Bijlage 2 - Concept Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Jaarstukken
2020
jaarstukken 2020
marrekrite
Jaarverslag 2020
marrekrite
4
5
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
6
marrekrite
7
jaarstukken 2020
Inhoud
jaarstukken 2020
1
Programmaverantwoording
2
3
marrekrite
8
10
Beleidskader
11
1.1
Programma Bedrijfsvoering
15
1.2
Programma Waterrecreatie
16
1.3
Programma Landrecreatie
19
1.4
Programma Baggeren
20
1.5
Programma Ontwikkelingen
22
1.6
Programma Wimpels, Donateurs & Vrijwilligers
23
Paragrafen
28
2.1
Lokale heffingen
29
2.2
Weerstandsvermogen
29
2.3
Onderhoud Kapitaalgoederen
36
2.4
Financiering
38
2.5
Bedrijfsvoering
39
2.6
Verbonden partijen
40
2.7
Grondbeleid
40
Jaarrekening 2020
43
3.1
Balans per 31 december 2020
44
3.2
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
45
3.3
Toelichting op de balans per 31 december 2020
48
3.4
Programmarekening 2020
62
3.5
Toelichting en verschillenanalyse op de programmarekening 2020
64
3.6
Overzicht incidentele baten en lasten
68
4
Wet Normering Topinkomens (WNT)
71
5
Controleverklaring Bentacera
77
Bijlagen bij de Jaarstukken 2020
83
jaarstukken 2020
1
Programmaverantwoording
marrekrite
10
marrekrite
Beleidskader Al vele tientallen jaren beheert Recreatieschap Marrekrite in de provincie Fryslân de toeristische basisinfrastructuur op water en land. Opgericht in 1957 was onze focus de eerste 55 jaar exclusief gericht op het realiseren van meer natuurligplaatsen voor de watersport. Inmiddels beheren we op meer dan 300 plekken door de hele provincie ruim 600 aanlegvoorzieningen (damwanden, steigers en MarBoeien). Aaneengeschakeld gaat het om een enorme capaciteit, namelijk ca. 33 km. In 2012 werd ons takenpakket verbreed door de toevoeging van het domein van de “landrecreatie”. Hierdoor zijn we in de bijzondere omstandigheden gekomen dat -op Ooststellingwerf en de Waddeneilanden na- alle Friese gemeenten als deelnemer bij het schap zijn aangesloten. Naast de verantwoordelijkheid voor het beheer van de fiets- en wandelknooppuntnetwerken en overige routestructuren, kregen we ook de opdracht om te inventariseren welke recreatieve routes er in Fryslân allemaal zijn (beheer routedatabase). Na een paar stille jaren zijn in 2020 goede vervolgstappen gezet ten aanzien van de ontsluiting en verdere doorontwikkeling van recreatieve routes in Fryslân. Op dit moment nemen Merk Fryslân en de toeristische regioorganisaties in dit proces de leiding. Marrekrite is nauw betrokken en werkt ondersteunend mee aan deze belangrijke opgave.
Los van de bovenstaand genoemde taken, heeft Marrekrite tevens de opdracht om haar deelnemers gevraagd en ongevraagd te adviseren over alle voorkomende zaken, die betrekking hebben op de toeristische infrastructuur op water en land en over de verbinding van die velden. Marrekrite verricht deze taken als GR (Gemeenschappelijke Regeling) namens haar deelnemers, de provincie Fryslân en de Friese gemeenten. Ooststellingwerf is formeel geen lid, maar met deze gemeente wordt wel nauw samengewerkt. Datzelfde geldt voor de Groninger gemeente Het Hogeland (oostzijde Lauwersmeer). Onze werkzaamheden hebben tot doel een professionele,
11
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
aantrekkelijke en uniforme recreatieve infrastructuur op water en land te realiseren. Dit alles doen wij in het belang van onze eigen inwoners (recreanten), maar evengoed als service en ontzorging richting onze inkomende gasten (toeristen). Wat heeft het per saldo gekost? Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
JR 2020
JR 2019
Baten
1.602.377
2.302.377
2.375.654
2.518.423
Lasten
-1.305.835
-1.940.377
-1.953.009
-1.915.068
296.542
362.000
422.644
603.355
Saldo (voor bestemming)
*D e verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
Wat hebben we in 2020 gedaan per programma? 2020 was voor Marrekrite een bijzonder jaar. Het was alsof of de hoogtijdagen van de watersport, zoals we die kenden in de jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw, weer even terug waren. Door het uitzonderlijke voorjaar en de gunstige zomer, maar vooral ook door de effecten van de coronacrisis, was het ongekend druk op het water en dus ook rondom onze voorzieningen. Aan het einde van het seizoen waren onze wimpels vrijwel uitverkocht, een unicum in onze historie. Maar niet alleen op water, ook op “land” was het veel drukker dan andere jaren. Doordat mensen er meer in hun eigen omgeving op uit trokken en velen ook op vakantie in Fryslân gingen, bevond Marrekrite zich met varen, fietsen en wandelen opeens in het hart van de activiteit. Daarom hebben we ook vele nieuwe gebruikers mogen verwelkomen, van wie we vaak te horen kregen hoe goed wij het met elkaar hier in Fryslân voor elkaar hebben. Het was net of de crisis de mensen zich hier extra bewust van maakte.
marrekrite
12
13
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
1.1
Programma Bedrijfsvoering Wat hebben we gedaan? Ondanks de sterk toegenomen drukte en het vele werk dat we hebben verzet rondom het bouwen van steigers en damwanden, hebben we tevens in de bedrijfsvoering diverse zaken kunnen afronden. Hierdoor kunnen we stellen dat onze organisatie er begin 2021 prima voor staat. Er blijft altijd wat te verbeteren, maar in grote lijn zijn we tevreden en belangrijker, “in control”. In 2020 hebben we ook ons organisatieontwikkelingstraject kunnen afronden. Dat betekent dat alle processen binnen de organisatie in kaart zijn gebracht en zijn beschreven. Tegelijkertijd is naar de taakomschrijving van de medewerkers gekeken om te bezien welke taken door wie gedaan worden en of er dan gaten of juist dubbelingen zijn in relatie tot de procesbeschrijvingen. De geactualiseerde functiebeschrijvingen zijn aan de provinciale systematiek getoetst, aangezien wij de provinciale cao volgen. Tot slot is met hulp van experts binnen de provincie gekeken naar de waardering van de functies, waarmee de interne procesorganisatie goed op de rails staat. Qua inzet van personeel hebben we de organisatie goed op peil kunnen houden, al kregen we wel te maken met langdurige ziekte van een van de mensen in de buitendienst. Dit hebben we goed kunnen opvangen. Onze schipper op de milieuboot moest alle zeilen bijzetten om het werk gedaan te krijgen.
Door de enorme drukte op het water moest er veel extra afval worden opgehaald. Dit nam zodanige vormen aan, dat er nauwelijks tegenaan te werken was. In een gemiddeld jaar gaat het om circa 180 ton afval dat wij uit het gebied ophalen. In het jaar 2020 ging het om pakweg 220 ton, zo’n 40 ton extra. Het is uiteindelijk allemaal goed gekomen, maar voor de toekomst hebben we hiervan geleerd en inmiddels hebben we maatregelen genomen om op dit vlak voortaan sterker te staan. Het belangrijkste punt van aandacht blijft nog steeds het vinden van een onderkomen voor Marrekrite waar we de functies kantoor, werkplaats en aanlegkade kunnen verenigen. Dit is een moeizame opgave, maar een goede oplossing hiervoor lijkt in 2021 eindelijk vorm te gaan krijgen.
marrekrite
14
15
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
Wat heeft het gekost? Bedrijfsvoering
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
JR 2020
JR 2019
Baten
513.769
1.213.769
738.688
1.455.916
Lasten
-661.052
-1.384.387
-822.937
-941.156
Saldo (voor bestemming)
-147.283
-170.618
-84.248
514.760
* De verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
1.2 Programma Waterreceatie Wat hebben we gedaan? Ondanks het feit dat allerlei vormen van landrecreatie voor Fryslân steeds belangrijker worden, is de watersport nog altijd meest dominante kolom binnen ons toeristisch imago. Marrekrite ziet die dominantie terug in de bestemming van de middelen. Het overgrote deel van onze investeringen betreft nieuwe aanlegvoorzieningen: steigers, damwanden en MarBoeien. Marrekrite onderhoudt ongeveer 600 vrije aanlegvoorzieningen op circa 300 locaties in Fryslân. Duizenden boten kunnen elke dag te kust en te keur kiezen op welke prachtige plek zij nu weer gratis gaan aanleggen. Deze enorme voorraad is het resultaat van 60 jaar stabiel beleid met het doel het afmeren voor de watersport in Fryslân naar een steeds hoger niveau te brengen. Met een klein team en ondersteund door een trouwe ploeg vrijwilligers, zorgen we er dag in dag uit voor dat onze mooie plekken in de natuur niet alleen goed verzorgd en veilig zijn, maar ook dat het gras wordt gemaaid, dat struiken en bomen tijdig worden gesnoeid en het recreatieafval wordt opgehaald. Nog altijd ontwikkelen we ieder jaar nieuwe ligplaatsen en kijken we naar adequate vervanging van bestaande steigers en damwanden. Daarbij ligt onze focus op kwalitatief hoogstaande en duurzame aanlegvoorzieningen. Dat we hier goed in slagen blijkt uit de vele positieve feedback die wij
marrekrite
16
marrekrite
krijgen. Onze focus op kwaliteit leidt op termijn bovendien tot een flinke verlaging van onze beheer- en onderhoudskosten. Het mes van kwaliteit snijdt aan twee kanten. Steigers en damwanden Wij hebben in 2020 een record aantal meters damwanden vervangen. Ook qua steigers hebben we meer werk uitgevoerd dan oorspronkelijk begroot. Dat is gunstig, want daarmee hebben we een flinke inhaalslag gemaakt ten opzichte van voorgaande jaren. Daarbij lieten we ons, zoals altijd, leiden volgens het eenvoudige principe: wat het eerst moet, wordt het eerst aangepakt. Deze maatwerk-aanpak is relatief arbeidsintensief, maar per saldo qua kosten het meest efficiënt. Het heeft er bovendien toe geleid, dat we nog nooit ligplaatsen hebben hoeven sluiten vanwege een te slechte staat van onderhoud. MarBoeien We hebben in 2020 een uitgebreide inspectie gedaan op onze MarBoeien. Hoewel de eerste boeien al sinds 2013 op het water liggen, leren we nog altijd over wat het betekent om voorzieningen als deze in beheer te hebben. Zo blijkt de ligging van boeien van grote invloed te zijn op de levensduur van de kettingen waarmee zij verankerd zijn in de bodem. Bij steigers en damwanden is dit fenomeen ons overigens al langer bekend. Afhankelijk van de fysieke omstandigheden gaat ook de ene steiger of damwand veel langer mee dan de andere.
In het geval van de MarBoeien denken we dat de combinatie van de grondsoort (zand of veen) in relatie tot beweging (veel of weinig golfslag) de mate van slijtage van de kettingen bepaalt. Omdat veiligheid en zekerheid de allerhoogste prioriteit hebben, hebben we ervoor gekozen om alle 100 boeien te lichten en te inspecteren, hoewel sommigen nog maar een jaar geleden geplaatst waren. Van elke boei is gedocumenteerd wat de bevindingen zijn over de staat van onderhoud. Onderdelen die slijtage vertoonden, zijn vervangen. Ook hebben we direct een tweede verankering aangebracht. Naast aan de reeds bestaande kettingen, liggen de boeien voortaan tevens aan kunststof hijsbanden. Dat levert dubbele zekerheid op en stelt ons in staat te toetsen welke verankering het beste werkt.
17
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
Al met al ligt de hele vloot MarBoeien er voor de komende jaren degelijk en betrouwbaar bij. Toch gaan we de exercitie uit 2020 in 2022 alweer herhalen. Dan halen we alle 100 boeien opnieuw uit het water en inspecteren die. Opnieuw documenteren we onze bevindingen, zodat we langzamerhand zicht krijgen op het benodigde onderhoud per boei. Húskes De pilotperiode voor de Húskes loopt ten einde. Op dit moment beheren we er drie, liggend op de Marchjepôle (onze drukste plek), aan de Noarder Aldewei (eveneens heel populaire ligplaatsen) en nabij Gaastmeer op de Grutte Gaastmar. Vooral de toiletten op de Húskes waren zeer in trek en blijken een goede voorziening voor de vele mensen in open boten, zonder toiletvoorzieningen. Zo zien we dat onze innovatieve en volledig zelfvoorzienende rioolwaterzuiveringen langzaamaan de dubbelfunctie beginnen te krijgen die wij voor ogen hadden: 1) zorgen dat mensen hun vuilwater niet langer overboord pompen, en 2) zorgen dat mensen hun behoefte niet in de vrije natuur doen.
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
Baten
649.141
649.141
JR 2020
1.3 Programma landrecreatie Wat hebben we gedaan? We hebben het project Routestructuren bij de tijd & compleet afgerekend met de provincie Fryslân. De driedelige kaartset voor zowel het fiets- als het wandelknooppuntnetwerk die we in samenwerking met Merk Fryslân als sluitstuk hebben ontwikkeld, blijkt een groot succes. Wij werken momenteel aan de herdruk van de fietskaarten, waarin meteen allerlei actuele ontwikkelingen kunnen worden meegenomen. Wandelen is een steeds populairder wordende activiteit, waar ook een economie van formaat achter schuil gaat. Die economie past uitstekend bij de vergezichten naar een toekomst waarin rust, ruimte, kleinschaligheid, authenticiteit en duurzaamheid de ijkpunten zijn. Naast varen en fietsen, werkt Marrekrite met overtuiging aan een infrastructuur waarin bewoners en gasten ook wandelend optimaal kunnen genieten van de mooiste provincie van ons land.
Wat heeft het gekost? Waterrecreatie
marrekrite
JR 2019
638.646 1.092.938
Lasten
-370.966
-362.173
-761.792
-646.536
Saldo (voor bestemming)
278.175
286.968
331.146
-7.890
In 2020 hebben we met het bestuur afgesproken dat we nu flink gas gaan geven met het realiseren van de TOP-structuur. TOP staat voor Toeristisch Overstap Punt. Op deze plekken kunnen mensen beginnen aan (en eindigen met) hun zwerftocht op de fiets of te voet. Bij een TOP kan men ook de auto achterlaten. Aangezien de TOPs vrijwel altijd in de buurt van horecagelegenheden zijn gevestigd, kan men er vaak ook even naar de wc. Eind 2020 stonden er 6 TOPs in de provincie. Een belangrijk deel van het jaar zijn we bezig geweest met de voorbereidingen voor het grootschalig uitrollen van de tientallen TOPs die er de komende jaren nog bij komen.
* De verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
marrekrite
18
19
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
bij welke van onze voorzieningen, waarbij sprake kan zijn van differentiatie per groep van voorzieningen en per type gebruiker. We gaan er namelijk vanuit dat niet alle ligplaatsen per se bereikbaar hoeven te zijn voor alle typen schepen. Het belangrijkste is hierin heldere keuzes te maken en die vooral ook heel goed te communiceren, zodat de gebruikers aan de hand van de eigenschappen en afmetingen van hun boot kunnen bekijken waar zij terecht kunnen en waar niet.
Wat heeft het gekost? Landrecreatie
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
JR 2020
JR 2019
Baten
111.150
111.150
214.288
89.986
Lasten
-111.150
-111.150
-264.532
-169.242
-
-
-50.243
-79.256
Saldo (voor bestemming)
Behalve de hierboven bedoelde blauwdruk van de vereiste waterdieptes per locatie, is ook van belang te weten in welke mate de gebaggerde voorzieningen naar verloop van tijd weer aanslibben. Daarvoor zijn we in 2020 gestart om peilingen doen. We moeten weten hoe diep of ondiep het overal is en dat moeten we spiegelen aan de streefdiepte. Daarbij moet worden aangetekend dat de provincie de vaargeulen op diepte houdt. Er ligt op dit moment vanuit PS geen ambitie om de meren qua diepte actief te onderhouden en daarom ligt het niet voor de hand dat Marrekrite aan de oevers van de meren wél een heel ambitieus diepteprofiel nastreeft.
*D e verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
1.4 Programma Baggeren Wat hebben we gedaan? Al vele jaren doet een aantal deelnemers een bijdrage voor baggerwerk. Deze bijdrage is destijds in het leven geroepen om problemen met ondieptes te kunnen verhelpen. Er werd daarbij tot nu toe gewerkt met een “piepsysteem”: als we ergens klachten over ondieptes krijgen, reageren we heel praktisch en direct door het probleem ter plekke op te lossen. Inmiddels willen we echter doelen kunnen stellen, langer vooruit kunnen kijken en eerder weten wat ons qua inzet van middelen boven het hoofd hangt. Daarbij, informatie is niet alleen de basis voor ons beheer, maar ook voor het klantgericht informeren van de watersport. Het liefst willen wij de gebruikers laten weten welke waterdieptes zij overal kunnen verwachten, niet alleen in de geulen, maar ook op de rest van de meren en bij onze ligplaatsen.
Wat heeft het gekost? Baggeren
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
JR 2020
Baten
144.417
144.417
144.417
144.417
Lasten
-144.417
-64.417
-92.789
-100.054
-
80.000
51.628
44.363
Saldo (voor bestemming)
JR 2019
* De verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
Tegen het einde van 2020 hadden we de eerste versie van ons baggerplan gereed en konden we hierover met het bestuur in gesprek gaan. We hebben inmiddels een redelijk zicht op onze totale opgave en veronderstellen dat we deze baggeropgave met een cyclus van 20 jaar kunnen uitvoeren, mits we daarin een aantal principiële keuzes maken. We zullen daarbij nog nader moeten uitwerken welke diepte watersporters kunnen verwachten
marrekrite
20
21
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
1.5 Programma Ontwikkelingen Wat hebben we gedaan? Het programma Ontwikkelingen gebruiken we vanouds voor zaken met een innovatief, programmatisch en/of incidenteel karakter. In 2020 hebben we een beperkt aantal zaken vanuit het programma Ontwikkelingen gedekt. Dit geldt bijvoorbeeld voor diverse uren van onze ingehuurde projectleider, de kosten voor de aanpassing van de MarBoei-website, en dergelijke. Wat heeft het gekost? Ontwikkelingen
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
JR 2020
Baten
11.400
11.400
5.125
24.402
Lasten
-7.250
-7.250
-
-45.576
Saldo (voor bestemming)
4.150
4.150
5.125
-21.174
*D e verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
marrekrite
22
JR 2019
marrekrite
1.6 Programma Wimpels, Donateurs & Vrijwilligers Wat hebben we gedaan? In 2020 is onverminderd aandacht besteed aan de administratieve processen binnen de organisatie, ook op het gebied van de wimpelverkoop. Hierin hebben we wederom een volgende kwaliteitsslag gemaakt, wat voor een kleine organisatie als de onze belangrijk, maar niet eenvoudig is. In relatie tot onze vrijwilligers, vanouds een belangrijke groep binnen de organisatie met duidelijke taken op het vlak van de verkoop van wimpels en het inspecteren van voorzieningen, was 2020 een druk jaar en dat is motiverend. Tegelijk was het sociaal gesproken wel mager, althans, naar elkaar en naar de organisatie toe. Wij hebben de vrijwilligers helaas vanwege de coronacrisis niet als groep bij elkaar kunnen brengen. Nu de crisis maar voortduurt moeten we wel gaan kijken naar alternatieve mogelijkheden om elkaar weer eens te treffen. Marrekrite verheugt zich desondanks nog steeds in een actieve groep vrijwilligers, die nauw betrokken is bij de organisatie en haar goed van dienst is. Helaas hebben we in 2020 afscheid moeten nemen van onze oudste vrijwilliger. De heer Dijkstra overleed op 88-jarige leeftijd en was tot zeer recent nog heel actief en bevlogen voor ons op pad. Daarnaast heeft een andere vrijwilliger zijn werk beëindigd.
Het is een feit dat de groep vrijwilligers steeds ouder en kwetsbaarder wordt en dat hun werk in de nabije toekomst op een andere wijze zal moeten worden ingevuld. De voorbereidingen hiervoor zijn al enige jaren in volle gang, waardoor we vooral verlies voorzien in sociale zin en in charme. Onze vrijwilligers zijn voor veel watersporters toch de directe contacten in het veld. Wij realiseren ons heel goed dat dit een belangrijk deel van onze waardering bepaalt. Veel watersporters denken zelfs dat Marrekrite een organisatie is die volledig op vrijwilligers draait en kunnen dat vaak niet rijmen met wat er geboden wordt. Zij vinden het “onvoorstelbaar” wat wij doen. Dat is natuurlijk prettig en leuk, maar zelf kijken we daar wat nuchterder naar. Een hoge kwaliteit mag als professionele organisatie en GR ook gewoon van ons worden verwacht.
23
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
Ondanks (en wellicht zelfs dankzij) de coronacrisis zagen we in 2020 een sterke opleving van de wimpelverkopen, als ook van de vrijwillige donaties. Of dit een structurele impact heeft kunnen we op dit moment niet zeggen. Ons streven en doel blijft om zowel huurders als eigenaren van boten ervan te overtuigen dat we met onze voorzieningen in Fryslân iets unieks in handen hebben waar vanuit heel Nederland met argusogen naar wordt gekeken. Het liefst zien wij dat elke verhuurder aan elke nieuwe huurder een wimpel verkoopt, maar helaas zien we dit nog niet breed gebeuren. Wel zien we dat steeds meer watersporters ons willen ondersteunen middels een donateurschap. Over voldoende ambassadeurs aan de kant en op het water om ons gedachtegoed onder de aandacht te brengen, hebben we zeker niet te klagen.
Wat heeft het gekost? Wimpels e.d.
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
JR 2020
JR 2019
Baten
172.500
172.500
180.197
165.056
Lasten
-11.000
-11.000
-10.960
-12.504
Saldo (voor bestemming)
161.500
161.500
169.237
152.552
*D e verschillen tussen realisatie en begroting zijn opgenomen in de toelichting op de programmarekening
marrekrite
24
25
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
26
marrekrite
27
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
2
Paragrafen
marrekrite
28
marrekrite
2.1
Lokale heffingen Bij Recreatieschap Marrekrite kennen we geen lokale heffingen zoals bij een gemeente of provincie.
2.2 Weerstandsvermogen Bij het opstellen van de begroting en jaarrekening dienen de voorzienbare en kwantificeerbare risico’s zo goed mogelijk in beeld te worden gebracht. We ontwikkelen hiervoor beleid in overleg met een financiële werkgroep, bestaande uit een afvaardiging van de deelnemers. Dat hangt samen met het inzicht in onze resterende vervangingsopgaven en onze baggeropgave: op het moment dat we deze duidelijk hebben en financieel meerjarig vertaald weten we de impact op ons huidige weerstandsvermogen en kunnen we kijken wat een adequaat niveau is voor de resterende opgaven binnen onze begroting. We hanteren in deze jaarstukken nog de uitgangspunten zoals die tot nu toe gelden. De bestemmingsreserve baggeren (BB) beschouwen we op dit moment nog als ware het een voorziening, omdat we het concept Baggerplan nog niet financieel hebben vertaald in de geactualiseerde begroting 2020. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing dient ten minste te worden opgenomen: • Inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • Inventarisatie van de risico’s; • Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s; • Een kengetal voor: a. netto schuldquote b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen c. solvabiliteitsratio d. grondexploitatie e. structurele exploitatieruimte en f.
belastingcapaciteit (n.v.t.); • Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.
29
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
Beoordeling omvang van de risico’s Hoe komen we tot de benodigde weerstandscapaciteit? Bij iedere begroting en jaarrekening actualiseren wij de risico’s. We gaan na of er nieuwe risico’s zijn bijgekomen en/of risico’s vervallen. Van de risico’s die we lopen vindt een inschatting plaats van de omvang en van de kans dat het risico zich voordoet. Bij het bepalen van de omvang is ook van belang of het om een structureel risico gaat of een incidenteel risico. Afhankelijk van de mogelijkheden om de risico’s te beheersen vindt vervolgens een correctie naar beneden plaats. Alle risico’s na correctie tellen wij op. Dat totaal is de benodigde weerstandscapaciteit.
Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover Marrekrite beschikt om niet begrote kosten te dekken. Deze weerstandscapaciteit bestaat uit een tweetal elementen: 1. Weerstandscapaciteit in de exploitatiesfeer: a. onvoorzien incidenteel en structureel (n.v.t.); b. onbenutte belastingcapaciteit (n.v.t.). 2. Weerstandscapaciteit in de vermogenssfeer: a. algemene reserve. Jaarrekening 2020 01-01-2020
Mutaties
31-12-2020
A
Algemene Reserve (AR)
2.599.723
603.355
3.203.078
B
Bestemmingsreserve Baggeren (BB)
1.346.659
-
1.346.659
C
Bestemmingsreserve Innovatie en Ontwikkeling Recreatie (BIOR)
190.138
-
190.138
4.136.520
603.355
4.739.875
603.355
-603.355
-
Subtotaal reserves Onverdeeld resultaat 2019 Onverdeeld resultaat 2020
422.644
TOTAAL EIGEN VERMOGEN
4.739.875
5.162.519
De weerstandscapaciteit van Marrekrite bedraagt, gelet op de stand van de algemene reserve, zonder het onverdeelde resultaat en inclusief de claim ad. € 57.000 die op de algemene reserve ligt vanuit het project Broeresleat/ rondje Snitsermar (AB-besluit november 2019) ultimo 2020, € 3,15 miljoen euro. De stand van de algemene reserve heeft in 2020 geen bijzondere wijzigingen ondergaan.
marrekrite
30
marrekrite
De risicobeoordeling is gebaseerd op de inzichten die tot en met het opstellen van de jaarrekening beschikbaar zijn. Ontwikkelingen en wijzigingen in wet of regelgeving geven op dit moment geen aanleiding de risico’s te herijken. Zoals ook in eerdere jaarstukken aangegeven ligt een belangrijk risico voor een kleine organisatie als Marrekrite in de continuïteit van het personeel. De slagvaardigheid van onze kleine organisatie staat of valt met de aanwezigheid van onze medewerkers. Dat betekent dat (langdurige) ziekte, vertrek of uitval meestal een flinke financiële wissel trekt op onze organisatie. We hanteren daarom in de risicobeoordeling dat de helft van onze gerealiseerde personeelskosten als risico geldt: in 2020 betreft het dan afgerond € 0,3 miljoen euro. Daarnaast weten we inmiddels dat we een forse meerjarenopgave baggeronderhoud op ons af zullen zien komen. De verwachting is dat we ongeveer € 0,3 miljoen per jaar kwijt zullen zijn aan het jaarlijks baggeronderhoud. Een definitief baggerplan moet het bestuur nog vaststellen en is afhankelijk van de 0-meting en het verloop in de komende jaren van de gemeten diepten bij de verschillende voorzieningen en de keuzes die het bestuur daarbij maakt. Gezien de stand van de bestemmingsreserve baggeren schatten we in dat we de baggerbijdrage in de eerstkomende jaren goed kunnen opvangen.
31
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
Omvang weerstandsvermogen De omvang van het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Ratio’s kunnen beschouwd worden als indicatie. De ratio voor het weerstandsvermogen wordt aldus berekend (x 1000): Weerstandsvermogen
Ratio van het weerstands vermogen
Beschikbare weerstandscpaciteit =
3146 =
Benodigde weerstandscapaciteit
=
1049%
300
De ratio van het weerstandsvermogen moet minimaal 100% zijn om als “voldoende” te kwalificeren. Bestemmingsreserves In de notitie reserves en voorzieningen die het algemeen bestuur in december 2019 heeft vastgesteld, is het aantal bestemmingsreserves aanzienlijk verminderd. Ook de (structurele) storting en onttrekking van de programmasaldi behoren tot het verleden. Wat op dit moment resteert is een bestemmingsreserve baggeren, die we behandelen als ware het een voorziening vanwege het ontbreken van een actueel beheerplan baggeren. Dit beheerplan hebben we in 2020 als grof concept besproken met onze deelnemers, zodat we vanaf dat moment een nog beter beeld hebben van de impact op ons weerstandsvermogen en de baggeropgave die nog voor ons ligt. De onderhoudsreserve is opgeheven: het onderhoud aan damwanden en steigers is met de grootschalige investeringen in de vervangingsopgave relatief beperkt. Daar waar vroeger werd gespaard voor “planmatig vervangingsonderhoud” activeren we inmiddels onze investeringen. De daarmee samenhangende kapitaallasten bekostigen we inmiddels via de exploitatie. Daarmee is de noodzaak voor een specifieke onderhoudsreserve vervallen en bekostigen we het onderhoud aan onze voorzieningen vanuit de exploitatie.
marrekrite
32
marrekrite
Stille en geheime reserves Marrekrite heeft (meestal ten behoeve van de steigers en damwanden) meerdere kavels water, drassige overs en landbouwgrond in bezit. Deze gronden zijn indertijd om niet verkregen en hebben daardoor geen waardering op de balans. Dit bezit noemt men stille reserves. Op grond van BBV is het niet toegestaan deze bezittingen te herwaarderen: de (historische) verkrijgingsprijs is de waarderingsgrondslag in dit geval. Marrekrite kan een deel van dit bezit verkopen in de toekomst. In 2020 is een (zeer klein) deel van dit bezit verkocht. Grondslag voor een dergelijke verkoop is altijd een taxatie van het betreffende bezit. Een verkoopbate lichten wij toe als een incidentele bate (vanaf € 25.000) in de tussentijdse rapportage of de jaarrekening conform de Financiële Verordening. Op de balansdatum is de omvang van de stille reserves niet bepaald. Financiële kengetallen Zoals bij de introductie in deze paragraaf aangegeven zijn niet alle kengetallen voor Marrekrite van toepassing. In onderstaande tabel zijn de relevante kengetallen opgenomen. Jaarstukken 2020
Jaarrekening
Begroting
Jaarrekening
2019
2020
2020
Netto schuldquote
-146%
-113%
-52%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-146%
-113%
-52%
Solvabiliteitsratio
91%
100%
88%
Structurele exploitatieruimte
24%
-9%
22%
Grondexploitatie
nvt
nvt
nvt
Belastingcapaciteit
nvt
nvt
nvt
Kengetallen
33
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
Netto schuldquote De netto schuldquote geeft aan in welke mate sprake is van een overschot of tekort aan liquide middelen. In 2020 is sprake van een overschot aan liquide middelen, maar wel nadat een kortlopende geldlening is aangetrokken. Zichtbaar is dat de netto schuldquote dalend is ten opzichte van vorig boekjaar. Dit beeld zien we in 2021 en de meerjarenbegroting vanaf 2022 zich voortzetten. Solvabiliteit De solvabiliteitspositie van een onderneming of instelling geeft een beeld in welke mate zij in staat is aan haar toekomstige verplichtingen te voldoen. Het geeft de verhouding eigen vermogen en vreemd vermogen aan. De solvabiliteitpositie van Marrekrite is en blijft uitstekend, maar dalend als gevolg van de aangetrokken (korte) geldlening in 2020. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen een onderneming of organisatie is in de jaarrekening. Hoe hoger het kengetal, hoe beter. Deze structurele vrije ruimte is met het nieuwe financiële beleid toegenomen, omdat het rekeningresultaat bestaat uit de resultaten van alle programma’s tezamen en er geen automatische storting of onttrekking meer plaatsvindt aan de bestemmingsreserves.
marrekrite
34
35
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
2.3 Onderhoud Kapitaalgoederen Aanlegvoorzieningen Als al onze ruim 600 aanlegplaatsen op ruim 300 locaties achter elkaar zouden worden gelegd, hebben we circa 33 km aanlegvoorziening in de vorm van steigers en damwanden in eigendom en beheer op de mooiste plekken in het buitengebied van de provincie. Daarnaast hebben we eind 2020 in totaal 100 MarBoeien op het water liggen. Containers Onze circa 120 containers (recreatie-afval) blijven ‘s winters in het veld staan, maar worden dan wel afgesloten. Ze worden jaarlijks gecontroleerd en – indien nodig – gerepareerd door de schipper van de milieuboot. Daarmee wordt de kwaliteit bewaakt en de levensduur verlengd. Werkschip (MK1) Onze eerste echte werkboot is halverwege 2013 aanschaft en schrijven we gedurende 15 jaar af (tot 2028). Vanwege de centrale ligging ligt het schip in een jachthaven in Sneek. Eerder besteedden we het technisch onderhoud uit, maar sinds het team is uitgebreid met onze technisch medewerker watersport doen wij het meeste onderhoud aan onze schepen zelf. Grote technische klussen, zoals het reviseren van motoren, besteden wij nog wel uit. Milieuboot (MK2) De milieuboot (vuilcontainerboot) is eind 2013 aanschaft om met ingang van 2014 het recreatie-afval in eigen beheer te kunnen inzamelen. De verwerking van het afval is een taak van Omrin.
De schippers voeren het dagelijks onderhoud aan het schip uit, zonodig bijgestaan door de technisch medewerker watersport. In 2014 is een bijboot met motor en trailer aangeschaft om op moeilijk bereikbare locaties afval op te kunnen halen. We schrijven de milieuboot af in 15 jaar (tot 2028). Duwponton De werkponton is 6 x 4 meter groot is in 2010 aangekocht om kleine onderhoudswerkzaamheden te kunnen doen en schapen mee te vervoeren, al gebeurt dit laatste al een paar jaar niet meer. De duwponton schrijven we in 15 jaar af (tot 2025).
marrekrite
36
marrekrite
Installatie YOSS De mobiele Yoss-vuilwaterpompinstallatie, die destijds op het vuilwaterschip van de provincie geplaatst is tijdens de maanden dat er voor Marrekrite is gevaren ten behoeve van het “project Vuilwaterboot”, is door ons destijds (2014) tweedehands aangeschaft. De installatie staat niet op de balans. Húskes We hebben een drietal Húskes in beheer, waarmee we het afgelopen vaarseizoen een innovatieve en volledig zelfvoorzienende rioolwaterzuivering als pilot hebben aangeboden aan de watersporters. Op dit moment beheren we een op de Marchjepôle, de Noorder Aldewei en nabij Gaastmeer op de Grutte Gaastmar. Zij zorgen dat mensen hun vuilwater niet langer overboord pompen, en dat mensen niet massaal hun behoefte doen op plekken waar dat niet wenselijk is. We zien duidelijke resultaten op deze drie locaties. De Húskes zijn met bijdragen van derden gebouwd en staan dus niet op onze balans. De onderhoudslasten van de Húskes zijn fors en zijn niet door ons begroot. De structurele dekking van deze onderhoudskosten is onderwerp van gesprek met onze deelnemers. In 2020 zijn ze verantwoordelijk voor een flinke (incidentele) overschrijding in onze jaarstukken. Borden netwerken De knooppuntenborden en informatiepanelen van de knooppuntennetwerken blijven formeel in eigendom van de gemeenten. Ook de vervangingskosten worden doorberekend aan de gemeenten.
In totaal is bijna 2.800 km fietspad in Fryslân voorzien van knooppuntbebording (816 knooppunten). Op het gebied van wandelen geldt dat ruim 3700 km wandelpad is voorzien van knooppunten (1966 knooppunten). Kantoorinventaris De kantoorinventaris is inmiddels volledig afgeschreven. Vanwege de activeringsgrens van € 25.000 zullen de meeste lasten voor inventaris in de toekomst via de exploitatie lopen.
37
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
2.4 Financiering
marrekrite
2.5 Bedrijfsvoering
We handelen conform het vernieuwde Treasurystatuut en Financiële Verordening. Langlopende schulden hebben we op dit moment niet. Wel hebben we in 2020 een kortlopende lening aangetrokken van € 0,5 miljoen voor een half jaar bij de Nederlandse Waterschapsbank. De liquide middelen zijn bij banken ondergebracht als rekening courant tegoeden. We hebben geen rentelasten uit vreemd vermogen, omdat de rente voor vreemd vermogen op dit moment negatief is. Voor de volledigheid geven we de maxima voor zowel de renterisiconorm als de kasgeldlimiet: • de renterisiconorm bedraagt 20% van de grondslag, zijnde het begrotingstotaal (lasten) van het betreffende boekjaar (€ 1,94 miljoen); de renterisiconorm bedraagt € 0,39 miljoen. • de kasgeldlimiet bedraagt voor gemeenschappelijke regelingen 8,20% van het begrotingstotaal (lasten) van het betreffende boekjaar. De kasgeldlimiet bedraagt € 0,16 miljoen.
Het grootste deel van de kosten in het programma Bedrijfsvoering bestonden tot nu toe uit de salariskosten van de 8 vaste medewerkers. Met ingang van de jaarstukken 2019 rekenen we – voor zover mogelijk – de loonkosten als directe kosten toe aan de verschillende programma’s, inclusief een opslag voor overhead. De niet toe te rekenen loonkosten en overige indirecte kosten blijven achter op het programma Bedrijfsvoering. Voor speciale projecten en in het geval dat specifieke kennis noodzakelijk is, huren we tijdelijk externe medewerkers of advies in. Eind 2020 zijn, los van de 8 vaste medewerkers, 2 ingehuurde medewerkers (parttime) werkzaam voor Marrekrite. Bij nieuwbouwprojecten -vervangingsinvesteringen- nemen we zowel de interne als de externe personeelskosten zo veel mogelijk mee in de projectkosten (inhuur ingenieursbureau en directe personeelskosten vermeerderd met een opslag voor overhead). Personeel (bezetting) directeur
0,89
Schatkistbankieren In 2013 is een rekening courant geopend in het kader van (het verplicht) schatkistbankieren. De overheid stelt ook Gemeenschappelijke Regelingen verplicht hieraan deel te nemen. Een nadelig gevolg is het verlies van renteinkomsten, hoewel het op dit moment in sommige gevallen aantrekkelijker lijkt om gelden te lenen dan uit te zetten.
officemanager
0,67
coördinator waterrecreatie
0,89
coördinator landrecreatie
0,67
projectadviseur landrecreatie
1,00
technisch medewerker watersport
0,78
Ten aanzien van het schatkistbankieren geldt een minimaal drempelbedrag van € 0,25 miljoen. De norm voor het bepalen van het drempelbedrag bij een lagere overheid bedraagt 0,75% van het begrotingstotaal (€ 1,94 miljoen), ergo afgerond € 15.000. Marrekrite dient derhalve een drempel aan te houden van € 0,25 miljoen.
medewerker milieuboot
1,00
medewerker milieuboot
0,17
medewerker groenonderhoud
1,00
vacature
0,00
TOTAAL
7,06
marrekrite
38
39
(uit dienst per 1/3/2020)
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
2.6 Verbonden partijen Niet van toepassing.
2.7 Grondbeleid Recreatieschap Marrekrite heeft circa 170 percelen land in eigendom waarop (in de meeste gevallen) aanlegvoorzieningen zijn gerealiseerd. We bezitten locaties die zich bevinden in provinciaal of gemeentelijk vaarwater of te midden van terreinen van natuurorganisaties of boeren. Grondbezit is geen doel op zich, maar een middel om ligplaatsen te realiseren. Wanneer we kansen zien om percelen te verkopen (met behoud van het recht er een aanleglocatie te beheren) dan trachten we deze te verzilveren. Het dagelijks bestuur dient altijd in te stemmen met verkoop; het algemeen bestuur dient in te stemmen als de baten voor deze verkoop niet begroot cq. gepland zijn. Veel percelen land zijn nauwelijks van (financiële) waarde, aangezien de geldende bestemming ander gebruik niet toestaat. Verkoop voor commercieel gebruik is daarom meestal niet mogelijk, tenzij een bestemmingswijziging plaatsvindt. Daar dit – als het al mogelijk is – de nodige voeten in aarde heeft, is van verkoop van eigendommen in relatie tot een gewijzigde bestemming alleen in uitzonderlijke gevallen sprake. Ten aanzien van verkopen van percelen heeft in 2020 verkoop plaats gevonden van een (klein) perceel aan een derde. Deze transactie heeft € 8.000 opgeleverd.
marrekrite
40
41
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
3
Jaarrekening 2020
marrekrite
42
43
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
3.1
Balans per 31 december 2020
3.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Saldo 31/12/2019
Saldo 31/12/2020
Vaste activa
3.011.631
5.230.010
Vlottende activa
2.217.872
818.168
5.229.503
6.048.177
-4.136.522
-4.739.877
Onverdeeld resultaat jaarrekening 2019
-603.355
-422.644
Vlottende passiva
-489.625
-885.657
-5.229.502
-6.048.177
Activa
Passiva Vaste passiva
marrekrite
Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting & Verantwoording Provincies en Gemeenten daarvoor geeft en de nadere regels die Marrekrite daarover heeft opgenomen in haar financieel beleid. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De vergelijkende cijfers en toelichtingen zijn aangepast voor vergelijkingsdoeleinden. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Balans Vaste activa Investeringen met een economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht (netto-methode). In die gevallen wordt op het saldo afgeschreven.
Slijtende investeringen worden met ingang van het jaar van ingebruikneming lineair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur, waarbij geen rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. Op grond wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In eerste instantie zullen we hiervoor een verliesvoorziening treffen, zodat bij
marrekrite
44
45
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
gewijzigde marktomstandigheden deze verliesvoorziening kan vrijvallen. Alleen in uiterste gevallen boeken we waarde af op onze bezittingen als er geen enkel zicht is op een eventueel herstel van deze waarde (duurzame waardevermindering is definitief). De gehanteerde afschrijvingstermijnen voor investeringen > € 25.000 bedragen in jaren:
Gronden en terreinen
n.v.t
Vervoersmiddelen
5 tot 20 jaar
Machines, apparaten en installaties
5 tot 10 jaar
Overige materiële vaste activa
15 jaar
Investeringen met een maatschappelijk nut Investeringen met een maatschappelijk nut activeren we evenals investeringen met een economisch nut met ingang van het jaar volgend op de gereed melding cq. levering van de investering. We schrijven via de lineaire afschrijvingsmethodiek af over de verwachte gebruiksduur, waarbij we in voorkomende gevallen rekening kunnen houden met een eventuele restwaarde. Normaliter schrijven we af tot nihil. De gehanteerde afschrijvingstermijnen voor investeringen > € 25.000 bedragen in jaren:
Steigers
40 jaar
Damwanden
50 jaar
MarBoeien
10 jaar
Activa in bestelling De als “onderhanden werken” opgenomen investeringen/bezittingen zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de directe kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen, kosten van bouw- en woonrijp maken, maar ook de directe loonkosten vermeerderd met een opslag voor overhead), evenals een redelijk te achten aandeel in de rentekosten, indien van toepassing.
marrekrite
46
marrekrite
Vlottende activa Winsten worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden. Zolang daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de verkrijgings- of vervaardigingskosten in mindering gebracht. Verliezen worden genomen zodra deze bekend zijn. Indien noodzakelijk worden ter zake voorzieningen gevormd tegen nominale waarde en in de balans opgenomen. Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid betreffende debiteuren is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Geringe vorderingen worden afgewaardeerd bij het opmaken van de jaarstukken. Vaste Passiva Reserves Reserves worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende passiva De waardering van overlopende passiva geschiedt tegen nominale waarde. De niet bestede middelen van uitkeringen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel worden als vooruit ontvangen middelen op de balans verantwoord onder de overlopende passiva. De besteding van deze middelen vindt op een later tijdstip plaats.
47
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
3.3 Toelichting op de balans per 31 december 2020
Afschrijvingen
Bijdragen derden
Afwaardering
Investeringen maatschappelijk nut
1.315.991
1.513.451
1.513.451
-28.740
-
-
Damwanden
882.407
654.853
654.853
-13.575
-
-
Steigers
410.663
409.357
409.357
-12.572
-
-
807.448
MarBoeien
22.921
-
-
-2.593
-
-
20.328
Activa in bestelling
-
449.241
449.241
-
-
-
449.241
147.350
84.074
84.074
-20.495
-
-
210.929
Materiele vaste activa Investeringen maatschappelijk nut
2.800.702
5.041.526
1.523.684
3.158.861
Steigers
807.448
1.354.671
MarBoeien
20.328
17.734
Activa in bestelling
449.241
510.260
210.929
188.484
18.802
11.948
Vervoermiddelen
136.599
121.994
Gronden en terreinen
42.708
42.708
Damwanden
Investeringen economisch nut
Machines, apparaten en installaties
Overige MVA
12.820
Vaste activa
3.011.631
Voorraden
11.834 5.230.010
Saldo 31/12
Des investeringen
Saldo 31/12/2020 Investeringen
Saldo 31/12/2019
Specificatie en verloop boekwaarde Materiele vaste activa 2020
Beginbalans
Activa
marrekrite
Materiele vaste activa
Investeringen economisch nut
2.800.702 1.523.684
6.553
3.867
6.553
3.867
Machines, apparaten en installaties
25.711
-
-
-6.909
-
-
18.802
Uitzettingen <1jr
2.110.531
663.126
Vervoermiddelen
106.928
41.366
41.366
-11.695
-
-
136.599
Debiteuren
61.986
-
-
42.708
42.708
-
-
-
42.708
-
-
Gronden en terreinen Overige MVA
14.711
-
-
-1.891
-
-
12.820
678.545
663.126 1.463.341
1.597.525
1.597.525
-49.235
-
-
3.011.631
Gereed product en handelsgoederen
Overige vorderingen Vorderingen openbare lichamen BNG Schatkistbankieren
1.370.000
-
Overlopende activa
14.119
12.412
Overige activa
14.119
12.412
Liquide middelen
86.669
138.763
Kas RABO rekening courant ING rekening courant
298
238
29.897
62.046
56.473
76.479
Vlottende activa
2.217.872
818.168
Totaal Activa
5.229.503
6.048.177
marrekrite
48
Vaste activa
49
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
Nadere toelichting Investeringen in maatschappelijk nut De totale vervangingsinvesteringen in damwanden en steigers met maatschappelijk nut liggen in 2020 fors hoger dan het oorspronkelijke investeringsbedrag van € 1,25 miljoen: in totaal is er circa € 2,75 miljoen euro aan investeringen gepleegd (inclusief overlopende investeringen uit 2019 en overlopende investeringen naar 2021). We hebben we via de tussenrapportage gemeld aan het algemeen bestuur dat we € 2,8 miljoen zouden investeren. De vertragingen die opgetreden zijn in het verleden rechtvaardigen daar waar mogelijk een versnelling in de realisatie van de noodzakelijke vervangingsinvesteringen en het op peil brengen en houden van het gewenste voorzieningenniveau aan steigers en damwanden. Specificatie activa in bestelling in 2020
Balanswaarde 31-12-2019
marrekrite
Uitzettingen <1jr Specificatie van uitzettingen <1jr in 2020
Boekwaarde 31-12-2019
Voorziening oninbaarheid
Balanswaarde 31-12-2020
-
-
-
Overige vorderingen
-
-
-
Vorderingen openbare lichamen
-
Debiteuren
Vorderingen op bedrijven en instellingen
Mutatie
Balanswaarde 31-12-2020
-449.241
-
510.260
510.260
61.019
510.260
-
BTW-doorschuifregeling
637.832
-
637.832
Overige vorderingen
25.295
-
25.295
BNG Schatkistbankieren
-
-
-
663.126
-
663.126
Activa in bestelling
Activa in bestelling 2019
449.241
verschuiving naar MVA (in gebruik) 2020
Activa in bestelling 2020 449.241
Activa in bestelling Onder deze post is het deel van de vervangingsinvesteringen opgenomen dat op 31 december 2020 nog niet gereed gemeld was. Het betreft in totaal € 510.000 aan projecten dat via de balans overloopt naar 2021. Investeringen in economisch nut Geen bijzonderheden.
marrekrite
50
Debiteuren Het betreft hier vorderingen op derden, niet zijnde overheidsbedrijven. Vorderingen op openbare lichamen Het betreft hier met name de doorschuif-BTW die Marrekrite voorfinanciert voor de deelnemers. De deelnemers krijgen hiervoor jaarlijks achteraf facturen die zij vervolgens kunnen meenemen in hun aangifte voor het BTW-compensatiefonds. De totale vordering over 2020 bedraagt afgerond € 638.000. De overige vorderingen betreffen de incidentele kosten voor Landrecreatie die jaarlijks achteraf aan verschillende deelnemers wordt opgelegd.
51
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
BNG Schatkistbankieren Naast bankrekeningen bij ING en Rabo houdt Marrekrite een rekening aan bij de BNG ten behoeve van schatkistbankieren. Ultimo 2020 hield Marrekrite € 0 aan in de schatkist. De bij ING en Rabo aangehouden bedragen liggen (ruimschoots) onder de minimale drempel van € 250.000.
Passiva
Saldo 31/12/2019
Saldo 31/12/2020
Beginbalans
Saldo 31/12
-4.136.522
-4.739.877
Algemene Reserve
-2.599.724
-3.203.079
Bestemmingsreserve Baggeren (BB)
-1.346.659
-1.346.659
Bestemmingsreserve Innovatie en Ontwikkeling Recreatie (BIOR)
-190.138
-190.138
Eigen Vermogen
Berekening benutting drempelbedrag Schatkistbankieren Begrotingsbedrag verslagjaar
marrekrite
1.940.377
Drempelbedrag 0,75% van begrotingsbedrag
14.553
Minimaal drempelbedrag
250.000
Onderhoudsfonds
-
Landrecreatiefonds
-
Onverdeeld resultaat 2019 1 kwartaal
2 kwartaal
3 kwartaal
4 kwartaal
Buiten schatkist
133.250
86.524
68.754
156.366
Ruimte onder drempel
116.750
163.476
181.246
93.634
e
e
e
e
-603.355
Onverdeeld resultaat 2020
-422.644
Vaste passiva
-4.739.877
-5.162.521
-152.824
-158.585
Schulden leveranciers en handelskredieten
-27.773
-113.523
Overige schulden
-125.051
-45.062
-
-500.000
-
-500.000
-336.801
-227.072
Vooruitontvangen bedragen
-17.211
-
Verplichtingen aan overheidslichamen
-319.590
-227.072
-489.625
-885.657
-5.229.503
-6.048.178
Vlottende schulden <1jr
Kortlopende leningen <1jr
Schulden aan kredietinstellingen Overlopende passiva
Vlottende passiva Totaal Passiva
marrekrite
52
53
jaarstukken 2020
marrekrite
jaarstukken 2020
Verloop boekwaarde vaste passiva 2020 Beginbalans
Eigen Vermogen
Toevoegingen
Onttrekkingen
Bestemming 2019
Overige verminderingen
Saldo 31/12
-4.136.522
-603.355
-4.739.877
-4.136.522
Algemene Reserve
-2.599.724
-603.355
-3.203.079
-2.599.724
Bestemmingsreserve Baggeren (BB)
-1.346.659
-1.346.659
-1.346.659
-190.138
-190.138
-190.138
Onderhoudsfonds
-
-
-
Landrecreatiefonds
-
-
-
-
-
-422.644
-603.355
-5.162.521
-4.739.877
Bestemmingsreserve Innovatie en Ontwikkeling Recreatie (BIOR)
-603.355
Onverdeeld resultaat 2019
603.355
Onverdeeld resultaat 2020 Vaste passiva
-4.739.877
-
Nadere toelichting Eigen vermogen Na de herschikking vorig jaar van onze reservepositie hebben we nu een robuuste algemene reserve. De belangrijkste bestemmingsreserve is die ten behoeve van het baggeren. In onze beleidsnota hebben we aangegeven dat we op dit moment deze bestemmingsreserve beschouwen als ware het een voorziening. Zodra zicht is op de meerjarig baggeropgave kunnen we kijken hoe we met deze bestemmingsreserve om willen gaan naar de toekomst.
marrekrite
54
-
-
-
Onverdeeld resultaat 2020 De jaarrekening heeft een positief resultaat van afgerond € 423.000. Dat is ongeveer € 60.000 hoger dan in de tussentijdse rapportage werd geraamd. Het verschil is ontstaan door het saldo van een afrekening van een subsidie met de provincie, de meerkosten voor het project Vuilwaterboot en de meerkosten voor baggeren (als gevolg van het opstellen van het concept Baggerplan). Een bestemmingsvoorstel voor het resultaat vindt u in de aanbiedingsbrief van de Jaarstukken 2020.
55
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
Vlottende schulden <1 jr Specificatie overige schulden 2020 Omzetbelasting
18.318
Uitbesteed werk Provincie Fryslân
26.291
marrekrite
Een groot deel van de projecten die in de Jaarstukken 2019 zijn opgenomen zijn afgelopen in 2020. We hebben inmiddels twee “nieuwe” projecten lopen, die u kunt terugvinden onder de activa in bestelling. Hieronder een specificatie van het verloop van de overige projecten: het project Tsjûkemar waar we nog twee eilanden aan de slag gaan.
453
Overige schulden niet gespecificeerd
500.000
We hebben in 2020 een kasgeldlening opgenomen via de Nederlandse Waterschapsbank om in onze korte termijn liquiditeit te voorzien. De condities zijn momenteel dermate gunstig dat we rente ontvangen voor het afsluiten van deze kasgeldlening.
Saldo 31/12
rente -0,1%, 6 maanden (tot 20-05-2021)
Vrijval
500.000
Kasgeldlening NWB-bank
Uitgaven
Specificatie kortlopende leningen <1jr
Inkomsten
Kortlopende schulden <1 jr
Beginbalans
Het betreft hier onder andere de BTW-ondernemers aangifte 4e kwartaal aan de Belastingdienst en de factuur voor de jaarlijkse onderhoudswerkzaamheden die we – op dit moment nog – aan de Provincie Fryslân hebben uitbesteed.
Naam project/ financier
45.062
Project Routenetwerk Fryslân bij de tijd
-37.332
-50.000
903
86.429
-
Project Tsjûkemar
-239.433
-
12.361
-
-227.072
Project LF Zuiderzeeroute
-21.285
-
19.874
1.411
-
Project LF Kustroute
-21.540
-4.894
26.434
-
-
-319.590
-54.894
59.573
87.840
-227.072
Overlopende passiva Specificatie en verloop boekwaarde overlopende passiva 2020 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume
-
De van Europese en Nederlandse overheidslichaam ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren
-227.072
marrekrite
56
57
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
Niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen en rechten Huur kantoorruimte Marrekrite huurt voor het uitvoeren van de bedrijfsvoering een pand aan de Emmakade 87A te Leeuwarden. De huur bedraagt € 1.089,38 per maand. Het huurcontract voor bepaalde tijd liep tot en met 31 december 2019 en is inmiddels per kwartaal opzegbaar. Wijziging van de huurprijs vindt plaats op basis van de wijziging van het maandprijsindexcijfer volgens de consumentenprijsindex (CPI) reeks alle huishoudens, gepubliceerd door het CBS. Huur boxruimte en bootruimte Marrekrite huurt voor de opslag van materiaal 2 boxen aan de Ouddeelstraat 6 te Leeuwarden en voor de milieuboot een schiphuis. De maandelijkse huur voor deze drie ruimten bedraagt tezamen € 682. De huurovereenkomst voor bepaalde tijd liep tot en met 31 december 2019 en is inmiddels per kwartaal opzegbaar. De huur voor het schiphuis is jaarlijks opzegbaar. Leasecontracten bedrijfsauto’s Marrekrite heeft drie leasecontracten voor bedrijfsauto’s die lopen tot en met 11 juli 2022 voor een totaalbedrag van € 16.300 per jaar. Gebeurtenissen na balansdatum Geen bijzonderheden.
marrekrite
58
59
jaarstukken 2020
Inhoud
marrekrite
jaarstukken 2020
60
marrekrite
61
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
3.4 Programmarekening 2020
Exploitatie resultaat Programma
Begroting 2020
Begroting 2020 na wijziging
Jaarrekening 2020
Jaarrekening 2019
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Baten
Lasten
Saldo
Bedrijfsvoering
513.769
-661.052
-147.283
1.213.769
-1.384.387
-170.618
738.688
-822.937
-84.248
1.455.916
-941.156
514.760
Waterrecreatie
649.141
-370.966
278.175
649.141
-362.173
286.968
1.092.938
-761.792
331.146
638.646
-646.536
-7.890
Landrecreatie
111.150
-111.150
-
111.150
-111.150
-
214.288
-264.532
-50.243
89.986
-169.242
-79.256
Baggeren
144.417
-144.417
-
144.417
-64.417
80.000
144.417
-92.789
51.628
144.417
-100.054
44.363
Ontwikkelingen
11.400
-7.250
4.150
11.400
-7.250
4.150
5.125
-
5.125
24.402
-45.576
-21.174
Wimpels e.d.
172.500
-11.000
161.500
172.500
-11.000
161.500
180.197
-10.960
169.237
165.056
-12.504
152.552
TOTAAL RESULTAAT
1.602.377
-1.305.835
296.542
2.302.377
-1.940.377
362.000
2.375.654
-1.953.009
422.644
2.518.423
-1.915.068
603.355
Saldo
Mutaties
Saldo
Gewijzigd
Mutaties
Saldo
Saldo
Mutaties
Saldo
Gewijzigd
Mutaties
Saldo
na wijziging
saldo
na wijziging
per 1-1-2020
na wijziging
saldo
Reserves Toevoeging/ onttrekking
per 1-1-2020
Algemene Reserve (AR)
2.599.723
603.355
3.203.078
3.203.078
-
3.203.078
2.599.723
603.355
3.203.078
2.599.723
Baggerfonds/ BB*
1.346.659
-
1.346.659
1.346.659
-
1.346.659
1.346.659
-
1.346.659
1.346.659
1.346.659
Ontwikkelingsfonds/BIOR**
190.138
-
190.138
190.138
-
190.138
190.138
-
190.138
190.138
190.138
Onderhoudsfonds
-
-
Land recreatiefonds
-
-
Subtotaal
4.136.520
603.355
4.739.875
4.739.875
-
4.739.875
4.136.520
603.355
4.739.875
4.136.520
na wijziging
603.355
603.355
3.203.078
4.739.875
* Baggerfonds heet na vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen “Bestemmingsreserve Baggeren” (BB) ** Ontwikkelingsfonds heet na vaststelling Nota Reserves en voorzieningen “Bestemmingsreserve Innovatie en Ontwikkeling Recreatie” (BIOR)
marrekrite
62
63
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
3.5 Toelichting en verschillenanalyse op de programmarekening 2019 We lichten de verschillen groter dan € 25.000 toe voor de baten en lasten. Het restant van de verschillen op de programma’s bestaat uit saldi van kleinere mee- en tegenvallers. Programma Bedrijfsvoering Baten (-475.081) We hebben de deelnemersbijdragen niet toegerekend aan het programma Bedrijfsvoering. Hierdoor ontstaat een (nadelig) verschil van ca. € 430.000. Verder hebben we ca. € 60.000 minder baten uit doorschuif-BTW aan onze deelnemers dan begroot. Ditzelfde verschil ontstaat overigens ook aan de lastenkant. De overige verschillen zijn kleiner dan € 25.000. Lasten (561.450) We hebben alle uren die direct zijn toe te schrijven aan de programma’s waaraan ze dienstbaar zijn, vermeerderd met een opslag voor de overhead doorgeboekt naar de betreffende programma’s. Dit leidt tot een verschuiving van de lasten en een voordeel van ca. € 520.000 op het programma Bedrijfsvoering. Verder hebben we ca. € 60.000 minder lasten uit doorschuif-BTW dan begroot. Ditzelfde verschil ontstaat overigens ook aan de batenkant. De overige verschillen zijn kleiner dan € 25.000. Programma Waterrecreatie Baten (443.797) De deelnemersbijdragen van de andere programma’s hebben we toegerekend aan het programma Waterrecreatie. Daardoor ontstaat hier een (voordelig) verschil van € 444.000.
Per saldo heeft dit overigens over de begroting heen een budgetneutraal effect.
marrekrite
64
marrekrite
Lasten (-399.619) We hebben alle uren die direct zijn toe te schrijven aan de programma’s waaraan ze dienstbaar zijn, vermeerderd met een opslag voor de overhead door geboekt naar de betreffende programma’s. Dit leidt tot en verschuiving van de lasten. Dit zorgt voor een extra last op dit programma van € 320.000. Daarnaast hebben we meer onderhoud door aannemers laten uitvoeren: met name de controle op en de aanpassingen aan de MarBoeien (zoals u heeft kunnen lezen in het jaarverslag). Dit heeft gezorgd voor een incidentele overschrijding van een kleine € 38.000. Verder hebben we met de Pilot Hûskes weliswaar een groot succes geboekt bij de watersporters, de onderhoudslasten van deze voorzieningen komen – op dit moment nog – voor rekening van onze gemeenschappelijke regeling. We zijn wel in gesprek met de provincie, als financier van deze pilot, over compensatie van deze kosten. De onderhoudslasten hebben een – incidenteel – nadelig effect van € 56.000. Programma Landrecreatie Baten (103.138) We hebben een drietal projecten op Land succesvol afgerond: Routenetwerken bij de tijd en compleet, LF Zuiderzeeroute en LF Kustroute. Met name dat laatste project zorgt, omdat we in voorgaande jaren een deel van de loonkosten ten laste van de exploitatie hebben geboekt, voor een incidentele bate van € 86.000 in 2020. De overige verschillen zijn kleiner dan € 25.000.
Lasten (-153.382) We hebben alle uren die direct zijn toe te schrijven aan de programma’s waaraan ze dienstbaar zijn, vermeerderd met een opslag voor de overhead door geboekt naar de betreffende programma’s. Dit leidt tot en verschuiving van de lasten. Dit zorgt voor een extra last op dit programma van € 137.000. De overige verschillen zijn kleiner dan € 25.000.
65
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
Programma Baggeren Baten Geen bijzonderheden. Lasten (-28.372) Op het programma Baggeren hebben we een incidentele extra last waardoor het saldo lager uitvalt dan de laatst vastgestelde begroting, die fors naar beneden was bijgesteld. Het budget was met € 80.000 naar beneden bijgesteld in de tussenrapportage. We hebben incidentele kosten gehad voor het opstellen van het baggerplan, zowel extern als intern. Dit leidt tot een overschrijding van het budget met circa € 30.000. Deze kosten hadden we bij de tussenrapportage niet goed mee geprognosticeerd. De overige verschillen zijn kleiner dan € 25.000. Programma Ontwikkeling Geen bijzonderheden. Programma Wimpels e.d. Geen bijzonderheden.
marrekrite
66
67
jaarstukken 2020
jaarstukken 2020
marrekrite
3.6 Overzicht incidentele baten en lasten SPECIFICATIE BATEN EN LASTEN > € 25.000
Overzicht incidentele baten en lasten Marrekrite jaarrekening 2020 (per programma)
Programma
LASTEN
a
Bedrijfsvoering: inhuur/detachering personeel
-80.000
-106.050
L
Begroting 2020
Jaarrekening 2020
b
Bedrijfsvoering: leasekosten auto's
-15.000
-21.317
L
c
Waterrecreatie: exploitatielasten Huskes
-
-56.330
L
d
Waterrecreatie: controle en herstel bevestiging Marboeien
-
-37.135
L
e
Landrecreatie: incidentele onderhoudskosten
30.000
49.653
B
f
Landrecreatie: incidentele onderhoudskosten
-30.000
-43.002
L
g
Landrecreatie: vrijval project routenetwerken/LF-routes
-
87.840
B
h
Overige incidentele baten en lasten
-4.297
14.080
L
-99.297
-112.260
1
Bedrijfsvoering
-95.000
-112.417
2
Waterrecreatie
-4.297
-94.335
3
Landrecreatie
-30.000
-43.002
4
Baggeren
-
5
Ontwikkelingen
-
6
Wimpels, donateurs en vrijwilligers
-
SUBTOTAAL incidentele lasten