Bijlage 5 - Inventarisatie zienswijzen Friese Raden richting wijziging WGR gemeenschappelijke regeling

Inventarisatie gemeenschappelijke regelingen per gemeente Gemeente

1. Zienswijze

1. Zienswijze:

2. Evaluatie c riteria

3. Participatie

4. 5 Informatieplicht

Gem.

advies

GR waar criteria niet gelden Achtkarspelen

Er is een grote behoefte om een terugkoppeling te krijgen als de raad een zienswijze heeft ingediend (dat kan vast geformaliseerd worden in de GR). Die is er nu niet.

.

5. Andere vorm

Opmerkingen

gemeenschappelijke advies com.

com.

3. Participatie is wel een belangrijk issue voor de raad van 8K. Het criterium 'voorafgaand een bestuurlijke en/of regionale koerswijziging met politieke, maatschappelijke en financiele impact" is volledig.

nee

Er is geen behoefte aan een gemeenschappelijke adviescommissie

Ameland Dantumadeel

Wanneer er sprake is van bovenwettelijke en provincie specifieke koerswijzigingen of besluiten in een GR, wil het Presidium van Dantumadiel in staat worden gesteld een zienswijze in te dienen.

De Fryske Marren

De afvaardiging van de raad van DFM vindt het een plus dat de Wgr regelt dat de GR een reactie moet geven op zienswijzen die (gezamenlijke) gemeenten indienen. Alle besluiten met impact, welke impact dan ook, dienen voorgelegd te worden. Het kan verstandig zijn van te voren duidelijke afspraken te maken wat en hoe de raden voorgelegd willen krijgen, zodat verwachtingen worden gemanaged.

^ Sturingsmogelijkheden: Nee ^ Actieve informatieplicht; Het Presidium wil de GR Elke GR komt een maal per tussentijds bij kunnen sturen. jaar langs bij de Aan het einde van de gemeenteraad en dat is voor raadsperiode van vier jaar stelt het Presidium voldoende. het Presidium voor dat de GR Verwacht wordt dat de met een factsheet komt met portefeuillehouder de raad via wat er in de afgelopen vier jaar de actieve informatieplicht op is gebeurd en wat er voor de de hoogte houdt van koerswijzigingen of komende raadsperiode op de planning staat. Halverwege de bijzonderheden van de GR. periode ook een GR-en moeten participatie De afvaardiging uit de Een periodieke evaluatie van verbonden partijen is van mogelijk maken. Afhankelijk gemeenteraad van DFM hecht van het onderwerp en het belang. Wat gebeurt er, waar grote waarde aan een goede doel van de GR. Bij brede uitvoering van de staat de GR (in de omgeving), wat zijn belangrijke maatschappelijke impact informatieplicht door de GR(toekomstige ) ontwikkelingen, kan het verstandig zijn van en. Met name het tijdig hoe verhouden deelnemende te voren duidelijke afspraken meenemen van de raden bij gemeenten zich tot elkaar en de te maken wanneer toekomstige ontwikkelingen is van belang.

GR? maatschappelijke impact De frequentie moet niet zo zijn participatie een rol moet dat alle GR-en in het zelfde jaar spelen, zodat verwachtingen evaluatie voorleggen. Een worden gemanaged. frequentie bij de meer betrokken GR-en van 1 keer per 2 jaar en bij de GR-en waar de raad minder betrokken bij wil zijn 1 keer per 4 jaar. Evaluatie daarnaast bij belangrijke wijzigingen in de GR, los van de afgesproken cyclus van evalueren.

^ Gemeenschappelijk adviescommissie: Het Presidium ziet het belang van deze Adviescommissie waarbij gekozen wordt voor één commissie voor alle GR's. Of raadsleden van Dantumadiel in deze Adviescommissie zitting nemen is niet op voorhand zeker

Een adviescommissie of een soortgelijke adviesgroep/klankbordgroep zal van twee kanten kunnen functioneren: advies van de raad aan de (DB/AB) GR en aftastmogelijkheid van de GR bij de adviescommissie/klankbordgroep. Het is voor een raad wellicht ook niet in alle situaties nodig om in iedere GR een afvaardiging te hebben. De afvaardiging uit de raad van DFM constateert dat men zich moet realiseren dat de inspanning van de organisatie van een adviescommissie/klankbordgroep moet opwegen tegen de informatienoodzaak van de raden en de inspanning van de gemeenschappelijke regeling. De meerwaarde van een adviescommissie/klankbordgroep kan zijn dat deze een zienswijze namens de deelnemende raden kan voorbereiden, en zich - samen met college en GR - buigt over een goed proces voor besluitvorming in de raden. Die besluitvorming kan dan over zowel de 'dagelijkse' zaken als begroting en jaarstukken gaan, maar ook over grote (re) wijzigingen in de structuur van de GR.

Essentie is dat de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen door de invoering van de Wgr en de uitvoering daarvan door GR-en, gemeenteraden en colleges samen, beter in positie worden gebracht en daardoor meer grip krijgen op de samenwerkingsverbanden. Dat betekent dat de raden gebruik zouden moeten maken van de mogelijkheden die de Wet biedt.

Harlingen

In principe alle drie dus: ^ Het besluit politieke impact heeft; ^ Het besluit financiële impact heeft; ^ Het besluit maatschappelijke betekenis heeft. Echter om te voorkomen dat de raad iedere maand een zienswijze wordt gevraagd moeten de criteria die worden toegepast bij het bepalen of er sprake is van politieke impact, financiële impact en maatschappelijke betekenis nader worden uitgewerkt.

Heerenveen

Om (naast de huidige mogelijkheden) vroegtijdig een zienswijze te kunnen uitbrengen voor politieke beleidskeuzes op hoofdlijnen (wat is het maatschappelijk probleem, welk beleid wordt voorbereid, wat zijn politieke keuzes of scenario's daarbij, welke afwegingen kunnen gemaakt worden tussen doeltreffendheid en doelmatigheid)

Leeuwarden

Er is een aantal onderwerpen waar zienswijzen op moeten worden gevraagd. Dit betreft de kadernota /kaderbrief, jaarrekening en bij ontwikkelingen met significante impact (financieel of maatschappelijk). Bij ontwikkelingen zou vooraf een bijeenkomst van een ad hoc commissie kunnen plaatsvinden.

Noardeast-Fryslân

1. Geen verdere actie gewenst, de raad van Noardeast sluit zich aan bij de in de oplegnotitie aangegeven adviezen / voorwaarden.

Geen voorstander van Eens per raadsperiode, maar Zie indienen zienswijze. moeten de uitkomsten van de structurele burgerparticipatie evaluatie beschikbaar komen bij wijzigingen dan wel nieuw aan het begin van het 4e jaar beleid van de GR-en. Partijen die daarvoor actief van de raadsperiode. De reden hiervoor is dat uitkomsten dan willen worden hebben ook meegegeven kunnen meestal een direct belang en het is dan de vraag in welke worden aan nieuwe raad. De motivatie hiervoor is dat een mate de partijen die een evaluatie aan het begin van de direct belang hebben raadsperiode weinig zin heeft representatief zijn. omdat nieuwe raadsleden dan Participatie zou mogelijk van nog maar beperkte kennis toegevoegde waarde kunnen hebben van de verschillende GR- zijn op specifieke en. onderwerpen (incidenteel, Bij de evaluatie aan het einde bijvoorbeeld bij grote beleidswijzigingen). Als die van het derde jaar van de wijziging een directe impact raadsperiode kunnen de ervaringen met, en de opgedane op een brede groep heeft en kennis van, de betreffende GR er dus ook directe en brede in de eerste drie jaren worden betrokkenheid kan worden meengenomen. verwacht.

Tevens is belangrijk dat vooraf de onderwerpen en de criteria voor de evaluatie worden Dat elke gemeenschappelijke De hele raad vindt dat het Dat de actieve regeling minimaal één keer per primaat van participatie bij informatieplicht gericht is op zes jaar geëvalueerd wordt met de raad ligt. Acht van de tien de hoofdlijnen (welke politiekefracties zijn van mening dat en beleidskeuzes worden als doel of GR nog (voldoende) meerwaarde heeft. de GR burgerparticipatie kan voorbereid, hoe zijn de faciliteren, waarbij het gemaakte beleidskeuzes primaat bij de raden blijft uitgevoerd en ligt dit op liggen. schema, welke afwijkingen en bijsturingsmogelijkheden zijn er). Actieve informatie vanuit DB rechtstreeks richting gemeenteraad wordt belangrijk gevonden en ook het online kunnen volgen van Het verhogen van Er is een gedeelde behoefte De raad ziet verband tussen het verhogen van voor een periodieke evaluatie. transparantie van het verlengd bestuur wordt Deze evaluatie is dan eens per transparantie bij de GR-en. onderschreven. Inzet van raadsperiode. Er kan daarbij Des te meer transparantie des aangeknoopt worden bij de MTR livestreams bij te eenvoudiger kan de raad vergaderingen dragen daar of in het laatste jaar van de informatie uit eerste hand aan bij en worden krijgen.

zittingsperiode waarbij de aangeraden te worden evaluatie kan worden gebruikt Actieve informatie voor raadsleden vanuit de GR als start voor de nieuwe raad. ingezet. Indien samenwerking met Burgerparticipatie is een wordt wel op prijs gesteld belangrijk onderwerp waarbij maar zou dan moeten gaan rekenkamers op dit punt mogelijk is, zou dat de efficiency de raad deze graag in eigen om periodieke informatie op kunnen verhogen. huis zou willen organiseren hoofdlijnen (voorbeeld van in plaats van op afstand van nieuwsbrieven) het democratisch proces bij De raad laat het actief informeren verder graag bij de GR. de PfH zodat die bij het Geen onderscheid tussen GR-en: Hoe meer uitvoerend een GR, hoe minder interessant en relevant voor de

De raad van Harlingen ziet hier nog niet de toegevoegde waarde van. Mochten er echter andere raden zijn die goede argumenten voor een regionale adviescommissie hebben dan laten ze zich graag overtuigen. Dus de raad van Harlingen wil een adviescommissie niet blokkeren als andere raden het wel willen.

Eén regionale agendacommissie voor het verbeteren van informatievoorziening over en besluitvorming voor Gemeenschappelijke regelingen.

In het overzicht zijn alleen de conclusies weergegeven.

nee

En bestaande instrumenten zijn voldoende, dus geen adviescommissie.

Ooststellingwerf

- Het besluit heeft een politieke impact - Het besluit heeft een financiële impact - Het besluit heeft een maatschappelijke impact Het is belangrijk dat er een mogelijkheid blijft bestaan om een zienswijze in te dienen (huidige situatie) bijv. op Meerjarenbeleidsplan, kaderbrief, regionaal risicoprofiel, dekkingsplan en begroting. Ook de kadernota van de FUMO wordt hierbij genoemd.

- Wel een periodieke evaluatie bij een beleidsmatige koerswijziging - Een periodieke normale evaluatie zou eenmaal op jaarbasis kunnen voorafgaand aan of net voor de presentatie van de begroting. Eventueel eens in de vier jaar, zodat nieuwe raadsen commissieleden beter inzicht krijgen in de GR.

Opsterland

De fracties zijn eensgezind als het gaat om de criteria voor het kunnen indienen van zienswijzen. Door één fractie is aangegeven dat er ook een reactie vanuit de GR moet komen op de ingediende zienswijze en ik vermoed dat die oproep brede steun heeft van de andere fracties.

Voor meeste fracties zijn de jaarstukken en begrotingen, zoals nu voldoende. Dat geldt voor alle GRen. Een enkele fractie geeft aan behoefte te hebben aan een periodieke evaluatie halverwege de raadsperiode voor alle GRen. Samen met een informatiemoment aan het begin van de periode (die wens leeft breder) maakt dat dat er dan twee grote momenten in een raadsperiode zijn waarin uitgebreid gesproken kan

Nee, geen burgerparticipatie -Het besluit heeft een toevoegen. Eventueel politieke impact ombudsman of experts oid - Het besluit heeft een inzetten. financiële impact - Het besluit heeft een maatschappelijke impact - Bij veiligheidsregio alle drie aandachtspunten, bij FUMO allen bij financieel en maatschappelijke betekenis. - Er wordt ook gemeld dat de contacten tussen de raad en verantwoordelijk portefeuillehouder frequenter en intensiever zouden moeten op de momenten die er toe doen. Dat geldt voor op handen zijnde veranderingen dan wel evaluaties. Op die manier geeft de raad het voedsel en controleert, terwijl de portefeuillehouder ook het gevoel heeft dat hi-i/zi-i het Alle fracties zijn van mening Criteria zijn volledig en van Nee toepassing op alle GRen. Een dat er geen nadere inwonersparticipatie nodig is, meerderheid van de fracties aangezien de raadsleden als maakt wel kanttekening: volksvertegenwoordiger verandering moet substantieel daarvoor gekozen zijn. zijn. Behoefte aan informatievoorziening in brede zin en aan toelichting op de bestaande P&C stukken: financieel en inhoudelijk (ook een inhoudelijk jaarverslag). Informeren bij koerswijzigingen. Vorm: schriftelijk of met (regionale) bijeenkomsten.

- De reacties van de fracties die hebben gereageerd, zijn 50/50 verdeeld. > Ja: voor elke adviesraad een GR met één of twee afgevaardigden per gemeente, waar ieders stem even zwaarwegend is. > Nee: mogelijkheden hogerop in het systeem zullen naar niet leiden tot het verkleinen van de afstand tussen raad en GR. Voorkeur om de banden met portefeuillehouder aan te scherpen.

Burgerparticipatie kan Goed om dit te regelen in de niemand tegen zijn, maar dit regelingen van de GR-en. Ook moet vooral lokaal worden hierbij dan kijken naar gebeurtenissen met politieke, georganiseerd bij wat in de gemeente(raad) al financiële en maatschappelijke gebruikelijk is. Bijvoorbeeld betekenis. gasten uitnodigen voor de Ronde Tafel. Vraag is dan ook of je dit in een regeling van een GR moet regelen.

Wordt wisselend over gedacht. Meerwaarde wordt wel gezien, maar de vraag is wel hoe krijgt dit vorm. Er is zorg over de toename van vergaderdrukte. Wellicht wel goed om dit te regelen, maar of je er direct gebruik van maakt is een tweede. Aan de andere kant ziet men ook wel iets in informele bijeenkomsten om elkaar op bepaalde momenten op te zoeken c.q. te ontmoeten. In ieder geval wordt wel ingezien dat je elkaar moet kunnen vinden om in sommige gevallen________

Eén fractie kiest voor een adviesraad als Een groot deel van de fracties er een wens is voor een willen graag in het eerste jaar samenwerkingsverband van de raden en van een raadsperiode een dan de GRen met beperkte impact informatieve bijeenkomst waarin buiten beschouwing te laten. Een andere de GRen zich presenteren aan de gemeenteraden en waar ruimte is fractie merkt nog op er vanuit te gaan dat de betrokken wethouders de voor de voor ideeën en vragen vanuit de gemeente juiste beslissingen in een GR gemeenteraden. In deze blijven nemen en dat de verantwoording bijeenkomst kan ook meer daarover tussen raad en college gaat. informatie gedeeld worden over het fenomeen 'GR' in algemene zin: wat is een GR, welke mogelijkheden zijn er voor raadsleden etc. Dat zou op regionale schaal kunnen

Schiermonnikoog Smallingerland

Het indienen van een zienswijze opnemen in de regelingen van de GR-en. Hierbij wordt aangesloten bij de suggestie om dit te doen bij voorgenomen besluiten die politiek, financiële of maatschappelijke impact hebben. Waarbij er nog wel vragen zijn hoe "maatschappelijke impact” gedefinieerd moet worden.

Of dit bij alle GR-en moet worden toegepast, daar wordt wisselend over gedacht binnen de raad.

Ook de periodieke evaluatie opnemen in de regelingen van de GR-en. De evaluatie dan inzetten bij bestuurlijke en/ of beleidsmatige koerswijzigingen. Daarbij moet nog wel kritisch worden gekeken naar de frequentie van het toepassen van dit instrument.

Met uitzondering van Elke regeling één keer in de vier In eerste instantie niet (zie Vroegtijdige zienswijze op hoofdlijnen voor: - Het besluit ook toelichting: Het primaat de GR Fryslân-West jaar evalueren. (IVM werkdruk elk jaar een groete en een heeft een politieke impact zijn de ligt bij gemeenteraad. Bij kleine GR) grote koerswijzigingen kan - Het besluit heeft een financiële richtinggevende impact uitspraken van GR op verzoek gemeente - Het besluit heeft een toepassing verklaard participatie faciliteren) op alle GR-en waarin maatschappelijke impact Welke impact Vaak een financiële Súdwest-Fryslân impact en niet vanuit politieke en deelneemt. maatschappelijke impact. Zelden worden er echter alleen bedrijfsvoerings- of uitvoeringskeuzes gemaakt, maar bijvoorbeeld ook over hoe goed een taak wordt uitgevoerd en welke middelen daarvoor nodig zijn. Dit zijn politieke keuzes. Vroegtijdig en op hoofdlijnen omdat anders het risico is dat de keuzes al impliciet zijn verwerkt. De wijziging van de Wgr en dit voorstel geven de mogelijkheid om dit anders te doen, namelijk op hoofdlijnen en vroegtijdig.

Op Hoofdlijnen: - Het besluit heeft een politieke impact - Het besluit heeft een financiële impact - Het besluit heeft een maatschappelijke impact

Nee

Mogelijk is het wel goed dat raden die deelnemen aan een bepaalde Gemeenschappelijke regeling met enige regelmaat afstemming hebben en informatie kunnen inwinnen voorafgaand aan het opstellen van zienswijzen om zo hun (gezamenlijke) koers af te kunnen stemmen.

Tietjerksteradeel

Wanneer er sprake is van financiële, maatschappelijke en politieke impact (bijvoorbeeld dienstverlening).

De criteria zijn goed, betrek nee daarbij dan ook de suggestie/vraag of de informatie ook in beslotenheid kan worden gedeeld. (Bijvoorbeeld wanneer iemand wil uittreden).

Er is behoefte aan een adviescommissie voor de VR en de FUMO. Dit kan eerst wel als pilot voor drie jaar om daarna te evalueren. Als andere gemeenten voor overige GR'en ook een adviescommissie willen instellen dan willen wij dat niet blokkeren en staan we daar dus voor open. Er is geen behoefte aan 1

Vlieland

^ Zienswijze procedure VRF is prima zoals die nu is; ^ Zienswijze procedure FUMO graag uitbreiden met Kadernota; ^ Jaarstukken FUMO uiteraard ter kennisname;

Periodieke evaluatie lijkt ons niet nodig;

Participatiemogelijkheden lijkt ons niet nodig;

Actieve informatieplicht, de genoemde criteria zijn voldoende;

Er is geen behoefte aan een gemeenschappelijk adviescommissie voor deze twee GR'en.

a. Het besluit heeft een politieke impact b. Het besluit heeft een financiële impact c. Het besluit heeft een maatschappelijke impact

a. Evaluatie bij een bestuurlijke en/of beleidsmatige koerswijziging b. Een periodieke normale evaluatie zou eenmaal op jaarbasis kunnen en andere evaluatiemomenten zijn afhankelijk van de bestuurlijke/beleidsmatige keuzes die gemaakt gaan worden. De raad evalueert ook al bij de beleidsstukken zoals jaarrekening en kaderbrief/begroting. Als het gaat om de evaluatie van de Wgr en de toepasbaarheid kan dit één keer in de twee of drie jaar.

In eerste instantie niet. Het a. Het besluit heeft een nee is eventueel een optie politieke impact voorafgaand aan bestuurlijke b. Het besluit heeft een financiële impact en/of beleidsmatige koerswijziging met politieke, c. Het besluit heeft een maatschappelijke en maatschappelijke impact financiële impact. Uitvoering kan in de vorm van een Ook hier geldt dat duidelijk politieke markt, waarin de moet zijn welke criteria je mogelijkheid wordt geboden gaat hanteren voor deze voor de burgers/instellingen actieve informatieplicht. en ondernemers om te Immers de afgevaardigde van participeren. een college van B&W van een gemeente heeft ook al vanuit haar of zijn functioneren een actieve informatieplicht naar haar of zijn Raad.

Súdwest-Fryslân

Samengevat: Vanuit de auditcommissie wordt de nadrukkelijke wens geuit om meer aan de voorkant als gemeenteraad (en voor de portefeuillehouder) invloed uit te kunnen oefenen. Vooral daar waar een besluit/ wijziging politieke, financiële en/of maatschappelijke impact heeft. Dat betekent ook dat er vanuit een GR of samenwerkingsverband meer aan de voorkant van een dergelijk proces tijd en ruimte moet worden ingepland om daar gelegenheid toe te bieden. De huidige procedure rondom de P&C cyclus van een GR wordt dan als niet adequaat ervaren. De auditcommissie heeft geen gezamenlijk eenduidig standpunt weten te formuleren naar welke specifieke oplossing het meeste gaat helpen om aan de voorkant

Terschelling

De criteria gelden voor alle GR'en.

Dit zijn prima criteria, maar dan Het presidium ziet hier vooralsnog de meerwaarde wel bij bestuurlijke én beleidsmatige koerswijziging. niet van in, maar staat open Geen 'of'. Er wordt hierbij geen voor andere uitzondering gemaakt tussen meningen/inzichten. GR'en.

nee

Daarnaast is er behoefte aan toezending van de agenda's van de AB-vergaderingen, zodat raadsleden hier kennis van kunnen nemen;

Waadhoeke Weststellingwerf

Veelal wordt thans in de Wgr geredeneerd vanuit een financiële impact en niet zozeer vanuit een politieke en maatschappelijke impact. Zijdelings komt dit wel aan bod, echter niet in die mate zoals met de financiële impact. De vraag is: wie bepaalt de criteria m.b.t. deze impact?

Nee, de Wgr is niet 'gedualiseerd': leden Wanneer er een onderzoek van het dagelijks bestuur maken tevens deel ingesteld moet worden naar het uit van het algemeen bestuur. Dit maakt het handelen van een GR onverstandig om het adviseren van het (enquêterecht), zou dit naar de algemeen bestuur als taak toe te wijzen aan mening van de raad van een gemeenschappelijke adviescommissie. Weststellingwerf kunnen Als je als raad dit zou doen, geef je namelijk plaatsvinden op basis van de als gemeenschappelijke adviescommissie nieuwe artikelen 155 G en H van advies aan een algemeen bestuur waarvan de Gemeentewet. Voorafgaand ook jouw 'eigen' collegelid deel uitmaakt. dient een afweging gemaakt te Het collegelid dus, dat je als raadslid al controleert. Door tevens advies te gaan worden tussen het instellen van geven aan de gecontroleerde, kan de een onderzoekscommissie, of het onafhankelijkheid als raadslid in het geding geven van een opdracht aan een komen. Er wordt op die wijze een extra laag gezamenlijke Rekenkamer(s) gecreëerd tussen het bestuur van een naar het gevoerde bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling en de GR. afzonderlijke Gemeenteraden. Immers een gemeenschappelijke adviescommissie kan alleen als taak hebben: het adviseren naar de afzonderlijke gemeenteraden en op basis daarvan het bestuur van een Wgr adviseren.

Elke gemeenteraad adviseert nu ook al door het opstellen van een zienswijze. Belangrijker is dat er wordt teruggekoppeld wat er met de verschillende zienswijzen is gedaan danwel zijn toegepast.