst wordt de vergoeding voor deze uitvoering bepaald. Aansprakelijkheid voor tekorten wordt hiermee afgedekt.
In artikel 1 van de wet is de doelgroep als volgt gedefinieerd: "Personen, die nog niet de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt en die door lichamelijke,
In deze eerste begroting 2023 is een gemeentelijke bijdrage opgenomen van € 2.300 per SE.
verstandelijke of psychische beperkingen uitsluitend onder aangepaste omstandigheden tot regelmatige arbeid in staat zijn." Via een aanwijzingsbesluit is NV Empatec aangewezen voor de uitvoering van de Wsw. In een afgesloten samenwerkingsovereenkomst worden jaarlijks afspraken gemaakt over de realisatie van de sociale doelstelling overeenkomstig de Wet sociale werkvoorziening.
14
3. UITGANGSPUNTEN Uitgangspunten
Gemeentelijke bijdragen
Bij het opstellen van de eerste begroting 2023 is, net
De gemeentelijke bijdrage 2023 is geraamd op € 2.300
als in voorgaande jaren, uitgegaan van de afspraak
per SE. Doorberekening aan de gemeente vindt plaats
in het Algemeen Bestuur van Fryslân-West om het
op basis van het aantal werknemers (uitgedrukt in
macrobudget Wsw, dat sinds 2015 onderdeel is van het
subsidieeenheden) met een Wsw-status dat werkzaam
Participatiebudget, geheel ter beschikking te stellen aan
is bij Fryslân-West of in Begeleid Werken. Bij de raming
Fryslân-West, aangevuld met een eigen bijdrage. De taak
voor 2023 is uitgegaan van 798 SE. Voor de
omtrent Beschut Werken, die door het Algemeen Bestuur
reservering transitiekosten is voor 2023 rekening
eveneens bij de combinatie NV Empatec / Fryslân-West is
gehouden met € 313 per SE.
belegd, is opgenomen in de begroting GR Fryslân-West. De taak om een nieuwe doelgroep (VSO/PRO) is nog niet opgenomen.
Ten aanzien van het geraamde macrobudget Wsw is uitgegaan van de gegevens uit de septembercirculaire 2021 van het Rijk. Hieruit blijkt dat de gemiddelde subsidie voor een Wsw'er in 2023 € 29.378 is. Er wordt rekening gehouden dat het macrobudget in 2023 met 2% LPO ( Loon- en PrijsCompensatie) door het Rijk wordt verhoogd en wordt hierna constant gehouden. Voor de post loonkosten SW is rekening gehouden met een gemiddelde loonsverhoging van 2,0% in 2023 en wordt, analoog aan de rijkssubsidie, hierna constant gehouden. Bij de salarissen van het ambtelijk personeel is ook gehouden met een stijging van 2,0% per jaar. Er wordt rekening gehouden met het LIV (lage inkomensvoorziening) effect voor mensen die een brutosalaris verdienen tussen de 100 en 125% van het wettelijk minimumloon (WML).
15
4. BEGROTING FRYSLÂN-WEST 2023 Cijfers x € 1.000 LASTEN
Prognose 2021
Herziene Eerste Begroting Eerste Begroting Begroting 2021 2022 2023
SW Loonkosten SW
24.148
24.370
23.446
22.433
Lage inkomensvoorziening (LIV)
-316
-400
-379
-255
Loonkosten subsidie Begeleid Werken
1.551
1.500
1.530
1.385
766
893
821
793
1.406
1.472
1.547
1.958
517
518
531
518
588
600
620
465
-
-
-
250
140
-
115
115
28.800
28.953
28.231
27.662
Overige kosten SW BsW Loonkosten Beschut Werk Nieuwe doelgroep Loonkosten nieuwe doelgroep Ambtelijk Loonkosten Ambtelijk personeel Reservering transitiekosten Overige kosten Totale lasten GR Fryslân-West
16
4. BEGROTING FRYSLÂN-WEST 2023 Cijfers x € 1.000 BATEN
Prognose 2021
Herziene Eerste Begroting Eerste Begroting Begroting 2021 2022 2022
SW Rijksbijdrage
25.423
25.237
24.306
23.901
Gemeentelijke bijdrage
2.678
2.679
2.540
1.835
-
-
-
250
29
4
4
4
Loonkosten subsidie
1.165
679
820
1.004
Begeleidingskosten
-
430
508
568
Gemeentelijke bijdrage
-
-
-
-
175
150
150
175
Begeleidingskosten
-
-
-
-
Gemeentelijke bijdrage
-
-
-
-
Overige baten
-
-
-
-
Totale baten GR Fryslân-West
29.470
29.179
28.329
27.737
Resultaat GR Fryslân-West
670
226
98
75
Gemeentelijke bijdrage reservering transitiekosten Overig BsW
Nieuwe doelgroep Loonkosten subsidie
17
LASTEN SW
BsW
Loonkosten SW
Loonkosten Beschut Werk
Voor de loonkosten SW is rekening gehouden met een
Voor de doelgroep Beschut Werken zijn de aantallen
gemiddelde loonsverhoging van 2,0% in 2023. Er wordt
gebruikt conform taakstelling zoals deze door het Rijk is
rekening gehouden met het LIV (lage
opgelegd aan gemeenten. We schatten de productieve
inkomensvoorziening) effect voor mensen die een
waarde van deze doelgroep op 41,7%. Conform de
brutosalaris verdienen tussen de 100 en 125% van het
huidige regelgeving krijgt deze doelgroep 58,3%
wettelijk minimumloon (WML). In de begroting is ervan
loonkostensubsidie op basis van Wettelijk Minimum Loon
uitgegaan dat we werk bieden aan gemiddeld 668 FTE’s
(WML). We schatten (rekeneenheid) de loonkosten van
in 2023.
deze doelgroep op gemiddeld 110% WML.
Loonkosten subsidie Begeleid Werken
Nieuwe doelgroep
In de begroting is ervan uitgegaan dat er 77 FTE's aan
Loonkosten Nieuwe Doelgroep
mensen met een SW indicatie in dienst zijn bij een
Hieronder zijn onder andere LKS en BAB opgenomen op
reguliere werkgever. De GR ontvangt voor deze mensen
basis van de nieuwe kostentoerekening.
de Rijksbijdrage en geeft een deel van deze bijdrage in de vorm van een loonkostensubsidie door aan de
Ambtelijk
werkgever. Mensen in Begeleid Werken hebben een
Lonen ambtelijk personeel
terugkeer garantie naar de GR.
Bij de salarissen van het ambtelijk personeel is rekening gehouden met een stijging van 2,0% per
Overige kosten SW
jaar. De begroting 2023 en verder is gebaseerd op
De hier opgenomen kosten (begeleidingskosten
actuele gegevens en verwachte bezetting in 2022.
Begeleid Werken, medisch vervoer, personeels-,
Op basis van de nieuwe kostentoerekening zijn in
salaris- en financiële administratie) zijn op basis van de
de loonkosten grotendeels doorberekend aan NV
nieuwe kostentoerekening.
Empatec. In de GR resteert dan 7,33 FTE.
Overige kosten Hieronder zijn onder andere de kosten voor de GRsecretaris, GR-controller, accountants- en advieskosten, contributies, abonnementen en verzekeringen.
18
BATEN SW
BsW
Rijksbijdrage
Loonkosten subsidie / Begeleidingskosten /
De Wsw-subsidie is gebaseerd op het macro-
Gemeentelijke bijdrage
aandeel Wsw in de integratie uitkering sociaal
Voor de doelgroep Beschut Werken zijn de aantallen
domein. De ingeschatte Rijksbijdrage is conform de
gebruikt conform taakstelling zoals deze door het Rijk is
septembercirculaire 2021 en bedraagt in 2023 €
opgelegd aan gemeenten. We schatten de productieve
29.378 (2021: € 28.146) per SE. Het aantal SE is voor
waarde van deze doelgroep op 41,7%. Conform de
2023 ingeschat op 798 SE, conform
huidige regelgeving krijgt deze doelgroep 58,3%
septembercirculaire 2021. Dit aantal is inclusief het
loonkostensubsidie op basis van Wettelijk Minimum Loon
aantal SE’s dat afkomstig is van andere gemeenten
(WML). De aanname voor deze doelgroep is dat naast de
dan de leden van de Gemeenschappelijke Regeling
loonkostensubsidie (58,3% van WML) verstrekt door de
Fryslân-West(buitengemeenten). De Rijksbijdrage is
gemeente er begeleidingskosten zijn van € 8.000 per
in 2023 verhoogd met 2% voor LPO (loon- en
Beschut Werken (met een contract van 31 uur).
prijscompensatie).
Nieuwe doelgroep Gemeentelijke bijdrage
Loonkosten subsidie / Begeleidingskosten /
De gemeentelijke bijdrage is € 2.300 per SE in 2023 en
Gemeentelijke bijdrage
is gebaseerd op 798 SE. Deze gemeentelijke bijdrage
De opgenomen € 175.000 is een inschatting op basis van
loopt af naar nihil in 2027.
realisatie in voorgaande jaren.
Hiernaast is een gemeentelijke bedrage opgenomen inzake de reservering transitiekosten, welke in de business case is opgenomen. Het gaat om € 250.000 in de jaren 2022 tot en met 2025. Deze kosten worden gedekt door een extra gemeentelijke bijdrage naar rato van het aantal arbeidsjaren Wsw (of SE).
19
5. BALANS FRYSLÂN-WEST 2023 ACTIVA
Eerste Eerste Prognose begroting Begroting 2021 2022 1) 2023
Financiële Vaste Activa Deelneming NV Empatec
ACTIVA
Cijfers x € 1.000 Eerste Eerste Prognose begroting Begroting 2021 2022 1) 2023
Eigen vermogen 4.538
4.538
4.538
Algemene reserve
Vorderingen
545
545
RC NV Empatec
1.470
1.700
1.700
Liquide middelen
250
538
863
7.249
7.321
7.646
1)
6.464
-
-
250
26
-
-
932
932
932
7.249
7.321
7.646
Schulden op korte termijn 991
Totaal
6.389
Bestemmingsreserve Voorzieningen
Vlottende activa
6.291
Schulden op korte termijn Totaal
De kolom eerste begroting 2022 is niet conform de eerste begroting 2022 maar is aangepast aan de prognose 2021
Toelichting op de balans
Activa Financiële Vaste Activa De Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West houdt alle aandelen van NV Empatec. Waardering vindt plaats op basis van de nominale waarde. Het gestorte en geplaatste aandelenkapitaal NV Empatec bedraagt 450.000 aandelen met een nominale waarde van € 10 per aandeel. Er is een agioreserve op de gestorte en
Passiva Eigen Vermogen De algemene reserve dient als 'buffer' om toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen. Bestemming van de reserve vindt plaats in het belang van de uitvoering van de sociale werkvoorziening. De bestemmingsreserve is gevormd voor de transitievergoedingen, waarbij de werkelijke uitgaven hierop in mindering worden gebracht.
geplaatste aandelen van € 38.000. Vlottende activa De r/c met NV Empatec omvat met name de mutaties uit hoofde van de kostenverdeling en de betalingen van de NV aan de GR. Gestreefd wordt naar het afgesproken saldo van € 1,7 mln. In 2021 is dit saldo (tijdelijk) lager omdat de voorschotbetalingen door de NV hoger waren dan doorbelaste kosten. Liquide Middelen De Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West heeft een positief saldo liquide middelen.
20
6. BALANS FRYSLÂN-WEST 2023-2027 Cijfers x € 1.000 Eerste begroting 2023 Activa
2023
2024
2025
2026
2027
Financiële Vaste Activa Deelneming NV Empatec
4.538
4.538
4.538
4.538
4.538
545
545
545
545
545
RC NV Empatec
1.700
1.700
1.700
1.700
1.700
Liquide middelen
863
1.113
1.374
1.449
1.876
Totaal
7.646
7.896
8.157
8.232
8.659
Passiva
2023
2024
2025
2026
2027
Algemene reserve
6.464
6.464
6.475
6.550
6.977
Bestemmingsreserve
250
500
750
750
750
932
932
932
932
932
7.646
7.896
8.157
8.232
8.659
Vlottende activa Vorderingen
Eigen vermogen
Schulden op korte termijn Schulden op korte termijn Totaal
21
7. KASSTROOMOVERZICHT FRYSLÂN-WEST 2023 Cijfers x € 1.000 Omschrijving
prognose 2021
eerste begroting eerste begroting 2022 1) 2023
Kasstroom uit operationele activiteiten Bedrijfsresultaat
670
98
75
-
-
250
- Mutatie vorderingen
848
216
-
- Mutatie voorzieningen
-26
-26
-
- Mutatie schulden
-279
-
-
Totaal kasstroom uit operationele activiteiten
1.213
288
325
- Injectie door gemeentes
-
-
-
Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten
-
-
-
-1.189
250
538
250
538
863
1.213
288
325
Aanpassingen voor: - Mutatie bestemmingsreserve
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
Mutatie geldmiddelen Saldo liquide middelen 1 januari Saldo liquide middelen 31 december Totaal 1)
De kolom eerst begroting 2022 is niet conform de eerste begroting 2022 maar is aangepast aan de prognose 2021
22
8. OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN Presentatie van het structureel begrotings- saldo (bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Saldo baten en lasten
75
0
11
75
427
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
250
250
250
0
0
Begrotingssaldo na bestemming
325
250
261
75
427
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
-250
-250
-250
0
0
75
0
11
75
427
Structureel begrotingssaldo
23
9. MEERJARENPROGNOSE FRYSLÂN-WEST 2023-
2027 Cijfers x € 1.000 Eerste begroting 2023 LASTEN
2023
2024
2025
2026
2027
22.433
21.263
19.777
18.414
16.927
Lage inkomensvoorziening (LIV)
-255
-241
-225
-208
-192
Loonkosten subsidie Begeleid Werken
1.385
1.346
1.284
1.225
1.236
793
767
728
697
657
1.958
2.164
2.379
2.603
2.836
518
486
407
412
421
Loonkosten ambtelijk personeel
465
475
378
218
108
Reservering transitiekosten
250
250
250
-
-
SW Loonkosten SW
Overige kosten SW BsW Loonkosten Beschut Werk Nieuwe doelgroepen Loonkosten nieuwe doelgroepen Ambtelijk
Overige kosten
115
115
115
115
115
27.662
26.625
25.093
23.476
22.108
2023
2024
2025
2026
2027
Rijksbijdrage
23.901
23.095
22.060
21.150
20.079
Gemeentelijke bijdrage Gemeentelijke bijdrage reservering transitiekosten Overig
1.835
1.361
703
131
-
250
250
250
-
-
4
4
4
4
4
Loonkosten subsidie
1.004
1.116
1.231
1.352
1.478
Begeleidingskosten
568
624
681
739
798
Loonkosten subsidie
175
175
175
175
175
Begeleidingskosten
-
-
-
-
-
Gemeentelijke bijdrage
-
-
-
-
-
27.737
26.625
25.104
23.551
22.535
75
-
11
75
427
Totale lasten GR Fryslân-West BATEN SW
BsW
Nieuwe doelgroepen
Totale baten GR Fryslân-West Resultaat GR Fryslân-West
24
Toelichting op de meerjarenprognose In deze meerjarenprognose zijn wij uitgegaan van een aantal aannames die uiteengezet zijn onder de uitgangspunten van deze begroting. De gegevens van de septembercirculaire 2021 zijn in deze begroting verwerkt. Sinds de invoering van de Participatie-wet per 1 januari 2015 is de instroom in de Wsw opgehouden. Voor de raming van het aantal arbeidsplaatsen in 2023 zijn wij uitgegaan van de gegevens uit de septembercirculaire 2021. De prognose uit de septembercirculaire 2021 loopt tot en met het jaar 2026 en is gebaseerd op de berekende actuariële "blijfkansen" voor SW-medewerkers ten opzichte van de realisatie 2018. Het jaar 2027 is doorgetrokken op basis van dezelfde aannames als het jaar 2026 t.o.v. 2025. Op basis van deze uitgangspunten wordt het aandeel Wsw in het macrobudget voor de jaren 2022-2026 als volgt geraamd: Gemeentenaam
2023
2024
2025
2026
2027
Waadhoeke
5.200.640
5.038.167
4.822.068
4.567.468
4.275.204
De Fryske Marren
2.804.537
2.658.457
2.515.783
2.441.824
2.351.233
Harlingen
1.782.919
1.684.824
1.645.907
1.577.114
1.496.062
Súdwest-Fryslân
13.644.585
13.260.256
12.643.949
12.148.581 11.562.662
Sub-totaal
23.432.681
22.641.705
21.627.707
20.734.986 19.685.161
486.654
452.834
432.554
23.901.335
23.094.539
22.060.261
Raming Loon en Prijs compensatie (2% LPO P/J) Totaal
414.700
393.703
21.149.686 20.078.864
Ten behoeve van de bepaling van het aantal subsidie-eenheden (SE's) is uitgegaan van de volgende gemiddelde subsidiebedragen per SE:
Subsidie per SE
2023
2024
2025
2026
2027
29.378
29.947
30.754
31.667
32.467
Op basis van de uitgangspunten wordt het aantal SE's per gemeente met een Wsw-dienstverband als volgt geraamd: 2023
2024
2025
2026
2027
SE's
SE's
SE's
SE's
SE's
Waadhoeke
177
168
157
144
132
De Fryske Marren
95
89
82
77
72
Harlingen
61
56
54
50
46
Súdwest-Fryslân
464
443
411
384
356
Totaal
798
756
703
655
606
Gemeentenaam
25
Op basis van de uitgangspunten wordt de gemeentelijke bijdrage voor de jaren 2023-2027 als volgt geraamd: 2023
2024
2025
2026
2027
Waadhoeke
407.169
302.832
156.800
28.848
-
De Fryske Marren
219.558
159.786
81.800
15.422
-
Harlingen
139.587
101.268
53.520
9.960
-
Súdwest-Fryslan
1.068.235
797.040
411.140
76.728
-
Totaal
Gemeentenaam
1.834.549
1.360.926
703.260
130.958
-
Gemeentelijke bijdrage per SE
2.300
1.800
1.000
200
-
Gemeentenaam
2023
2024
2025
2026
2027
Waadhoeke
55.714
55.608
55.536
-
-
De Fryske Marren
29.735
29.459
29.192
-
-
Harlingen
19.093
18.536
19.224
-
-
Súdwest-Fryslan
145.232
146.633
146.316
-
-
Totaal
249.774
250.236
250.268
-
-
313
331
356
-
-
2023
2024
2025
2026
2027
Waadhoeke
296.856
333.256
370.929
410.218
451.179
De Fryske Marren
169.632
188.362
207.720
227.899
248.926
Harlingen
127.224
144.894
163.209
182.319
202.253
Gemeentelijke bijdrage reservering transitiekosten per SE
BESCHUT WERKEN Loonkostensubsidie Gemeentenaam
409.944
449.172
489.626
531.764
575.642
1.003.657
1.115.685
1.231.484
1.352.199
1.477.999
2023
2024
2025
2026
2027
Waadhoeke
168.000
186.300
205.000
224.100
243.600
De Fryske Marren
96.000
105.300
114.800
124.500
134.400
Harlingen
72.000
81.000
90.200
99.600
109.200
Súdwest-Fryslan
232.000
251.100
270.600
290.500
310.800
Totaal
568.000
623.700
680.600
738.700
798.000
Súdwest-Fryslan Totaal
Begeleidingskosten Gemeentenaam
26
Ten behoeve van de bepaling van de loonkostensubsidie en de begeleidingskosten van de doelgroep Beschut Werken is uitgegaan van de volgende gemiddelde kosten en van de volgende gemiddelde aantallen (op basis van een gemiddeld dienstverband van 31 uur) per jaar:
2023
2024
2025
2026
2027
Loonkostensubsidie
13.754
14.084
14.422
14.768
15.132
Begeleidingskosten
8.000
8.100
8.200
8.300
8.400
Gemeentenaam
2023
2024
2025
2026
2027
Aantallen
Aantallen
Aantallen
Aantallen
Aantallen
Waadhoeke
21
23
25
27
29
De Fryske Marren
12
13
14
15
16
Harlingen
9
10
11
12
13
Súdwest-Fryslân
29
31
33
35
37
Totaal
71
77
83
89
95
Uitgangspunten: • LKS is gebaseerd op 58,3% van het WML • Productieve waarde is vastgesteld op 41,7% • Aantallen Beschut Werk is gebaseerd op taakstelling Rijk op basis
van constante gemeentelijke aandelen in het landelijk aantal NBW'ers. • Jaarlijkse stijging WML van 2,4% • Begeleidingskosten jaarlijks stijgend.
27
Tingietersstraat 1 8600 AG Sneek T 0515 48 49 99 www.empatec.nl