Bijlage 7 - Verslag opiniërende bijeenkomst Actualisatie visie sociaal domein (14 mei 2025)

Gemeente

Súdwest-Fryslân

Beknopt verslag opiniërende bijeenkomst Actualisatie visie sociaal domein d.d. 14 mei 2025 Voorzitter Commissiegriffier

mevr. P. van der Veer mevr. M. Kuitert

Aanwezig PvdA CDA FNP VVD GBTL D66 NIEUW SOCIAAL PVV GroenLinks ChristenUnie Forum voor Democratie Mooi SWF

mevr. A. Bouwhuis-Harkema, mevr. P.J. van der Veer dhr. J. de Boer mevr. J. Ruiter-Postma, mevr. T. Hoekstra dhr. R. Dijk, mevr. L. van der Wal dhr. S. Hettinga dhr. E. Duijzer dhr. P. Greidanus (vervanger dhr. K. Draijer) dhr. C. Riezebos (vervanger mevr. A. Stienstra) mevr. L. Pool, mevr. I. Koopmans-Douma dhr. J. van der Wal dhr. K. Jaspers mevr. I Wittermans

Afwezig

mevr. U. Attema (CDA), dhr. K. Draijer (NS), mevr. A. Stienstra (PVV)

Mede aanwezig

wethouder mevr. M. Poelman, wethouder mevr. P. van den Akker, mevr. T. Flapper, mevr. A. Thibaudier, dhr. P. Brouwer, dhr. J. Jepma, mevr. I. Luijken, dhr. A. Strampel

1.

Opening Commissievoorzitter mevrouw Van der Veer opent de opiniërende bijeenkomst om 19.30 uur en heet iedereen welkom.

2.

Inleiding Portefeuillehouder mevrouw Poelman leidt de actualisatie van de visie op het sociaal domein in. In 2013 is in aanloop naar de decentralisaties van Participatie, Wmo en Jeugdzorg een visie opgesteld, Veerkracht in het sociaal domein. In de jaren daarna is de gemeentelijke organisatie op een aantal momenten aangepast om te komen tot een veerkrachtig sociaal domein. Het sociaal domein in de gemeente is gegroeid, zowel financieel als in personeel. De druk op met name het gebiedsteam is hoog. Kortom, het is tijd om een nieuwe kijk te hebben op de hele keten van het sociaal domein. Vanavond horen we graag wat jullie ervan vinden, vooral wat de uitvoeringskracht van ons beleid moet zijn en wat de visie in de praktijk betekent voor onze inwoners en ondernemers.

3.

Inleidende presentatie over de actualisatie van de visie op het sociaal domein. Mevrouw Trees Flapper en mevrouw Ageeth Thibaudier geven een toelichting op het proces tot nu toe en het bespreekstuk met de conceptvisie. Naar aanleiding van de presentatie werden enkele vragen gesteld: Vraag: wat wordt bedoeld met het vergroten van kansengelijkheid? Antwoord: dat kan bijvoorbeeld gaan om het verkleinen van onderwijsachterstanden.

1

Gemeente

Súdwest-Fryslân

Vraag: hoe is de gemeentelijke toegang geregeld voor inwoners van bijvoorbeeld Workum en Hindeloopen? Moeten zij naar Sneek reizen? Antwoord: Dit komt terug in de uitvoering van de visie. Vraag: zijn er inwoners betrokken bij de evaluaties? Antwoord: ja, de adviesraad van het sociaal domein is betrokken. Vraag: worden ondernemers betrokken bij de actualisatie van de visie? Antwoord: Ja, er zijn bedrijven uitgenodigd voor de bijeenkomst over Participatie. Daarnaast leggen we in de visie de verbinding tussen werk en inkomen en economie. 4.

Interactief onderdeel Commissieleden hebben in drie groepen gediscussieerd over de concept visie. Aan de hand van drie vragen is de volgende input opgeschreven en besproken. Herkennen jullie de vier opgaven als prioriteit voor het vernieuwde sociaal domein? ^ ^ • ^ ^ ^ • • • ^ • • ^ ^ • ^ ^ ^

Bestaanszekerheid: gemeente kan er beleid op hebben, maar hoe pakt dat uit bij de burgers? Doen ze er wat mee? Bestaanszekerheid, link met jeugdhulp, stress heeft invloed op alles. Bestaanszekerheid is de basis op orde! Bestaanszekerheid: wat te doen met aso’s die niets willen? Ongelijk investeren klinkt niet als iets wensbaars, anders formuleren? Startpositie kinderen. Wat is de definitie van kansengelijkheid? Ondersteunpunt gelijke kansen prioriteit. Begrippen beter uitleggen, bijvoorbeeld collectief en maatwerk. Waar zit het verschil in? Gemeentelijke toegang SWF Tichtby als mooi voorbeeld. Gemeentelijke toegang, waar moet ik zijn? Werken vanuit papier of vanuit mens? Toegang gemeente, voor velen onbegrijpelijk; eerst een nummertje trekken, ook al ben je de enige, niet bevorderlijk. Hoe is de communicatie naar de burgers/ betrek je ze ook bij de opgaven? Ervaringsdeskundigheid. Kleine kernen aandacht geven! Zorg voor vertrouwd en dichtbij. Vertrouwen als leidend principe. De maatschappij is weerbarstig, best een moeilijke opgave.

Missen jullie nog bepaalde opgaven waar meer aandacht voor moet komen? • • ^ ^ • ^ ^

Voorzieningen geven gelegenheid tot diverse activiteiten. Bereikbaarheid van het sociaal domein passend bij de doelgroepen en vraagstukken. Leefbaarheid platteland, kleine kernen. Kleine/grote kernen. Uit welk perspectief maken we deze visie? Jongeren, ouderen? Neem de invloed van jongeren mee. Bereikbaarheid gemeente voor jeugd verbeteren, via Whatsapp/Signal. Meer mét de jongeren in gesprek over vapen, drugs, drank, gokken.

2

Gemeente

Súdwest-Fryslân

^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ • ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ • • ^ •

Ferdivedaasje voor de jeugd. Verslavingszorg erg belangrijk. Ondernemers: in verband met problematiek verslaving/schulden. In kaart brengen lokale mantelzorg. Hoe domeinoverstijgend/ integraal werken als wetgeving versnipperd is? Hoe ontschotten? Wat is de ambitie? Eerst teruggaan naar de basis. Wat willen we met het sociaal domein? Gedeelde taakopvatting. Taken/middelen voldoende om alles te realiseren? Versimpelen, we hebben zoveel regels en potjes ga daar met de stofkam doorheen. Houd het betaalbaar, ook op de lange termijn. Te royaal zijn kan zorgen voor misbruik. Wijkagenten die ook als coach kunnen optreden en misstanden direct aanpakken, toezichthouders werken averechts. Ik mis de eigen verantwoordelijkheid. Aandacht voor regie, zelfregie, domeinoverstijgend werken. Zelfredzaamheid, we pamperen nu veel te veel. Probleemoplossend vermogen. Moeilijk bereikbare doelgroepen, ‘afgehaakten’. Polarisatie in de samenleving. Integratie nieuwe Nederlanders ook een speerpunt. Investeren in stakeholders, mee ondertekenen van de visie. Resultaten uit het huidige beleid, waar zijn die te vinden? Blijft Sociaal Collectief doorgaan? Persoonlijk contact, continuïteit. Ongelijkheid in toegang tot digitalisering.

Als de visie in 2040 is gerealiseerd wat hebben de inwoners dan gemerkt? Wat zijn de maatschappelijk behaalde effecten? • ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ • ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

Mensen denken meer om elkaar. Meer cohesie. Sterke lokale gemeenschappen voor fysieke mentale en financiële gezondheid. Vertrouwen in elkaar, de mienskip en de overheid is vergroot. Minder overheid, meer zelfredzaamheid, het gaat om mensen. Ontmoeten voor diverse groepen. Meer inloop voor ouderen. Minder hokjes (ook bij de gemeente). Duidelijk en vooral toegankelijk beleid. Betere balans met gelijke kansen. Kansengelijkheid vergroot, bestaanszekerheid vergroot, leefbare kernen. Alle inwoners zijn bereikt en kunnen gebruikmaken van zorg (indien nodig) Wat het oplevert is koffiedik kijken en zal niet zaligmakend zijn. Meer weerbare mensen. Meer gelukkige jeugd. Gezonder en gelukkiger ouder worden. Gezondheid, leefomgeving, verbinding. Gezonde leefomgeving die aanzet om mee te den en gezonde leefstijl.

3

Gemeente

Súdwest-Fryslân

5. Terugkoppeling en samenvatting van opgehaalde input Onder leiding van Jaap Jepma zijn de opbrengsten van de groepsdiscussie besproken. Is de visie herkenbaar en compleet? Ja, ze is volledig, juist omdat ze heel breed is. De discussie zit hem vooral in kansengelijkheid door ongelijk te investeren. Er wordt aangegeven dat het belangrijk is om helder te zijn in de definitie van de begrippen en wat de keuzes zijn die ten grondslag liggen aan de visie. Wat mist er? ^ Cohesie, daar moet het beginnen. Wat zou het mooi zijn als we echt blanco konden beginnen met het inrichten van het sociaal domein. • Houdt de dingen die goed gaan ook in de nieuwe visie. • De eigen verantwoordelijkheid van inwoners wordt gemist in de visie. Dat zou bovenaan moeten staan. De gemeente helpt hen die het zelf niet kunnen. ^ De weerbaarheid vergroten, voornamelijk bij de jongeren, zodat we ze weer gelukkiger krijgen. Voor nu en de toekomst. ^ De nieuwe Nederlanders moeten niet vergeten worden in de visie. Zij moeten als groep volledig mee kunnen doen aan de mienskip. Maak daar een aparte alinea over. ^ Bestaanszekerheid, daar is het niet veel over gegaan, omdat het logisch gevonden wordt dat het in de visie zit. Dat moet er sowieso in. We moeten ons er bewust van zijn dat Súdwest-Fryslân een heel diverse gemeente is.

Dat heeft ook met de grootte en bereikbaarheid te maken en daarmee de toegankelijkheid als gemeente. Zijn we voor iedereen goed bereikbaar en dichtbij? Verplaats je goed in de doelgroepen waar je voor werkt. Maak gebruik van ervaringsdeskundigen om mee te denken. Voor de visie en de uitvoering. Zorg ervoor dat je niet een tunnelvisie ontwikkelt. De stress van bestaanszekerheid sijpelt door veel thema’s heen. Hoe pak je dat domeinoverstijgend aan? Zorg voor professionele autonomie bij de gebiedsteams en leg daar de macht en actiebereidheid neer. Zij weten goed wat er speelt in de wijken en dorpen. Concluderend zijn de belangrijkste items: » Uitgaan van de leefwereld van de inwoners. » De jeugd wordt als belangrijke doelgroep gezien, hoe krijgen we ze weerbaar en gelukkig? » De mienskip meer centraal dan het individu. Iedereen die hulp nodig heeft moet het krijgen, maar de basis is de mienskip. » Vertrouwen in elkaar, de mienskip en de overheid. Mevrouw Flapper bedankt de raadsleden voor de input. De input van deze en andere bijeenkomsten wordt verwerkt in een nieuwe versie die in het najaar op de agenda van de raad komt. 6. Toezegging BUIG De raadsleden zijn geïnformeerd over de aanpak binnen het Aanvalsplan BUIG. Er is ingegaan op de BUIG middelen en wat er met het oog op de tekorten in het grotere geheel wordt gedaan. Daarnaast is

4

Gemeente

Súdwest-Fryslân

aandacht besteed aan de manieren waarop de raad het beste geïnformeerd kan worden over de ontwikkelingen rondom de BUIG en beheersmaatregelen. Raadsleden hebben aangegeven dat zij de op de volgende wijze geïnformeerd willen worden: ^ per kwartaal via de bestuursrapportages; ^ een jaarlijkse actieve informatie met cijfers en acties, de eerste volgt aan het einde van het tweede kwartaal 2025; ^ werkbezoeken en/of informerende sessies met betrokken partners. 7. Sluiting Commissievoorzitter mevrouw Van der Veer sluit rond 21.47 uur de avond af en bedankt eenieder voor de inbreng en specifiek de ambtenaren voor de verrichte werkzaamheden.

Vastgesteld op 25 juni 2025, mevr. P. van der Veer voorzitter

mevr. M. Kuitert commissiegriffier

5