Document · PDF

Bijlage 1 - Nota Kunstgras in Súdwest-Fryslân 2024. nu en in de toekomst

Raadsvergadering 21 december 2023, gemeente Súdwest-FryslânBij agendapunt: Nota ‘Kunstgras in Súdwest-Fryslân, nu en in de toekomst’7.232 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

022.002039

Kunstgrasvelden in Súdwest-Fryslân 2024, nu en in de toekomst

ínhoud 1.

Rapport in het kort

1.1 Aanleiding tot de notitie.................................................................................................. 3 1.2 Stand van zaken............................................................................................................. 3 1.3 Onderbouwing van het advies.......................................................................................... 4 1.4 Kunstgras in Súdwest-Fryslân........................................................................................... 4 2.

Sportvelden in Súdwest-Fryslân..........................................................................................5 2.1 Inleiding....................................................................................................................... 5 2.2 Verschillende typen sportveld.......................................................................................... 5 2.3 Capaciteitsberekening.................................................................................................... 5 2.4 Kunstgrasvelden in Súdwest-Fryslân.................................................................................. 6 2.5 Milieuaspecten van de verschillende sportvelden.................................................................6 2.6 Klimaatveranderingen en sportvelden................................................................................7 2.7 Financiën...................................................................................................................... 8

Kunstgrasvelden nu en in de toekomst...............................................................................10 3.1 Inleiding..................................................................................................................... 10 3.2 Uitgangspunten........................................................................................................... 10 3.3 Planning voor de komende jaren.....................................................................................10

Regiofunctie kunstgrasvelden.......................................................................................... 12 4.1 Spreiding van de sportvelden..........................................................................................12 4.2 Regiofunctie kunstgrasvelden......................................................................................... 13 4.3 Toekomstige kunstgrasvelden......................................................................................... 14

Samenvatting................................................................................................................ 15

Achtergrondinformatie....................................................................................................16

Bijlagen.............................................................................................................................. 17 Bijlage 1: Hittestress en waterberging en collectorveld............................................................ 17 Bijlage 2: Vragen en opmerkingen van de voetbalverenigingen tijdens informatiebijeenkomst op 15 juni 2023......................................................................................................................... 18

Foto omslag: Met EPDM ingestrooid kunstgrasveld bij Sneek Wit Zwart.

Gemeente Pagina 2 van 19

O22.002039

Sííc/ivesí-Fryslân

Rapport in het kort

1.1 Aanleiding tot de notitie Er is sinds enkele jaren een landelijke discussie rondom kunstgras sportvelden. Aanvankelijk werd dit veroorzaakt door vermeende schadelijke effecten van de gebruikte grondstoffen voor gezondheid en milieu. Deze effecten bleken verwaarloosbaar klein te zijn. In een later stadium diende de stichting InStrepitus bij verschillende gemeenten handhavingsverzoeken in met betrekking tot kunstgrasvelden op basis van art. 13 van de Wet Bodembescherming. Vooral omdat er veel rubber korrels in de directe omgeving van het sportveld terecht kwamen en omdat er mogelijk giftige stoffen in de bodem terecht kan komen. In gemeente Súdwest-Fryslân werd in juni 2020 een viertal handhavingsverzoeken ontvangen voor de velden in Arum, Bolsward, Easterein en Witmarsum. Naar aanleiding van deze verzoeken stelde de gemeenteraad een krediet beschikbaar voor het aanbrengen van voorzieningen om instrooimateriaal binnen de kunstgrasvelden te houden. In 2021 zijn deze werkzaamheden afgerond en de handhavingsverzoeken ingetrokken. Tijdens de behandeling van de kredietaanvraag werd duidelijk dat de leden van de gemeenteraad graag willen worden geïnformeerd over hoe er wordt omgegaan met kunstgrasvelden nu en in de toekomst.

In juni 2020 heeft de raad in de koersnota voor 2021 het college de volgende opdracht gegeven: “(...) We gaan samen met de verschillende partijen verder uitwerking geven aan het uitgevoerde Mulier-onderzoek waarbij onderzocht is in hoeverre het aanbod van buiten- en binnensportaccommodaties aansluit bij de behoefte van de inwoners van Súdwest-Fryslân, voor nu en in de toekomst. Daarnaast streven we naar duurzame en milieuvriendelijke sportaccommodaties. We gaan aan de slag met nieuw beleid voor de sportvelden. Ons uitgangspunt hierbij is: minder kunstgras, meer natuurgras. ” De hiertoe opgestelde notitie ligt nu voor. Eerder werd in 2015 door de gemeenteraad een kunstgrasnotitie vastgesteld. Gezien de gewijzigde milieu-inzichten over kunstgras, de groene en duurzame ambities van het college, aanstaande Europese wetgeving, de kosten voor een kunstgrasveld maar ook de klimaatveranderingen en de ambities op het gebied van de gezondheid en bewegen van onze inwoners is dit het moment om een nieuwe kunstgrasnotitie te presenteren. Deze notitie vervangt de kunstgrasnotitie uit 2015.

1.2 Stand van zaken Onze gemeente telt medio 2023 14 kunstgras sportvelden. De meeste hiervan worden voor voetbal gebruikt. Ook de korfbalverenigingen Westergo Bolsward, De Waterpoort in Sneek en hockeyclub SMHC in Sneek spelen op kunstgrasvelden. Het spelen op kunstgras is voor korfbal en hockey inmiddels gemeengoed geworden. De vorige generatie kunstgrasvelden werd ingestrooid met rubberkorrels of microplastics (EPDM, TPE of SBR). Deze methode vormt een grote belasting voor het milieu en wordt door Europese wetgeving vanaf 2029 verboden. De markt reageert op de laatste inzichten en wetgeving en ontwikkelt nieuwe typen kunstgrasvelden. Bij het vervangen van het kunstgrasveld in Bolsward in 2021 is nog gekozen voor het milieuvriendelijke kurk. Het nieuwe kunstgrasveld op sportpark Schuttersveld is ingestrooid met een hele fijne zandkorrel (Mineral infill). Een kunstgrasveld gaat onder normale omstandigheden tussen de 10 en 12 jaar mee. Daarna dient deze, vooral in verband met de veiligheid van de gebruikers, te worden vervangen. We staan de komende vijf jaar voor de vervanging van negen kunstgrasvelden. Voor elk kunstgrasveld dat is versleten dient de vraag zich aan of we dit veld gaan vervangen door kunst- of natuurgras. In deze notitie wordt een overzicht gegeven van de huidige kunstgrasvelden, het jaar van realisatie en vervangingsvoorstellen.

Veel verenigingen willen een kunstgrasveld. Een kunstgrasveld is vrijwel altijd bespeelbaar. Het kan worden gebruikt voor trainingen, wedstrijden, bewegingsonderwijs en andere vormen van sport en bewegen. Door de discussies over de milieubelasting en de grote financiële investering is een visie over hoe wij in Súdwest-Fryslân om willen gaan met onze sportvelden vereist. Bij deze visie zullen ook aspecten als grootte van de verenigingen, het aantal gebruikers, beschikbare ruimte, richtlijnen van de sportbond, gevolgen van klimaatveranderingen, plaatselijke factoren en nieuwste technische ontwikkelingen worden mee genomen.

Pagina 3 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

1.3 Onderbouwing van de nota Bij de keuze voor wel of geen kunstgras spelen een aantal factoren een rol. De volgende aspecten worden in de nota behandeld: -

Verschillende typen sportveld (2.2) Richtlijn op basis van capaciteitsberekeningen (2.3) Kunstgrasvelden in Súdwest-Fryslân (2.4) Milieu aspecten van de verschillende sportvelden (2.5) Klimaat veranderingen en sportvelden (2.6) Financiële consequenties van verschillende keuzes (2.7)

1.4 Kunstgras in Súdwest-Fryslân De opdracht van de raad was om met een visie te komen waarin, op basis van milieu- en financiële overwegingen, wordt beschreven hoe Súdwest-Fryslân omgaat met haar kunstgrasvelden. In het eerste deel van deze nota wordt uitgewerkt hoe het staat met kunstgrasvelden in het algemeen en in de gemeente. Een deel van de huidige kunstgrasvelden (allen voetbal) zijn niet noodzakelijk op basis van de normen die door de eigen sportbond (KNVB) worden gehanteerd. Deze velden kunnen worden vervangen door natuurgrasvelden. Om de noodzakelijke renovatie van de kunstgrasvelden te bespreken, heeft de portefeuillehouder sport een bijeenkomst met zoveel mogelijk betrokken verenigingen gehouden. De verenigingen willen alle huidige kunstgrasvelden behouden. De argumenten en financiële consequenties hiervan worden in het tweede deel van deze nota uitgewerkt.

Met zand ingestrooid kunstgrasveld voor hockey op sportpark Tinga

Pagina 4 van 19

O22.002039

Hm Súť/ivesŕ-Fryslân Gemeente

Sportvelden in Súdwest-Fryslân

2.1 Inleiding In onze gemeente stellen wij faciliteiten voor sportbeoefening beschikbaar. Eén van de ambities van het college is dat “iedereen moet gratis buiten kunnen sporten en bewegen”. Hiervoor kent de gemeente een uitgebreide infrastructuur voor binnen- en buitensporten. Accommodaties zoals sporthallen, gymzalen, fierljepschansen, atletiekbaan, skeelerbanen, beachvolleybalvelden en velden voor de traditionele balsporten. Daarnaast hebben we voorzieningen voor bewegen in de openbare ruimte als sportkooien voor voetbal en basketbal, jeu de boules-banen, speelvelden en speeltuinen. Voor veel voorzieningen geldt dat als ze er eenmaal liggen, deze met beperkt onderhoud jaren goed kunnen worden gebruikt. Voor de sportvelden is dat anders. Deze vragen intensief onderhoud. Veilig gebruik is afhankelijk van de kwaliteit van deze velden. De kwaliteit wordt bepaald door factoren als onderhoud, gebruik, type veld en weersomstandigheden. In het Nederlandse klimaat zijn er periodes waarin bijvoorbeeld natuurgrasvelden beperkt beschikbaar zijn. Velden kunnen te nat of te droog zijn.

2.2 Verschillende typen sportveld We hebben in onze gemeente drie soorten sportvelden. De meeste worden gebruikt door de 23 voetbalverenigingen in onze gemeente. Ten eerste hebben we de traditionele natuurgrasvelden. Deze worden gebruikt als trainings- en wedstrijdveld. De wedstrijdvelden worden zoveel mogelijk ontzien. Dit type veld kan gemiddeld 250 uur per jaar worden bespeeld. Het tweede type is het zogenaamde WeTra-concept ^ Wedstrijd-Training). Dit veld ligt bij veel verenigingen als trainings- en wedstrijdveld. De ondergrond is opgebouwd met zand en de toplaag wordt verstevigd met doormenging van b.v. lava, leemhoudend zand of klei. Bij dit type veld moeten de gebruikers accepteren dat het niet het hele seizoen mooi groen blijft. Door de constructie is het sneller droog dus sneller te gebruiken maar het gras heeft hier meer moeite om te groeien doordat de bodem minder voedingsstoffen bevat. De ontwikkeling van natuurgrasvelden staat niet stil en de kwaliteit verbetert voortdurend. Er worden onder andere nieuwe grassoorten gekweekt die zelf in staat zijn om sneller te herstellen. Een WeTra-veld kan 450 á 500 bespelingsuren verdragen Verstevigt men het natuurgrasveld met kunstgrasvezels (Hybrideveld) dan kan de bespelingsintensiteit stijgen naar zo’n 700 á 800 uur. In het professionele voetbal worden deze velden vooral in de stadions gelegd.

Daar wordt echter zeer beperkt op getraind. In onze gemeente ligt dit type veld niet. Tenslotte hebben we het kunstgrasveld. Deze zijn in paragraaf 2.4 beschreven. Type veld Natuurgras WeTra

Hybride Kunstgras

Omschrijving Onderlaag snelle waterafvoer met drainage, toplaag veel organische stoffen voor een goede grasmat Onderlaag snelle waterafvoer met drainage, toplaag combinatie van lava, zand en organische stoffen voor combinatie van snelle waterafvoer en redelijke grasmat Onderlaag snelle waterafvoer met drainage, toplaag combinatie van kunststof vezels en organische stoffen voor een goede grasmat Onderlaag snelle waterafvoer met drainage, tussenlaag voor stabiliteit en schokdemping, kunstgras toplaag met of zonder infill-materiaal

Speeluren 250 - 300 450 - 500

700 - 800 1000 - 1200

2.3 Capaciteitsberekening Om te kunnen bepalen hoeveel velden een vereniging nodig heeft, hebben de KNVB en het KNKV een rekentool ontwikkeld. Deze rekentools zijn gebruikt om de voetbal- en korfbalverenigingen in de gemeente te analyseren. De gegevens die hiervoor zijn gebruikt, zijn door de verenigingen zelf aangeleverd in juli 2023 met de aantallen leden en teams van het seizoen 2022 - 2023. De uitwerking is te vinden in hoofdstuk 4. De KNHB heeft geen rekentool (meer). Op basis van berekeningen in 2016/2017 is door de KNHB aangegeven dat SMHC een derde veld nodig zou hebben. Dankzij een goede organisatie heeft de SMHC het de afgelopen jaren met twee velden en het in 2021 aangelegde miniveldje gered. Er is op deze locatie geen ruimte voor meer hockeyvelden.

Pagina 5 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Het ledenaantal van een vereniging fluctueert door de jaren heen altijd een beetje. Dit heeft vrijwel geen effect op de veldbehoefte van de betreffende vereniging(en). Slechts bij een enkele vereniging is er sprake van een structurele groei of daling van het aantal leden. Niet alleen de capaciteitsberekening van de sportbond is richting gevend voor het advies is deze nota. Ook extra gebruik door vooral scholen wordt hierin mee genomen.

2.4 Kunstgrasvelden in Súdwest-Fryslân Om de continuïteit van het sporten en de competities te behouden zijn in de jaren negentig kunstgrasvelden op grote schaal in zwang geraakt. Oorspronkelijk werden uitsluitend met zand ingestrooide velden gerealiseerd. Deze variant wordt nog steeds op met name korfbalcomplexen toegepast. Het oudste kunstgrasveld in Súdwest-Fryslân dateerde van 2003 en lag op het hockeycomplex van het sportpark Tinga in Sneek. In 2021 is dat veld vervangen door een kunstgras waterveld. In 2022 heeft de internationale hockeyfederatie besloten dat het waterveld vanaf 2025 niet meer mag worden gebruikt voor internationale wedstrijden. De verwachting is dat dit ook op lager niveau zal leiden tot een einde van de watervelden. Hier zal dan een nieuw product voor worden ontwikkeld. Voor voetbal leverden de zandvelden de nodige problemen op, zoals bijvoorbeeld brandwonden bij slidings. Daarom werd naar alternatieve instrooimaterialen gezocht. Deze werden gevonden in de rubber korrels van gemalen (auto)banden, de z.g. SBR-korrels. In de eerste plaats een goede manier om oude banden te recyclen. In de tweede plaats biedt het prima speleigenschappen en is het goedkoop in aanschaf. In 2006 werd het eerste veld van deze generatie bij de v.v. LSC 1890 in Sneek aangelegd (in 2016 vervangen), alsmede het korfbalveld in 2006 op sportpark Schuttersveld, ook in Sneek.

Deze is in november 2022 vervangen. Voor dit laatste veld is heel fijn zand als nieuw type infill gebruikt.

2.5 Milieuaspecten van de verschillende sportvelden In de afgelopen jaren is er maatschappelijke onrust over het instrooien met rubber korrels ontstaan. Enerzijds vanwege vermeende kankerverwekkende eigenschappen en het uitlogen van giftige stoffen in de bodem. Anderzijds vanwege de korrels die in het milieu rondom de velden komen en tenslotte de hoge temperaturen van zo’n veld bij warm zonnig weer. Na de discussie over de gezondheids- en milieurisico’s van kunstgrasvelden zijn veel gemeenten voorzichtiger geworden met het instrooien van kunstgrasvelden. Zo ook onze gemeente, waar in 2018 in Sneek de velden van O.N.S. en Sneek Wit Zwart zijn gerenoveerd. Bij die renovatie werd het kunstmatig geproduceerde instrooimiddel EPDM toegepast. Er liggen nu (juli 2023) in onze gemeente acht velden die met SBR en drie die met EPDM zijn ingestrooid. Voetbal O.N.S. Sneek Sneek Wit Zwart LSC Sneek IJ.V.C. IJlst Makkum Witmarsum Arum trainingsveld Bolsward Bolsward trainingsveld Workum S.D.S. Easterein Hockey SMHC Sneek SMHC Sneek Korfbal Waterpoort Sneek Westergo Bolsward

Instrooi EPDM EPDM SBR SBR SBR SBR SBR Kurk SBR SBR SBR

Aanleg 2018 2018 2016 2011 2010 2015 2007 2021 2009 2012 2012

Aantal 1 2 1 1 1 1 0,5 1 0,5 1 1

Afgeschreven 2028 2028 2026 2021 2020 2025 2017 2033 2019 2022 geen eigendom gemeente

Staat juli 2023 Goed Goed Goed Bijna versleten Versleten Voldoet Versleten Goed Versleten Bijna versleten

waterveld semi-waterveld

2021 2012

1 1

2033 2022

Goed Voldoet

Mineral infill Zand

2022 2009

1 1

2034 2021

Nieuw Voldoet

Overzicht kunstgrasvelden in SWF per 1 juli 2023

Indien wordt gekeken naar de jaren waarin de velden zijn gerealiseerd, mag geconstateerd worden dat onze gemeente het onderhoud van de velden goed op orde heeft. Menig veld is de leeftijd van tien jaar (afschrijftermijn) voorbij; de gebruiksintensiteit en goed onderhoud spelen daarbij een belangrijke rol.

Pagina 6 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

De kosten, belasting op het milieu en de volksgezondheid zijn aanleiding geweest voor deze kunstgrasnotitie. De gezondheidsrisico’s blijken, na aanvankelijke onrust, verwaarloosbaar klein te zijn. Om te voorkomen dat rubber korrels en/of microplastics in het omliggende milieu terecht komen, heeft de gemeenteraad van Súdwest-Fryslân in november 2020 een krediet beschikbaar gesteld voor het treffen van maatregelen zoals het aanbrengen van kantplanken en borstelmatten. Verder zijn de verenigingen geïnstrueerd hoe men de korrels binnen het veld kan houden. Tenslotte is door de onderhoudsdienst van onze gemeente een zuigunit aangeschaft die eventuele korrels buiten het veld opzuigt. Hoewel de gemeente op deze manier zo goed als mogelijk aan haar zorgplicht voldoet, is het goed om ook naar de toekomst van de kunstgrasvelden in de gemeente te kijken. Dat stond ook vermeld in de Koersnota 2021: minder kunstgras, meer natuurgras. Dat heeft - naast de al gememoreerde maatschappelijke onrust - verschillende redenen. Zo hebben de Nederlandse gemeenten zich geconformeerd aan de doelstelling van de Nieuwe borstelmat met opvangbak voor “Routekaart verduurzamen sport”. Natuurgras is rubberkorrels bij het voetbalveld in Workum immers aanmerkelijk meer circulair dan kunstgras. Een kunstgrasveld is een grotere belasting voor het milieu dan een natuurgrasveld.

De huidige generatie kunstgrasvelden worden weliswaar volledig gerecycled maar de productie van de mat is een grotere belasting dan die van een natuurgrasveld. Daarnaast moet er elke 10 tot 12 jaar een nieuwe mat worden geproduceerd, terwijl een volledig renovatie van een natuurgrasveld vaak maar één keer per 30 jaar plaats vindt. Afhankelijk van de ondergrond, het gebruik en weersinvloeden wordt een natuurgrasveld om de paar jaar bij gezaaid.

2.6 Klimaatveranderingen en sportvelden We mogen bij onze visie op de toekomst van de sportvelden de ogen niet sluiten voor de huidige klimaatveranderingen. De afgelopen jaren hebben we steeds vaker periodes met extreme droogte en warmte maar met ook langdurige regenval. Dit heeft een grote invloed op de beschikbaarheid van de natuurgrasvelden. Zaken als wateroverlast, hittestress en de energietransitie beïnvloeden beleidskeuzes die worden gemaakt. Onderstaand worden deze aspecten beschreven. In de bijlagen is hierover meer informatie te vinden. Wateropslag Bij langdurige regen hebben de ondergrond en drainage tijd nodig om het water op te nemen en af te voeren. Een traditioneel natuurgrasveld zal bij langdurige regenval een tijdje niet beschikbaar zijn. Bij een kunstgrasveld speelt dit probleem niet. Om grote hoeveelheden water snel af te kunnen voeren maar ook op te slaan om in drogere perioden te benutten, lopen er landelijk momenteel een aantal innovatieve projecten voor wateropslag onder (kunstgras)sportvelden. In wijken met periodiek wateroverlast kan een waterbuffer onder een sportveld bijdragen aan de opvang van overvloedig (regen)water. Gebruik van opgeslagen regenwater voor het beregenen van natuurgrasvelden kan een flinke besparing op het watergebruik van een sportpark betekenen. Dit water wordt normaal gesproken onttrokken aan het oppervlaktewater.

Ook omliggende (landbouw)bedrijven doen in droge periodes een beroep op het oppervlaktewater. Hittestress Op hete dagen kunnen sportvelden van kunstgras 60 graden of warmer worden. Dat zorgt voor extra opwarming van de omgeving. Het voordeel van kunstgras, dat het vanwege de belastbaarheid het hele jaar door bespeelbaar is, heeft hiermee een belangrijke keerzijde. Gewoon gras zorgt voor verkoeling, omdat het regenwater opneemt en ook weer verdampt. Hierdoor blijven het gras en de omgeving koel en wordt minder regenwater via het riool afgevoerd. Kunstgrasvelden zijn in overzichtskaarten van hittestress onmiddellijk terug te vinden. Energietransitie Gemeente Súdwest-Fryslân zet groot in op de energietransitie. Er lopen projecten in Heeg en Bolsward om aardgasvrij wonen te versnellen. Ook kunstgrasvelden kunnen hier een rol in spelen. In een aantal

Pagina 7 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

gemeenten wordt hier mee geëxperimenteerd. In Zwolle ligt een proefopstelling om de warmte van een kunstgrasveld te benutten. In Eindhoven is een dergelijk systeem in gebruik genomen waarmee onder andere 150 woningen kunnen worden verwarmd. Onder het kunstgrasveld komt een leidingensysteem. Daardoorheen stroomt een koude vloeistof die wordt opgewarmd door de zon en omgevingstemperatuur. Dit levert energie op die kan worden gebruikt voor de verwarming en warmwaterbehoefte van woningen en (club)gebouwen in de omgeving. Volgens meerdere berekeningen kan dit voor minimaal 200 huizen de warmtevraag dekken. Een warmtecollectorsysteem is financieel vooral interessant bij nieuwbouw, zowel van accommodatiegebouwen en zwembaden als bebouwing rond een sportaccommodatie. Voor ruimtelijke ontwikkelingen in bijvoorbeeld Sneek of Bolsward kan het benutten van (een) kunstgrasveld(en) voor de energietransitie een argument zijn. De ontwikkelaars van deze systemen ondersteunen ook bij het maken van een businesscase.

2.7 Financiën Financiële aspecten spelen een belangrijke rol bij de visie op kunstgras in onze gemeente. Het aanleggen en in stand houden van kunstgrasvelden is een structureel dure aangelegenheid. Volgens de gemeentelijke financiële afschrijfsystematiek, dient een kunstgras toplaag in tien en de daaronder liggende onderbouw in twintig jaar te worden afgeschreven. Inmiddels is de periode aangebroken dat versleten/afgekeurde kunstgrasvelden moeten worden vervangen. De afgelopen jaren is dat op vijf locaties gebeurd. In november 2022 is het korfbalveld op sportpark Schuttersveld vervangen. De vervangingen maken opnieuw duidelijk hoe veel geld de instandhouding van deze voorzieningen vraagt. Afschrijftermijn

Type toplaag Gras

50.000

20jaar

2.500

Speeluren 250 - 300

WeTra

120.000

20jaar

6.000

450 - 500

Hybride

250.000

15jaar

16.666

500 - 700

Kunstgras

280.000

12jaar

23.333

1000 - 1200

Overzicht kosten vervangen toplaag kunstgras

Investering renovatie toplaag Kunstgrasvelden worden elke twee jaar gekeurd op bespeelbaarheid en veiligheid. Als een veld niet aan de eisen voldoet wordt het afgekeurd. Het mag vanaf dat moment niet meer worden gebruikt voor officiële wedstrijden. De toplaag zal moeten worden vervangen. De versleten toplaag moet worden afgevoerd en gerecycled. Ook deze kosten moeten we meenemen in de totale investering. Het grote financiële verschil tussen een WeTra-natuurgrasveld en een kustgrasveld is de investering voor de instandhouding. Een kunstgrastoplaag moet elke tien tot twaalf jaar worden vervangen. Dit kost ruim C 300.000. Een eenmaal aangelegd WeTra-veld hoeft slechts eens in de 20 tot 25 jaar te worden gerenoveerd, waarmee dan een investering van rond de C 60.000 is gemoeid. Een kunstgrasveld dat wordt omgebouwd naar een WeTra-veld vraagt een investering van C 175.000. Dit is inclusief het verwijderen en recyclen van de kunststof toplaag en aanpassing van de onderlaag. Onderhoud Regulier onderhoud van een kunstgrasveld ligt rond de C 7.000 per jaar. Daarnaast moeten gedurende de levensduur van twaalf jaar nog twee á drie keer een penaltystip, de hoek rond de cornervlag en soms zelfs een heel doelgebied worden vervangen.

De totale onderhoudskosten voor de periode van twaalf jaar (de door de leverancier genoemde afschrijftermijn) komen daarmee op C 95.000 = C 7.500 per jaar Regulier onderhoud van een natuurgrasveld kost rond de C 8.000 per jaar. Als we ook hier tussentijdse werkzaamheden voor het opknappen van speelschade bij optellen, komen we op C 170.000 voor het totale onderhoud voor een periode van 20 jaar I C 8.500 per jaar. Uit bovenstaande blijkt dat het verschil in onderhoudskosten per jaar op de lange termijn tussen een kunstgrasveld en natuurgrasveld C 1.000 bedraagt. Kapitaallasten De investering in nieuwe kostbare voorzieningen zoals de vervanging van een kunstgrasveld dient te worden gedekt met een kapitaallast. De kapitaallast bestaat uit de rente op de investering en de

Pagina 8 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

afschrijving. De kapitaallasten voor het plaatsen van een nieuwe kunstgras toplaag liggen rond de C 27.000 per jaar. Inclusief afvoer van de oude toplaag, onderhoud en extra werkzaamheden gaat dit richting de C 35.000. Een zelfde vervanging door een WeTra-natuurgrasveld kost aan kapitaallasten ongeveer C 8.000. Inclusief onderhoud maakt dat C 16.000 Jaarlijkse kapitaallast plus onderhoud Nieuwe toplaag kunstgras: C 35.000 Nieuwe toplaag WeTra: C 16.000 Verschil: C 19.000 Voor elk kunstgrasveld dat we de komende jaren vervangen voor een WeTra- of natuurgrasveld besparen we jaarlijks structureel minimaal C 19.000. Voor de vervanging van kunstgrasvelden heeft de raad voor de periode 2024 tot en met 2026 C 35.000 per jaar beschikbaar gesteld voor de kapitaallasten. Hiermee kunnen we jaarlijks één kunstgrasveld vervangen. De velden in Arum en Makkum vragen om een snelle actie. Ook het trainingsveld in Bolsward is in slechte staat maar de aanpak hiervan moet in het licht van de gehele ontwikkelingen van het Groene Hart Bolsward worden geplaatst.

Wethouder Dam bekijkt het oude (donker) en het nieuwe (licht) kunstgras. (Bron: Groot Sneek 16 februari 2023)

Bij de financiële paragraaf in deze notitie is het sportcomplex van de Skoalleseize in Easterein buiten beschouwing gebleven. Dit complex is eigendom van de Stichting De Skoalleseize en de kerk. De Stichting zorgt zelf voor het onderhoud van het terrein. Bovendien zorgt de Stichting op termijn zelf voor de vervanging van het veld. Buiten het verstrekken van een jaarlijkse onderhoudsbijdrage heeft de gemeente geen bemoeienis met of verantwoordelijkheid voor dit veld. De druk op met name trainingsruimte in Bolsward zal naar verwachting hoog blijven. In de gebiedsvisie Groene Hart Bolsward is vastgelegd dat op het sportpark één volwaardig wedstrijdveld (gras) zal worden opgeofferd voor nieuwbouw clubaccommodatie en parkeren. Gezien de grootte van de vereniging, het aantal gebruikers en de grote trainingsdruk is het zeer wenslijk om één natuurgrasveld om te bouwen naar een 2e kunstgrasveld. De kosten hiervoor zijn niet in deze nota opgenomen. Het trainingsveld in Bolsward is in slechte staat. De aanpak van dit veld zal moeten worden meegenomen in het Plan Groene Hart van Bolsward. Bij de realisatie van een tweede volledige kunstgrasveld kan het halve veld komen te vervallen. Dit kan ruimte bieden voor andere beweegvoorzieningen (BIOR).

Pagina 9 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Kunstgrasvelden nu en in de toekomst

3.1 Inleiding Er is Europese wetgeving in de maak waardoor er vanaf 2032 een verbod komt op het gebruik van polymerische infill (microplastic) in kunstgrasvelden. Waarschijnlijk komt er een overgangsregeling waardoor huidige velden vanaf dat moment nog 6 jaar mogen worden gebruikt. Nieuwe velden moeten vanaf 2032 voldoen aan nieuwe normen. Onze huidige velden waarbij EPDM en SBR is gebruikt, hoeven we zeer waarschijnlijk niet eerder te vervangen. In 2030 liggen deze velden (ONS en SWZ) er 12 jaar. Dankzij zorgvuldig onderhoud en verstandig gebruik is het ons de afgelopen jaren steeds gelukt om de levensduur van de velden op te rekken. Door de Europese regels, maar ook door het besef dat we zuinig om moeten gaan met het milieu, staan de ontwikkelingen op het gebied van kunstgras niet stil. We blijven deze ontwikkelingen nauwgezet volgen en zullen hier snel op inspelen als nieuwe en financieel gunstige mogelijkheden zich voordoen.

3.2 Uitgangspunten 1. Mede dankzij onze sportvelden kunnen inwoners sporten en bewegen. We willen de buitensportverenigingen zo goed mogelijk faciliteren door bespeelbare velden aan te leggen. Een grasveld dat intensief wordt gebruikt zal, mede afhankelijk van het weer (neerslag, droogte, ijzel en vorst), niet altijd beschikbaar zijn. Bij velden die te nat of kaal zijn komt de veiligheid in gevaar en zullen deze worden afgekeurd. Daarom maken we een onderscheid in trainings- en wedstrijdvelden. De trainingsvelden worden door de week intensief gebruikt, terwijl dit voor de wedstrijdvelden in het weekend is. Aan een wedstrijdveld wordt door de sportbond (voetbal, hockey en korfbal) hoge eisen gesteld. Veiligheid en een eerlijke competitie spelen hierbij een belangrijke rol. Elke bij een sportbond aangesloten buitensportvereniging mag in onze gemeente rekenen op goed bespeelbare velden. Het aantal gebruikers (verenigingen en bijv. onderwijs) en de beschikbare ruimte bepalen samen de kaders op basis waarvan we gemeentelijke sportvelden faciliteren en onderhouden. 2. De meeste buitensportvereniging zijn niet zo groot en kunnen goed aan trainings- en wedstrijdverplichtingen voldoen met natuurgrasvelden. Dankzij het behoud van - en meer samenwerking op de huidige kunstgrasvelden kunnen meer verenigingen ook bij slechte veldomstandigheden blijven sporten.

Dit wordt in hoofdstuk vier uitgewerkt. 3. We gaan zuinig om met ons milieu. We maken bij de aanleg van kunstgrasvelden geen gebruik meer van grondstoffen die een schadelijk effect op de omgeving kunnen hebben. De huidige generatie kunstgrasvelden worden, bij vervanging in het geheel gerecycled.

3.3 Planning voor de komende jaren 2024 -

Het (halve) kunstgrasveld in Arum wordt voor trainingen, jeugdwedstrijden en onderwijs gebruikt. Het voornemen is om het veld in 2024 te vervangen. Het kunstgrasveld in Makkum is in slechte staat. Ook dit veld willen we op korte termijn gaan renoveren. De velden in IJlst en Workum zijn de termijn van 10 jaar ruimschoots voorbij. We maken afspraken met de verenigingen of deze velden ook in het seizoen 2024 - 2025 nog veilig zijn te gebruiken. Bij afkeuring dienen de velden direct te worden aangepakt. De v.v. Workum heeft veel voetbalruimte ingeleverd ten behoeve van scholenbouw en de Nije Rolpeal. De vereniging kamp nu al met een krapte aan ruimte. Daarnaast maakt ook het onderwijs gebruik van deze sportvelden.

2025 tot en met 2026 Naar verwachting zullen de kunstgrasvelden bij LSC 1890 Sneek en het semi-waterveld van de hockeyclub Sneek in de periode 2025 / 2026 versleten zijn. Onze onderhoudsdienst stelt alles in het werk om de kunstgrasvelden zo lang mogelijk in gebruik te houden. Vanaf 2027 Een aantal kunstgrasvelden die we vanaf 2027 hebben zijn noodzakelijk om de buitensportbeoefening en bewegingsonderwijs optimaal te blijven faciliteren. Dit betreft de verenigingen Sneek Wit Zwart, ONS, Workum, LSC en twee in Bolsward. In de periode 2027-2030 zullen minimaal vijf velden zijn versleten.

Pagina 10 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

De jeugd in actie op het kunstgrasveld in Witmarsum

Pagina 11 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Regiofunctie kunstgrasvelden

4.1 Spreiding van de sportvelden De huidige kunstgrasvelden liggen met name in het noordwesten van de gemeente en in de grotere plaatsen Workum, Bolsward en Sneek. Voetbalsportparken in Súdwest-Fryslân:

= voetbalcomplex

= complex met kunstgrasveld We mum

V*7*pit

OŕŕHjna E-ĽílutHfuti: Mnu)um LolKitn

PWQļum

Tívcrtiptiunircn ■Omo*»- Kul

Man wurab u oir***, EauMfvuterrunn Tsjcrgŗrnr.

WlliiľJ’sni Hemen

fìrNU

CimukviO

t/tķfum

Hooper

Miìrt.Vik-iv/1 S4tiiaiH]abu:i Ki

nine

Ml r

'«VcH^in

ALfcega

Hstíum

FktirîtttK.Aiton

'IļHiKum

BMrliwMďi Oei üe

Hriîeit^ákif

UD’U»wřtM

S«x NldilMņi

•piiiwínihrrfi TļCritņn.ľJ

OTTMtgB

Mnk'Mttru

V’ WcUCfon

Sorefc*

Sportparken met een kunstgrasveld: 1. VV Sneek Wit Zwart Z Sneeker Mixed Hockey Club 3. ONS Sneek 5. Schuttersveld KV de Waterpoort Z Waterpoortboys 7. VV Makkum 8. SV Mulier

2. SC Bolsward Z VV Blauw Rood ’20 Z Kv Westergo 4. LSC 1890 6. VV Workum 9. VV Arum

10. VV SDS (Veld is van de stichting en valt buiten gemeentelijk beleid)

11. IJVC

Sportparken met alleen natuurgrasvelden: 12. VV Nijland

Pagina 12 van 19

13. VV Scharnegoutum ‘70

O22.002039

14. VV Heeg

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

15. VV Woudsend

16. HJSC

17. VV Oudega

18. VV Blauwhuis

19. TOP ‘63

20. SV Hielpen

21. VV QVC

22. Oeverzwaluwen

Opmerkingen: -

In het Groene Hart Bolsward wordt mogelijk een natuurgrasveld opgeofferd voor de bouw van een multifunctioneel gebouw voor de verenigingen en maatschappelijke partijen. Op dat moment is er behoefte aan een extra kunstgrasveld. Het tweede veld van LSC 1890 moet worden gerenoveerd. De ondergrond is vervuild wat de renovatie complex maakt. Voor deze renovatie zullen extra kosten moeten worden gemaakt. Verder is de vereniging de afgelopen jaren gegroeid (grootste vereniging van de gemeente) en wordt het complex ook intensief gebruikt voor bewegingsonderwijs. Op basis van de grootte van de vereniging, het medegebruik en de hoge kosten voor een goede renovatie van het grasveld kan de ombouw naar een tweede kunstgrasveld voor LSC een logische keuze zijn. O.N.S. Sneek is een topamateurvoetbalclub met hoge sportieve ambities. De prestatie-elftallen trainen minimaal drie keer per week. Volgens de rekentool van de KNVB, dat als richtlijn voor het beleid wordt gehanteerd, voldoet het huidige aantal velden. Deze richtlijn houdt geen rekening met extra behoeftes op basis van prestatieniveau. Een sportpark met twee kunstgrasvelden is een grote wens voor de sportieve maar ook maatschappelijke ambities van de vereniging.

4.2 Regiofunctie kunstgrasvelden De voetbalverenigingen staan positief tegenover een kunstgrasveld met regiofunctie. De verenigingen die geen kunstgras hebben zien kansen om, bij afgelasting van de eigen natuurgrasvelden, uit te wijken naar een nabij gelegen vereniging met kunstgras voor de trainingen. De verenigingen die wel een kunstgrasveld hebben, zijn bereid om ruimte op het veld in te leveren ten behoeve van de ‘buur verenigingen’. Geactualiseerd overzicht veldbehoefte na invulling rekentool KNVB op basis van de teams per 1 juli 2023. De aantallen teams komen van de verenigingen of van een overzicht van de KNVB. Voetbalvereniging

Aantal teams

Trainingsvelden nodig + aanwezig

Wedstrijdvelden nodig + aanwezig

Opmerking

SC Bolsward

2,5

Ook onderwijsgebruik

Blauw Rood ’20 v.v. Arum plus Achlum v.v. Makkum v.v. IJVC IJlst v.v. Workum O.N.S. Sneek

3 14

1,5

Wordt ook gebruikt door het basisonderwijs

16 14 27 33

1 1 1,5 3

1,5 1,5 1,5 2

2 2 3 3

2 2 2 3

Werkt samen HJSC en vv Oudega Kan het dankzij kunstgras net redden Wil extra kunstgrasveld ivm sportieve ambities

SV Mulier Witmarsum v.v. LSC 1890 Sneek

v.v. Sneek Wit Zwart v.v. SDS Easterein

40 22

2,5 1

3 1

4 2

Voldoet met kunstgras

Medegebruik Waterpoort Boys en onderwijs

Uitbreiding met miniveldje in 2021

Korfbalvereniging k.v. Westergo Bolsward k.v. De Waterpoort Sneek Hockeyvereniging Sneker Mixed Hockeyclub SMHC

Pagina 13 van 19

O22.002039

Kunnen het dankzij kunstgras net redden. Noodzakelijke renovatie huidig grasveld kost veel geld ivm bodemverontreiniging. Medegebruik onderwijs. Samenwerking met BlackBoys Niet van de gemeente SWF. Werken samen met vv Nijland

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Uitwerking regiofunctie IJVC heeft kunstgras. De verenigingen VV Heeg, HJSC en VV Oudega kunnen hier ook gebruik van maken. Deze 4 verenigingen hebben samen 20 senioren- en 10 juniorenteams. De gastvereniging (IJVC) kan in natte periodes zelf minder gebruik maken van het kunstgrasveld en zal ook trainingen moeten afgelasten. Dit is in lijn met de wens van de verenigingen om het huidige aantal kunstgrasvelden te behouden.

Regio-indeling Op basis van afstand en grootte van de verenigingen zijn de volgende clusters van teams te maken, die samen een regio kunstgrasveld gebruiken: Kunstgrasveld

Mogelijke Regio-verenigingen

VV Sneek Wit Zwart

VV Scharnegoutum

TOP ‘63

SC Bolsward

VV Nijland

Blauw Rood ’20

IJVC

VV Heeg

HJSC

VV Oudega

Makkum Z Workum

VV QVC

Oeverzwaluwen

SV Hielpen

VV Woudsend

VV Blauwhuis

4.3 Toekomstige kunstgrasvelden De gerenoveerde kunstgrasvelden krijgen een regiofunctie. De hoofdgebruiker van de accommodatie is dan verplicht om deze velden en de kosten te delen met ‘buur-verenigingen’ indien daar de velden niet bespeelbaar zijn. Dit zal in een overleg tussen de verenigingen en de gemeente nader worden uitgewerkt. In de lijn Arum, Witmarsum, Makkum en Workum liggen veel kunstgrasvelden. Het veld in Workum biedt, door de grootte van de vereniging, weinig ruimte voor andere verenigingen. De verenigingen uit de zuidwest hoek maken afspraken met Workum en Makkum voor trainingen op een kunstgrasveld.

Pagina 14 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Samenvatting

In deze nota wordt geschetst hoe om te gaan met de kunstgrasvelden in Súdwest-Fryslân. In dit hoofdstuk wordt de kunstgrasnotitie inhoudelijk en financieel samengevat. De impact van de kunstgrasnotitie is samengevat: -

Alle huidige kunstgrasvelden worden, bij afkeuring, vervangen door kunstgrasvelden.

Het kunstgrasveld voor korfbal in Sneek is in 2022, bij wijze van pilot, vervangen door een non infill kunstgrasveld. We monitoren het gebruik van dit veld om mogelijk in de toekomst ook dit type veld op andere locaties toe te passen.

Voor 2024 tot en met 2026: De kunstgrasvelden in Arum, Makkum, IJlst, Workum, KV Bolsward en LSC 1890 vervangen voor kunstgras.

Een natuurgrasveld vervangen voor een extra kunstgrasveld op het sportpark in Bolsward en de financiering hiervoor meenemen in de investering en kapitaallast van Het Groene Hart Bolsward.

Het tweede hockeyveld op Tinga door een kunstgrasveld vervangen.

Investeringen in 2024: renovatie kunstgrasvelden in Arum en Makkum C 500.000. Investeringen in 2025: renovatie kunstgrasvelden in IJlst en Workum C 700.000.

Voor de toekomst: Voor de periode 2026 - 2030: Reserveer voor de jaren vanaf 2027 structureel een bedrag van C 187.000 voor de kapitaallasten om de vervangingen vanaf 2027 mogelijk te maken.

Met zand ingestrooid kunstgrasvelden voor korfbal in Bolsward

Pagina 15 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Achtergrondinformatie

Normen KNVB en KNKV. Om te kunnen bepalen hoeveel velden een club nodig heeft, heeft zowel de KNVB als het KNKV een rekentool ontwikkeld. Deze rekentools zijn gebruikt om de verenigingen met een kunstgrasveld in SWF te analyseren. De gegevens die hiervoor zijn gebruikt, zijn afkomstig van de website van de betreffende verenigingen in juni 2023, op basis van de competitie 2022-2023. De KNHB heeft geen rekentool (meer). Op basis van berekeningen in 2016/2017 is door de KNHB aangegeven dat SMHC een derde veld nodig zou hebben. Door middel van een goede organisatie en logistieke planning en lichte aanpassing van de activiteiten ten aanzien van ledenwerving denkt de SMHC inmiddels met twee velden en het in 2021 aangelegde miniveldje ook uit de voeten te kunnen.

Bronnenlijst Internet: De berekeningen in het schema van pagina 13 en 14 zijn gemaakt met de online rekentools van de KNVB en het KNKV. De KNHB heeft geen (online) rekentool; De aantallen teams hebben de verenigingen op basis van de competitie 20223 - 2023 zelf aangeleverd of zijn van de websites van de betrokken verenigingen gehaald in september 2023 na de start van de competitie 2023-2024. De foto’s zijn deels van de verenigingen afkomstig en deels uit eigen collectie.

Verklarende woordenlijst SBR: rubberkorrels van gemalen autobanden; EPDM en TPE: kunstmatig geproduceerde kunststofkorrels die niet uitlogen, maar die wel als microplastics worden beschouwd; WeTra: natuurgrasveld geschikt voor wedstrijden en trainingen.

Lokale jeugd in actie op het nieuwe non-infill kunstgrasveld op Schuttersveld

Gemeente Pagina 16 van 19

O22.002039

Sííc/ivesí-Fryslân

Bijlagen Bijlage 1: Hittestress en waterberging en collectorveld https://www.kwrwater.nl/actueel/kunstgras-koelen-met-ondergrondse-wateropslag/ Steden zijn kwetsbaar voor extreme hitte, droogte en regenval. Door regenwater onder kunstgrasvelden op te slaan zou dit moeten bijdragen aan verkoeling. In Amsterdam wordt onderzoek gedaan naar de temperatuur en verdamping van een gewoon kunstgrasveld, een natuurlijk gekoeld kunstgrasveld en een gewoon grasveld. Vergelijkingen van de eerste meetresultaten zijn veelbelovend: het gekoelde kunstgrasveld bleef op 25 juni met een temperatuur van 35,9 graden meer dan 26 graden koeler dan het gewone kunstgrasveld. Daarmee werd het gekoelde kunstgras slechts 1 graad warmer dan gewoon gras. Het gekoelde kunstgras verdampte wel ongeveer de helft minder water dan gewoon gras (3,8 mm versus 7,2 mm), maar veel meer water dan gewoon kunstgras (0,5 mm). Eerder in het voorjaar heeft het gekoelde kunstgras regenwater opgeslagen en weer ingezet voor verdamping en koeling, net als een gewoon grasveld. Op hete dagen kunnen sportvelden van kunstgras 60 graden of warmer worden. Dat zorgt voor extra opwarming van de stad. Het voordeel van kunstgras dat het vanwege de belastbaarheid het hele jaar door bespeelbaar is, heeft hiermee een belangrijke keerzijde. Gewoon gras zorgt voor verkoeling, omdat het regenwater opneemt en ook weer verdampt.

Hierdoor blijven het gras en de omgeving koel en wordt minder regenwater via het riool afgevoerd. https://grasadvies.nl/eerste-kunstgrasveld-met-waterberging-van-lava/ https://www.fieldmanager.nl/article/29838/wateropslag-onder-kunstgrasveld-als-oplossing-voorwaterproblematiek Wateropslag onder kunstgrasveld als oplossing voor waterproblematiek Veel gemeenten en sportverenigingen hebben ermee te maken: wateroverlast én aanhoudende droogte. Twee studenten Tuin- en Landschapsinrichting en advies- en ingenieursbureau Newae hebben hiervoor een oplossing bedacht. Door een gezamenlijk project in St. Oedenrode wordt hier water op innovatieve wijze onder de kunstgrassportvelden opgeslagen. Dit water wordt vervolgens gebruikt om de natuurgrasvelden te besproeien. https:ZZklimaatadaptatienederland.nlZ@204953Zde-neul/ Sportpark De Neul in Sint-Oedenrode kampte jarenlang al bij lichte regenval met drassige velden. Dat heeft te maken met de hoge waterstand door de ligging naast De Dommel. De natte sportvelden zouden voor veel geld verplaatst worden, maar de gemeente, de voetbalclub en het waterschap verbouwden het park samen tot een klimaatrobuust sportpark. Het sportpark bestaat uit 3 kunstgrasvelden en 3 natuurgrasvelden. Onder de kunstgrasvelden wordt regenwater opgeslagen in een ondergrondse waterberging van ongeveer 2600 kubieke meter (meer dan een Olympisch zwembad).

Het water wordt door middel van peilgestuurde drainage opgevangen en zo nodig verplaatst naar de natuurvelden. Dit is een techniek waarbij de sportclub zelf kan bepalen hoe hoog de waterstand is in droge en natte perioden en waar het opgevangen water voor gebruikt wordt. https://www.sportknowhowxl.nl/achtergronden/innovation-xl/item/157151 /200-huizen-van-het-gasaf-dankzij-een-kunstgras-voetbalveld https:ZZwww.fieldmanager.nlZarticleZ36070Zkunstgrasveld-als-warmteboiler?preview^n https://www.fieldmanager.nl/article/38145/kunstgrasveldenbranche-moet-rol-spelen-in-deenergietransitie https://www.fieldmanager.nl/article/41540/eindhoven-innoveert-met-collectorveld

Pagina 17 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Bijlage 2: Vragen en opmerkingen van de voetbalverenigingen tijdens informatiebijeenkomst op 15 juni 2023 Vraagstuk 1: a. Er wordt nu al samen gewerkt door verschillende (kleine) verenigingen. Welke clusters of samenwerkingen zijn er al? Bij IJVC komen Heeg, HJSC, Top, Blauwhuis, Oudega en QVC Jeugd Woudsend, De Wâlde Jeugd HJSC, Oudega, Heeg Jeugd Blauwhuis, IJVC Jeugd Nijland, SDS De verenigingen uit Arum en Achlum (gemeente Waadhoeke) spelen samen ONS, Top '63: accommodatie wordt al gedeeld. Toekomst jeugd samen? Waarom de jeugd laten vervallen? Is theorie gelijk aan de praktijk? Gaan ouders hun kinderen brengen? b. -

Als we een aantal kunstgrasvelden gaan handhaven in de gemeente, welke zouden dat zijn? Minimaal de velden handhaven die er nu liggen IJVC, Sneek, Bolsward, Workum, Makkum 1/2 kunstgrasveld bij kleinere clubs Kijk in de regio, juist ook de kleinere clubs Samenwerking regiofunctie: ja Samenwerking is in principe natuurlijk goed en het uitgangspunt. Als dit in de praktijk leidt tot minder trainen van eigen leden wordt het spannend. Samenwerking is prima maar zorg dan als gemeente voor een capaciteit die niet op een minimaal scenario is gebaseerd maar op een zekere overcapaciteit. Het schrappen van trainingen voor prestatiegerichte teams is in principe geen optie. Verdeelsleutel gebruik van de velden, niet eigen club eerst Interne discussie binnen de clubs Clustering op basis van trainingsdagen ipv geografisch Z inventariseren op trainingsavond en niveau Clustering in toekomst wordt moeilijk vanwege afstand etc. Wie gaat de indeling coördineren? Dit levert veel extra taken op voor vrijwilligers

Vraagstuk 2: Een kunstgrasveld is een kostbare voorziening. Zijn verenigingen bereid om zelf mee te betalen? Hoeveel is reëel - kan en wil een vereniging opbrengen? Meebetalen wordt voor de kleine clubs lastig, zeker wanneer ze geen eigen kantine hebben Meebetalen door één club is niet mogelijk. Daar hebben ze geen vermogen voor Zelfwerkzaamheid kan wat kosten besparen Clubs die naar IJVC komen willen IJVC wel een vergoeding geven maar niet zelf mee betalen aan de vervanging van het veld Uitgangspunt: niet meebetalen, wel een hogere gebruiksvergoeding Huur niet doorbelasten, vergoeding is reëel Gebruiksvergoeding indexeren is wellicht een optie. Dit zien meerdere clubs als eventuele mogelijkheid Alternatieve benadering: veld in eigendom bij club meetellen in totale investering SWF Praktische uitvoering: kosten voor verlichting en gebruik water? Veld 'lenen': pacht eigen veld + vergoeding te lenen veld + derving inkomsten: dubbel gestraft Van kunstgras naar gras vraagt sanering. Wat kost dat? o Een kunstgras toplaag die moet worden vervangen wordt altijd gerecycled. Het maakt niet uit wat voor nieuwe toplaag er komt. De onderlaag zal afhankelijk van de lokale situatie moeten worden aangepakt. Deze kosten zijn beperkt en mee genomen in de financiële gevolgen. Vraagstuk 3 Een kunstgrasveld is er ook voor de buurt. Daarom verwachten wij dat de hekken van het complex open blijven.

De grotere kans op vernielingen zijn hiermee een verantwoordelijkheid van gemeente, vereniging en buurt samen. Wie neemt hierin welke rol op zich? Wat zijn suggesties om overlast te beperken? In de kleine kernen is minder last van vernielingen

Pagina 18 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

Bij Sneek Wit Zwart is veel overlast, vernielingen en afval op het veld Openheid hangt af van de context Complex open = vernielingen PvA Bolsward: Meer openheid, Meer functie sportpark Gras slijt sneller o.a. door onverantwoordelijk gebruik optie: overdag open, 's avonds dicht ('s avonds ander publiek, meer vernielingen) Geen slechte ervaringen mee, sociale controle is er genoeg Velden moeten open blijven om beweging te stimuleren Een open sportpark brengt een risico op vandalisme met zich mee maar de mogelijkheid om te sporten en recreëren is belangrijker Grasveld buiten het hek ter beschikking van de buurt, incl multicourt

Vraagstuk 4 Een kunstgrasveld is een kostbare voorziening. Indien een vereniging geen of te weinig kunstgras heeft, wat zijn dan geschikte alternatieven of oplossingen? Extra kunstgrasveld per cluster: Heeg - IJlst, Hommerts - Woudsend - Oudega - Blauwhuis Argument: veel duurder kunstgrasveld maar veel hoger gebruik Z Minder kunstgras = minder sporten WeTra is geen goed alternatief Z naar Draintalent Kleinere clubs halve kunstgrasvelden Boarding hal Z zaalvoetbal Kleine clubs zullen verdwijnen, leden naar grotere clubs of stoppen, financieel niet haalbaar, leefbaarheid van de kleine kernen verminderd Z Oog voor het sociale aspect in de dorpen Z Oog voor gelijkheid en gelijkwaardigheid tussen dorp en stad Ideale situatie: Nijland, Heeg, Scharnegoutum: 1 kunstgrasveld in de regio, liefst 2 in de regio IJVC wordt relatief veel belast. Verdelen IJVC en ONS Er wordt nu in de capaciteit geen rekening gehouden met nevenactiviteit. Er is minder ruimte dan nu in het plan staat. Maatschappelijke activiteiten bij ONS: schoolvoetbal, jeugdzorg, AZC, Voetbalschool, Advendo, enz.

Pagina 19 van 19

O22.002039

Gemeente

Súť/ivesŕ-Fryslân

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13536001/1