Bijlage 3 - Concept zienswijze

Behandeld door:

FUMO T.a.v. het Dagelijks Bestuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE GROU

Telefoonnummer: 14 0515 Uw kenmerk: 20260415AKN/001 Ons nummer: U26.003122

Sneek, 23 april 2026

Onderwerp: Zienswijze Ontwerpbegroting FUMO 2027

Geacht Dagelijks bestuur, Op 15 april 2026 heeft u ons de Ontwerpbegroting FUMO 2027 toegezonden. Op grond van artikel 28 van de GR FUMO wordt onze raad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Van deze mogelijkheid maken wij graag gebruik. In onze zienswijze op de Ontwerpbegroting FUMO 2026 hebben wij stilgestaan bij de uitdagingen die op uw organisatie afkomen. Wij zien dat er stappen worden gezet om toe te werken naar een toekomstbestendige en robuuste FUMO. De bovengenoemde ontwikkeling omarmen wij. Dit mede omdat wij zien dat uw organisatie aandacht behoeft. Een hoog ziekteverzuim in relatie met een stevig personeelsverloop geeft interne druk. Dit heeft impact op de werksfeer en hierdoor wordt het een uitdaging om effectief en doelmatig te werken aan onze gezamenlijke ambities voor een schone-, gezonde- en veilige fysieke leefomgeving. Ondanks dat wij positief staan ten opzichte van de ingezette doorontwikkeling moeten wij, gezien onze eigen financiële positie, kritisch kijken naar structurele uitzettingen. Het ravijnjaar is naar achteren geschoven en is er geen zicht op een additionele vergoeding vanuit het Rijk richting gemeenten voor de versterking van het VTH stelsel. Onze verwachting is dat deze onzekere financiële situatie zeker tot 2029 doorwerkt. Vanuit deze optiek kijken wij kritisch naar uw ontwerpbegroting.

Immers ook wij kunnen onze middelen maar één keer uitgeven. Vanuit bovenstaande insteek hebben wij de Ontwerpbegroting FUMO 2027 beoordeeld. Op basis van deze beoordeling willen wij u onderstaande zienswijzen meegeven: Werk vanuit een gedragen en uitgewerkte visie/plan aan een toekomstbestendige FUMO Zoals eerder benoemd is een gezamenlijke visie van alle deelnemers van essentieel belang om de beoogde doorontwikkeling in gang te zetten en goed af te ronden. Wij raden u daarom met klem aan dit plan/visie, inclusief financiële- en personele consequenties, samen met uw deelnemers verder uit te werken en de definitieve versie te laten bekrachtigen door uw algemeen bestuur.

Gemeente Súdwest-Fryslân Postbus 10.000 8600 HA Sneek IBAN NL42 BNGH 0285 1494 31 KvK nr. 51791811

T F E W

14 0515 0515-48 99 99 Info@sudwestfryslan.nl www.sudwestfryslan.nl

Gemeenteloketten Jongemastraat 2, Bolsward Marktstraat 8, Sneek

Dit plan moet een duidelijk beeld bevatten van de doorontwikkeling van uw organisatie. Ons idee is dat het een helder beeld geeft waar de FUMO over vijf jaar staat. Wij verwachten dat u in het plan ook aandacht besteed aan hoe u uw organisatie gaat ontwikkelen om meer inzicht te gaan geven wat de inzet van uw organisatie bijdraagt aan onze gezamenlijke ambities. Vanuit de beleidscyclus Big-8 heeft uw organisatie hierin een belangrijke positie. Deze doorontwikkeling vinden wij essentieel. Vanuit onze optiek kan hierdoor het gesprek met uw deelnemers verschuiven naar het hogere doel. Daarnaast zouden wij graag een doorontwikkeling zien naar sturing op hoofdlijn. Daarom raden wij u aan om in uw verbeterplan ook de huidige governance van de FUMO te betrekken. Dit met als doel om de route te verfijnen om in een vroeg stadium ontwikkelingen samen bespreekbaar te maken. In deze OBF27 zien wij onderwerpen die eerder hadden kunnen/moeten worden afgestemd. De insteek moet zijn samen optrekken en niet elkaar verrassen. Werk uw verbeterplan uit met incidenteel projectbudget en kijk naar efficiencywinst Zoals aangeven staan wij positief ten opzichte van een ontwikkeling van uw organisatie maar moeten wij ook kritisch kijken naar structurele uitzettingen.

Wij verwachten derhalve dat een groot gedeelte van het projectbudget, ter verbetering van uw organisatie, om een incidentele financiering gaat vragen. We verwachten daarnaast dat uw doorontwikkeling efficiencywinst gaat opleveren. We gaan ervan uit dat deze winst in efficiency de benodigde structurele uitzettingen gaat reduceren/teniet doen. Laat uw deelnemers de keuze maken - Omgevingsadviseurs In uw ontwerpbegroting heeft u 4 fte omgevingsadviseurs opgenomen. Deze nieuwe rol is opgenomen in de nieuwe set Kwaliteitscriteria 3.1. Onze organisatie staat open voor het verkennen van een goede samenwerking voor een effectieve- en doelmatige taakuitvoering. Echter met het nu opnemen van deze rol in de ontwerpbegroting gaan we vanuit onze visie een stap te snel. In eigen organisatie zijn we aan het uitzoeken hoe/of we deze nieuwe rol gaan invullen. Fryslân breed is er ook nog geen mogelijkheid geweest om de positionering van deze rol samen met de overige bevoegde gezagen te verkennen. Graag zouden we bovengenoemde route bewandelen. Echter met het opnemen van deze rol in uw ontwerpbegroting ontneemt u uw deelnemers deze kans. Dat vinden wij jammer. Wij voelen ons daarom helaas gedwongen om nu ook een standpunt in te moeten nemen. Wij benadrukken dat de intentie van dit standpunt primair is bedoeld voor het mogelijk maken van de in onze optiek juiste route.

Vanuit onze optiek is de rol ‘Omgevingsadviseur’ geen basistaak. Op grond van de GR FUMO zijn de individuele deelnemers de rechtspersoon die kunnen besluiten om aanvullende taken bij de FUMO onder te brengen. Het college van onze gemeente heeft tot op heden geen besluit genomen om de aanvullende taak ‘Omgevingsadviseur’ onder te brengen bij de FUMO. Gezien bovenstaande kan deze taak derhalve voor onze gemeente niet worden betrokken deze begrotingsprocedure. Wij gaan ervan uit dat u, gezien bovenstaande, deze uitzetting voor onze gemeente uit de begroting gaat verwijderen. Laat uw deelnemers de keuzes maken - Hoger ambitieniveau Zoals eerder aangeven staan wij positief ten opzichte van de doorontwikkeling naar een toekomstgerichte omgevingsdienst. Echter met een toekomstbestendige FUMO beogen wij niet primair een hoger ambitieniveau in de uitvoering. In de OB27 lezen wij echter dat u hiervoor €300.000 extra heeft opgenomen. Wij begrijpen dat in het Uitvoeringsprogramma 2026 uw deelnemers hebben besloten om 3000 uur inzet te besteden aan de reductie van de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen. Dit mede omdat dit thema in onze gezamenlijke strategie als een belangrijke ambitie is benoemd. Ook begrijpen wij dat door deze keuze er, binnen de begrote inzet van 2026, afwegingen zijn gemaakt. De deelnemers hebben samen besloten om in 2026 minder

2

milieucontroles bij bedrijven uit te voeren. Deze keuze vinden wij in lijn met de uitgangspunten van onze Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fryslân 2025-2028. In deze door alle deelnemers vastgestelde strategie werken we thematisch aan een schone-, gezonde- en veilige fysieke leefomgeving. We weten dat we niet alles tegelijk kunnen oppakken. Daarom maken we risico gestuurd keuzes om de begrote inzet zo doelmatig als mogelijk te benutten. In de ontwerpbegroting lezen wij dat u een uitzetting van € 300.000 voor extra milieucontroles heeft opgenomen. Dit om de inzet op ZZS te ‘compenseren’. U vindt dat door de keuze rond ZZS uw zichtbaarheid afneemt en er minder zicht ontstaat op het werkveld. Natuurlijk staan wij er voor open om het ambitieniveau bespreekbaar te maken. Dit bijvoorbeeld als er grote risico’s ontstaan die het behalen van onze ambities voor een schone-, gezonde- en veilige fysieke leefomgeving bedreigen. Echter de door u aangehaalde motivering vinden wij te ondiep en geeft onvoldoende duiding van de ontstane risico’s om de afweging te kunnen maken om het ambitieniveau te verhogen. Positioneer taken in de uitvoering conform de GR FUMO In de ontwerpbegroting lezen wij dat u voornemens bent om de uren voor de inzet van de reductie van de ZZS te verplaatsten naar de zogenaamde ‘collectieve taken’. De achtergrond van deze keuze is onvoldoende toegelicht.

De inzet ZZS betreft inzet op ambities binnen het wettelijke basistakenpakket. In de definitie van de GR FUMO lezen wij dat binnen collectieve taken de inzet op wettelijke basistaken expliciet is uitgesloten. Daarnaast wordt, door het opnemen van de inzet ZZS in de post collectieve uren, deze inzet onttrokken aan de inzet basistaken welke de deelnemers risico gestuurd kunnen inzetten/verdelen om de gezamenlijke ambities te bereiken. U creëert hiermee een ‘vaste post’ waardoor het lastiger wordt om deze jaarlijks via het Uitvoeringsprogramma basistaken risico gestuurd bij te stellen. Wij verwachten dat de inzet ten behoeve van de Meerjarenaanpak ZZS zijn kostenplaats/inzet behoudt in het programma ‘Basistaken’. Dit analoog aan andere thema’s voor basistaken zoals bijvoorbeeld de ‘Aanpak Energie’ en het project ‘Actualiseren milieuvergunningen’. Op deze wijze volgen we de definiëring en bedoeling vanuit de GR FUMO en houden we de flexibiliteit in de programmering ten behoeve van het bereiken van onze gezamenlijke ambities voor een schone-, gezonde- en veilige fysieke leefomgeving. Graag willen wij u afsluitend veel succes wensen met de doorontwikkeling van uw organisatie. Met vriendelijke groet, de raad van de gemeente Súdwest-Fryslân, voorzitter,

griffier,

mr. drs. J.A. de Vries

3