Bijlage 2 - Gevraagd advies van de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân (inclusief bijlage en nagezonden aanvullend advies)

Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân Gevraagd advies over aangepast concept Reintegratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 (conceptversie 03-10-2023) 23-10-2023 Geacht College, In de vergadering van 19 oktober 2023 is het aangepaste concept Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 en het daarbij ontvangen document met een nadere toelichting besproken door de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân. Aanleiding voor de nieuwe verordening is de wijziging van de Participatie wet in november 2022 die tot doel heeft om de arbeidskansen voor mensen met een arbeidsbeperking te verbeteren (Breed offensief). Belangrijkste opmerkingen 1. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân constateert dat zij pas sinds kort (in September 2023) geconsulteerd is over de totstandkoming van de nieuwe verordening. Een inhoudelijke discussie over de uitwerking van de verbeteringen die met het breed offensief beoogd worden en hoe de diverse voorzieningen uit hoofde van de verordening meest effectief ingezet kunnen worden heeft hierdoor nog maar beperkt plaats kunnen vinden. 2. De Wet Uitvoeren Breed offensief is, voor zover het de verordening plicht betreft, op 1 juli 2023 van kracht geworden (Stb. 2022, 500). Dat betekent dat gemeenten op die datum hun reintegratieverordening aangepast moeten hebben.

Geconstateerd wordt dat het traject voor de uitwerking van de verordening en consultatie van de Cliëntenraad Werk en Inkomen SúdwestFryslân daarover laat gestart is en dat nu onder hoge tijdsdruk naar de besluitvorming in het college toegewerkt moet worden. 3. Om gemeenten de tijd te geven zich hierop voor te bereiden, heeft de VNG op 21 januari een aangepaste modelverordening uitgebracht. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân constateert dat de gemeente deze modelverordening gebruikt heeft maar op meerdere punten hiervan afwijkt. Als voorbeeld noemen wij dat de gemeentelijke verordening in tegenstelling tot de modelverordening geen duidelijk verschil maakt in voorzieningen voor personen met een korte afstand en voorzieningen voor personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Een ander voorbeeld is dat de modelverordening aangeeft dat het (twee)jaarlijkse verslag aan de gemeenteraad over de evaluatie van de effectiviteit van de verordening in ieder geval het oordeel van de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân dient te bevatten. Deze bepaling ontbreekt in de gemeentelijke verordening en de toelichting. 4.

De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân constateert verder dat de verordening voor de toepassing in de praktijk ingewikkelde materie is en dat de toelichting op de verordening naar het oordeel van de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân onvoldoende duidelijk is. Dit betreft met name de toelichtingen op de kernartikelen: artikel 6 (Werkervaringsplaats, ontwikkelplek en proefplaats), artikel 8 (Participatieplaats) en artikel 10 (Participatie voorziening beschut werken). De afwijking van de modelverordening in dit opzicht maakt het nog eens extra complex. 5. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân constateert dat een aantal voorzieningen die in de modelverordening als facultatief aangemerkt zijn ontbreken in de gemeentelijke verordening. Als voorbeeld noemen wij artikel 4 (Werkstage) en artikel 6 (detacheringsbaan), artikel 10 (ondersteuning bij leer-werk traject), artikel 13 (loonkostensubsidie kwetsbare werknemers), artikel 14 uitstroompremie en 14a (proefplaats). Het is niet duidelijk waarom deze voorzieningen in de gemeentelijke verordening niet 1 op 1 overgenomen zijn uit de modelverordening.

6. Uit de toelichting op de verordening blijkt dat het de opdracht van de raad is om bij verordening regels te stellen waarin het beleid van de gemeente ten aanzien van haar re-integratietaak wordt neergelegd. Hieruit moet onder andere aandacht blijken voor de in de Participatiewet onderscheiden doelgroepen en de daarbinnen te onderscheiden subgroepen. De keuze is gemaakt om enkel een overzicht te geven van de (reeds bij wet gedefinieerde) beschikbare voorzieningen met als argument dat re-integratie van mensen altijd maatwerk is. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân is van oordeel dat de toetsing van het gemeentelijke beleid bemoeilijkt wordt als de inzet van voorzieningen niet nader uitgewerkt is voor de verschillende doelgroepen. Door onbekendheid of onduidelijkheid over de mogelijkheden voor ondersteuning bij het vinden van passend werk voor iedere specifieke doelgroep kunnen kansen gemist worden. Daarbij is tevens van belang dat eigen initiatieven om ondersteuning aan te vragen vanuit de doelgroepen meer gestimuleerd worden en niet enkel vanuit de gemeente komen. 7. In artikel 8 van de verordening is bepaald dat de premie voor een participatie plaats 100 euro per half jaar is. Maandelijkse uitbetaling zou mogelijk fiscale gevolgen hebben. In andere gemeenten worden aanzienlijk hogere participatiepremies betaald.

In bijvoorbeeld de gemeente Venray bedraagt de premie 100 euro per maand doch deze wordt halfjaarlijks uitgekeerd. De tekst artikel 10a lid 6 van de PW luidt als volgt: Het college verstrekt aan belanghebbende, telkens nadat hij gedurende zes maanden op grond van dit artikel (participatieplaats) additionele werkzaamheden heeft verricht, een premie als bedoeld in artikel 31, tweede lid, onderdeel j, indien hij naar het oordeel van het college in die zes maanden voldoende heeft meegewerkt aan het vergroten van zijn kans op inschakeling in het arbeidsproces. In artikel 31 staat dit bedrag nader gedefinieerd als “een of twee malige premie van ten hoogste € 2.979,00 per kalenderjaar, voor zover dit naar het oordeel van het college bijdraagt aan zijn arbeidsinschakeling”; 8. In artikel 9 van de verordening is bepaald dat onder bepaalde voorwaarden een jaarlijkse participatie premie van €750.- euro toegekend kan worden voor vrijwilligerswerk. Deze bepaling komt niet voor in de modelverordening. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân waardeert het bijzonder dat de gemeente deze premie toekent, echter de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân is van oordeel dat het niet tot een ongelijke behandeling mag leiden ten opzichte van personen die een premie ontvangen voor een participatie plaats.

Advies Als belangrijkste advies stelt de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân voor om in de toekomst tijdig te starten met het aanpassen van verordeningen naar aanleiding van wetswijzigingen en hierbij de modellen van de VNG zo veel mogelijk te volgen (voor harmonisatie en transparantie) en eventuele afwijkingen en de rationale hiervan goed toe te lichten. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân wenst tevens in een meer vroegtijdig stadium al betrokken te worden bij de voorbereiding en uitwerking van nieuwe en aan te passen verordeningen. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân beveelt aan om het artikel 2 aangaande het beleid van de gemeente te conformeren met de teksten van de VNG-modelverordening. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert om in de verordening bij artikel 2 lid 3 op te nemen dat het (twee)jaarlijkse verslag over de effectiviteit in ieder geval het oordeel van de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân bevat. Tevens het advies om de werkstage, de detacheringsbaan, ondersteuning bij leer-werktraject, loonkostensubsidie kwetsbare werknemers, uitstroompremie en proefplaats als voorzieningen toe te voegen aan de verordening.

Daarnaast adviseert de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân om in samenspraak met haar de toelichting op de verordening te verbeteren door meer concreet te maken (a) welke doelgroepen sub doelgroepen onderscheiden worden, (b) welke wegen en mogelijke routes voor de verschillende doelgroepen/ sub doelgroepen mogelijk zijn om op succesvolle wijze (gedeeltelijk) in te stromen of terug te keren in het arbeidsproces, (c) hoe de diverse voorzieningen uit hoofde van de verordening ingezet kunnen worden, (d) wat hiervoor de condities zijn, (e) welke tijdlijnen van toepassing zijn en (f) wat de mogelijke vervolgstappen kunnen zijn indien een ingezette koers niet tot het gewenste resultaat blijkt te leiden. Mogelijk dat een stroomschema toegevoegd om voor de verschillende doelgroepen inzichtelijk te maken welke mogelijke routes bewandeld kunnen worden en welke voorzieningen daarbij ingezet kunnen worden.

De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert om de hoogte van de participatiepremie als bedoeld in artikel 8 tot het wettelijk maximumbedrag conform artikel 31 te verhogen (met jaarlijkse indexatie). Tevens het advies om voorafgaande aan de start van de activiteiten duidelijke afspraken te maken over de premie verstrekking en deze in beginsel toe te kennen behoudens aantoonbare nalatigheid. Tevens adviseert de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân om vrijwilligerswerk als bedoeld in artikel 9 ook als volwaardig alternatief voor een participatieplaats te beschouwen met een gelijkwaardige premie. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert verder dat een vergoeding voor aantoonbaar daadwerkelijke gemaakte onkosten niet op de premie gekort zal worden. Een opsomming van meer gedetailleerde vragen, opmerkingen en adviezen treft u aan in de bijlage bij dit schrijven. Mocht U nog vragen hebben dan zijn wij uiteraard graag bereid deze toe te lichten.

Vriendelijke groet, Namens de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân Agatha Vreeling

Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân Bijlage bij brief inzake Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente SúdwestFryslân (conceptversie 03-10-2023) 23-10-2023 Meer gedetailleerde vragen, opmerkingen en adviezen zonder nummering 1. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert de gemeente ook zelf binnen haar eigen organisatie zoveel mogelijk stageplaatsen, leer-werkplekken en vrijwilligerswerk etc. te creëren en aan te bieden voor de verschillende doelgroepen. 2. De Cliëntenraad vindt het belangrijk als iemand vrijwilligerswerk kan blijven doen tijdens zijn traject. Reden hiervoor is als het traject niet lukt, de inwoner zijn vrijwilligerswerk nog heeft. Dit is in het verleden al afgesproken. Bij artikel 2 c maat werk vrijwilligerswerk 3. Artikel 6. Werkervaringsplaats, ontwikkelplek en proefplaats. We vinden dit een heel verwarrend artikel. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert de termen voor verschillende voorzieningen zoals gedefinieerd in de modelverordening aan te houden en hier niet van af te wijken (harmonisatie, transparantie). Deze zin even anders 3/6/9 maanden 4. De duur van de werkervaringsplaats of ontwikkelplek is drie maanden. Een eenmalig verlenging van drie maanden is mogelijk. In de nieuwe stukken van Empatec spreekt men over een plaatsing van max 2 jaar in een traject bij Empatec zelf.

Hoe zit dat precies? 5. De premie, bedoeld in artikel 10a, zesde lid, van de wet bedraagt € 100,00 per zes maanden, mits in die zes maanden voldoende is meegewerkt aan het vergroten van de kans op inschakeling in het arbeidsproces. Argwanend en niet uitgaan van vertrouwen. 6. Met behoud van uitkering werken en niet mee kunnen doen in de kantine dus buitengesloten van de betaalde werknemers. (Werken loont dus niet, vrijwilligers werk wel) €200.- per jaar met behoud van de uitkering en vrijwilligerswerk € 750.- per jaar 7. Artikel 9. Vrijwilligerspremie is nu de Participatiepremie geworden 1 a. de uitkeringsgerechtigde minimaal 24 maanden uitkeringsgerechtigd is en vrijwilligerswerk verricht als bedoeld in artikel 1 lid 2 onder r van deze verordening. Graag weer naar 12 maanden. 8. Het college kan bij uitzondering bepalen dat de uitkeringsgerechtigde de premie ook kan ontvangen voor succesvolle afronding van een voorziening die zich richt op sociale activering als bedoeld in artikel 5 van deze verordening. Dit moet vooraf schriftelijk worden vastgelegd; Kan dat binnen een jaar of wordt de inwoner uitgesloten? Als een betaalde baan er niet inzit. Advies de premie in beginsel toe te kennen tenzij de voorziening beëindigd wordt. En vooraf duidelijk afspraken maken over de premie toekenning. 9.

Op de premie wordt de ontvangen kostenvergoeding, als bedoeld in artikel 31 tweede lid onder k van de Participatiewet, van de organisatie waarbij vrijwillig wordt gewerkt, in mindering gebracht. Premie en onkosten opnemen?? Deze kan er gewoon uit. Dan heb je dus kans dat je bij moet betalen als je boven de € 750,- komt? Of gewoon geen recht op hebt? KM vergoeding zijn ook onkosten. 10. Uitgesloten zijn tevens uitkeringsgerechtigden aan wie vrijwilligerswerk is opgelegd als alternatief voor de tegenprestatie. Als je verplicht vrijwilligerswerk dus niet wel als je zelf vrijwilligerswerk hebt gezocht? Maar wel verplicht naar de Wurkjouwer en dan kun je het wel aanvragen heel raar. Graag deze eruit

11. Artikel 10. Vierde lid Omvang beschut werk. De gemeenten zijn verplicht om elk jaar een aantal beschut werkplekken te realiseren. Er worden alleen extra beschutte werkplekken aangeboden als de raad daarvoor expliciet toestemming heeft verleend. Dit vanwege het budgetrecht van de raad en de kostbaarheid van beschutte werkplekken. Wanneer in ene jaar het aantal verplichte werkplekken is gerealiseerd kan er een wachtlijst ontstaan. In die wachttijd staan andere voorzieningen uit de verordening open. CR zou graag zien dat mensen niet 6 jaar thuis moeten wachten tot ze aan de beurt zijn. 12. Artikel 12. Aanvraagproces loonkostensubsidie. Het college stelt binnen een redelijke termijn na ontvangst van de aanvraag de loonwaarde vast, tenzij in overleg met de werkgever toepassing wordt gegeven aan artikel 10d, vijfde lid, van de wet. Wat is de redelijke termijn?

Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân Aanvulling op het advies: Gevraagd advies over aangepast concept Reintegratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 (conceptversie 03-10-2023) 8-11-2023 Geacht College, Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân vindt dat iedereen een gelijke beloning van de Participatiewet moet krijgen. Als inwoner doe je best om mee te doen en je verder te ontwikkelen. In de Participatiewet noemen ze dat treden van de participatielader. Het vermogen om mee te doen. De Cliëntenraad werk en inkomen vindt het belangrijk dat als je naar vermogen meedoet je een gelijke beloning krijgt. Je hebt je best gedaan naar vermogen en dat is voor iedereen verschillend. We noemen dit ook wel inclusief zijn. De gemeente Súdwest Fryslân heeft zich uitgesproken om een inclusie gemeente te zijn. Dit is een mooie stap vanuit de Participatiewet om te laten zien dat inclusie niet alleen praten is maar dat het ook anders kan. Zo verbind je mensen met elkaar. Wat wij soms een kleine stap vinden, kan soms voor de inwoner een grote stap zijn. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert om de hoogte van de participatiepremie als bedoeld in artikel 8 tot het wettelijk maximumbedrag conform artikel 31 te verhogen (met jaarlijkse indexatie).

Tevens het advies om voorafgaande aan de start van de activiteiten duidelijke afspraken te maken over de premie verstrekking en deze in beginsel toe te kennen behoudens aantoonbare nalatigheid. Tevens adviseert de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân om vrijwilligerswerk als bedoeld in artikel 9 ook als volwaardig alternatief voor een participatieplaats te beschouwen met een gelijkwaardige premie. De Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân adviseert verder dat een vergoeding voor aantoonbaar daadwerkelijke gemaakte onkosten niet op de premie gekort zal worden. Dit is een beetje onze gedachten/ uitleg als aanvulling op ons advies om voor de participatieplaats en vrijwilligers vergoeding uit te gaan van het wettelijke maximum vrijgestelde bedrag van 2.979 euro. Vriendelijke groet, Namens de Cliëntenraad Werk en Inkomen Súdwest-Fryslân Agatha Vreeling