Bijlage 1 - Was-wordt lijst en toelichting beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen

Was-wordtlijst en toelichting beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Hier volgt per gewijzigd artikel een korte toelichting. Daarnaast is van de gelegenheid gebruik gemaakt tekstuele wijzigingen door te voeren. Artikel 1 Begrippen Algemeen: De omschrijvingen zijn opgenomen zodat voor eenieder duidelijk is wat en wie met de diverse begrippen bedoeld wordt. In dit artikel worden de nieuwe begrippen die voortkomen uit de wetswijzigingen van 2010 en het Besluit op de lijkbezorging van 2013 gebruikt. Lid a.

Was Niet benoemd.

b.

algemeen graf: een graf in beheer van de gemeente waarin een overledene wordt begraven.

e.

beheerder: de ambtenaar die, namens het college, belast is met de dagelijkse leiding op de begraafplaats of degene die hem vervangt. Niet benoemd.

f.

Wordt aanvrager: i. de persoon of rechtspersoon die – al dan niet door tussenkomst van een uitvaartondernemer – verzoekt voor een begrafenis, bijzetting, herdenkingsplechtigheid of asverstrooiing en hiervoor de betalingsplichtige is; ii. de persoon of rechtspersoon die de uitgifte van een particulier of algemeen graf, gedenkplaats of gedenkteken verzoekt en hiervoor de betalingsplichtige is; algemeen graf: een graf, keldergraf daaronder begrepen, bij de gemeente in beheer waarin gelegenheid wordt geboden tot het doen begraven en begraven houden van overledenen;

beheerder : de medewerker die belast is met de exploitatie en de dagelijkse aansturing van de gemeentelijke begraafplaatsen of degene die hem vervangt; belanghebbende: verzamelnaam voor alle contactpersonen met een belang bij een graf of

Toelichting Begripsduiding toegevoegd.

Conform nieuwe begrippen. Algemene graven hebben een gebruiksrecht en geen uitsluitend recht. De gemeente bepaalt dan als houder van de begraafplaats wie waar begraven wordt. Algemene graven worden in SúdwestFryslân uitgegeven voor een periode van twintig jaar en kennen geen recht van verlenging. Ze worden ook uitgegeven voor o.a. uitvaarten die op kosten van de gemeente plaatsvinden. Het college van de gemeente Súdwest-Fryslân heeft de dagelijkse aansturing van de begraafplaats belast bij de beheerder. Hun werkzaamheden vallen onder de verantwoordelijkheid van de teammanager Groen. Begripsduiding toegevoegd.

asbestemmingsplaats, een natuurlijk persoon of rechtspersoon, niet zijnde een rechthebbende. h.

graf: gegraven kuil of gemetselde of ommuurde ruimte dienend tot laatste rustplaats van een overledene.

j.

graf: gegraven kuil of gemetselde of ommuurde ruimte dienend tot laatste rustplaats van een overledene. graf: gegraven kuil of gemetselde of ommuurde ruimte dienend tot laatste rustplaats van een overledene.

k.

m.

Gedenkplaats. Een plaats ingericht om overledenen te gedenken.

u.

Niet opgenomen.

w.

particulier urnengraf: een graf, een grafkelder daaronder begrepen, waarvoor aan een natuurlijk of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend tot het, al dan niet ondergronds:

dubbeldiepgraf: een particulier graf waarin de mogelijkheid wordt geboden tot het begraven en begraven houden van twee overledene in hetzelfde graf. enkeldiepgraf: een particulier graf waarin de mogelijkheid wordt geboden tot het begraven en begraven houden van een overledene. familiegraf: twee naast elkaar gelegen particuliere graven met de mogelijkheid tot het aanbrengen van een gezamenlijke grafbedekking. Gedenkplaats. Een particuliere plaats waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het plaatsingsrecht is verleend voor het plaatsen van een gedenkteken om overledenen te gedenken.

natuurgraf: een onderhoudsvrij particulier graf met voorwaarden ten aanzien van de grafbedekking.

particulier graf: een graf, keldergraf daaronder begrepen, waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend tot het doen begraven en begraven houden van overledenen en/of het doen bijzetten en

Begripsduiding toegevoegd.

Begripsduiding toegevoegd. Graven wanneer slechts één begraving plaats vindt.

Begripsduiding toegevoegd.

Particuliere gedenkplaatsen voorzien in de behoefte aan gedenkplaatsen zonder begraving van een overledene of plaatsing van een asbus. Het betreft verzoeken van nabestaanden die een asbus verstrooid hebben en later alsnog een fysieke gedenkplaats wensen, bij verhuizing van de nabestaanden, overlijden in het buitenland of bij vermissing. Nieuw toegevoegd. Steeds vaker is er de wens om nabestaanden te ontlasten van de zorg voor het graf en tevens het begraven in een natuurlijke omgeving of voor langere termijnen. Onderhoudsvrije natuurgraven voldoen aan genoemde wensen. Als grafbedekking is slechts een boomschijf met inscriptie toegestaan. De houder van de begraafplaats draagt zorg voor collectief onderhoud van het betreffende begraafvak. De rechthebbende bepaalt wie er in het graf begraven worden en voor hoe lang deze overledene(n) begraven worden gehouden. Particuliere graven met een grafrecht voor onbepaalde tijd werden vaak uitgegeven als ‘koopgraven”. Deze komen nog voor op de oude (delen van) begraafplaatsen. Particuliere graven kunnen ook bij

•

y./z.

bb.

doen bijzetten en bijgezet houden van asbussen, met of zonder urnen • doen verstrooien van as samenvoegen: het verdiept begraven van stoffelijke resten in een bestaand graf op verzoek van de rechthebbende, waarbij ruimte ontstaat voor een nieuwe begraving.

Niet benoemd.

bijgezet houden van asbussen met of zonder urnen.

-

-

samenvoegen: het op verzoek van de rechthebbende samenvoegen van de overledene in de bovenste laag van een graf met de overledene in de onderste laag. schudden: het op verzoek van de rechthebbende leeg maken van één of meerdere lagen in een graf waarbij de stoffelijke resten onder de onderste laag worden samengebracht.

ruimen: het verwijderen van de grafbedekking na afloop of na afstand van het grafrecht en in een latere fase van het volledige graf, waarbij de stoffelijke resten worden overgebracht naar een verzamelgraf.

voorbaat uitgegeven worden of gereserveerd worden, dat wil zeggen zonder dat er direct in het graf begraven wordt. -

Bij het samenvoegen van graven worden stoffelijke resten van de bovenste laag verdiept begraven in de onderste laag om extra begraafruimte te creëren. - Bij schudden worden stoffelijke rechten onder de onderste laag samengebracht, zodat er ruimte komt voor een extra overledene. - Samenvoegen en schudden wordt alleen uitgevoerd als volledige skelettering heeft plaatsgevonden. Op locaties bij met name (zware) kleigronden en hoge grondwaterstanden heeft regelmatig geen volledige skelettering plaatsgevonden. Schudden geschiedt formeel gezien op verzoek van de rechthebbende (het gebeurt zelden dat de rechthebbende daartoe zelf het initiatief neemt), op het moment dat er nog een lopend grafrecht is, er meerdere begraaflagen zijn en voldaan is aan de grafrusttermijn van tien jaar. Ruimen betreft de verwijdering van het graf inclusief grafbedekking na afloop van de graftermijn. Ruiming vindt meestal plaats in twee fasen, bovengronds ruimen van de grafbedekking onmiddellijk na afloop van de graftermijn, waarbij de beheerder de bestemming bepaalt. Ondergronds ruimen vindt plaats op het moment dat het graf opnieuw wordt uitgegeven, waarbij de stoffelijke resten verzameld worden en overgebracht naar een verzamelgraf.

Artikel 2

Was Uitbreiding definities 1. Voor de toepassing van bepalingen bij of krachtens deze verordening wordt, onder “particulier graf” mede verstaan “particulier keldergraf”, “particulier kindergraf”, “particulier urnengraf”, “particuliere urnen nis” of “particuliere gedenkplaats.” 2. Voor de toepassing van bepalingen bij of krachtens deze verordening wordt, onder ‘algemeen graf’ mede verstaan: algemeen urnengraf. 3. Voor de toepassing van deze verordening worden de tweede paas- en pinksterdag, de Hemelvaartsdag, de beide kerstdagen, de nieuwjaarsdag en de dag waarop de verjaardag van de Koning wordt gevierd, gelijk gesteld met de zondag.

Wordt Voor de toepassing van het bij of krachtens deze verordening bepaalde wordt, voor zover van belang, onder 'particulier graf’ mede verstaan: familiegraf, kindergraf, keldergraf, natuurgraf, urnenkeldergraf, urnengraf, natuururnengraf, urnennis, urnenplaats en gedenkplaats.

Toelichting Dit artikel is opgenomen omdat met de wetswijziging van 2010 de begrippen particulier en algemeen graf zijn gewijzigd. Particuliere graven werden voorheen vaak koop- familie- of eigen graf genoemd. Algemene graven stonden vaak bekend als huurgraven. Per regio kunnen de benamingen verschillen. Voor een particulier graf, particulier kindergraf, particulier urnengraf, particuliere urnenplaats en particuliere gedenkplaats gelden vrijwel dezelfde rechten en plichten. Algemene kindergraven worden niet meer uitgegeven omdat er een betaalbaar alternatief is in de vorm van een grafrecht voor 10 jaar. Hiermee wordt voorkomen dat ouders na 10 jaar niet meer kunnen verlengen en alleen kunnen kiezen voor afstand of een kostbare opgraving. De gemeente SúdwestFryslân geeft algemene graven ook uit voor begravingen op kosten van de gemeente.

5

Ordemaatregelen a) Het is aan steenhouwers, hoveniers en daarmede gelijk te stellen personen, verboden anders dan met toestemming van de beheerder, werkzaamheden voor derden aan grafbedekkingen of aan gedenkplaatsen te verrichten. b) Het is verboden zonder toestemming van de beheerder een begraafplaats te betreden met of op: c) een motorrijtuig, een motorfiets, een scooter, een bromfiets; d) een (huis)dier. e) Het tweede lid is niet van toepassing voor: f) motorrijtuigen die deel uitmaken van een begrafenisplechtigheid of die materialen vervoeren voor (onderhouds-) werkzaamheden in, op of aan een begraafplaats; g) één of meer trekdier(en) voor een koets of een ander voertuig dat deel uitmaakt van een begrafenisplechtigheid; h) de eigenaar of de houder van een geleidehond die zich vanwege een handicap door die hond laat geleiden. i) Het is verboden op een begraafplaats: j) op de zitbanken te staan, te liggen of deze op enigerlei wijze te beschadigen; k) gedenktekens, beplanting, gereedschap of andere eigendommen te beschadigen of te vernielen; l) verwelkte bloemen, afgestorven grafbeplanting, snoeiafval, onkruid en dergelijke anders dan in de daarvoor bestemde vuilnisbakken te deponeren; m) bloemen of andere waren te koop aan te bieden of aanbiedingen te doen over

Ordemaatregelen Bezoekers, personeel van uitvaartondernemingen en personen die werkzaamheden op de begraafplaats hebben te verrichten, zijn verplicht zich in het belang van de orde, rust en netheid te houden aan de aanwijzingen van de beheerder en de begraafplaatsmedewerkers. Tijdens plechtigheden mogen op de begraafplaats zonder toestemming van de beheerder geen werkzaamheden plaatsvinden. De beheerder kan personen die zich niet aan de aanwijzingen houden van de begraafplaats verwijderen of laten verwijderen. Het college kan nadere regels vaststellen voor ordemaatregelen.

De beheerverordening bevat gedragsvoorschriften voor hen die van de begraafplaatsen gebruik maken, in het belang van orde, rust en netheid. Extra ordemaatregelen kunnen uitgewerkt worden in nadere regels.

6

7

gedenktekens, grafbedekkingen of beplantingen. 5. Bezoekers, personeel van uitvaartondernemingen en personen die (onderhouds-) werkzaamheden op een begraafplaats hebben te verrichten, zijn verplicht zich, in het belang van de orde, rust en netheid op een begraafplaats, te houden aan de aanwijzingen van de beheerder. 6. Degenen die zich niet aan aanwijzingen van de beheerder houden, moeten zich op eerste aanzegging van de beheerder van de begraafplaats verwijderen. Niet opgenomen

Opgraven, samenvoegen en ruimen van graven 1. Bij het opgraven van overledenen en de ruiming van graven zijn geen andere personen aanwezig dan degenen die de beheerder met deze werkzaamheden heeft belast. 2. Het college kan nadere regels vaststellen over het opgraven, samenvoegen en ruimen van graven.

Plechtigheden. Herdenkingsbijeenkomsten, onthullingen van gedenktekens en overige plechtigheden op de begraafplaats kunnen slechts plaatsvinden nadat deze ten minste zes werkdagen tevoren zijn gemeld aan de beheerder van de begraafplaatsen. Datum en uur van de plechtigheid en de wijze waarop deze zal plaatsvinden worden in overleg met de aanvrager door de beheerder vastgesteld.

Opgraven, samenvoegen, schudden en ruimen 1. Bij het opgraven van overledenen, het samenvoegen of schudden van stoffelijke resten, alsmede de ruiming van graven, zijn geen andere personen aanwezig dan degenen die door de beheerder met deze werkzaamheden zijn belast. 2. Samenvoegen is mogelijk indien:

Met dit artikel wordt beoogd plechtigheden ordelijk te doen verlopen. Door te eisen dat de mededeling zes werkdagen vooraf moet plaatshebben, kan worden voorkomen dat de plechtigheid samenvalt met een begrafenis. Een begrafenis dient volgens de wet uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden te geschieden. Bijeenkomsten die het karakter van een plechtigheid te buiten gaan, kunnen aangemerkt worden als een openbare manifestatie. Hiervan moet vooraf kennisgeving worden gedaan aan de burgemeester volgens de Wet openbare manifestaties (Wom) en mogelijk van toepassing zijnde APV-bepalingen. Een toevoeging in dit artikel is onder welke voorwaarden samenvoegen en schudden mogelijk is. Zie ook toelichting artikel 1 y en z.

3.

4.

8

Kennisgeving begraven en bezorging van as 1. Degene, die wil doen begraven, as wil doen bijzetten of as wil doen verstrooien, geeft dit tenminste drie dagen voorafgaand aan de dag waarop de begraving, bijzetting of verstrooiing zal plaatsvinden, door aan de digitale webagenda.

1. 2.

a. de wettelijke grafrusttermijn van tenminste tien jaar wordt gerespecteerd; b. de resterende graftermijn nog minimaal tien jaar bedraagt; c. naar het oordeel van de beheerder volledige skelettering van de stoffelijke resten heeft plaatsgevonden; en d. begraven op meer dan één laag mogelijk is en het samenvoegen naar het oordeel van de beheerder technisch en op een hygiënische verantwoorde wijze uitvoerbaar is. Schudden is mogelijk indien: a. de wettelijke grafrusttermijn van tenminste tien jaar wordt gerespecteerd; b. de resterende graftermijn nog minimaal tien jaar bedraagt; c. naar het oordeel van de beheerder volledige skelettering van de stoffelijke resten heeft plaatsgevonden; en d. schudden naar het oordeel van de beheerder technisch en op een hygiënische verantwoorde wijze uitvoerbaar is. Het college kan bij nadere regels begraafplaatsen of gedeelten daarvan aanwijzen waarbij aan het schudden kosten zijn verbonden. Kennisgeving begraven en asbezorging, openen en sluiten van het graf Degene die wil doen begraven, as wil doen bijzetten of as wil doen verstrooien, meldt dit uiterlijk drie werkdagen voorafgaande aan de begraving, bijzetting of verstrooiing aan de beheerder. De zaterdag en zondag gelden voor de toepassing van deze bepaling niet als

Twee artikelen samengevoegd en termijn aangescherpt.

2. Indien de burgemeester toestemming heeft gegeven het stoffelijk overschot binnen zesendertig uur na het overlijden te begraven, wordt de kennisgeving aan de beheerder zo tijdig mogelijk gedaan. En Openen en sluiten van een graf, bijzetten van een asbus, verstrooien van as Het openen van een graf ter begraving en/of het bijzetten van een asbus en/of het verstrooien van as, het daarna sluiten van een graf en het bedienen van hulpmiddelen, vindt plaats door het personeel van de begraafplaats of door een derde op aanwijzing en onder toezicht van de beheerder.

9

Niet opgenomen

werkdag. Indien de burgemeester toestemming heeft gegeven om de overledene binnen 36 uur na het overlijden te begraven moet de kennisgeving zo tijdig mogelijk worden gedaan. 3. Het openen van een graf ter begraving of voor het bezorgen van as, en het daarna sluiten van een graf, alsmede het bedienen van de hulpmiddelen mag uitsluitend geschieden door het personeel van de begraafplaats of door derden die daarvoor opdracht hebben verkregen op aanwijzingen en onder toezicht van de beheerder. 4. Nabestaanden kunnen onder toezicht van een begraafplaatsmedewerker betrokken worden bij het dalen van de kist en het geheel of gedeeltelijk sluiten van het graf. De wens daartoe maken de nabestaanden uiterlijk om 12.00 uur van de voorafgaande werkdag schriftelijk aan de beheerder kenbaar. De zaterdag en zondag gelden voor de toepassing van deze bepaling niet als werkdag. Aanwijzingen van de begraafplaatsmedewerkers worden te allen tijde opgevolgd. Lijkomhulsel en grafgiften 1. Rechthebbenden of gebruikers leveren, gebruiken en accepteren uitsluitend lijkomhulsels, die voldoen aan de in of krachtens de wet dan wel op basis van publiekrechtelijke verordeningen, privaatrechtelijke reglementen of algemene voorwaarden gestelde regels ten aanzien van de doorlaatbaarheid van vloeistoffen en gassen, mechanische eigenschappen, vorm en biologische afbreekbaarheid. 2.

Aanvragers zijn verplicht op het aanvraagformulier voor een begrafenis het

Dit artikel bevat een verwijzing naar het Besluit op de lijkbezorging (2013) en de eerdergenoemde bijbehorende Technische adviezen voor inrichting begraafplaatsen, graven en asverstrooiing (2014). Het is voor een goede lijkvertering van belang dat lijkomhulsels een goede doorlatendheid hebben. Alleen zo kan er voldoende vocht en zuurstof toetreden die noodzakelijk zijn voor de lijkvertering. Dit geldt voor de kleding die de overledene draagt, maar ook voor de kist en de bekleding waarin deze begraven wordt of de lijkhoes waarin deze gewikkeld is. Voor

gebruik van lijkhoezen aan de beheerder door te geven. 3. Het is verboden om te begraven in een zinken of andere metalen of kunststof (binnen)kist. 4. Het is niet toegestaan voorwerpen aan de grafruimte toe te voegen die de vertering van de overledene belemmeren of voorkomen en/of vervuilend zijn. 5. De beheerder kan door middel van steekproeven controleren of aan de bepalingen in dit artikel is voldaan.

12

Niet opgenomen

18

Grafkelder 1. Het is verboden in een graf een grafkelder aan te brengen.

Gemeentelijke voorzieningen 1. Het gebruik van gemeentelijke voorzieningen, voor zover aanwezig of beschikbaar, wordt schriftelijk aangevraagd bij de beheerder, uiterlijk twee werkdagen voorafgaande aan die waarop de begraving of bijzetting zal plaatsvinden. 2. Voor het gebruik van gemeentelijke voorzieningen kan het college nadere regels vaststellen. Keldergraven 1. De plaatsing van nieuwe keldergraven is niet toegestaan.

het gebruik van lijkhoezen bestaan regels. Genoemde regels waren vastgesteld in het Lijkomhulselbesluit 1998 en zijn integraal overgenomen in het Besluit op de lijkbezorging. De lijkhoezen die voldoen aan de normen van het Besluit op de lijkbezorging, staan op de ‘witte lijst’ van de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB: www.begraafplaats.nl). Het toepassen van verkeerde lijkhoezen of slecht doorlatende lijkomhulsels (kunststof kleding, lijkwaden) kan leiden tot het stopzetten van de lijkvertering waardoor vanuit milieu hygiënisch opzicht belastende situaties kunnen ontstaan en graven niet meer ter beschikking kunnen komen voor nieuwe, toekomstige begravingen omdat het hergebruiken van de ruimte problematisch is geworden. In dit artikel is eveneens een bepaling opgenomen dat geen vervuilende voorwerpen aan de grafruimte mogen worden toegevoegd, alsmede voorwerpen die de vertering van het lijk kunnen belemmeren of voorkomen. Dit artikel maakt duidelijk welke procedure er is voor het gebruik van speciale voorzieningen, zoals touwen voor het dalen van een kist of schep voor het dichten van een graf, voor zover deze beschikbaar zijn en door de begraafplaats worden geboden. Tevens ten aanzien van het gebruik van een aula of opbaarruimten voor zover in het beheer van de gemeente.

Het college bepaalt aan welke voorwaarden door rechthebbenden moet worden voldaan om een particulier keldergraf in gebruik te hebben. Er zijn voorwaarden opgenomen voor

24

2. Het gestelde verbod geldt niet voor door het college bij nadere regels aan te wijzen begraafplaatsen of gedeelten daarvan indien: a. de rechthebbende op een particulier graf hiervan van te voren melding doet bij het college; en b. het college het aanbrengen van de grafkelder niet op grond van het derde lid heeft verboden. 3. Het college verbiedt het aanbrengen van de grafkelder indien: a. niet voldaan wordt aan de door hen vastgestelde nadere regels; b. de duurzaamheid van de te gebruiken materialen onvoldoende is; c. de constructie van de grafkelder ondeugdelijk is. 4. De grafkelder kan worden aangebracht als het college niet binnen drie werkdagen na de datum van ontvangst van de melding heeft beslist dat het aanbrengen van de grafkelder wordt verboden. 5. Het college stelt nadere regels vast over de eisen waaraan de melding moet voldoen. 6. Het college kan nadere regels vaststellen omtrent de aard en de afmetingen van grafkelders, de benodigde duurzaamheid van de materialen en de deugdelijkheid van de constructie van de grafkelder. Aansprakelijkheid 1. Zolang het graf of de urnen nis niet geruimd mag worden, blijft de rechthebbende het eigendom houden van de grafbedekking, beplantingen en andere voorwerpen. Al hetgeen op het

2. Het college kan nadere regels vaststellen voor het gebruik van bestaande keldergraven.

Aansprakelijkheid grafbedekking 1. Het plaatsen, aanbrengen, herstellen, vernieuwen of verwijderen van de grafbedekking gebeurt door, voor rekening van en voor risico van de rechthebbende of

het gebruik van bestaande keldergraven en het intrekken of wijzigen van bestaande vergunningen. Door problemen met het verteringsproces in keldergraven (onder andere als gevolg van onvoldoende zuurstoftoevoer en waterophoping) is het van belang dat het college bevoegdheden krijgt om snel en adequaat te handelen in dergelijke situaties. Om deze reden worden er geen nieuwe keldergraven meer uitgegeven. De mogelijkheid tot uitgifte van keldergraf bestond alleen nog op de begraafplaats Sneek.

Dit artikel is opgenomen om buiten twijfel te stellen dat de rechthebbende voortijdig afstand van het (graf-)recht kan doen. Tevens dat geen terugbetaling plaats vindt van reeds betaalde rechten.

2.

3.

4.

5.

graf geplaatst of aangebracht is, komt voor rekening en risico van de rechthebbende van een particulier graf. Het plaatsen, aanbrengen, herstellen, vernieuwen of verwijderen van de grafbedekking is voor rekening en risico van de rechthebbende. Schade en eventuele gevolgschade voor derden is voor rekening en risico van de rechthebbende. en dient de schade, door welke omstandigheid dan ook, op eerste aanschrijven te herstellen. Indien binnen twaalf weken na de dag van aanschrijving geen herstel of vernieuwing heeft plaatsgevonden, is de beheerder bevoegd de gedenktekens of beplantingen en andere voorwerpen te verwijderen en te vernietigen zonder dat deze tot enige vergoeding verplicht is. Indien door een ondeugdelijke (geworden) constructie naar het oordeel van de beheerder een gevaarlijke situatie is ontstaan, kan de beheerder direct maatregelen treffen.

2.

3.

4.

5.

6.

belanghebbende van de grafbedekking of gedenkplaats. Al hetgeen wat op het graf, urnenplaats en gedenkplaats geplaatst is, wordt geacht voor rekening en risico van de rechthebbende of belanghebbende van de grafbedekking of gedenkplaats te zijn aangebracht. Indien naar het oordeel van de beheerder een gevaarlijke situatie is ontstaan, kan de beheerder direct maatregelen treffen namens het college. Het college kan niet aansprakelijk worden gesteld voor diefstal van of schade aan voorwerpen welke op de graven zijn geplaatst. Schade als gevolg van brand, vandalisme, diefstal, vorst, storm, bliksem, wateroverlast en andere van buiten komende oorzaken, is voor rekening van de eigenaar van de grafbedekking. Het college kan de kosten van de maatregelen verhalen op de rechthebbende of belanghebbende van het graf.