Bijlage 5 - Memo FUMO op rapport Toekomstscenario’s d.d. 17 oktober 2023

7MEMO Van Aan

Sandra van der Zwaag L. Westhof (gemeente Súdwest Fryslân)

Datum Betreft Kenmerk

17 oktober 2023 1e beoordeling alternatieve locaties Soprema SZ\2021-FUMO-0058215\0603

Aanleiding De gemeente Súdwest Fryslân heeft een onderzoek laten uitvoeren door Sweco met betrekking tot de mogelijke locaties voor Soprema (“Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst”, rapportnummer 30129769, projectnummer 5101333151013331, datum 27-9-2023. “Soprema IJlst Actualisatie onderzoek alternatieve locatie” documentref. NL23-648800269-59526, projectnummer 51013331, datum 18-9-2023). De gemeente heeft aan de FUMO gevraagd om te beoordelen of er op voorhand aandachtspunten zijn om rekening mee te houden bij de verschillende scenario’s. In deze memo gaan wij kort in op de aspecten geur, geluid en externe veiligheid. Situatie De gemeenteraad van Súdwest Fryslân heeft een voorbereidingsbesluit genomen om onderzoek te kunnen verrichten naar de toekomst van Soprema en om eventueel een nieuw bestemmingsplan/omgevingsplan op te stellen. Sweco heeft in dat kader een aantal scenario’s uitgewerkt: 1. Voortzetten huidige bedrijfsvoering; 2. Verplaatsing van het bedrijf op eigen terrein; 3. Verplaatsing van het bedrijf naar een nieuwe locatie elders in de regio, waarbij verschillende locaties zijn onderzocht op haalbaarheid. Algemene opmerking vooraf Er is geen/onvoldoende aandacht voor de wens van Soprema om bitumen opnieuw te gaan gebruiken (afval van de aannemers terugnemen). Hier is uitvoerig overleg over geweest met Soprema.

Gekozen is om deze activiteit nog niet aan te vragen, maar in de toekomst wel. Belangrijk gevolg hiervan is dat Soprema een afvalinzamelaar zal worden. Dit is een belangrijke nieuwe activiteit die toegestaan moet worden in het bestemmingplan, en daar is een “afvalstoffenvergunning” voor nodig (die heeft Soprema nu niet). Dit kan ook consequenties hebben voor de keuze van een passend industrieterrein. Beoordeling scenario 1: voortzetten huidige bedrijfsvoering Dit is een scenario waarin de huidige bedrijfsvoering wordt geoptimaliseerd en voortgezet en waarbij er een autonome ontwikkeling plaatsvindt. Dit moet passen binnen het bestemmingsplan en binnen de omgevingsvergunning.

Algemene opmerking over dit hoofdstuk: Er wordt gekeken naar richtafstanden in een rustige woonwijk. Daar is hier geen sprake van, het is gemengd gebied. Er is industrie, maatschappelijk, recreatie, jachthaven etc. aanwezig. Geur Algemeen: hoofdstuk 2 van het document “Beoordeling toekomstscenario’s ontwikkeling Soprema IJlst” beschrijft niet goed genoeg hoe scherp de huidige situatie, en daarmee ook het toekomstscenario 1, een spanningsveld RO-Milieu in zich bergt. Een spanningsveld dat je met een nieuwe omgevingsvergunning niet kan wegnemen, maar alleen in zo goed mogelijke banen probeert te leiden, en met handvaten om op te kunnen treden indien nodig. Voor geur, en luchtkwaliteit (ZZS), leidt dit kort en bondig tot de constatering (ook in het rapport in hoofdstuk 3 en zeker ook in hoofdstuk 4 terug te vinden!) dat: A: De planologische situatie zondermeer ongunstig is voor de activiteiten die Soprema doet. Zowel voor de omwonenden als voor het bedrijf zelf. Verwerken van warme (!) bitumen leidt onvermijdelijk tot geur, tot een geuremissie. Afstand tussen bedrijf en woningen in de omgeving is zonder twijfel te klein om geurhinder te kunnen voorkomen. B: De aanwezigheid van risicovolle stoffen in de bitumengeur een combinatie is die aanwezige hinder gemakkelijk versterkt. Ook als vaststaat dat gezondheidsrisico van die stoffen zeer laag is.

C: Een nieuwe en aangescherpte omgevingsvergunning een verbeterde situatie kan waarborgen, maar risico op overlast niet weg kan nemen. Met als consequentie dat scenario 1 blijvend veel druk zal leggen op toezicht. Hinder door de bitumengeur zal blijven, elke storing of een reële of vermeende verhoogde geuremissie kan aanleiding worden voor roep om handhavend optreden.

Geluid Hoewel de bestaande situatie planologisch gezien niet optimaal is (nu nog een categorie 4.2 bedrijf op een afstand van circa 15 meter vanaf de eerste rijwoningen in de woonwijk), is het bedrijf met de aanduiding in het bestemmingsplan wel toegestaan op deze locatie. Juridisch gezien, is er geen belemmering om het bedrijf voort te zetten op de huidige locatie. Zolang dit binnen de regels van het bestemmingsplan en omgevingsvergunningen gebeurt. De in de revisievergunning aangevraagde geluidruimte is ruimschoots vergunbaar conform de Handreiking Industrielawaai en Vergunningverlening. In de praktijk blijkt dat er ondanks dat, wél hinder ontstaat vanwege geluid, ook als er wordt voldaan aan de geldende normstelling voor geluid. Er is echter een verschil in de hinderbeleving van de omwonenden en de aanvaardbaarheid van hinder volgens het te hanteren toetsingskader in de Handreiking Industrielawaai en Vergunningverlening. Wanneer dit scenario het uiteindelijke toekomstscenario is, adviseren wij het bevoegd gezag om dit verschil in hinderbeleving van de omwonenden en de aanvaardbaarheid van de hinder volgens het te hanteren toetsingskader, te accepteren en duidelijk te maken richting de omwonenden.

-

2I5-

Externe veiligheid Uit de beoordeling is gebleken dat het aspect externe veiligheid voor alle locaties geen belemmering oplevert. Daarbij is zowel gekeken naar de risicobronnen die in de onmiddellijke nabijheid van de locaties aanwezig zijn, als naar de eventuele risicovolle activiteiten die het bedrijf zelf uitvoert. Het aspect externe veiligheid kan in de toekomst mogelijk wel gaan spelen, bijvoorbeeld als in het kader van de energietransitie alternatieve brandstoffen worden gebruikt/opgeslagen of dat een EOS wordt geplaatst. Mocht voor de locaties een milieubelastende activiteit met externe veiligheidsrisico’s worden aangevraagd, dan zal in elk geval de zogenaamde plaatsgebonden risicocontour van 10-6 per jaar op het eigen bedrijfsperceel moeten komen te liggen. Beoordeling scenario 2: Herontwikkeling van het bedrijf op de huidige locatie Dit is een scenario waarin de huidige productiefaciliteit wordt opgewaardeerd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het braakliggende perceel ten noorden van het huidige fabrieksterrein. Hierbij worden alle processen vernieuwd en vinden ze inpandig plaats. Huidige verouderde gebouwen worden vervangen door 3 nieuwe gebouwen. De bronpunten van emissies die potentieel hinder opleveren voor de woonomgeving worden zover mogelijk richting het noorden verplaatst. Er komt een duidelijke entree aan de noordwestzijde.

Voor het realiseren van dit scenario is een afwijking van het bestemmingsplan noodzakelijk. Geur Omdat er nieuw wordt gebouwd, de processen worden vernieuwd en inpandig plaatsvinden, zal de ervaren overlast naar verwachting afnemen en is dit scenario (iets) gunstiger dan bij scenario 1. Scenario 1 kwalificeren we als -/- en Scenario 2 als +A. Geluid Voor de woonwijk ten zuiden van het bedrijf zal er naar verwachting een verbetering optreden. Dit omdat veel geluidsbronnen en processen inpandig worden gerealiseerd. Daarnaast worden installaties en emissiepunten meer richting het noorden en oosten verplaatst. Het nadeel van dit scenario is, dat er op het bedrijventerrein een aantal woningen liggen (bijvoorbeeld de Rogmolenwei 2 en 2a) die door deze wijzigingen mogelijk hoger worden belast. Ook voor de woningen Wilhelminastraat 4-14 en aan de Julianastraat is de kans aanwezig dat geluidbelasting hier iets hoger kan worden. Enerzijds omdat de productie dichterbij komt dan nu het geval is, anderzijds doordat er meer voertuigbewegingen direct langs de woningen op het bedrijventerrein gaan plaatsvinden. Aan de andere kant worden er bronnen inpandig gerealiseerd. Een aandachtspunt bij dit scenario is daarom wel dat het zwaartepunt van de geluidsemissie verplaatst wordt naar andere woningen.

Externe veiligheid Uit de beoordeling is gebleken dat het aspect externe veiligheid voor alle locaties geen belemmering oplevert. Daarbij is zowel gekeken naar de risicobronnen die in de onmiddellijke nabijheid van de locaties aanwezig zijn, als naar de eventuele risicovolle activiteiten die het bedrijf zelf uitvoert. Het aspect externe veiligheid kan in de toekomst mogelijk wel gaan spelen, bijvoorbeeld als in het kader van de energietransitie alternatieve brandstoffen worden gebruikt/opgeslagen of dat een EOS wordt geplaatst. Mocht voor de locaties een milieubelastende activiteit met externe veiligheidsrisico’s worden aangevraagd, dan zal in elk geval de zogenaamde plaatsgebonden risicocontour van 10-6 per jaar op het eigen bedrijfsperceel moeten komen te liggen.

-

3Z5-

Beoordeling scenario 3: Verplaatsing van het bedrijf In dit scenario wordt uitgegaan van verplaatsing van het bedrijf en een nieuwe invulling van de huidige locatie. In dit hoofdstuk worden alleen de aandachtspunten weergegeven voor de, volgens de onderzoeken, haalbare locaties. Marktpotentie huidige locatie Er zijn verschillende uitwerkingen denkbaar voor de huidige locatie, deze zijn uitgewerkt in het rapport. Op onderstaande figuur zijn de richtafstanden aangegeven tot een rustige woonwijk. Daarbij merken wij op dat in de daadwerkelijke situatie geen sprake is van een rustige woonwijk, maar gemengd gebied. De richtafstanden worden daarmee één stap kleiner. In deze figuur is een gedeelte wat nu braak ligt en wat in eigendom is van Soprema, als categorie 3 aangeduid. Wellicht is het een optie om de categorie op die locatie te verlagen, zodat er meer ruimte komt voor de ontwikkeling van de rest van het terrein. Denk bijvoorbeeld aan een stukje gemengd gebied met woon-werklocaties.

Figuur 1 mogelijke indeling (bron: rapport beoordeling toekomstscenario's)

We merken op dat er niet gekeken is naar het instandhouden van de huidige bestemmingen en dat het terrein van Soprema door een of meerdere bedrijven gekocht kan worden. In dat geval bestaat de kans dat bij het realiseren van meerdere (kleinere) inrichtingen de kans op de hinderbeleving ook juist toe kan nemen. Dit komt omdat de geldende milieuregels, voor in ieder geval geluid, van Soprema in de aangevraagde revisievergunning aanzienlijk lager liggen dan de standaard geluidnormen die gelden voor type A en B inrichtingen. Daarbij gelden deze normen voor elke individuele inrichting en zal het gecumuleerde geluid van zowel geluidbronnen bij de inrichtingen als van verkeer op de openbare weg er naartoe in theorie juist toe kunnen nemen. Potentiële locaties: De Zwette VI, Klaverblad Noordoost, Haskerveen Geur Omdat er sprake is van volledige nieuwbouw op daarvoor ingerichte industrieterreinen, zonder directe bewoning in de buurt, kan Soprema met de inzet van de best beschikbare technieken toekomstgericht voldoen aan de milieuwetgeving en heeft de ruimte om verder uit te breiden. Dit scenario kwalificeren we als +Z+.

-

4Z5-

Geluid Wat geluid betreft zijn er op deze locaties geen speciale aandachtspunten. Bij nieuwbouw van het bedrijf kan door middel van het toepassen van de best beschikbare technieken worden gezorgd dat er kan worden voldaan aan de geldende normstelling voor geluid. De afstanden tot geluidgevoelige objecten zijn op deze locaties ook groter ten opzichte van de huidige locatie aan de Geeuwkade. Externe Veiligheid Uit de beoordeling is gebleken dat het aspect externe veiligheid voor alle locaties geen belemmering oplevert. Daarbij is zowel gekeken naar de risicobronnen die in de onmiddellijke nabijheid van de locaties aanwezig zijn, als naar de eventuele risicovolle activiteiten die het bedrijf zelf uitvoert. Het aspect externe veiligheid kan in de toekomst mogelijk wel gaan spelen, bijvoorbeeld als in het kader van de energietransitie alternatieve brandstoffen worden gebruikt/opgeslagen of dat een EOS wordt geplaatst. Mocht voor de locaties een milieubelastende activiteit met externe veiligheidsrisico’s worden aangevraagd, dan zal in elk geval de zogenaamde plaatsgebonden risicocontour van 10-6 per jaar op het eigen bedrijfsperceel moeten komen te liggen. Conclusie Op grond van alle genoemde bevindingen is er vanuit milieuoogpunt een voorkeur voor scenario 3 “verplaatsing van het bedrijf naar een daarvoor geschikt industrieterrein.

Scenario 1 spreekt het minste aan, omdat naar verwachting de bewoners hinder blijven ervaren, ook al voldoet Soprema aan de geldende normstelling.

-

5I5-