Bijlage 5 - Advies Adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren

College van burgemeester en wethouders van De Fryske Marren Heremastate 1 8501 AA Joure

Joure, 17 januari 2022

Betreft: advies businesscase Werkleerbedrijf Fryslân-West

Geacht College,

Op 7 december jl. is door mevrouw J. Russchen, beleidsmedewerker maatschappelijke ontwikkeling, namens uw College, de Adviesraad Sociaal Domein om advies gevraagd voor wat betreft bovengenoemde businesscase (BC). In het verlengde van ons advies Position Paper Participatie van 4 maart 2019, ons advies van 2 december 2020 Keuze document Gemeenschappelijke Regeling Fryslân West, de algemene informatiebijeenkomst BC van 14 december jl. en tot slot een teams-overleg op 17 december jl. met mevrouw Russchen, komt de adviesraad met betrekking tot de businesscase Werkleerbedrijf FryslanWet tot een positief advies. Wel hecht de adviesraad eraan een aantal opmerkingen te maken, mogelijke risico’s te benoemen en ook een voorbehoud te maken voor wat betreft mogelijke aanpassingen die voortvloeien uit de gewenste aanpassingen vanuit de gemeente Súdwest-Fryslân. De adviesraad is primair van mening dat het behoud van en bemiddeling naar werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en ombouw van Empatec naar een werkleerbedrijf voorop moet staan als doel. Behoud van de infrastructuur (werkbedrijven) van Empatec voor mensen die dat tijdelijk of langdurig nodig hebben, is daarbij essentieel. De BC voorziet daar volledig in en de adviesraad is van mening dat het Kernteam een gedegen en goed onderbouwd stuk werk heeft verricht.

Adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren Postbus 101 8500 AC Joure www.adviesraadsociaaldomein-defryskemarren.frl

Contactpersoon: Alida Bakker Ambtelijk secretaris a.bakker@defryskemarren.nl

Onze opmerkingen en adviezen richten zich op het volgende: De voorgestelde aanpassingen van de Governance structuur zien wij als een goede. Het is financieel de goedkoopste, meest flexibele en juridisch makkelijkst uitvoerbare optie. Op grond van het belang van medewerkers is de adviesraad een voorstander van het reserveren van een zetel in de ‘onafhankelijke’ Raad van Commissarissen voor een lid met ruime ervaring bij een werknemersvertegenwoordiging. Zowel in onze contacten met de ondernemingsraad als mede uit signalen van medewerkers zelf, is ons gebleken dat zij zich nauwelijks of niet gehoord en meegenomen voelen in dit belangrijke proces. Gezien de ontwikkelingen in Súdwest-Fryslân verwacht de adviesraad ten aanzien van de Governance aanpassingen en geeft u in overweging het bovenstaande daarin mee te nemen. In ons advies van 2 december 2020 hebben we de onderwijsinstellingen genoemd als belangrijke partner in het leerwerkbedrijf. In de BC wordt hier niet of nauwelijks aandacht aan besteed. Wij zijn echter van mening dat in het belang van medewerkers en het begeleidingsproces naar werk, competenties/leerwegen moeten worden benoemd op basis van objectief door onder andere het speciaal en middelbaar beroepsonderwijs gestelde normen. Wij gaan ervanuit dat dit in ieder geval in het implementatieplan een plaats zal krijgen.

In de BC en ook in de informatiebijeenkomst werd gesproken over de nul-optie waaraan het Werkleerbedrijf i.c. de directie zich gaat verplichten. Op zich een nobel streven waarbij wij wel de vraag stellen in hoeverre dit realiseerbaar is en vooral ook tot wanneer (dit risico is ook door u benoemd). In de argumentatie wordt uitgegaan van een ‘bevroren’ rijksbijdrage WSW-afbouw en de positieve bedrijfsresultaten uit het verleden. Hiervan vragen we ons af of dit een te rooskleurig toekomstbeeld en haalbare doelstelling is. Immers, het is nog maar de vraag of de hoogte van de WSW-bijdrage een lang leven beschoren is. Daarbij wordt aangegeven dat de formatie van het werkleerbedrijf in de eerste vier jaren fors afneemt. Tevens wordt in de BC ook gesteld dat de arbeidsproductiviteit van de toekomstige personele bezetting afneemt. Dit geeft ons inziens in het geheel een negatieve druk op de te behalen resultaten. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat de overheid de WSW-gelden te zijner tijd ook zullen gaan labelen aan beschut werk. Wij kunnen ons niet voorstellen dat er 2 (riante) stromen aan rijksbijdragen zullen blijven bestaan voor WSW en Beschut Werk. Kortom, hier loopt de Gemeenschappelijk Regeling en dus ook De Fryske Marren in onze ogen mogelijk een financieel risico.

Niettemin dient het belang van de doelgroep naar onze mening te prevaleren boven afwegingen met betrekking tot de financiële aspecten. Het gaat tenslotte om mensen. Adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren Postbus 101 8500 AC Joure www.adviesraadsociaaldomein-defryskemarren.frl

Contactpersoon: Alida Bakker Ambtelijk secretaris a.bakker@defryskemarren.nl

Wij vragen mede daarom nadrukkelijk aandacht voor de keuze van het werkbedrijf om nieuwe instromers voorrang te geven voor een begeleidingstraject, op het zittende bestand. Wij vrezen dat dit nadelige gevolgen zal hebben voor deze laatste groep. Deze keus staat ons inziens haaks op en is in strijd met het uitgangspunt 'gelijke kansen voor iedereen'. Overigens is de adviesraad content met de wijze waarop De Fryske Marren, Empatec, Pastiel en De Wurkjouwer inschakelt ten behoeve van onze inwoners die specifieke steun en begeleiding nodig hebben om deel te nemen aan het arbeidsproces en beveelt voortzetting daarvan in de naar werkleerbedrijven omgevormde organisatie en waar mogelijk intensivering van het gebruik van het zogenaamde pluspakket van harte aan. Tot slot zijn we van mening dat de kracht van deze BC en dus de toekomst van het werkleerbedrijf, ligt in de gezamenlijke en onvoorwaardelijke steun van de vier participerende gemeenten.

Met vriendelijke groet, Adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren,

H.J. Laros, voorzitter

Adviesraad Sociaal Domein De Fryske Marren Postbus 101 8500 AC Joure www.adviesraadsociaaldomein-defryskemarren.frl

J. Bosma, secretaris

Contactpersoon: Alida Bakker Ambtelijk secretaris a.bakker@defryskemarren.nl