Bijlage I - Transitievisie Warmte SWF

Alternatieven voor aardgas Zienswijze: Houd de huidige aardgasnetten in stand. Verwijderen is kapitaalvernietiging. Maak de aardgasnetten geschikt voor het gebruik van waterstof en groengas. Reactie: De huidige TVW richt zich erop om aangewezen woningen/wijken voor 2030 van het aardgas te halen. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten alleen kijken naar beschikbare technieken. Waterstof is hierbij geen optie. Groene waterstof (waterstof uit duurzame bronnen) zal in de toekomst vooral voor zwaardere toepassingen ingezet worden (industrie, vrachtverkeer, e.d.). Het zal daarom nog lang duren voordat Groene waterstof voor woningbouw beschikbaar komt (als dat gebeurt). Groengas is op dit moment onvoldoende voorradig en zal ook in de toekomst niet voldoende voorradig zijn om heel Súdwest-Fryslân van gas te kunnen voorzien. Er zal daarom naar alternatieven voor gas gezocht moeten worden. Ten slotte valt het fysiek afkoppelen en opruimen van het aardgasnet onder de verantwoordelijkheid van de netwerkbeheerder. Het is aan de netwerkbeheerder of deze een aardgasnet wil behouden naast een alternatief voor aardgas.

Isoleren Zienswijze: Begin niet bij energielabel A en B woningen, maar ga in plaats daarvan oudere woningen isoleren. Dit levert meer CO2 reductie op. Reactie: Voordat woningen aardgasvrij gemaakt worden, moeten woningen voldoende geïsoleerd zijn. Bij een wijkaanpak zal daarom altijd naar de isolatie van de woningen gekeken worden. Door de bouwconstructie is het isoleren van oudere woningen vaak erg complex. Door de Energietransitie is ook de ontwikkeling van isolatiematerialen in volle gang. Wij verwachten dat het isoleren van oudere woningen op termijn eenvoudiger wordt. Voor bewoners die nu al hun woning willen

22

isoleren, kiezen wij voor een stimuleringsspoor. Hierbij denken wij aan financiële constructies en advies.

bewoners. Zo zullen mogelijk de kosten voor een latere aansluiten op een collectiefsysteem voor rekening van de bewoner komen. Vanwege deze ongewenste situatie gaan er steeds meer geluiden op om toch een vorm van verplichting in te voeren. Waarschijnlijk wordt dit geregeld in de Wet collectieve Warmtevoorziening (Warmtewet 2.0). Gezien de aanpak die wij voorstaan ligt een verplichting vanuit de gemeente niet voor de hand.

Dubbele infrastructuur Zienswijze: Vermijd dubbele infrastructuur vanwege het in stand houden van individuele gasaansluitingen. In de toekomst zal het ondoenlijk zijn om twee warmtesystemen in de wijken te handhaven. Reactie: Het voorkomen van een dubbele infrastructuur wordt onderdeel van de Wijkuitvoeringsplannen en heeft continue aandacht. De verdere programmering zal in overleg met de netwerkbeheerder plaatsvinden.

Zienswijze: Bewoners hebben geen keuzevrijheid. Het is of een warmtepomp of een warmtenet. Reactie: Op dit moment zijn de keuzemogelijkheden beperkt. Groengas lijkt voor de toekomst een alternatief, maar zal ook dan niet voor iedereen beschikbaar zijn, omdat er te weinig biomassa aanwezig is om voldoende groengas te maken. Het is daarom belangrijk schaarse bronnen slim in te zetten. Voor ons dit een reden om geen groengas in te zetten bij energie A en B label woningen. Welk alternatief dan het beste is zal uit de uitwerking van het Wijkuitvoeringsplan moeten blijken. Bewoners zullen bij het opstellen hiervan een belangrijke stem hebben. Dus ook in het onderzoeken van de mogelijke alternatieven.

Verplichting aardgasvrij Zienswijze: Doordat de gemeente de woningen met energielabel A en B als eerste aanwijst kunnen deze woningen geen gebruik maken van groengas of waterstof. Reactie: De gemeente heeft de regie op het aardgasvrij maken van woningen (Klimaatakkoord). Daarnaast blijkt ook uit het Burgerforumadvies dat bewoners willen dat de gemeente de leiding neemt in de Energietransitie. Deze rol vraagt om duidelijke keuzes over het totale energiesysteem. Wij realiseren ons dat deze keuzes niet door iedereen gedeeld worden.

Keuze van wijken Zienswijze: Met name een aantal bewoners uit de wijk Houckepoort (Sneek, bouwjaar rond 2018) hebben aangegeven moeite te hebben met het aardgasvrij maken van de wijk. De wijk is vrijwel nieuw en zou nu al van het aardgas worden gehaald. De schrijvers zien dit als kapitaalvernietiging. Reactie: Uit kostenoverweging zullen wij in de planning dan rekening houden met het aardgasvrij maken van jongere wijken. Een logische planning zou zijn om de woningen aan te passen als de CV-ketels zijn afgeschreven (na gemiddeld 15 jaar). Uit ervaring blijkt dat er ongeveer vier jaar nodig is om een Wijkuitvoeringsplan op te stellen. De dialoog over het aardgasvrij maken van de wijk zou dan ongeveer vier jaar voor de afschrijftermijn van de CV-ketels kunnen beginnen. Het is wenselijk om deze dialoog dan wel op te starten, om voor bewoners in ieder geval de mogelijkheid voor een collectief systeem open te houden en te voorkomen dat iedereen zelfstandig naar individuele oplossing gaat zoeken. Een individuele oplossing kan wel een uitkomst zijn van de dialoog.

Op dit moment is er onvoldoende groengas en waterstof beschikbaar. Voor waterstof is het maar de vraag of dat er ooit komt. We zullen dus slim om moeten gaan met de schaarse grondstoffen die wij hebben. Daarbij is het slimmer om woningen die moeilijk te isoleren zijn (bijv. monumentale woningen) op een gasnet aan te sluiten. Woningen met een energielabel A of B kunnen eenvoudiger op een alternatief aangesloten worden. Zienswijze: De gemeente kan bewoners niet dwingen van het aardgas te gaan. Reactie: Het klopt dat de gemeente bewoners op dit moment niet kan dwingen van het aardgas te gaan. Als bewoners weigeren dan betekent dit in de praktijk dat er in wijken twee energiesystemen naast elkaar moeten worden aangelegd. Weigeren kan ook consequenties hebben voor

23

naar de kosten van het energiesysteem, woningisolatie en infrastructuur. Het streven is om te kiezen voor het systeem met de laagste kosten. Tijdens het opstellen van een Wijkuitvoeringsplan zal ook gekeken worden naar mogelijke subsidies en financieringsconstructies.

Bedrijven Zienswijze: Benoem uitdrukkelijk de rol en verantwoordelijkheid van bedrijven en/of publieke organen die gebouwen beheren en verwarmen. Reactie: Bedrijven vallen volgens het Klimaatakkoord niet onder de TVW. De wijken waar wij nu mee in gesprek willen gaan bestaan alleen uit woningen. Eventuele verblijfsgebouwen (winkels, scholen, dorpshuizen, kerken e.d.) zullen wij ook betrekken bij het opstellen van de Wijkuitvoeringsplannen.

Kosten Zienswijze: In de TVW staat een voorbeeldberekening (p.13 TVW) voor het aardgasvrij maken van een label A woning. Deze kosten vallen in de praktijk veel hoger uit dan de berekening aangeeft. Reactie: De indicatie van de kosten gaat uit van een zeer goed geïsoleerde (label A) woning met lage temperatuurverwarming. Meerdere mensen lijken zich niet te herkennen in deze indicatie. De indicatie is daarom uit de Transitievisie verwijderen. Zienswijze: Bij de transitievisie warmte programmeren gemeenten zoveel mogelijk op basis van de laagste maatschappelijke kosten en de kosten voor de eindgebruiker. Groengas met een hybride warmtepomp is goedkoper dan een ander alternatief. Reactie: Een hybride warmtepomp kan ingezet worden om de vraag naar groengas te verlagen. Maar ook dan zullen wij in Súdwest-Fryslân niet voldoende groengas hebben. Groengas blijft daardoor een schaarse bron die wij slim moeten inzetten. Dit vraagt om keuzes op (boven)gemeentelijk niveau. In de Wijkuitvoeringsplannen zullen wij de alternatieven voor aardgas doorrekenen. Zienswijze: Warmtepompen en andere alternatieven zijn veel duurder dan aardgas. Het aardgasvrij maken van de woning kost veel en is niet op te brengen door bewoners. Reactie: Onderdeel van het Wijkuitvoeringsplan is om door te rekenen wat een alternatief energiesysteem gaat kosten. Hierbij kijken wij onder andere

24