Bijlage 3 - Memo 3 zwembaden

www.hevo.nl

Memo Aan Van Datum Referentie Betreft

1.

Gemeente Súdwest-Fryslân 30 januari 2024 1722002-0031.1.0 Duurzaamheidsonderzoek 3 zwembaden

Inleiding Van de gemeente Súdwest-Fryslân heeft Hevo een opdracht gekregen om voor drie bestaande zwembaden na te gaan of er een verduurzamingspotentieel is en welke maatregelen realistisch zijn om eventueel door te voeren. De zwembaden die in het onderzoek zijn meegenomen zijn: » Zwembad ‘De Klomp’ in Wommels » Zwembad ‘It Rak’ in Sneek » Zwembad ‘Vitaloo’ in Bolsward Bij het onderzoek is geïnventariseerd wat de huidige kenmerken van het gebouw zijn op het gebied van de thermische schil en van de installaties. Daarna is gekeken welke verduurzamingsmaatregelen realistisch zijn qua uitvoerbaarheid en terugverdientijd. Per maatregel is gekeken of deze een verbetering in de energieprestatie veroorzaken. Op basis van de resultaten van deze verkenning wordt advies uitgebracht over de mogelijke aanpassingen die uitgevoerd dienen te worden om de energieprestatie van het gebouw te verbeteren.

2.

Opname Om te kunnen bepalen welke gebouwonderdelen en installatieonderdelen mogelijkheden bieden voor het verbeteren van de energieprestatie is er een inventarisatie van de actuele toestand van het gebouw ter plaatse gedaan. Deze nulmeting vormt het ijkpunt waaraan de mogelijke ingrepen aan het gebouw getoetst kunnen worden.

3.

NTA8800 De berekeningen zijn gemaakt volgens de NTA 8800:2023. Dat is de methode voor de bepaling van de energieprestatie van gebouwen, waarmee onder meer gerekend kan worden om aan te tonen dat men voldoet aan de BENG-eisen. De berekeningen zijn gemaakt met Vabi, versie 10.1.2. Bij het maken van de berekeningen is voor zover beschikbaar gesteld gebruik gemaakt van het gebouwdossier. Bij de opname ter plaatse is voor zover mogelijk, niet destructief, onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van isolatie (soort en dikte). Bij het ontbreken van informatie of inzicht ter plaatse, is op basis van de bouwperiode (leeftijd) gebruik gemaakt van forfaitaire waarden in de Vabi software. Deze aanpak is ook gehanteerd voor de installaties.

1722002-0031.1.0

Pagina 1 van 6

Statenlaan 8

5223 LA 's-Hertogenbosch

T 073 - 6 409 409

info@hevo.nl

KvK Brabant 16029774

Burg. Roelenweg 40

8021 EW Zwolle

T 038 - 4 258 101

ISO 9001-gecertificeerd

BTW 0011.60.461.B01

www.hevo.nl

4.

Resultaten onderzoek zwembad De Klomp in Wommels 4.1. Algemene gegevens » Object:

Bouwjaar: Contactpersoon: Type Object: Aantal Bouwlagen: Kadastrale gemeente:

Zwembad De Klomp Walperterwei 27A 8731 CD Wommels 1979 Zwembad Súdwest-Fryslân

Het zwembad is alleen gedurende de zomerperiode geopend. Een NTA8800 berekening die betrekking heeft op de energieprestatie van het gebouw is niet mogelijk aangezien maar een klein gedeelte van de opstallen wordt verwarmd voor de aanwezigheid van personen. 4.2. Bouwkundige kenmerken Het gebouw is opgebouwd uit halfsteens of steens muren en zijn niet geïsoleerd. De gevelopeningen zijn voorzien van houten kozijnen met enkele en dubbele beglazing en geïsoleerde deuren. Het dak is niet geïsoleerd en voorzien van een bitumen afwerking. De vloeren zijn van beton en niet geïsoleerd. 4.3. Installatietechnische kenmerken Voor de warmteopwekking van het gebouw en het zwembadwater is voorzien in een pelletketel in combinatie met enkele HR107 piekketels. De warmtedistributie voor verwarming en badwater gaat middels een leidingsysteem voorzien van transportpompen. De transportpompen voor het filteren van het badwater zijn voorzien van een toerenregeling. De warmtapwaterbereiding voor de douchevoorziening gaat middels de inzet van een zonneboiler en een gasgestookte piekketel in combinatie met een voorraadvat. De distributie gebeurd middels een leidingsysteem voorzien van een transportpomp. De verlichting van het gebouw bestaat voor 500Zo uit conventionele TL verlichting en voor 5007o uit LED verlichting met een vertrekschakeling.

Er is voorzien in een PV installatie van 50 stuks PV panelen van 240 Wp per paneel. Tijdens de opname was de PV installatie uitgeschakeld omdat tijdens een Scope12 inspectie, hotspots in PV panelen zijn geconstateerd. De beschadigde panelen dienen vervangen te worden. De baden zijn voorzien van een PVC afdekking waardoor warmteverlies gereduceerd kan worden. Deze afdekkingen worden in 2024 vervangen. 4.4. Doorgerekende maatregelen De bouwkundige staat van de bij het zwembad behorende opstallen is zodanig slecht dat het niet zinvol is om maatregelen ter beperking van het energieverbruik te overwegen.

1722002-0031.1.0, d.d. 30 januari 2024

Pagina 2 van 6

HEVO

www.hevo.nl

4.5. Conclusie en advies De bouwkundige staat van de opstallen laat kwalitatief te wensen over. Daarnaast wordt het zwembad alleen in de zomerperiode gebruikt en wordt een klein gedeelte van de opstallen verwarmd. Er zijn technisch gezien al veel maatregelen die het energieverbruik positief beïnvloeden. Hiernaast is het bestuur voornemens om voor het verwarmen van het zwembadwater een installatie met ‘heatpipes’ op het buitenterrein aan te leggen. Dit heeft een positief effect op het energieverbruik en is het mogelijk om de bestaande gasgestookte ketels op termijn te verwijderen. Voor de langere termijn is het de vraag of het zwembad in zijn hoedanigheid kan blijven bestaan. Nader onderzoek zal uit moeten wijzen of eventueel nieuwbouw een betere optie is.

5.

Resultaten onderzoek zwembad It Rak in Sneek 5.1. Algemene gegevens » Object:

» » » » »

Bouwjaar: Contactpersoon: Type Object: Aantal Bouwlagen: Kadastrale gemeente:

Zwembad It Rak Burgemeester de Hooppark 4 8605CR Sneek 2001 Zwembad 2 Súdwest-Fryslân

5.2. Bouwkundige kenmerken Het gebouw is opgebouwd uit halfsteens muren met spouw, isolatiedikte onbekend met een Rc van 2,5 m2.KÏW op basis van bouwjaar. Tijdens de opname is geconstateerd dat isolatie op plaatsen wel en niet aanwezig is en dat de dikte varieert. Om deze reden is de forfaitaire waarde gehanteerd passend bij de bouwperiode. De gevelopeningen zijn voorzien van aluminium kozijnen met dubbele beglazing (thermisch onderbroken) en niet geïsoleerde deuren. Het dak is geïsoleerd, volgens het rapport van Dam Dak Advies gaat het hier om PIR 90 mm waarvan de Rc waarde 2,22 m2.KÏW is. De vloeren (met kruipruimte) zijn van beton en geïsoleerd isolatiedikte onbekend met een Rc van 2,5 m2.KÏW op basis van bouwjaar. 5.3. Installatietechnische kenmerken Voor de warmteopwekking van het gebouw en het zwembadwater is voorzien in een warmtekrachtkoppeling (WKK) met 8 stuks HR107 CV-ketels in cascade opstelling. De WKK wordt tevens gebruikt om te voorzien in de elektriciteitsbehoefte van het zwembad. De warmtedistributie voor verwarming en badwater gebeurd middels een geïsoleerd leidingsysteem voorzien van transportpompen. De transportpompen voor het filteren van het badwater zijn voorzien van een toerenregeling. De foyer, keuken en kleedkamers zijn voorzien van radiatoren.

De luchtbehandelingskasten voor de kleedkamers en zwemzalen zijn voorzien van warmteterugwinning (twin-coil). De luchtbehandelingskast van de foyer is niet voorzien van warmteterugwinning. De warmtapwaterbereiding voor douchen is voorzien in indirect gestookt voorraadsysteem met twee voorraadvaten. De distributie gebeurd middels een leidingsysteem voorzien van een transportpomp.

1722002-0031.1.0, d.d. 30 januari 2024

Pagina 3 van 6

HEVO

www.hevo.nl

De verlichting van het gebouw bestaat voor een gedeelte TL verlichting en voor een gedeelte uit LED verlichting met een vertrekschakeling of een aanwezigheidsdetectie. 5.4. NTA 8800 berekening Op basis van de bouwkundige kenmerken en de installatietechnische kenmerken is een NTA 8800 berekening gemaakt en daarbij is als eerste de bestaande situatie berekend (basisberekening). Hierna is op basis van de opgegeven energieverbruikscijfers en energiekosten een zo goed mogelijk match gemaakt (fitberekening). Vervolgens is berekend welk effect een bepaalde maatregel heeft op het energieverbruik. 5.5. Verduurzamingsmaatregelen Voor het zwembad zijn de volgende verduurzamingsmaatregelen als realistisch bevonden en doorgerekend: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Luchtbehandelingskast van de foyer voorzien van warmteterugwinning. Toepassing warmteterugwinning bij het douchewater en warmteterugwinning bij het suppletiewater. LED verlichting kleedkamers. Dakisolatie verbeteren. LED verlichting foyer. Luchtwaterwarmtepomp toepassen in combinatie met een CV piekketel.

5.6. Effect verduurzamingsmaatregel op het energiegebruik Op basis van de onder 5.5. genoemde verduurzamingsmaatregelen is gekeken naar het effect op het energiegebruik en zijn in hoofdlijnen de investeringskosten bepaald. Maatregel

Effect gasgebruik t.o.v. van huidig gebruik

Effect elektragebruik t.o.v. van het huidig gebruik

Investeringskosten exclusief BTW

TVT in jaren

1

minus 30Zo

minus 307o

C 73.500,--

46

2

minus 807o

minus 207o

C 30.000,--

140

3

geen effect

minus 107o

C 3.500,--

20

4

minus 207o

geen effect

C 423.000,--

51

5

geen effect

minus 207o

C 8.000,--

21

6

minus 26c7o

verdubbeling

C 500.000,--

niet reëel1

5.7. Conclusie en advies Het is mogelijk om door middel van verduurzamingsmaatregelen het energiegebruik van het zwembad positief te beïnvloeden. Wat opvalt is dat de berekende terugverdientijden ver over de economische afschrijvingstermijn gaan. Dit heeft te maken met de relatief lage energietarieven die worden betaald. Indien het de ambitie is om het zwembad onafhankelijk te maken van fossiele brandstoffen dan zal verder geïnvesteerd moeten worden in isolatie en zal gekeken moeten worden of de energievoorziening (warmwater) in het gebouw van hoog temperatuur naar laagtemperatuur 1 Vanuit energetisch perspectief niet, wel vanuit duurzaamheidsambitie.

1722002-0031.1.0, d.d. 30 januari 2024

Pagina 4 van 6

www.hevo.nl

omgebouwd kan worden. In het kader van de vraagstelling is dit niet verder onderzocht. Hiervoor zal een verdiepend onderzoek uitgevoerd moeten worden.

6.

Resultaten onderzoek zwembad Vitaloo in Bolsward 6.1. Algemene gegevens » Object:

» » »

Bouwjaar: Contactpersoon: Type Object:

» »

Aantal Bouwlagen: Kadastrale gemeente:

Zwembad Vitaloo Badweg 5 8701 XG Bolsward 1972 Zwembad 1 Súdwest-Fryslân

6.2. Bouwkundige kenmerken Het gebouw is opgebouwd uit halfsteens muren met spouw, isolatiedikte onbekend met een Rc van 0,43 m2.KM op basis van bouwjaar. De gevelopeningen zijn voorzien van aluminium kozijnen met dubbele beglazing (thermisch onderbroken) en niet geïsoleerde deuren. Het dak is geïsoleerd, volgens het rapport van Dam Dak Advies gaat het hier om PIR 70 mm waarvan de Rc waarde 1,78 mŕ.K/W is. De vloeren (met kruipruimte) zijn van beton en geïsoleerd isolatiedikte onbekend met een Rc van 0,86 mŕ.K/W op basis van bouwjaar. 6.3.

Installatietechnische kenmerken

Voor de warmteopwekking van het gebouw en het zwembadwater is voorzien in een warmtekrachtkoppeling (WKK) met 2 stuks HR107 CV-ketels. De WKK wordt tevens gebruikt om te voorzien in de elektriciteitsbehoefte van het zwembad. De warmtedistributie voor verwarming en badwater gebeurd middels een geïsoleerd leidingsysteem voorzien van transportpompen. De transportpompen voor het filteren van het badwater zijn voorzien van een toerenregeling. De entree/hal, personeelsruimten en kleedkamers zijn voorzien van radiatoren. De luchtbehandelingskasten voor de zwemzalen zijn voorzien van warmteterugwinning (kruisstroomwisselaar). De kleedruimten zijn voorzien van een afzuigventilator. De warmtapwaterbereiding voor douchen is voorzien in indirect gestookt voorraadsysteem met een voorraadvat. De distributie gebeurd middels een leidingsysteem voorzien van een transportpomp. De verlichting van het gebouw bestaat voor een gedeelte TL verlichting en voor een gedeelte uit LED verlichting met een vertrekschakeling of een aanwezigheidsdetectie. 6.4. NTA 8800 berekening Op basis van de bouwkundige kenmerken en de installatietechnische kenmerken is een NTA 8800 berekening gemaakt en daarbij is als eerste de bestaande situatie berekend (basisberekening). Hierna is op basis van de opgegeven energieverbruikscijfers een zo goed mogelijk match gemaakt

1722002-0031.1.0, d.d. 30 januari 2024

Pagina 5 van 6

HEVO

www.hevo.nl

(fitberekening). Vervolgens is berekend welk effect een bepaalde maatregel heeft op het energiegebruik. 6.5. Verduurzamingsmaatregelen Voor het zwembad zijn de volgende verduurzamingsmaatregelen als realistisch bevonden en doorgerekend: 1. Glas in aluminium kozijnen vervangen voor HR++ glas. 2. Glas in houten kozijnen vervangen voor HR++ glas. 3. Luchtbehandelingskast van kleedkamers voorzien van een kruisstroomwisselaar. 4. Spouwmuurisolatie aanbrengen bij slecht geïsoleerde gevels. 5. Dakisolatie verbeteren naar 90 mm. 6. Luchtbehandelingskast van hal/entree voorzien van een kruisstroomwisselaar. 6.6. Effect verduurzamingsmaatregel op het energiegebruik Op basis van de onder 6.5. genoemde verduurzamingsmaatregelen is gekeken naar het effect op het energiegebruik en zijn in hoofdlijnen de investeringskosten bepaald. Maatregel

Effect gasgebruik t.o.v. van huidig gebruik

Effect elektragebruik t.o.v. van het huidig gebruik

Investeringskosten exclusief BTW

TVT in jaren

1

minus 20Zo

geen effect

C 21.215,--

7,5

2

minus 107o

geen effect

C 8.900,--

4,5

3

minus 807o

minus 1307o

C 55.000,--

3,5

4

minus 507o

geen effect

e 20.000,--

2,6

5

minus 707o

geen effect

e 52.750,--

12,1

6

minus 2c7o

minus 3c7o

e 25.000,--

9,8

6.7. Conclusie en advies Het is mogelijk om door middel van verduurzamingsmaatregelen het energiegebruik van het zwembad positief te beïnvloeden. Indien het de ambitie is om het zwembad onafhankelijk te maken van fossiele brandstoffen dan zal verder geïnvesteerd moeten worden in isolatie en zal gekeken moeten worden of de energievoorziening (warmwater) in het gebouw van hoog temperatuur naar laagtemperatuur omgebouwd kan worden. In het kader van de vraagstelling is dit niet verder onderzocht. Het is de vraag of gezien de leeftijd van het gebouw het realistisch is het gebouw nog voor een langere periode te gebruiken.

1722002-0031.1.0, d.d. 30 januari 2024

Pagina 6 van 6