Bijlage 4 - Raadsvoorstel en -besluit d.d. 28 februari 2019
Tekst van het document
S'
Súdwest-Fryslŝn
Ons nummer: R19.0Ũ0002 Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân
Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar
Externe veiligheid en situering zorgboerderij Tempelreed 14 te Hieslum 28 februari 2019 Doarp, Stêd en Omkriten 5 februari 2019 G. Wielinga Vergunningen H.E. de Hoo
Voorstel: De raad besluit in priñäpe bereid te zijn òm planologisch in te stemmen met dë realisatie van een zorgboerderij op het perceel Tēmpelreed 14 te Hieslum, mits wordt voldaan aan de door het collége gestelde voorwaarden. Inleiding: Op 5 oktober 2017 is het bestemmingsplan Buitengebied door de raad vastgesteld en daarbij is een motie aangenomen die luidt: 1) er voor te zorgen dat er op de kortst mogelijke termijn op basis van een concreet plan overleg met de Gasunie plaats vindt; 2) de overleggen samen met Stichting Op ‘e Timpe te voeren en voor te bereiden; 3) de raad periodiek over de stand van zaken te informeren. De tekst voorafgaand aan de motie luidde als volgt: Stichting Op ‘e Timpe, Tempelreed 14 te Hieslum, al op 2 maart 2010 ‘groen licht’ heeft gekregen voor de vestiging van een zorgboerderij onder voorwaarde van door de initiatiefnemer uit te voeren onderzoeken voor het noodzakelijke bestemmingsplan; - Er daarna gestart is met hoveniersactiviteiten; - Er vervolgens geen bestemmingsplan procedure is opgestart; - Het uitoefenen van de zorgboerderij met bijbehorende activiteiten in strijd is met de regels van de beheersverordening; - Het perceel Tempelreed 14 op korte afstand ligt van drie grote hogedrukleidingen, waardoor sprake is van een kwetsbaar object; - Deze onveilige situatie op de kortst mogelijk termijn beëindigd moet worden.
Met de vaststelling van het bestemmingsplan heeft het perceel Tempelreed 14 te Hieslum de bestemming wonen gekregen, terwijl er een zorgboerderij is gevestigd. Met het toestaan van de woonbestemming wordt het risico qua externe veiligheid niet vergroot (in tegenstelling tot de functie zorgboerderij). Dit besluit lijkt daarom in lijn te zijn met eerdere besluiten en standpunten van de raad omtrent externe veiligheid. Voorgenoemde motie stelt het college voor de vraag hoe uitvoering moet worden gegeven aan externe veiligheid in dit specifieke geval. Dit is zo omdat uit de motie en toelichting daarop blijkt dat het college opgeroepen wordt om het probleem ter plaatse op te lossen en dit op twee manieren mogelijk is: 1. Handhaven van de woonbestemming, of 2. Legaliseren.
1
.:
Súdivest-Fryslŝn
Er is vervolgens contact geweest met de indiener van de motie. De indiener heeft aangegeven dat de motie is ingediend en aangenomen tegen de achtergrond dat, de stichting goed werk verricht, er gestart is op basis van toezeggingen vanuit de vml. gemeente Wũnseradiel en er getracht moet worden om een oplossing te vinden voor het knelpunt. De intentie omtrent de oplossing is daarbij gericht op legalisatie (mits juridisch mogelijk). Indien het knelpunt met de PR10'6 contour wordt opgelost dan is het (onder voorwaarden) juridisch mogelijk om medewerking te verlenen aan realisatie van de zorgboerderij. Daarvoor is dan een (uitgebreide) omgevingsvergunning of een bestemmingsplanwijziging nodig en dient voldaan te worden aan de daarvoor geldende voorwaarden. Ten tijde van de motie had er nog geen overleg met de Gasllnie plaatsgevonden. Inmiddels is dit wel het geval en is gebleken dat het knelpunt (de harde nee) opgelost kan worden (door het sluiten van een overeenkomst met de GasUnie). In dat geval resteert er nog wel een verantwoordingsplicht, hetgeen betekent dat er medewerking (met een bestemmingsplan of omgevingsvergunning) kan worden verleend als de ontwikkeling wordt verantwoord. Bij deze verantwoording dienen een aantal aspecten betrokken te worden.
Er is een raadsvoorstel opgesteld waarin nader ingegaan wordt op de aspecten die moeten worden betrokken bij de verantwoordingsplicht. Er is een raadsvoorstel opgesteld omdat het wijzigen van een bestemmingsplan en het planologisch instemmen met een (uitgebreide) omgevingsvergunning in beginsel een raadsbevoegdheid is en de raad eerder niet toegekomen is aan verantwoordingsplicht i.h.k.v. externe veiligheid. Tevens is het van belang om de raad te consulteren i.v.m. de aangenomen motie over deze politiek gevoelige situatie. Met dit raadsvoorstel vraagt het college de raad om een principe besluit omtrent realisatie van deze zorgboerderij. Dit door, na afweging van de belangen, te kiezen voor een handhavings- of legalisatietraject. Voorgeschiedenis Op het perceel Tempelreed 14 in Hieslum is dus de zorgboerderij ‘Op ‘e Timpe’ gevestigd. Stichting Zorg en leerbedrijf Op 'e Timpe is een plek voor mensen met een beperking gericht op dagbesteding, werk-trajecten, werk en integratie te Hieslum. Er is geen vergunning verleend voor voornoemd gebruik en dit gebruik is in strijd met het bestemmingsplan. Omdat de zorgboerderij is gelegen nabij drie hoge druk gasleidingen is er sprake van externe veiligheidsrisico's. De Gasunie heeft vanwege deze risico’s in het voorbereidingstraject van het bestemmingsplan buitengebied gereageerd.
Het toestaan van de zorgboerderij op deze locatie levert een knelpunt op en zonder maatregelen kan dat knelpunt juridisch gezien niet weggenomen worden. De afgelopen periode is gebruikt om te kijken naar de mogelijkheden om de zorgboerderij op deze locatie te behouden. Er is overleg met de Gasllnie geweest en daaruit is gebleken dat het (harde) knelpunt opgelost kan worden. Indien het harde knelpunt opgelost wordt ontstaat er een mogelijkheid om medewerking te verlenen aan toevoeging van een functie die gepaard gaat met verhoging van de risico’s van externe veiligheid. De raad heeft besloten om vast te stellen dat de bestemming: ‘wonen’ aan het perceel wordt gegeven. Het was bekend dat het perceel feitelijk gebruikt werd/wordt als zorgboerderij. Daarbij meent het college de motie uit te moeten leggen als een “opdracht” om de juridische onmogelijkheid om deze ontwikkeling toe te staan (knelpunt) in overleg met de GasUnie op te lossen en de situatie vervolgens dient te worden gelegaliseerd. Deze motie staat dan echter wel haaks op het besluit van de raad om een woonbestemming aan het perceel toe te kennen. Bovendien heeft de raad in eerdere besluiten het standpunt ingenomen dat de bestaande risico’s qua externe veiligheid niet toe mogen nemen bij ruimtelijke planvorming.
Dat laatste is hier het geval omdat het risico toe zal neme^TrTdļe zin dat er bij een woonbestemming +Z- 3 personen risico lopen en bij de zorgboerder?rp7- Ĩ5\
Síie/w/esû-Fľvsiŝn Het college wil de motie graag uitvoeren. De juridische argumenten om daartoe over te gaan zijn mager. Daarom heeft het college besloten tot het uitspreken van een prindpebereidheid tot medewerking aan het initiatief, onder de voorwaarde dat de raad daarmee (planologisch) instemt. Externe veiligheid De zorgboerderij ligt in de Plaatsgebonden Risico (PR) 10'6 contour van één van de leidingen en waardoor er in beginsel geen medewerking kan worden verleend (hard knelpunt). Ligging gasleiding n
t
-v
J
rr
Wûnseradiel Op 2 maart 2010 is er in prindpe ingestemd door de gemeente Wûnseradiel met de vestiging van een zorgboerderij onder de voorwaarde dat er onderzoek gedaan moest worden naar de verschillende omgevingsaspecten en dat er een bestemmingsplan door de initiatiefnemer opgesteld moest worden. Vooruitlopend op deze ontwikkeling is er toestemming gegeven om te starten met hoveniers-activiteiten. Vervolgens is er echter geen bestemmingsplan procedure opgestart. Onjuiste interpretatie beperkt kwetsbaar object I kwetsbaar object Het college van de voormalige gemeente Wûnseradiel heeft eind 2010 een besluit genomen dat een eventuele zorgboerderij op dit perceel aangemerkt moet worden als een beperkt kwetsbaar object. Dit is juridisch gezien onjuist. De zorgboerderij moet beschouwd worden als een kwetsbaar object, omdat er cliënten verblijven die een verstandelijke en/of lichamelijke beperking hebben. Hierdoor zijn ze verminderd zelfredzaam. Dit is wettelijk bepaald en daarvan kan niet bij een besluit van raad of college van worden afgeweken. Strijdig met beheersverordening/bestemmingsplan. Op grond van de beheersverordening ‘Bûtengebiet Súd voormalige gemeente Wûnseradiel’ had het perceel de bestemming ‘agrarische bedrijven’. Het uitoefenen van een zorgboerderij was in strijd met de regels van de beheersverordening.
De raad heeft op 5 oktober 2017 besloten om het bestemmingsplan Buitengebied vast te stellen en daarin heeft het perceel een woonbestemming gekregen. Dit betekent dat de situatie illegaal is en blijft tenzij er een omgevingsvergunning wordt verleend of het bestemmingsplan gewijzigd wordt. De situatie kan ook worden opgelost door te besluiten om handhavend op te treden. De raad staat nu voor beantwoording van de vraag: legaliseren of handhaven. Overleg Gasunie In overleg met de Gasunie is er gekeken naar een mogelijke oplossing. De Gasunie geeft aan dat het knelpunt met de PR10'6 contour opgelost zou kunnen worden met de maatregel ‘Strikte begeleiding van werkzaamheden (SBW)’. Deze maatregel staat beschreven in de Handleiding risîcoberekeningen Besluit externe veiligheid buisleidingen. Deze maatregel zorgt ervoor dat bij graafwerkzaamheden de Gasunie betrokken worden wordt. Gedurende de werkzaamheden aan de gasleiding zal de locatie regelmatig worden bezocht. De eenmalige kosten om dit systeem op te zetten bedragen circa C3000,-. Deze kosten komen voor rekening van de eigenaar van het perceel.
3
Stíc/ivest-Fryslân Indien er een overeenkomst met de Gasunie gesloten wordt dan wordt het (harde) knelpunt opgelost maar ligt de zorgboerderij nog wel in de 100^ letaliteitszone van de leidingen. In dat geval kan het bevoegd gezag de ontwikkeling toestaan na afweging van externe veiligheidsaspecten. De daarbij af te wegen aspecten worden onder het kopje argumenten besproken. Doel: Een besluit te nemen over de principebereidheid tot planologische instemming voor legalisatie van een zorgboerderij op het perceel Tempelreed 14 in Hieslum (in de 10035 letaliteitszone). Argumenten: In het hiernavolgende wordt nog kort stilgestaan bij de huidige situatie en de besluiten die nodig zijn om deze situatie te legaliseren. Daarna wordt ingegaan op de verschillende aspecten die daarbij moeten worden afgewogen. 1.
Situatie (gebruik van woning als zorgboerderij) Het perceel mag worden gebruikt als woning. Het gebruik is echter zorgboerderij. Vast staat dat dit gebruik niet overeenkomstig de bestemming is. Om die strijdigheid op te heffen moet de bestemming worden gewijzigd of moet er een omgevingsvergunning verleend worden. In beide gevallen dient dan in ieder geval rekening te worden gehouden met de goede ruimtelijke ordening (en dient er een afweging te worden gemaakt in het kader van externe veiligheid).
2.
Regeling treffen met Gasunie Het initiatief kan alleen mogelijk gemaakt worden indien er een regeling/o' areenkomst getroffen wordt met de Gasunie. De regeling omvat het vastleggen van het extra verscherpt toezicht voor het plegen van activiteiten nabij een aardgastransportleiding. Partijen staan ervoor open om deze overeenkomst af te sluiten en dan levert dit geen bezwaar op.
3.
Afwegingskader ruimtelijke ordening c.q. externe veiligheid. Hieronder wordt nader ingegaan op de aspecten die relevant zijn voor de belangenafweging. a.
Externe veiligheidsaspecten i.
Risico en omvang. In geval van een calamiteit (brand van een leiding) zal iedereen op het perceel komen te overlijden.
ii.
Rampenbestrijding (kwalitatief risico). De brandweer is negatief en dat is voorstelbaar gezien het feit dat als een ramp zich voltrekt er niemand zal overleven. De brandweer zal de ramp echter pas proberen te bestrijden op het moment dat de aardgastoevoer afgesloten is. De vestiging van de zorgboerderij heeft dan ook geen nadelig effect voor de mogelijkheden om een ramp te kunnen bestrijden.
iii. Maatregelen (kwalitatief risico). Maatregelen ter voorkoming van eventuele schade dan wel om de gevolgen van een ongeval te beperken zijn: het bouwen van een bunker (met zuurstoftoevoer) dan wel het realiseren van een hoge muur of talud. Gelet op de kosten, de praktische uitvoerbaarheid en/of de ruimtelijke bezwaren zijn dit geen realistische en/of uitvoerbare maatregelen.
A
Súcf ivest-Fr.yslŝn f
iv. Alternatieven. Feit is dat het perceel is gelegen binnen een zone waar een aardgastransportleiding is gelegen. Toevoeging van een kwetsbaar object is in beginsel onwenselijk. Aanvrager heeft sinds 2010 “voorzichtig groen licht” gekregen (van vml. gemeente Wûnseradiel) en heeft vervolgens gekozen voor deze locatie voor zijn bedrijfsvoering. Sinds 2010 is er echter wel sprake van een uitbreiding van de activiteiten (t.o.v. de activiteiten waarover initiatiefnemer eerder met Wûnseradiel heeft). Dat ziet op de horeca de uitbreiding van het pakket scholing/cursus. Feitelijk zullen er alternatieve locaties zijn, voor exploitatie van een zorgboerderij. Volgens initiatiefnemer zijn er geen alternatieve locaties met gelijke of vergelijkbare gebruiksmogelijkheden en is exploitatie ter plaatse daarom noodzakelijk. Dit gezien de noodzaak om zowel binnen als buiten voldoende ruimte te hebben. b.
Kwantitatieve risico-analvse De (statistische) kans op een calamiteit/ramp, en daarmee op overlijden, is vele malen kleiner dan bijvoorbeeld de kans op overlijden door een blikseminslag of deelnemen aan het verkeer. Qua externe veiligheid is uitgangspunt dat de risico’s niet toenemen. In dit specifieke geval blijft de kans op overlijden ver onder oriëntatie-waarden (zie hiervoor: advies FUMO) en is de kans op een ramp zeer klein (de omvang is echter wel groot). In grotere steden worden risico’s met deze omvang veelvuldig toegestaan. Echter is er daar vaak in grotere mate sprake van schaarste qua ruimte. Alternatieven ontbreken dan veelal, waardoor medewerking eerder in beeld komt.
4.
Slotsom De kernvraag die beantwoord moet worden is in feite de vraag of de raad deze ontwikkeling toe wil staan, of het acceptabel gevonden wordt dat het externe veiligheidsrisico wordt vergroot, in die zin dat er nu (bij een woonbestemming) +I- 3 personen risico lopen om te overlijden (hoe klein dit risico ook moge zijn) bij een calamiteit en ingeval er een zorgboerderij toegestaan wordt +Z- 25 personen dit risico lopen.
5.
Verantwoording Het bevoegd gezag kan zich op het standpunt stellen dat deze ontwikkeling verantwoord kan worden omdat: het risico weliswaar wordt vergroot maar in een dusdanig lage mate (het kwantitatieve risico ligt ver onder de oriëntatiewaarde), dat het kwantitatieve risico acceptabel wordt geacht; het onrealistisch geacht wordt om het kwalitatieve risico in te (kunnen) perken en; de vml. gemeente Wûnseradiel (moreel) vertrouwen gewekt heeft door zich o.a. uit te spreken over een principebereidheid t.a.v. deze ontwikkeling, e.e.a. mits initiatiefnemer aannemelijk heeft gemaakt dat er in redelijkheid geen alternatieven voor zijn bedrijf zijn.
Alternatieven: Besluiten om niet mee te werken aan legalisatie van een zorgboerderij op het perceel Tempelreed 14 te Hieslum en overgaan tot handhaving in lijn met het recent vastgestelde planologische regime (woonbestemming). Risico’s: Financieel: er dient een contract te worden gesloten met de Gasunie om risico’s af te dekken. Juridisch: bij een calamiteit bestaat de kans op aansprakelijkheidsstelling van de gemeente.
5
Súŵ/est-Frysiân Kaders: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wet op de ruimtelijke ordening Besluit externe veiligheid Financiële aspecten/gevolgen: Er dient een contract te worden gesloten met de Gasunie. Kosten bedragen ca. 3000 euro. Hierover zal nader worden overlegd met initiatiefnemer. Duurzaamheid: n.v.t. Vervolgproces: Vergunning(en) verlenen door het college van b&w Monitoring en evaluatie: n.v.t. Gevolgen voor LTA: n.v.t. Communicatie en afstemming: besluitvorming richting aanvrager Bijlage(n) Meegezonden: motie adviezen Ter inzage: n.v.t.
Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.
mr. drs. J.A. de Vries
P. Zondervan
6
, burgemeester.
, gemeentesecretaris.
Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslän Onderwerp
Externe veiligheid en situering zorgboerderij Tempelreed 14 te Hieslum
Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. ;
besluit de raad:
in principe bereid te zijn om planologisch in te stemmen met de realisatie van een zorgboerderij op het perceel Tempelreed 14 te Hieslum, mits wordt voldaan aan de door het college gestelde voorwaarden.
7