Bijlage 2 - Advies Adviesraad Sociaal Domein

Jeugd@adviesraadsociaaldomeinswf.nl

Advies Jeugdbeleid 2026 en verder Woord vooraf Reeds in een vroegtijdige fase is de Werkgroep Jeugd van de Adviesraad Sociaal Domein SWF betrokken bij de totstandkoming van de beleidsnota Jeugdbeleid 2026 en verder “Werom nei de basis!”. Aan de werkgroep is voldoende ruimte gegeven om commentaar, maar vooral ook input te leveren. Input, die in de beleidsnota veelal is terug te vinden. Compliment derhalve voor de ruimte die door de gemeente SWF is geboden aan de wijze waarop een uiteindelijk advies tot stand hoort te komen. Ten aanzien van het nu voorliggende concept heeft de Werkgroep Jeugd zich vooral gericht op de wijze waarop de essenties, waaraan jeugdbeleid moet voldoen, zijn weerslag heeft gevonden in de beleidsnota. De essenties De essenties van jeugdbeleid zijn de kernprincipes en doelen waarop beleid gericht op kinderen en jongeren gebaseerd moet zijn. o Ontwikkelingskansen bieden Het jeugdbeleid moet gericht zijn op het creëren van een omgeving waarin jongeren zich optimaal kunnen ontwikkelen – fysiek, mentaal, sociaal en emotioneel. Dit betekent o.a. goed onderwijs, vrijetijdsbesteding, veilige leefomgeving en ondersteuning bij problemen. o Preventie en vroegtijdige signalering Voorkomen is beter dan genezen.

Jeugdbeleid richt zich op het vroegtijdig signaleren van risico’s (zoals schooluitval, psychische problemen of armoede) om tijdig in te grijpen en escalatie te voorkomen. o Participatie van jongeren Jongeren moeten zelf betrokken worden bij het beleid dat hen aangaat. Dit bevordert niet alleen effectiever beleid, maar ook de eigen kracht van jongeren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan jongerenraden of participatieprojecten. o Gezinsgericht werken Kinderen groeien op in gezinnen, dus goed jeugdbeleid betrekt ook de ouders/verzorgers. Ouderschapsondersteuning, gezin coaching of hulp bij opvoedvragen zijn hierbij essentieel. o Samenwerking tussen domeinen Effectief jeugdbeleid overstijgt sectorale grenzen. Onderwijs, jeugdhulp, gezondheidszorg, werk & inkomen, veiligheid en vrije tijd moeten samenwerken. Dit is nodig om tot een integraal jeugdbeleid te komen. o Toegankelijkheid en inclusiviteit Jeugdbeleid moet laagdrempelig en bereikbaar zijn voor álle jongeren, ongeacht achtergrond, gender, etniciteit, beperking of sociaaleconomische status. Gelijke kansen staan hierbij centraal. o Veiligheid en bescherming De overheid heeft een verantwoordelijkheid om kinderen te beschermen tegen mishandeling, verwaarlozing en andere vormen van onveiligheid. Veilig Sneek, 18-09-‘25

Jeugd@adviesraadsociaaldomeinswf.nl opgroeien is een basisvoorwaarde. o Rechten van het kind als uitgangspunt Het jeugdbeleid dient gebaseerd te zijn op het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK). Hierin staat o.a. het recht op ontwikkeling, bescherming, participatie en zorg. o Eigen kracht en talentontwikkeling Beleid moet jongeren niet alleen als "probleemdragers" zien, maar als mensen met talent en veerkracht. Er moet ruimte zijn voor zelfontplooiing, zelfregie en initiatief. De vertaling Het is gelukt om de titel “Werom nei de basis” te verwoorden in deze beleidsnota en te vertalen in uitgangspunten om het jeugdbeleid vorm te geven met o.a. de zinnen: Eerste acties om de pedagogische basis te verstevigen, jeugdhulp afgestemd op directe leefomgeving en eerste acties voor jeugdhulp in de directe leefomgeving. In deze beleidsnotitie wordt duidelijk aangegeven dat het jeugdbeleid integraal door de ouders, leerlingen, het onderwijs, jeugdzorg, G-team, GGD, verenigingen, en andere maatschappelijke participanten dient te worden opgepakt en vorm wordt gegeven. In deze maatschappij dient door het gemeenschappelijk oppakken van taken iedereen zijn steentje bij te dragen. In de ouderenzorg wordt bijvoorbeeld steeds meer een beroep gedaan op familie participatie. Bij de mantelzorg wordt dit ook al gedaan.

Ook binnen de jeugdzorg zal de samenwerking tussen diverse organisaties en personen intensiever worden. In deze notitie van het nieuwe Jeugdbeleid wordt hier uitvoerig op ingegaan. Er wordt een beroep gedaan op vele personen en organisaties om de Jeugdzorg te ondersteunen ten gunste van de jeugd. Een jeugd die een kans moet krijgen in deze dynamische maatschappij. De basis van het Jeugdbeleid is het gezin en de jeugd. Dit concept Jeugdbeleid voldoet aan de uitgangspunten van een nieuw modern beleid waarbij vele professionals en vrijwilligers van verenigingen worden betrokken. Ook is het uitganspunt dat met de jeugd en niet alleen over de jeugd wordt gesproken. Door de jeugd bepaalde verantwoordelijkheden te geven zoals het gebruik laten maken van een sporthal/gymzaal om daarin zelf wedstrijden te gaan organiseren geeft een vertrouwensband tussen de jeugd en de gemeente. Ook zou het mooi zijn dat bijvoorbeeld bij het realiseren van een skatebaan de jeugd wordt betrokken. Het scheppen van een onderlinge band geeft vertrouwen. Het begrip preventief wordt vaak gebruikt in de zorg. De GGD heeft veel informatie over de gezondheid van de jeugd. De schoolarts onderzoekt periodiek de kinderen van 0-12 jaar en weet dat sommige kinderen in de toekomst gedragsproblemen kunnen geven. Het vroegtijdig begeleiden is dan heel belangrijk.

In de notitie worden de 5 ambities van de gemeente genoemd om het jeugdbeleid te doen slagen. Hier moeten wij voor zorgen. Problemen zijn er zoals de thuiszitters,

Sneek, 18-09-‘25

Jeugd@adviesraadsociaaldomeinswf.nl het schoolverzuim, het niet halen van een beroepskwalificatie etc. Door samenwerking tussen de organisaties dienen deze problemen te worden opgelost. Tevens is in de notitie het “Passend Onderwijs” uitvoerig behandeld en aangegeven op welke wijze dit kan worden toegepast om problemen binnen het onderwijs door samenwerking op te lossen. Het kan voorkomen dat een leerling op een basisschool de begeleiding die hij/zij nodig heeft wel op een naburige basisschool kan krijgen omdat toevallig op die naburige basisschool leerkrachten zijn die specifieke vaardigheden hebben om de betreffende leerling op de juiste wijze te kunnen begeleiden. Of dat een leerling van een doveninstituut met behulp van technische middelen een basisschool in zijn of haar woonplaats, kan bezoeken. Het Passend Onderwijs is belangrijk voor het kind en verdient dat hier voldoende aandacht aan wordt besteed. Het is een goed voorstel om het G-team op een nieuwe wijze in het nieuwe Jeugdbeleid een belangrijke plaats te geven. Dit team heeft veel raakvlakken met het onderwijs en jeugdzorg. Ook voeren van de regie in bepaalde processen is belangrijk omdat bij grote projecten waarbij vele organisaties zijn betrokken weleens wordt vergeten wie de regie voert en miscommunicatie op de loer ligt. Het probleem van het pesten blijft een aanhoudende zorg.

Scholen moeten ter zake een protocol hebben. Het ministerie van Onderwijs heeft een paar jaar geleden een visie hierover gemaakt. Het nieuwe beleidsplan is een document waarop wij ons kunnen focussen. Inhoudelijk is door de samenstellers van dit beleidsplan rekening gehouden met de vele onderzoeken over jeugdzorg in Nederland en ook met de reacties uit de werkgroep Jeugd. Aan de kernpunten die wij naar voren hebben gebracht is gedacht. Specifiek Binnen de werkgroep zijn nog enkele specifieke opmerkingen gemaakt. o Beleg het wachtlijstbeheer goed; zorg voor vlot proces voor inzet stepped care (basisprincipes in hoofdstuk1). o Ondersteun middels het gebiedsteam de pedagogische basis; Bijvoorbeeld bij handelingsverlegenheid bij leerkrachten of sportleiders. Dit geeft ook een ingang voor collectieve hulp (basisprincipes in hoofdstuk 1) en sluit aan bij het versterken van de pedagogische basis (hoofdstuk 3.1). o Geef de pedagogische basis direct toegang tot het gebiedsteam als er een vraag of handelingsverlegenheid is. Versterk het gebiedsteam zodanig dat hiervoor capaciteit in kennis en tijd is. o Maak het gebiedsteam aanspreekpunt voor de gehele pedagogische basis. Dit is een uitbreiding op de positie de het gebiedsteam inneemt voor gezinnen (paragraaf 3.2 tweede alinea). Dezelfde rol kan het gebiedsteam oppakken voor de gehele pedagogische basis.

o Tegelijkertijd is de genoemde uitbreiding van de taken van het gebiedsteam wellicht ambitieus. Is dit financieel en in de uitvoering wel realistisch gezien het feit dat dit in de voorgaande jaren ook niet optimaal is gebleken?

Sneek, 18-09-‘25

Jeugd@adviesraadsociaaldomeinswf.nl o Jammer dat het versterken van de pedagogische basis nog niet financieel gedekt is. Het is de kern van het nieuwe jeugdbeleid.

Tenslotte Door de gemeente SWF zijn t.a.v. de uitvoering van het jeugdbeleid in het recente verleden al diverse goede stappen gezet, maar is in deze beleidsnota een prima basis gelegd voor een gedegen verdere invulling. Een compliment aan de samenstellers van dit document. Zowel de werkgroep Jeugd, als de Adviesraad Sociaal Domein SWF, hopen dat zij op dezelfde wijze in de uitvoeringsplannen zullen worden meegenomen zoals dat met de totstandkoming van deze beleidsnota heeft plaatsgevonden. Adviesraad Sociaal Domein SWF, Werkgroep Jeugdbeleid, Hero Veger, voorzitter

Sneek, 18-09-‘25