Bijlage - Bundeling reacties museumbeleid 2022 en verder

Bundeling reacties Museumbeleid 2022 en verder Hieronder treft u de bundeling van reacties op de nota ‘Museumbeleid 2022 en verder’ aan. Deze sturen we u volledigheidshalve toe, zoals in het raadsvoorstel staat vermeld. De musea hebben eerder een conceptnota toegestuurd gekregen. Destijds heeft alleen het Kazemattenmuseum een reactie gestuurd. Deze bundeling betreft in totaal vier reacties van musea. Tijdens de brede inzageperiode zijn er twee reacties binnengekomen. De twee andere reacties zijn afschriften van de inspraakmogelijkheid tijdens de commissie Boarger en Mienskip op 16 februari 2022.

Reactie It Tsiispakhûs Tekst van het inspreken door voorzitter van Museum It Tsiispakhûs tijdens commissie Boarger en Mienskip op 16-02-2022 Dank dat wij het kleinste – geregistreerde – museum gemeente woord mogen voeren en dank u voor aandacht. Nota Museumbeleid 2022 e.v. : Het is een duidelijk beleidsdocument, goed leesbaar met heldere speerpunten en de gelegenheid aan het einde van de route voor musea inspraak op de criteria te kunnen geven. Wie zijn wij? Museum it Tsiispakhûs in Wommels, rijksmonument 1905, is museum sedert 1990 en vanaf 2010 geregistreerd museum. Het voldoet dus aan de hoogwaardige kwaliteitsnormen vastgelegd in de Museumnorm 2020; deze invulling als museumfunctie is bereikt met louter en alleen vrijwilligers – geen enkele professional. Trots op! ItTsiispakhûs legt verzamelingen, het verhaal en de geschiedenis van de zuivel in de Greidhoek vast, de zuivel in brede zin die voor grote bloei heeft gezorgd - ook in de SWF ; het museum beheert en behoudt de collectie met de verhalen erachter, die er over 20 jaar niet meer zijn, dan is alle informatie weg tenzij wíj dit voorkomen. Opvallend in het overzicht dat in de nota MB 2022 e.v. staat, is aantal freonen van ons museum in verhouding tot de schaal van het museum – 260 – én het aantal vrijwilligers betrokken bij : dit duidt op de mate waarin museum ingebed is in de gemeenschap.

Vrijwilligers – ik ben één van hen – bieden we vertrouwen, ontspanning door inspanning, zingeving, ze doen mee in samenleving terwijl ze helpen cultureel erfgoed te bewaken en uit te dragen. Voor basisscholen bieden we een educatieprogramma aan –in 2021 een 250 leerlingen op bezoek gehad. Willen als museum niet alleen zijn voor witte mensen en welgestelden, in tegendeel, en met organiseren van lezingen, filmmiddag e.d. zijn we een plek van ontmoeting in het dorp e.o. Als dit museum it Tsiispakhûs overlijdt , komt er nooit een dergelijk museum terug! Over nota MB 2022.e.v. Mijn bedoeling niet slechts kritiek te ventileren, ook een bijdrage leveren aan de nota en een visie af te geven. – De 9 musea binnen gemeente SWF zijn zo totaal verschillend: _ vb. Op gebied besturing – variatie van 8,7 fte tot 0 – van directeur met een staf tot stichtingen 1

– zoals wij – met 100% vrijwilligers, – vb. Op gebied van financieel volume verschillend: en daarmee meer mogelijkheden voor bijv. PR met als gevolg kans op grotere bezoekersaantallen te genereren. Kortom: – dit maakt dat voor de herijking van de subsidiestructuur voor een museum de beoordeling op: haar betekenis, op haar maatschappelijk belang, op bezoekersaantallen, kortom bij de criteria genoemd in nota, evenredigheid moet worden toegepast. Dit mis ik in nota MB 2022 e.v. In de nota worden 5 speerpunten/beleidsdoelen genoemd waarop gemeente wil inzetten; dit zijn: a. Kwaliteit en verhaal centraal; kunnen we ons in vinden. b. Ambitie samenwerking ; idem. c. Vergroten vitaliteit inwoners > weer wil ik wijzen op de omvang van museum, dus de bijdrage moet passen bij aard en omvang van het museum. d. Vergroten aantrekkingskracht toeristen: bij subsidie aanvraag zal gekeken worden naar bezoekersaantallen; opmerking hierover: museum it Tsiispakhûs in Wommels ligt in toeristisch niemandsland, een ‘dagje Wommels ‘ is niet een attractie; dus adviseren we: toetsen met andere bril op voor ons soort musea. Leg accent minder op bereik van museum <> meer op kwaliteit. e. Verhaal van de SWF vertellen; kunnen we ons in vinden. Subsidie wezenlijk belang bestaansrecht museum TPH – klem ligt op risico van museumbeleid van gemeente. Verder: In nota MB 2022 e.v.

is een pagina te lezen over bereiken ambities: Aanstellen Museumcommissie : deze adviseert de raad over verdeling en toekenning subsidies in de toekomst. Voordelen worden in de nota genoemd: daarin herkennen wij ons niet; volgens ons zijn hieraan louter nadelen verbonden. Als voordeel wordt genoemd: artistieke en inhoudelijke kwaliteitsbeoordeling van subsidieaanvraag door museumexperts; ik heb in 2021 het voorbeeld meegemaakt met een Museumcommissie, aangesteld door de Provincie. Een provinciaal museum is door deze Museumcommissie gekort met haar volledige subsidiebedrag en kon haar deuren sluiten. De commissie hanteerde totaal andere criteria dan de subsidiegever van voorheen (artisticiteit moest prevaleren). Door deze slechte ervaring wil ik vooral benadrukken andere aspecten niet over het hoofd te zien. Waarom niet – bij heldere criteria – zelf de subsidieaanvragen beoordelen? Bij het vaststellen van deze criteria acht ik het belangrijk te benoemen of en zo ja welk gewicht aan een criterium wordt toegekend m.a.w. wat is de volgorde van belangrijkheid van de criteria bij de verdeling van de subsidies; dit lees ik niet. Tot slot wil ik erop wijzen de beleidsdoelen die een museum in haar beleidsplan voor de toekomst heeft vastgelegd bij de toekenning van subsidies mee te wegen en te respecteren.

Vier jaar zekerheid omtrent de subsidie van de gemeente is een groot voordeel in vergelijking met het huidige beleid en een paar duizend euro minder subsidie aan een groot museum geeft de kleinschalige bestaanszekerheid !!

2

Reactie Fries Scheepvaart Museum Tekst van het inspreken door directeur van het Fries Scheepvaart Museum tijdens commissie Boarger en Mienskip op 16-02-2022 Graag maak ik hier namens het Fries Scheepvaart Museum van de gelegenheid gebruik om te reageren op het museumbeleidsplan zoals dat hier voor u ligt. Ik start mijn betoog met een verwijzing naar de start van ons eigen museum in 1938. Het was burgemeester Poppinga van Sneek die in deze vooroorlogse periode, toen de watersport steeds populairder werd, inzag dat Sneek meer moest zijn dan alleen een voorziening voor zeilers. Bij slecht weer moest er in Sneek meer te doen en beleven zijn. Er moest cultureel aanbod komen. Zo is het Fries Scheepvaart Museum ontstaan. Vanaf de oprichting lag de focus in het museum vooral op het ontwikkelen en uitbouwen van een waardevolle collectie op het gebied van scheepvaart, Sneek en de ijssport. Dat heeft er in geresulteerd dat het museum inmiddels beschikt over een collectie van zo’n 26.000 voorwerpen, een rijke bibliotheek met bijna 10.000 titels en tienduizenden foto’s. Als rentmeesters voelen wij een sterke verantwoordelijkheid om deze historische collecties, dit erfgoed van Sneek en Sudwest Fryslân te beheren en te behouden. We lopen landelijk voorop in de digitalisering van onze collectie. Onze collectieregistratie is up to date en online doorzoekbaar.

We tellen zo’n 100.000 online bezoeken per jaar in de collectiedatabase. Van collectie naar connectie Het Fries Scheepvaart Museum heeft zich in de afgelopen 84 jaar sterk ontwikkeld en geworteld in Sneek, Sudwest Fryslân en de Friese maatschappij. De kracht van ons museum ligt in de verbinding. We onderhouden onze netwerken op (inter)nationaal, provinciaal en regionaal niveau. Museale en culturele netwerken, maar ook netwerken in het bedrijfsleven en in de toeristische sector. Zo geven we uiting aan de, culturele, maatschappelijke en economische waarde van ons museum. En dragen we aan het welzijn en de welvaart de stad Sneek en Sudwest Fryslân. De laatste jaren heeft er binnen ons museum een verschuiving van collectie naar connectie plaatsgevonden. Naast ons collectiebeleid zetten we steeds meer in op aansprekende tentoonstellingen, randprogrammering en educatieve programma’s. Alles om een groot publiek te bereiken. Inmiddels werken we met een team van 12 vaste medewerkers en hebben we veel expertise opgebouwd op het gebied van collectieregistratie, digitalisering, educatieve programma’s voor het basis en voortgezet onderwijs en tentoonstellingsbeleid. We worden daarbij ondersteund door zo’n 100 vrijwilligers. Dit is in het kort waar het Fries Scheepvaart Museum nu staat. Dan nu de link naar het museumbeleidsplan. 1.

Het Fries Scheepvaart Museum kan zich vinden in de gestelde speerpunten in het plan, zoals het eerste punt, de toekomstbestendigheid van musea. Ook voor ons is het tijd om ons klaar te maken voor de toekomst. We gaan onze exposities grondig vernieuwen waarbij we verhalen uit heden en verleden aan elkaar verbinden. Meer beleving en interactie, maar ook maatschappelijke thema’s die aangekaart worden. Innovatie en duurzaamheid zijn daarbij belangrijke speerpunten. Met prikkelende tentoonstellingen en programmering en een vernieuwd kindermuseum willen we meer bezoek voor ons museum en daarmee ook Sudwest Fryslân generen. Cultuurtoeristen uit 3

binnen-en buitenland, maar zeker ook voor de inwoners van onze gemeente en de rest van Friesland. 2. In het plan wordt de Stichting samenwerkende musea SWF genoemd. Het Fries Scheepvaart Museum voelt sterk voor deze samenwerking. Als grootste museum in de regio met hoogopgeleid personeel en expertise op het gebied van collectieregistratie, educatie en publieksactiviteiten voelen wij ons verantwoordelijk daarin een belangrijke zo niet leidende rol te spelen als het gaat om bijvoorbeeld kennisdeling, uitwisseling van personeel en het in zetten op een gezamenlijke programmering. Door de krachten te bundelen kunnen we als musea samen de verhalen van Sudwest Fryslân vertellen. 3. Een sterk punt in het plan is het vergroten van de gezondheid en vitaliteit van inwoners. Wij haken daar graag op aan en hebben momenteel al programma’s lopen voor dementerende ouderen en doen mee met Giest mei voor alleenstaanden die worstelen met eenzaamheid. Maar laten we vooral de jongeren niet vergeten. Ook onder jongeren is eenzaamheid-versterkt door corona- een groot probleem. Ook daar zouden plannen voor moeten worden ontwikkeld. Wij zien daar voor ons zelf een rol weggelegd. 4. De gemeente wil het thuisgevoel in Sudwest bevorderen door identiteitsvorming en omgevingsbewustzijn te stimuleren. Naar onze mening is erfgoededucatie daarbij essentieel.

Momenteel bezoeken jaarlijks zo’n 4000 basisschoolleerlingen van groep 1 t/m groep 8 uit uit Sudwest Fryslân, maar ook de rest van Friesland ons museum. Met op maat gemaakte programma’s leren kinderen hierbij over hun eigen omgeving. Belangrijk. Want je snapt de samenleving pas goed als je weet waar je zelf vandaan komt. Een speerpunt voor het museum wordt het ontwikkelen van meer soortgelijke programma’s voor het voortgezet onderwijs. Herijking bestaande subsidiestructuur: een punt van zorg Wij begrijpen dat de gemeente de bestaande subsidiestructuur na lange tijd onder de loep neemt. En daarbij bekijkt of naast de bestaande ontvangers ook nieuwe partijen kunnen rekenen op structurele subsidie. Ik kan niet nalaten hier te benadrukken wat de gevolgen kunnen zijn wanneer meer musea dan voorheen hetzelfde budget voor cultuur zouden gaan ‘delen.’ Wanneer kort en oneerbiedig gezegd dezelfde ‘subsidietaart’ in meerdere stukjes verdeeld gaat worden. Ieder museum ontvangt dan een kleinere taartpunt. Dat is een punt van zorg voor ons museum dat in de gemeente haar grootste subsidieverstrekker vindt. Vanwege de verantwoordelijk die wij voelen om een actieve, trekkende rol te vervullen in de regionale samenwerking is het van groot belang dat wij beschikken over de benodigde middelen om ook die rol blijvend te kunnen waar maken.

Het realiseren van onze ambities, onze samenwerking met andere culturele partners, het behoud en beheer van onze collecties en de exploitatie van ons museum kunnen daarmee onder grote druk komen te staan. Een externe museumcommissie Het is een landelijke trend dat bij het opstellen van nieuwe subsidierichtlijnen bij overheden externe commissies met deskundigen uit het museale veld worden aangesteld. Een goede keuze mits zo’n commissie een heldere opdracht meekrijgt. Een aantal zaken daaromtrent wil ik hier in mijn korte betoog bepleiten om het komende traject transparant te houden. Geef de commissie een duidelijke opdracht mee en criteria waarop musea beoordeeld dienen te worden. Ik wil daarbij een voorzet geven: -In deze tijd kunnen musea niet zonder overheidssteun. Maar dat wil niet zeggen dat musea bij het ontvangen van deze steun achterover mogen leunen. Van musea mag enig maatschappelijk en cultureel ondernemerschap worden verlangd. Musea moeten 4

ondernemend zijn in het aanboren van extra geldstromen in hun ambitie een sterke en gezonde museumexploitatie te realiseren. -Bevraag musea welke functie zij hebben voor de gemeente en hun eigen directe omgeving. Verbinding met de eigen regio zien wij als een belangrijke voorwaarde. -Laat de commissie in gesprek gaan met medewerkers, directie en besturen van de verschillende musea (uit ervaring weten we dat soortgelijke commissies musea die het betrof niet hebben bezocht. -Daarnaast spreken een gedegen collectiebeleid, ambitieniveau in het bereiken van meer en ander en groter publiek en inhoudelijke sterke programmering voor zich. -Tot slot: een educatief aanbod voor het onderwijs. Erfgoededucatie en het op jonge leeftijd in aanraking komen met cultuur zijn van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van kinderen. Ik dank u hartelijk voor uw aandacht.

Reactie via email – voorzitter Kazemattenmuseum 11-2-2022 Wij zijn prominent aanwezig, waarvoor dank. We hebben per mail gereageerd op het concept en de opmerking over het niet structureel zijn van de medewerker is verwerkt. Verder vinden we het stuk en routeplan helder. M.a.w., wij kunnen ins vinden in deze beleidsnota, de vervolgstappen en het betrekken daarbij van de musea. O.i. voegt inspreken daarom niet zoveel toe.

Reactie via email – directeur Modelspoor Museum 15-2-2022 Aan de hand van de eerste opzet museum beleid heb ik drie kanttekeningen en een vraag; -

Pagina 8, ter aanvulling, aantal objecten modelspoor museum, 12.000 ex

-

Pagina 9, vlg mij is ten slotte 1 woord

-

Pagina 11, als dit stuk op 3 maart in de gemeenteraad komt, is het nog niet duidelijk mbt de coöperatie en bijdrage Mondriaan. Er staat dat we een bijdrage hebben gekregen, maar dat is nog niet zo. Misschien is het beter om dit aan te passen in we hopen dat…. Het is nog steeds, wel via hulp van Blueyard, in behandeling, maar duidelijkheid is er nog niet. Wij als bestuur zeggen ook, we gaan wel verder met onze voorbereidingen, maar een go is er pas nadat Mondriaan ook een go geeft.

-

Vraag; op blz 20 spreken jullie over de musea moeten het verhaal van SWF vertellen, Collectie, tentoonstellingen, cultuureducatie projecten en evenementen? Gaat dat in de richting van Het verhaal van Friesland zoals de provincie dat stelt? Maar dan SWF? En hoe zie je dan ons museum hierin? Graag zou ik dit wat duidelijker willen zien, tenslotte zijn wij een museum zonder een SWF verhaal.

5