Document · PDF

Bijlage 6 - Bijlage 5 - Arch. Onderzoek en karterend booronderzoek

Raadsvergadering 26 september 2024, gemeente Súdwest-FryslânBij agendapunt: Planologyske ynstimming wensoarchkompleks Oppenhuizerweg 17 yn Snits9.998 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente

Súdwest-Fryslân

Gezien

Brandpreventie 03.07.2024

OppenhuizerwegIŸ/Maria Louisestraajt 20 te Sneek GEMEENTE SÚDWEST FRYSLÂN

Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek

Opdrachtgever

Projectleider

Kubiek Ruimtelijke Plannen

T.J.H. van Essen

Versie 1.0

Kerkewijk 156 3904 JJ Veenendaal

Projectnummer

Autorisatie

Datum

Synthegra Rapport S230064

drs. F. Stevens

30-10-2023

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden Telefoon +31 (0)88 81 81 981, Website: www.synthegra.nl

Versie 2023-01 1 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

COLOFON Opdrachtgever

: Kubiek Ruimtelijke Plannen te Veenendaal

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân.

Projectnummer

: S230064

Titel

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek

Datum

: 30-10-2023

Projectleider

: T.J.H. van Essen

Auteurs

: T.J.H. van Essen

Autorisatie

: Drs. F. Stevens

Druk

: Synthegra B.V., Leusden

Afbeeldingen

: Synthegra B.V., tenzij anders vermeld

ISSN

: 1874-9771

Synthegra B.V. is gecertificeerd voor de BRL 4000 protocollen 4001 t/m 4004 (landbodems)

Synthegra B.V.

Plantageweg 12 3833 AZ Leusden T: +31 (0)88 81 81 981 E: www.synthegra.nl

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

2 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

INHOUD ADMINISTRATIEVE GEGEVENS.......................................................................................................................................... 4 SAMENVATTING........................................................................................................................................................................5 1

INLEIDING............................................................................................................................................................................8 1.1 1.2 1.3 1.4

BUREAUONDERZOEK................................................................................................................................................... 15 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

Methode................................................................................................................................................................................................ 15 Landschapsgenese.............................................................................................................................................................................15 Historische ontwikkeling............................................................................................................................................................21 Bekende bodemverstoring...........................................................................................................................................................25 Archeologische waarden in en rondom het plangebied............................................................................................. 25 Gespecificeerde archeologische verwachting................................................................................................................. 32 ADViEs.......................................................................................................................................................................................................33

INVENTARISEREND VELDONDERZOEK................................................................................................................ 34 3.1 3.2 3.3 3.4

Onderzoekskader................................................................................................................................................................................8 Onderzoeksdoel en vraagstellingen.......................................................................................................................................9 Ligging en huidige situatie plangebied.................................................................................................................................. 10 Toekomstige situatie plangebied.............................................................................................................................................14

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN......................................................................................................................... 37 4.1 4.2 4.3

Inleiding................................................................................................................................................................................................ 37 Conclusies Z beantwoording onderzoeksvragen............................................................................................................37 Aanbevelingen....................................................................................................................................................................................38

BRONNEN...................................................................................................................................................................................39 Literatuur..........................................................................................................................................................................................................39 Internet (geraadpleegd oktober 2023)............................................................................................................................................39

Bijlagen: Bijlage 1: Overzicht van de relevante geologische en archeologische tijdvakken Bijlage 2: Boorprofielen

Afbeelding voorblad: foto van het plangebied

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

3 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Administratieve gegevens Toponiem

Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20

Plaats

Sneek

Gemeente

Súdwest Fryslân

Provincie

Friesland

Projectnummer

S230064

Bevoegde overheid Opdrachtgever

Gemeente Súdwest Fryslân. gemeente Mevr. Y.M. Boonstra Kubiek Ruimtelijke Plannen

Uitvoerende instantie

Synthegra B.V.

Datum uitvoering veldwerk

25-10-2023

Uitvoerders veldwerk

T.J.H. van Essen

Onderzoeksmelding (ARCHIS)

5473181100

Datum onderzoeksmelding

25-10-2023

Kaartblad

10H

Periode

Romeinse Tijd - Nieuwe Tijd

Oppervlakte

Circa 2000 m2

Perceelnummer(s)

Kadastrale gemeente Sneek, sectie C, perceelnummers 3182, 3492 en 3493 Bebouwd

Grondgebruik Geologie

Namens

Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren Bebouwd naar verwachting vlakte van Getij afzettingen Bebouwd. Naar verwachting Kalkarme drechtvaaggronden; zware klei, profielverloop 1 Documentatie en vondsten zullen worden aangeleverd aan het Provinciaal Depot van Friesland te Nuis

Geomorfologie Bodem Depot

De onderzoekslocatie wordt omsloten door de volgende coördinaten:

Noord:

x173885

y 560466

Oost:

x173912

y 560425

Zuid:

x173878

y 560404

West:

x173852

y 560444

Centrum:

x173880

y 560433

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

4 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Samenvatting Inleiding Synthegra B.V. heeft in opdracht van Kubiek Ruimtelijke Plannen een archeologisch bureauonderzoek in combinatie met een karterend booronderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen realisatie van een kleinschalig woonzorg complex. De oppervlakte van het plangebied bedraagt 2000 m2 met een maximale verstoringsdiepte van ca. 4/5 meter beneden maaiveld. De bodem zal waarschijnlijk tot ver in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan.

Specifieke archeologische verwachting bureauonderzoek Op basis van het bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied ligt op een vlakte van getijafzettingen met kalkarme drechtvaaggronden. Gezien de ouderdom van de te verwachte afzettingen kunnen in het plangebied vindplaatsen aanwezig zijn vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Voor het Laat-Paleolithicum tot en met het Vroeg Neolithicum geldt een lage verwachting. Resten uit deze perioden worden verwacht in het dekzand, welke onder het veen en de getijafzettingen liggen (precieze diepte is niet bekend). Aangezien hier verschillende afzettingen op liggen en het gebied gedurende deze perioden nog relatief laag lag wordt de kans op het aantreffen van dergelijke resten klein geacht. Dit komt overeen met de relatief lage verwachting op basis van de Verwachtingskaart van Friesland (FAMKE). Eventuele resten zullen bestaan uit vuurstenen vindplaatsen en/of sporen van tijdelijke bewoning. Voor het Midden- en Laat Neolithicum en de Bronstijd geldt eveneens een lage verwachting. Het gebied was ten tijde van deze perioden overgroeid met veen, waardoor het geen aantrekkelijke woonplek was. De kans op resten uit deze perioden worden dan ook klein geacht. Eventuele resten zullen bestaan uit (restanten van) bruggen en offers.

Het veen wordt verwacht direct onder de getijafzettingen (diepte onbekend). Voor de IJzertijd en Romeinse Tijd geldt een middelhoge verwachting. De getijafzettingen, die al vanaf het maaiveld aangetroffen kunnen worden, zijn gedurende de IJzertijd afgezet, en sinds die tijd ook bewoond. Aangezien bewoning uit deze perioden bekend is op dergelijke afzettingen, en er ten noorden van het plangebied fragmenten aardwerk uit deze perioden zijn aangetroffen, is er een middelhoge verwachting voor resten uit deze perioden. Voor de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt een hoge verwachting. De in het plangebied aanwezig getijvlakte bleef ook in deze perioden een locatie die bewoond werd. Bovendien bevindt het plangebied zich circa 300 meter van de historische kern van Sneek vandaan, welke al sinds de Middeleeuwen bestaat. Ondanks dat er in het plangebied geen bebouwing bekend is van voor de bouw van het huidige gebouw in 1938, geldt voor deze perioden toch een hoge verwachting door de ligging (relatief) dichtbij de historische kern. Bodemgaafheid: op basis van de bekende gegevens is de verwachting dat de bodem onder het gebouw verstoord is. Verder zal de bodem ten zuidoosten van het gebouw eveneens verstoord zijn on verband met de sanering die in het gebied heeft plaatsgevonden. De diepte van de verstoring in dit gedeelte is echter niet bekend, waar dat onder het huis ca.

1 tot 3 meter bedraagt.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

5 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Veldonderzoek Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is aan de hand van de Leidraad Inventariserend Veldonderzoek een karterend booronderzoek met een boordichtheid van ten minste 6 boringen per hectare uitgevoerd. Hiermee is het onderzoek verkennend voor vuursteenvindplaatsen uit de steentijd en karterend voor nederzettingsresten uit de latere perioden. Aangezien het plangebied circa 2000 m2 groot is, zijn verspreid over het plangebied in totaal 4 boringen gezet. Dit zouden er 6 zijn, maar gezien de verstoorde aard van grote delen van het plangebied zijn er 4 boringen gezet in plaats van 6. Vanwege het geringe oppervlak en de terreinomstandigheden (bebouwing, verhardingen, begroeiing etc.) zijn de boringen zo gelijkmatig mogelijk over het plangebied verdeeld. De exacte boorlocaties zijn ingemeten met een GPS met handheld Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 12 cm en een gutsboor met een diameter van 3 cm, waarna . De boringen zijn uitgevoerd tot in het veenpakket. Het opgeboorde sediment is gezeefd over een zeef met een maaswijdte van 4x4 mm en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 5104 en bodemkundig geïnterpreteerd.

Archeologische interpretatie veldonderzoek Het natuurlijke bodemtype is in een deel van het plangebied intact en in een deel verstoord door graafwerkzaamheden. Vuursteenvindplaatsen bestaan voornamelijk uit strooiing van fragmenten vuursteen en ondiepe grondsporen, zoals haardkuilen, en bevinden zich in de bovengrond van de oorspronkelijke podzolgrond. Deze lag echter dieper dan 4 meter beneden maaiveld, en daarnaast was de trefkans op resten uit deze perioden laag. Deze worden dan ook niet verwacht in het plangebied. Nederzettingsresten uit het neolithicum tot en met de nieuwe tijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten en afvalkuilen. Deze sporen kunnen tot in de Chorizont reiken en zijn mogelijk nog intact. Tijdens het booronderzoek zijn echter geen archeologische resten of indicatoren aangetroffen, die wijzen op de aanwezigheid een vindplaats uit deze periode. Het overige gedeelte van het plangebied is verstoord en ligt precies in het gesaneerde gebied. de verstoring bedraagt hier dus minimaal 2,5 meter, waar de getijafzettingen in het intacte gedeelte tot ca. 2,5 meter beneden maaiveld is aangetroffen. Dit pakket is dus in zijn geheel verstoord door de sanering. Onder de aanwezige bebouwing blijk uit het bureauonderzoek reeds dat het verstoord is.

Aanbeveling Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag geen nader archeologisch onderzoek geadviseerd. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Súdwest Fryslân). Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

6 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

7 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Inleiding

1.1

Onderzoekskader Synthegra B.V. heeft in opdracht van Kubiek Ruimtelijke Plannen een archeologisch bureauonderzoek1 in combinatie met een karterend booronderzoek2 uitgevoerd op een terrein aan de Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen realisatie van een kleinschalig woonzorg complex. De oppervlakte van het plangebied bedraagt 2000 m2 met een maximale verstoringsdiepte van ca. 4/5 meter beneden maaiveld. De bodem zal waarschijnlijk tot ver in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan. Door de voorgenomen graafwerkzaamheden, kunnen eventueel aanwezige archeologische waarden verloren gaan. Daarom is op basis van het bestemmingsplan, met daarin verwoord het gemeentelijk beleid, in het kader van een bestemmingsplanprocedure voorafgaand aan de graafwerkzaamheden archeologisch onderzoek uitgevoerd. Het plangebied heeft op basis van het bestemmingsplan geen archeologische verwachting. Op basis van de archeologische verwachtingskaart van de provincie Friesland (FAMKE) geldt er voor het plangebied een waarde karterend onderzoek 3 (steentijd) en karterend onderzoek 1 (Middeleeuwen).

Voor terreinen met een waarde karterend onderzoek 3 (steentijd) geldt, dat een rapport dient te worden overlegd waaruit blijkt dat de archeologische waarde van het terrein in voldoende mate is vastgesteld bij plangebieden groter dan 5.000 m2. Voor terreinen met een waarde karterend onderzoek 1 (Middeleeuwen) geldt, dat een rapport dient te worden overlegd waaruit blijkt dat de archeologische waarde van het terrein in voldoende mate is vastgesteld bij plangebieden groter dan 500 m2. In dit geval is dus onderzoek naar de IJzertijd-Middeleeuwen wel nodig en onderzoek naar de Steentijd-Bronstijd niet. De bevoegde overheid, de gemeente Súdwest Fryslân, heeft geen specifiek archeologisch beleid vastgesteld en beschikt niet over een Archeologische Verwachtings- en/of Beleidsyadvieskaart. Het onderzoek is uitgevoerd conform de vigerende Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie 4.13. De bevoegde overheid, gemeente Súdwest Fryslân, zal de resultaten van het onderzoek toetsen en een selectiebesluit nemen aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag.

1 BO, protocol 4002 2 IVO, protocol 4003 3 SIKB 2018.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

8 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

1.2

Onderzoeksdoel en vraagstellingen Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting aan de hand van bestaande bronnen over bekende of verwachte landschappelijke, historische en archeologische waarden. Het doel van het karterend booronderzoek is het vervolgens toetsen van het opgestelde verwachtingsmodel door de intactheid van de bodemopbouw vast te stellen en de eventuele aanwezigheid van archeologische resten te inventariseren.

De volgende onderzoeksvragen zullen worden beantwoord:

Wat is de opbouw van de ondergrond en ís het bodemprofiel intact?

Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? Indien ja (dan zijn de volgende twee subvragen van toepassing)? a.

Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de (verwachte) archeologische waarden?

b. 3.

Wat is de vermoedelijke aard en datering van de (verwachte) archeologische resten?

In hoeverre worden eventueel aanwezige ofverwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied?

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

9 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

1.3

Ligging en huidige situatie plangebied Het plangebied beslaat een oppervlak van circa 2000 m2 en is gelegen aan de Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek (afbeelding 1). Het plangebied is in gebruik als motorgarage en wordt in het noorden begrensd door de Maria Louisestraat, in het oosten door de Oppenhuizerweg en in het zuiden en westen door bebouwing. Door de jaren heen is het gebouw een aantal keren verbouwd en uitgebreid. Kijkend naar de tekeningen (afbeelding 2 t/m 5) heeft er hierbij veel grondroering plaatsgevonden. Het originele gebouw, gebouwd in 1938, is gebouwd op palen die ca. 2,5 meter diep reiken. op de tekening lijkt ook zichtbaar dat het een dicht palenplan betreft (afbeelding 2). Op afbeelding 3en 4 zijn de verbouwing in 1951 (afbeelding 3) en uitbreiding in 1961 (afbeelding 4) zichtbaar. Ook hierbij is gebruik gemaakt van palen, al staat de precieze diepte er niet bij. Kijkend naar de tekeningen mag echter wel aangenomen worden dat het om relatief grote palen gaat. Als laatste is in 1969 de showroom nog aangebouwd (gebouw op perceel 3492, afbeelding 5). Hierbij lijkt het te gaan om funderingspalen van ca. 1 meter, maar tevens is zichtbaar dat de delen tussen de palen in ook vergraven is en is vervangen door ophoogzand (hoogovenslakkenzand). Al met al is dus te zeggen dat de grond onder de huidige beebouwing (een aantal keren) diep is geroerd.

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda I

I S230064 plangebied

Topografische kaart Nederland

2Ĩ4T

Synthegra ARCHEOLOGIE 173840

173880

173920

Afbeelding 1: Het plangebied op de Open Topografische Kaart van Nederland (Bron: www.Pdok.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

10 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Afbeelding 2: De wijze van fundering van het originele gebouw (1938) (Bron: Kubiek Ruim telijke Plannen).

Afbeelding 3: De wijze van funderen bij de verbouwing van het gebouw in 1951 (Bron: Kubiek Ruimtelijke Plannen).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

11 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

12 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

13 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

1.4

Toekomstige situatie plangebied De huidige inrichting zal worden gewijzigd. Het bestaande gebouw zal worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw (afbeelding 6). Hierbij zullen heipalen geslagen moeten worden, waardoor de verstoringsdiepte ca. 4 tot 5 meter zal bedragen. Het nieuwe gebouw zal geen kelder krijgen.

Afbeelding 6: Toekomstige situatie binnen het plangebied. (Bron: Kubiek Ruim telijke Plannen)

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

14 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Bureauonderzoek

2.1

Methode Tijdens het bureauonderzoek is met behulp van bestaande bronnen een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld. Dit is gedaan door het raadplegen van voor de archeologie relevante (schriftelijke) bronnen. Voor het bureauonderzoek zijn met name gegevens over bekende archeologische vindplaatsen in en rond het plangebied verzameld. Dit is aangevuld met historisch en fysischgeografisch onderzoek, waarbij informatie over vroeger grondgebruik is verkregen door de analyse van historische kaarten en tevens gegevens over de geologie, geomorfologie en bodem zijn bestudeerd.

2.2

Landschapsgenese Voor het bepalen of, waar en uit welke periode archeologische resten kunnen worden verwacht, zijn de volgende bronnen met betrekking tot de landschapsgenese geraadpleegd: ^

Geomorfologische Kaart 1:50.000 (Afbeelding 7)

Paleografische kaarten Nederland (Afbeelding 8 t/m 11)

Bodemkaart 1:50.000 (Afbeelding 12)

Digitaal hoogtemodel, Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) (Afbeelding 13)

Relevante achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst)

Voor de geologische beschrijving is gebruik gemaakt van de Lithostratigrafische Indeling van de Ondiepe Ondergrond.4 Zie voor een overzicht van de geologische en archeologische perioden bijlage 1.

Geo(omorfo)logie en landschap Op basis van de GKN (afbeelding 7) valt het gebied onder een vlakte van getij afzettingen. Uit de paleografische (afbeelding 8 t/m 11) kaarten blijkt dat het plangebied onderdeel uitmaakte van een dekzandvlakte ca. 9000 v. chr. (afbeelding 8). In het gebied was in het koudste deel van het Weichselien (het Laat-Pleniglaciaal, 26.000 - 13.000 jaar geleden) de vegetatie nagenoeg verdwenen. Door verstuiving onder invloed van de wind werd op grote schaal dekzand afgezet.5 Dit dekzand wordt gerekend tot de Formatie van Boxtel en kan soms leemlagen en grindsnoertjes bevatten. Dit dekzand wordt ook wel Oud Dekzand genoemd. Tijdens het LaatGlaciaal (13.000 - 10.0000 jaar geleden) steeg de temperatuur en kreeg vegetatie weer een kans. Het stuivende zand werd door vegetatie ingevangen waardoor er langgerekte of paraboolvormige dekzandruggen ontstonden. 6 Dit puur eolisch afgezette dekzand, dat ook wel jong dekzand wordt genoemd, vormt het Laagpakket van Wierden binnen de Formatie van Boxtel. Vanaf ca. 3850 v. Chr. is er in het gebied sprake van veengroei (afbeelding 9). De temperatuur steeg aan het begin van het Holoceen sterk, waardoor de zeespiegel snel steeg. Hierdoor ontstonden in de relatief lage gebieden veenmeren en -moerassen. Deze breide zich steeds verder uit, waardoor een langgerekt moerassig landschap ontstond.

Dit veen behoord tot de Formatie van Nieuwkoop. Het gebied valt vanaf ca. 250 v. chr. onder een gebied van kwelder- en riviervlakten (afbeelding 10). Omstreeks 800 v. Chr. verbreedde de Boorne tot een brede zeearm, ook wel bekend als de Middelzee.

4 De Mulder et al. 2003 en via www.dinoloket.nl: Dinoloket, Standaarden, Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond. 5 De Mulder et al. 2003; Berendsen 2004 6 Berendsen 2004

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

15 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Deze stroomde landinwaarts, tot aan het gebied rondom Sneek. Hierbij werd klei afgezet in het gebied, welke bekend staan als getijafzettingen. Vanaf 1250 n. Chr. is het gebied bedijkt (afbeelding 11), waarna er slechts bij het doorbeken van dijken nog klei werd afgezet. Ca. 400 meter ten oosten van het plangebied is een boring gezet tot 50 meter beneden maaiveld.7 het belangrijkste voor dit onderzoek is echter de bovenste 13 meter. Hierin is fijn, sterk siltig zand aangetroffen behorende tot de Formatie van Boxtel. Dit betreft het eerder benoemde dekzand. Hierna volgt op 4,5 meter beneden maaiveld een pakket veen behorende tot de Formatie van Nieuwkoop. Als laatste volgt op 2 meter beneden maaiveld een pakket sterk siltige klei, behorende tot de Formatie van Naaldwijk. Dit betreft de getijafzettingen.

Afbeelding 7: Het plangebied, rood omkaderd, op de Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).

7 https://www.dinoloket.nl/onderprondpepevens identificatienummer: B10H0015.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

16 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Afbeelding 8: Het plangebied, rood omkaderd, op de paleogeografische kaart van Nederland van 9000 v. Chr. (Bron: www.Pdok.nl).

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda I

I S23Ũ064 plangebied

Paleogeografie 3850vc Veengebied Pleistocene zandgebieden, beneden 16 en Dm. -NAP

Synthegra ARCHEOLOGIE

Afbeelding 9: Het plangebied, rood omkaderd, op de paleogeografische kaart van Nederland van 3850 v. Chr. (Bron: www.Pdok.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

17 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Afbeelding 10: Het plangebied, rood omkaderd, op de paleogeografische kaart van Nederland van 250 v. Chr. (Bron: www.Pdok.nl).

Afbeelding 11: Het plangebied, rood omkaderd, op de paleogeografische kaart van Nederland van 1250 n. Chr. (Bron: www.Pdok.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

18 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Bodem Op basis van de bodemkaart valt het plangebied in een bebouwd gebied. Kijkend naar de omliggende eenheden zal er waarschijnlijk sprake te zijn van een kalkarme drechtvaaggrond (zware klei, profielverloop 1) of knippige poldervaaggronden ((zware) klei profielverloop 3, 3 en 4 of 4).

Afbeelding 12: Het plangebied, rood omkaderd, op de Bodemkaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

19 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

AHN De hoogte van het maaiveld varieert van circa 0 en 0,5m +NAP.8 de omgeving van het plangebied lijkt op relatief dezelfde hoogte te liggen, al ligt de aangelegen weg ten westen (Oppenhuizerweg) iets lager en ligt er een gebied ten noorden iets hoger.

Afbeelding 13: Het plangebied op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN) (Bron: www.ahn.nl).

8 Hoogteligging van het plangebied op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) in m NAP (Normaal Amsterdams Peil) geraadpleegd op www.ahn.nl

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

20 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

2.3

Historische ontwikkeling Voor de historische ontwikkeling is divers kaart- en beeldmateriaal (Afbeelding 14 t/m 20) en relevante achtergrondliteratuur geraadpleegd (zie literatuurlijst). Op de kadastrale kaart uit begin 19e eeuw9 is te zien dat het plangebied niet bebouwd is en net buiten de bewoonde kern van Sneek ligt. In 1909 is de huidige Oppenhuizerweg zichtbaar, maar is het plangebied zelf nog niet bebouwd. Pas vanaf 1935 is er in het plangebied bebouwing te zien. De bebouwing is vanaf dan constant aanwezig binnen het plangebied, al veranderd er nog het nodige door de jaren heen. In 2014 is de huidige vorm van de bebouwing zichtbaar.

Afbeelding 14: Het plangebied op het kadastrale minuutplan uit het begin van de 19e eeuw. (Bron: beeldbank van de RCE Kadastrale kaart 1811-1832: minuutplan Sneek, Friesland, sectie C, blad 01 (MIN02085C01)).

9 Kadastrale Minuutplans zijn ten behoeve van de belastingheffing vervaardigde kaarten. De opnames zijn gestart in 1811, ten tijde van Frans bestuur en gecontinueerd tot 1832 (vanaf 1815 onder Nederlands bewind. Het zijn grondbeschrijvingen van de gemeenten met hierop aangegeven de percelen, perceelnummers en gebouwen.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

21 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Afbeelding 15: Het plangebied op de topografische kaart uit 1880 (Bron: www. topotíjdreis.nl).

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda

Historische kaart 1909

100 m

Synthegra ARCHEOLOGIE 173750

173875

174000

Afbeelding 16: Het plangebied op de topografische kaart uit 1909 (Bron: www.topotijdreis.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

22 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda

Historische kaart 1935

100 m

Synthegra ARCHEOLOGIE 173750

173875

174000

Afbeelding 17: Het plangebied op de topografische kaart uit 1935 (Bron: www.topotijdreis.nl).

Afbeelding 18: Het plangebied op de topografische kaart uit 1962 (Bron: www.tonotiidreis.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

23 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda

Historische kaart 1994

100 m

Synthegra ARCHEOLOGIE 173750

173875

174000

Afbeelding 19: Het plangebied op de topografische kaart uit 1994 (Bron: www.topotijdreis.nl).

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda

Historische kaart 2014

100 m

Synthegra ARCHEOLOGIE 173750

173875

174000

Afbeelding 20: Het plangebied op de topografische kaart uit 2014 (Bron: www.topotijdreis.nl).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

24 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

2.4

Bekende bodemverstoring Binnen het plangebied zijn voor zover bekend meerdere grondroeringen veroorzaakt door saneringen van bodemverontreinigingen of ondergrondse olietanks, benzinepompinstallaties en dergelijke bekend waardoor archeologische resten mogelijk verloren zijn gegaan. Het betreft perceel 3493 in zijn geheel, het meest noordelijk deel van perceel 3182 en 3492 en het zuidoostelijke deel van perceel 3182.10 Verder zijn, zoals eerder benoemd, de verstoringen bekend bij de aanbouw van het gebouw, waarbij heipalen tot ca. 3 meter beneden maaiveld de grond hebben verstoord en er ook delen tussen de palen zijn weggegraven en opgevuld met hoogovenzand.

2.5

Archeologische waarden in en rondom het plangebied In deze paragraaf wordt gekeken of binnen en rond het plangebied archeologische en/of ondergrondse bouwhistorische waarden bekend zijn. Hiervoor is het Archeologisch Informatie Systeem (ARCHIS III) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geraadpleegd en in aanvulling daarop de archeologische verwachtingskaart van de provincie Friesland (FAMKE) en Achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst).

Gemeentelijk beleid Voor het plangebied geldt op basis van de archeologische verwachtingskaart van de provincie Friesland (FAMKE, afbeelding 21 en 22) geldt er voor het plangebied een waarde karterend onderzoek 3 (steentijd) en karterend onderzoek 1 (Middeleeuwen). Voor terreinen met een waarde karterend onderzoek 3 (steentijd) geldt een vrijstellingsgrens van 5000 m2, voor de waarde karterend onderzoek 1 (Middeleeuwen) geldt een vrijstellingsgrens van 500m2.

10 www.bodemloket.nl,http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

25 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

----------- 1---------------- -----1-----------Hh +

S230064 Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek Legenda l

\ t,

cŹ

l S230064 plangebied

karterend ondevoet 3 ļsteentic) geen onderioeknoodzakslijt

Töp

Lř

^ 4- \ S \ \

ĩŕ

\ V

___________

-------- --

-- --------

100 m

1 -

di:

^ Synthegra ARCHEOLOGIE

Afbeelding 21: Het plangebied, rode kader, geprojecteerd op de Archeologische Verwachtingskaart (Steentijd-Bronstijd) van de Provincie Friesland (FAMKE, bron: provincie Friesland).

Afbeelding 22: Het plangebied, rode kader, geprojecteerd op de Archeologische Verwachtingskaart (IJzertijd-Middeleeuwen) van de Provincie Friesland (FAMKE, bron: provincie Friesland).

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

26 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen in (de nabijheid van) het plangebied Er zijn in (de nabijheid van) het plangebied, binnen een straal van 300 m, in ARCHIS III gegevens bekend aangaande archeologische monumenten, bovengrondse bouwhistorische waarden, vondstlocaties en zaakidentificaties. Rondom het plangebied zijn een aantal booronderzoeken uitgevoerd. Hierin is telkens het gebied vrijgegeven op basis van de verstoorde bodem. De diepte van de verstoring varieert van 80 centimeter tot 2 meter. Ten noorden ligt de historische kern van Sneek. Het plangebied zelf valt hier net buiten. Daar zijn ook meerdere historische gebouwen zichtbaar, die eveneens verband houden met de historische kern van Sneek. Als laatste zijn twee vondstmeldingen bekend. Dit zijn echter beide 'losse' vondsten, gedaan buiten archeologisch onderzoek om. Het betreft in beide gevallen aardwerk, ten noorden is IJzertijd/Romeinse Tijd aardewerk gevonden, ten zuiden aardewerk uit de Nieuwe Tijd.

Afbeelding 23: Overzicht van de monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen binnen een straal van 300 m van het plangebied, (Bron:Archis3).

Monument

Afstand

Waarde

Complextype/ Omschrijving

Datering

10147

250m ten noordwesten

hoge archeologische waarde

Terrein betreft het oude centrum van Sneek, waar vanaf de 10eZ11e eeuw is gewoond. Sneek heeft zich ontwikkeld tot een belangrijk centrum in de volle Middeleeuwen. Onder invloed van de geografische ligging aan een geul die in verbinding stond met de Middelzee en daarmee met Leeuwarden en Dokkum, kon Sneek zich ontwikkelen tot handels en nijverheidscentrum.

Middeleeuwen/ Nieuwe Tijd

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

27 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064 Monument

Afstand

Waarde

Complextype/ Omschrijving

Datering

34032

3 25m ten noordwesten

Rijksmonument

Woonhuis. Pand met hoge verdieping onder schilddak. Omlijste deur, zesruitsvensters

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

34033

3 25m ten noordwesten

Rijksmonument

Woonhuis. Pand met hoge verdieping onder schilddak. Omlijste deur, zesruitsvensters

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

34034

3 25m ten noordwesten

Rijksmonument

Woonhuis. Deftig PAND met hoge verdieping en mezzaninoverdieping onder dwarskap tussen topgevels met hoekschoorstenen. In middenrisaliet

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

snijwerk rond voormalige ingang en vensters erboven; bekroning in de vorm van een tympaan.

34035

300m ten noordwesten

Rijksmonument

Woonhuis. Zeer deftige WONING van vier traveeën onder U-vormig schilddak; gevel met verdieping en mezzaninoverdieping afgesloten door rijk

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

bewerkte kroonlijst met tympaan. Omlijste ingang, 18- en 15ruitsvensters. Stoeppalen.

34036

300m ten noordwesten

Rijksmonument

Woonhuis. Woonhuis en achterhuis. Voorhuis zadeldak tegen gepleisterde trapgevel, zolder en vlieringverdieping.

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

34038

300m ten noordwesten

Rijksmonument

Werk-woonhuis. Pand met zolder- en vlieringverdieping onder zadeldak tegen trapgevel met neg- en strekblokken.

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

34079

300m ten noordwesten

Rijksmonument

Waterweg. Water van de grachten langs Hoogend, Kleinzand, Grootzand, Leeuwenburg en Suupmarkt.

Niet benoemd. Zal echter NT zijn

Tabel 1: Lijst van afgebeelde monumenten (conform de AMK2014).

Vondstlocatie

Afstand

Materiaal

Type

Datering

1025158

200m ten zuiden

Keramiek

Ondetermineerbaar aardewerk

Nieuwe Tijd

1107514

125m ten noorden

Keramiek

Streepband en handgevormd aardewerk

IJzertijd-Romeinse Tijd

Tabel 2: Lijst van afgebeelde objecten/vondstlocaties op deze code.

Z a a k i d e n t i f i c a t i e

A f s t a n d

Soort onderzoek

Bevindingen

Aanbeveling

2 0 7 0 1 0 2 1 0 0

1 5 0 m t e n n o o r d o o

Booronderzoek door ARC in 2005.

Rapport niet beschikbaar.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

28 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064 Z a a k i d e n t i f i c a t i e

A f s t a n d

Soort onderzoek

Bevindingen

Aanbeveling

s t e n

2 0 9 7 7 0 9 1 0 0

3 0 0 m t e n z u i d o o s t e n

BO en IVO-V door Synthegra B.V. in 2005.11

De bodem is 90 tot 170 centimeter verstoord. Eventuele archeologische waarden zijn daarbij verloren gegaan.

Gebied vrijgeven

2 1 2 4 7 7 0 1 0 0 + 2 4 4 2 1 6 0 1 0 0

5 m t e n o o s t e n

BO en IVO-V door MUG in 200612 en 201413

Uit beide onderzoek blijkt dat de bodem 80 tot 130 centimeter verstoord is, op twee boringen na. Hierin zijn echter geen archeologische indicatoren aangetroffen.

Gebied vrijgeven.

4 5 7 5 7 3 4 1 0 0

2 5 0 m t e n z u i d o

BO en IVO-V door Laagland archeologie B.V. in 2017.14

Het bodemprofiel is tot ca. 1,9 meter beneden maaiveld verstoord.

Gebied vrijgeven.

11 Borsboom 2005. 12 Tulp, C./J. Jelsma 2006. 13 Schrijer 2014. 14 Brouwer 2017.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

29 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

15 Schamp 2021.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

30 van 39

Project

A f s t a n d

Soort onderzoek

Bevindingen

Aanbeveling

l a n g e b i e d Tabel 3: Lijst van afgebeelde archeologische onderzoeken onder zaakidentificatienummer.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

31 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

2.6

Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van bovenstaand bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. De essentie hiervan is weergegeven in tabel 4. Het plangebied ligt op een vlakte van getijafzettingen met kalkarme drechtvaaggronden. Gezien de ouderdom van de te verwachte afzettingen kunnen in het plangebied vindplaatsen aanwezig zijn vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Voor het Laat-Paleolithicum tot en met het Vroeg Neolithicum geldt een lage verwachting. Resten uit deze perioden worden verwacht in het dekzand, welke onder het veen en de getijafzettingen liggen (precieze diepte is niet bekend). Aangezien hier verschillende afzettingen op liggen en het gebied gedurende deze perioden nog relatief laag lag wordt de kans op het aantreffen van dergelijke resten klein geacht. Dit komt overeen met de relatief lage verwachting op basis van de Verwachtingskaart van Friesland (FAMKE). Eventuele resten zullen bestaan uit vuurstenen vindplaatsen en/of sporen van tijdelijke bewoning. Voor het Midden- en Laat Neolithicum en de Bronstijd geldt eveneens een lage verwachting. Het gebied was ten tijde van deze perioden overgroeid met veen, waardoor het geen aantrekkelijke woonplek was. De kans op resten uit deze perioden worden dan ook klein geacht.

Eventuele resten zullen bestaan uit (restanten van) bruggen en offers. Het veen wordt verwacht direct onder de getijafzettingen (diepte onbekend). Voor de IJzertijd en Romeinse Tijd geldt een middelhoge verwachting. De getijafzettingen, die al vanaf het maaiveld aangetroffen kunnen worden, zijn gedurende de IJzertijd afgezet, en sinds die tijd ook bewoond. Aangezien bewoning uit deze perioden bekend is op dergelijke afzettingen, en er ten noorden van het plangebied fragmenten aardwerk uit deze perioden zijn aangetroffen, is er een middelhoge verwachting voor resten uit deze perioden. Voor de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt een hoge verwachting. De in het plangebied aanwezig getijvlakte bleef ook in deze perioden een locatie die bewoond werd. Bovendien bevindt het plangebied zich circa 300 meter van de historische kern van Sneek vandaan, welke al sinds de Middeleeuwen bestaat. Ondanks dat er in het plangebied geen bebouwing bekend is van voor de bouw van het huidige gebouw in 1938, geldt voor deze perioden toch een hoge verwachting door de ligging (relatief) dichtbij de historische kern. Bodemgaafheid: op basis van de bekende gegevens is de verwachting dat de bodem onder het gebouw verstoord is. Verder zal de bodem ten zuidoosten van het gebouw eveneens verstoord zijn on verband met de sanering die in het gebied heeft plaatsgevonden.

De diepte van de verstoring in dit gedeelte is echter niet bekend, waar dat onder het huis ca. 1 tot 3 meter bedraagt.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

32 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064 Periode

Verwachting

Verwachte kenmerken vindplaats

Diepteligging sporen

LaatPaleolithicum Vroeg Neolithicum

Laag

Bewoningssporen: tijdelijke kampementen Mobilia: vuursteen artefacten, haardkuilen

In intacte bodemhorizonten in het dekzand, verwacht onder het veen (top verwacht op ca. 4,5 meter beneden maaiveld).

Midden Neolithicum Bronstijd

Laag

Bewoningssporen: (semi permanente) nederzettingen, sporen van agrarisch/industrieel landgebruik, percelering: cultuurlaag, Mobilia: fragmenten keramiek, glas, metaal, natuursteen, bouwmaterialen

In het veen, direct onder de getijafzettingen (top verwacht op ca. 2 meter beneden maaiveld)

IJzertijd Romeinse Tijd

Middelhoog

In de getijafzettingen (mogelijk al vanaf maaiveld)

Middeleeuwen Nieuwe Tijd

Hoog

In de getijafzettingen (mogelijk al vanaf maaiveld)

Tabel 4: Gespecificeerde archeologische verwachting.

2.7

Advies Op basis van de verwachting dient vastgesteld te worden hoe diep de verstoring op het nog onbebouwd gedeelte ten zuidoosten van het gebouw reikt en of er hier mogelijk nog archeologische resten kunnen zitten. Verder moet bepaald worden of de bodem mogelijk nog wel intact is naast de showroom, in het noordoostelijke deel. Daarom wordt een verkennend booronderzoek, in combinatie met een karterend booronderzoek geadviseerd. Hiermee kan eerste de bodemopbouw bepaald worden, en de diepte van een eventuele verstoring, waarna karterend verder geboord kan worden naar archeologisch interessante lagen om te kijken of er materiaal in zit.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

33 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Inventariserend Veldonderzoek

3.1

Methode Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is aan de hand van de Leidraad Inventariserend Veldonderzoek16 een karterend booronderzoek met een boordichtheid van ten minste 6 boringen per hectare uitgevoerd. Hiermee is het onderzoek verkennend voor vuursteenvindplaatsen uit de steentijd en karterend voor nederzettingsresten uit de latere perioden. Aangezien het plangebied circa 2000 m2 groot is, zijn verspreid over het plangebied (afbeelding 24) in totaal 4 boringen gezet. Dit zouden er 6 zijn, maar gezien de verstoorde aard van grote delen van het plangebied zijn er 4 boringen gezet in plaats van 6. Vanwege het geringe oppervlak en de terreinomstandigheden (bebouwing, verhardingen, begroeiing etc.) zijn de boringen zo gelijkmatig mogelijk over het plangebied verdeeld. De exacte boorlocaties zijn ingemeten met een GPS met handheld Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 12 cm en een gutsboor met een diameter van 3 cm, waarna . De boringen zijn uitgevoerd tot in het veenpakket. Het opgeboorde sediment is gezeefd over een zeef met een maaswijdte van 4x4 mm en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 510417 en bodemkundig18 geïnterpreteerd.

Afbeelding 24: Boorpuntenkaartgeprojecteerd op de meest recente luchtfoto uit 2023 (bron: www.pdok.nl).

16 SIKB 2006. 17 Nederlands Normalisatie-instituut 1989. 18 De Bakker en Schelling 1989.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

34 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

3.2

Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens De laagopeenvolging is aan de hand van de boorprofielen bepaald19. In het plangebied zijn twee profieltypen te onderscheidden. De eerste betreft boring 1 en 2. Hierin is op een gemiddelde diepte van 3,5 meter beneden maaiveld (gemiddeld -3,36 meter +NAP) een pakket donkerbruin, kalkloos, sterk kleiig veen met enkele dikke kleilagen aangetroffen. Dit pakket is geïnterpreteerd als rietveen, behorende tot de Formatie van Nieuwkoop. Hierop volgde op een gemiddelde diepte van 2,4 meter beneden maaiveld (gemiddeld -2,26 meter +NAP) met een abrupte overgang een pakket blauwgrijze, kalkloze, zeer stevige, matig siltige klei. Dit is geïnterpreteerd als getijafzettingen, behorende tot de Formatie van Naaldwijk, Walcheren Laagpakket. Hierna is op een gemiddelde diepte van 1,2 meter beneden maaiveld (gemiddeld -1,06 meter +NAP) met een geleidelijke overgang een pakket donkergrijze, kalkloze, stevige, sterk siltige klei aangetroffen. Dit is geïnterpreteerd als getijafzettingen, behorende tot de Formatie van Naaldwijk, Walcheren Laagpakket.

Hierna volgde op een gemiddelde diepte van 90 centimeter beneden maaiveld (gemiddeld -0,76 meter +NAP) met een abrupte overgang een pakket donker blauwgrijze tot donker grijsblauwe, matig stevige, sterk tot uiterst siltige klei met veel fragmenten recent bouwpuin, een aantal fragmenten kleurloos doorzichtig glas en een enkel fragment houtskool. Dit is geïnterpreteerd als opgebrachte grond/puinpakket. Hierna is op een gemiddelde diepte van 40 centimeter beneden maaiveld (gemiddeld -0,21 meter +NAP) met een geleidelijke overgang een pakket donkergrijze, kalkloze, (matig) slappe, matig zandige klei met veel fragmenten recent bouwpuin, een aantal fragmenten kleurloos doorzichtig glas en een aantal fragmenten plastic aangetroffen. Dit is geïnterpreteerd als opgebrachte grond/puinpakket. Hierop volgde op een gemiddelde diepte van 10 centimeter beneden maaiveld (gemiddeld 0,04 meter +NAP) met een abrupte overgang een pakket geel, kalkloos, matig grof, matig slecht gesorteerd, matig afgerond, matig siltig, los zand. Dit is geïnterpreteerd als opgebrachte grond. Dit pakket is tot aan het maaiveld aangetroffen (gemiddeld 0,14 meter +NAP). De tweede betreft boring 3 en 4.

Hierin is op een gemiddelde diepte van 2,5 meter beneden maaiveld (gemiddeld -2,29 meter +NAP) een pakket geel tot grijs, kalkloos tot kalkrijk, los, matig tot zeer grof, (matig) slecht gesorteerd, matig tot niet afgerond, matig siltig zand aangetroffen. Dit is geïnterpreteerd als opgebrachte grond, welke is te linken aan de sanering in het plangebied. Dit pakket is tot aan het maaiveld aangetroffen (gemiddeld 0,21 meter +NAP).

19 bijlage 2

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

35 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

3.3

Archeologische indicatoren Bij de controle van het opgeboorde bodemmateriaal zijn echter geen archeologische indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. De aangetroffen fragmenten bouwpuin, glas en plastic lijken allemaal (sub)recent te zijn, en bovendien lijken deze eerder te duiden op een puin/ophoog pakket dan op een daadwerkelijke nederzetting, aangezien de fragmenten bouwpuin zeer gefragmenteerd waren en er, op een enkele recente roodbakkende scherf na, geen aardewerk fragmenten zijn aangetroffen.

3.4

Archeologische interpretatie Het natuurlijke bodemtype is in een deel van het plangebied intact en in een deel verstoord door graafwerkzaamheden. Vuursteenvindplaatsen bestaan voornamelijk uit strooiing van fragmenten vuursteen en ondiepe grondsporen, zoals haardkuilen, en bevinden zich in de bovengrond van de oorspronkelijke podzolgrond. Deze lag echter dieper dan 4 meter beneden maaiveld, en daarnaast was de trefkans op resten uit deze perioden laag. Deze worden dan ook niet verwacht in het plangebied. Nederzettingsresten uit het neolithicum tot en met de nieuwe tijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten en afvalkuilen. Deze sporen kunnen tot in de Chorizont reiken en zijn mogelijk nog intact. Tijdens het booronderzoek zijn echter geen archeologische resten of indicatoren aangetroffen, die wijzen op de aanwezigheid een vindplaats uit deze periode. Het overige gedeelte van het plangebied is verstoord en ligt precies in het gesaneerde gebied. de verstoring bedraagt hier dus minimaal 2,5 meter, waar de getijafzettingen in het intacte gedeelte tot ca. 2,5 meter beneden maaiveld is aangetroffen. Dit pakket is dus in zijn geheel verstoord door de sanering. Onder de aanwezige bebouwing blijk uit het bureauonderzoek reeds dat het verstoord is.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

36 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Conclusies en aanbevelingen

4.1

Inleiding Het doel van het archeologisch bureauonderzoek was het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Voor het plangebied gold op basis van het bureauonderzoek een lage verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum en nederzettingsresten uit het Neolithicum en de Bronstijd. Voor de IJzertijd tot en met de Nieuwe Tijd gold een (middel)hoge verwachting. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen van deze verwachting.

4.2

Conclusies Į beantwoording onderzoeksvragen In dit deel worden de onderzoeksvragen uit de inleiding beantwoord.

Wat is de opbouw van de ondergrond en ís het bodemprofiel intact? In het zuidoostelijke deel is sprake van een verstoord pakket, welke is te linken aan de sanering in het plangebied. Dit pakket is minimaal 2,5 meter dik. In het noordoostelijke deel is nog wel sprake van een intact bodemprofiel, waarbij een veenpakket, behorende tot de Formatie van Nieuwkoop, met daarop een pakket getijafzettingen, behorende tot de Formatie van Naaldwijk, Walcheren Laagpakket, is aangetroffen. in de bovenste meter van de getijafzettingen zit zeer veel (sub)recent puin, waardoor het lijkt dat dit pakket recent is verstoord/opgehoogd.

2. Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? In geen van de boringen zijn indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. De kans dat binnen het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is, wordt daarom klein geacht. Op grond van de beantwoording van de bovenstaande vraag zijn de twee onderstaande onderzoeksvragen niet meer van toepassing.

Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de archeologische waarden? Nvt.

Wat is de vermoedelijke aard en datering van de archeologische resten? Nvt.

3. In hoeverre worden eventueel aanwezige of verwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied? De verwachting is dat binnen het plangebied geen archeologische resten in situ aanwezig zijn, waardoor ook geen archeologische resten worden bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied. De (middel)hoge archeologische verwachting uit het bureauonderzoek voor nederzettingssporen uit de IJzertijd tot en met de Nieuwe Tijd kan op grond van de resultaten van het veldonderzoek naar laag worden bijgesteld. De lage archeologische verwachting voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het LaatPaleolithicum en Mesolithicum als voor nederzettingssporen uit het Neolithicum en de Bronstijd kan op basis van het veldonderzoek worden gehandhaafd.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

37 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

4.3

Aanbevelingen Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag geen nader archeologisch onderzoek geadviseerd. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Súdwest Fryslân). Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag. Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld.

Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01

38 van 39

Project

: Oppenhuizerweg 17/Maria Louisestraat 20 te Sneek, gemeente Súdwest Fryslân. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, karterend booronderzoek Projectnummer: S230064

Bronnen Literatuur Bakker, H. de en J. Schelling, 1989: Systeem van bodemclassificatíe voor Nederland, de hogere niveaus. Staring Centrum, Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2004: De vorming van het land. Van Gorcum, Assen. Berendsen, H.J.A., 2005: Landschappelijk Nederland. Van Gorcum, Assen. Berkel, G. van, en K. Samplonius, 2006: Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en Historie. Prisma, Utrecht. Borsboom, A.J., 2005: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen, Oude Oppenhuizerweg 17-21, Synthegra B.V., Zelhem. Brouwer, E., 2017: Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Oude

Oppenhuizerweg te Sneek, gemeente Súdwest- Frysiân (FR)., Laagland Archeologie B.V., Ootmarsum. Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff en T.E. Wong, 2003: De ondergrond van Nederland. Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten Nederlands Normalisatie-instituut, 1989: NEN 5104 Geotechniek - Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Schamp, C.R.C., 2021: Sneek, Het Eiland gemeente Súdwest-Frysiân, Fr. Een Archeologisch Bureauonderzoek en

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14464900/2