Bijlage 1 - Jaarverslag over 2024 (deel 2 van 2)

VERBONDEN PARTIJEN

Voor het jaarverslag 2024 wordt uitgegaan van de voor 2024 geldende Gemeenschappelijke regeling en onderstaande artikelen verwijzen hiernaar. In deze Gemeenschappelijke Regeling hus en hiem hebben in 2024 alle gemeenten in Fryslán met uitzondering van Tytsjerksteradiel deelgenomen. Conform artikel 34 lid 1 van de GR hus en hiem draagt elke deelnemende gemeente in de kosten van het lichaam bij naar rato van de dienstverlening op basis van tarieven die door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld en meegedeeld aan de gemeenten. Conform artikel 34 lid 2 van de GR hus en hiem kan een nadelig saldo van de vastgestelde rekening,

na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, door de gemeenten worden gedragen in verhouding tot het aantal ingezetenen op 1 januari van het betreffende kalenderjaar. Conform artikel 34 lid 3 van de GR hus en hiem kan een batig saldo van de vastgestelde rekening,

na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, naar rato van de gemeentelijke bijdragen op basis van de tarieven in het betreffende kalenderjaar, aan de deelnemende gemeenten worden uitbetaald.

21

JAARREKENING 2024 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING hus en hiem Balans

31.12.2024

31.12.2023

369 139

389 510

Activa vaste activa materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut vlottende activa Vorderingen op openbare lichamen Depot PostNL Overige vorderingen Overlopende acti5;a

116 564 290 5 219 5 835

Liquide middelen

84 151 290 5 629 1 724 127 908 311 356

91 794 228 376

808.403

709.680

Passiva eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserrre onderhoud pand Bestemmingsreserve energielabel C Resultaat lopend boekjaar

241 743 10 000 0 123 212

vaste passiva vlottende passiva Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan openbare lichamen Overige schulden Overlopende passiva

326 222 15 000 0 -34 379 382 955

256 713

286 000

308 000

0 40 &14 34 127 64 477

Totaal

22

0 41 242 24 662 79 043 139 448

144 937

808.403

709.680

Overzicht van baten en lasten

Rekening 2024

Begroting 2024

Rekening 2023

Ad'Aesgeld Opbrengsten blije Pleats. ABP Overige projecten Buitengewone baten/rente

1 478 113 10 296 30.643

1 310 000 29 000 0 0

1 152 108

totaal baten

1.519.052

1.339.000

1.212.311

Kapitaallasten Directe personeelskosten Indirecte personeelskosten Externe personeelskosten Huisvesting Kantoorkosten Organisatiekosten Inkoop projecten (NP. ABP) Diverse lasten (rente. Vpbi

55 382 1 135 558 24 240 41 924 18 429 53 655 54 786 2 608 6 258

52 000 1 089 000 19 000 35 000 23 000 60 000 38 000 10 000 10.000

46 881 1 033 221 23 238 41 634 25 661 56 209 46 054 12 935

totaal lasten

1.392.840

1.336.000

1.293.790

126.212 -3 000 0

3.000 -3 000 0

-81.479 -3 000 0

Baten 19696 40.507 0

Lasten

resultaat voor bestemming naar besternrningsreserie onderhoud naar bestemmingsreserve energielabel C

onttrekking besternrningsresen e onderhoud onttrekKing besternmingsreseniie energielabel C resultaat na bestemming

23

7 957

0

0

0

0

0

0

123.212

0

-84.479

GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Inleiding

De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Als

gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarop uitbetaling plaatsvindt. Balans Vaste Activa Materiële vaste activa met economisch nut Overige investeringen met economisch nut

Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur, waarbij rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren: n.v.t. Gronden en terreinen 15 Bedrijfsgebouwen Overige materiële vaste activa

3-10

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid kan

een voorziening in mindering gebracht worden. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

24

Voorzieningen

Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichtingen c.q. het voorzienbare verlies. De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (en deels van) de kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de

paragraaf onderhoud kapitaalgoederen die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid terzake nader uiteengezet. Langlopende schulden

Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Rechtmatigheid De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden

opgenomen. Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor

gestelde grens. De geconstateerde (grotere) afwijkingen in de realisatie van 2024 ten opzichte van de begroting 2024 betreffen: a. h

Kapitaallasten Directe personeekknrten

c.

Organisatiekosten

Ad o. De hogere Kapitaallasten in 2024 zijn mede het gevolg van de hogere afschrijvingslasten van de in 2022 en met uitloop in 2023 aanvullend gedane investeringen m.b.t. de verduurzaming en verbouwing van het pand van hus en hiem. Het Algemeen Bestuur heeft in het najaar van 2022

middels een schriftelijke consultatie ingestemd met een begrotingswijziging voor extra uitgaven voor deze verduurzaming. In het verlengde van deze verbouwing is in 2024 de verplichting ontstaan voor het aanbrengen van een brandmeldinstallatie. De afschrijvingen waren ten tijde van het

opstellen en goedkeuren van de begroting van 2024 nog niet bekend. Ad b. Aan de hogere Directe personeelskosten ligt vooral de cao-verhoging van 2024 ten grondslag. In deze cao-verhoging is de inflatie als gevolg van de stijgende kosten verrekend. Bij het opstellen en goedkeuren van de begroting 2024 was de omvang van de cao-verhoging niet bekend. Ad c. Onder de Organisatiekosten zijn de kosten van zowel de juridische advisering m.b.t. de impact

van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling als de -niet begrote- kosten voor het werkbezoek aan Antwerpen door leden van het Dagelijks Bestuur en medewerkers van hus en hiem verwerkt.

25

TOELICHTING OP DE BALANS Materiële vaste activa Het onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de overige investeringen met economisch nut weer: 2024 2023 Boekwaarde per 1 januari € 389.510 € 348.102 Investering 35.011 88.289 Afschrijvingen 55.382 46.881 Desinvesteringen 0 0 Boekwaarde 31 december € 369.139 € 389.510 Staat van activa rekening bus en hiem miv 2024 (lineaire afschrijving) lomschrijving

jaar

grootboak,ek Omschrijving

looptijd

resterende

nschaf

pa rco nlago

flvestoring

foren afschrijving ultimo 2024 boekwaarde

2017 cvketel Remeha 2017 Huissestmg (markiezen) 2019 Insentans pand 2019 Dressoir (2x) 2020 Asus VnoBook laptop 2021 Beeldschermen 27"(9x) 2022 Google Pixel 7 2022 Samsung Galaxy S20 2022 Verduurzaming pand 2023 Verduurzaming pand 2023 Verduurzaming pand - extra 2023 Archiefstelling Habée 2023 Bureau's + tafels Habée 2023 Vloerbedekking 2e etage 2023 Laadpaal 2023 Koffiemachine 2023 Mobiele telefoons (3x1 2023 Software Portal 2023 Software Pedal - Innuwitie

0001 0001 0002 '0002 0003 0003 '0004 0004 0001 0001 0001 0002 0002 0002 0001 0002 0004 000/ 0007

Hwssesbng Huisvesting Imentans Ineentans Computerapparatuur Computerapparatuur Telecomapparatuur Telecomapparatuur Huisvesting Huissesting Huissesting Inwntans Inventaris Insentans Hwswishng Inventaris Telecnmannarahiur Software Software

10 10 5 5 5 5 3 3 15 15 15 10 10 10 15 5 3 5 S

3 3 0 0 1 2 1 1 13 13 13 8 8 8,5 13,5 3,5 15 3,5 4

2024 Software Portal - instapfee-II 2024 Wehshe - m'memouwde huisstof 2024 Brandmeldinstallaue 2024 lnbraaksignalenngslnstallatie 2024 Mobiele telefoons (2x) 2024 Insntans (stoel adm)

0007 0007 uUu1 0001 '0004 0002

Software Software Huisvesting Huisvesting Telecomapparatuur lo entans

5 5 lu 10 3 10

5 5 10 10 3 10

boekwoerdo

afschrijving

begin boekjaar boekjaar

10,00% € 3.750,00 10.00% € 8,263,46 20,00% € 80.000,00 20,00% € 546,64 20,00% € 915.70 20,00% €2.223,97 33,33% € 400,00 33,33% € 354.55 6,67% € 305.281,88 6,67% € 20.000.00 6.67% € 11.598.77 10,00% € 4.194.00 1000% € 2.100.00 10,001% € 2.457.35 6.67% € 2.670,00 20,00% € 1.098,35 33 33% € 1 062 34 20,00% € 3500000 0760400 20,001% E 494.075,01 2000% 2(1 011% 10 Cut, 10,00% 33.33% 10,00%

€ 1.500.00 € 375,00 € 1,125,00 € 3.305,36 € 826,35 € 2.479.02 € 16.000,00 € 16.000,00 € 0,00 € 109.32 ' € 109,32 € 0,00 € 366.28 € 183,14 € 183.14 € 1.334,38 €444,79 €889,59 € 244,46 € 133,32 € 111,14 € 216,68 € 118,17 € 98,51 € 284.929,75 € 20,352,13 € 264.577,63 E 18.666.67 € 1.333.33 € 17.333,33 € 10.825.52 € 773,25 € 10,052,27 € 3.774,60 € 419,40 € 3.355,20 € 1,890,00 € 210,00 € 1.680,00 € 2.334,48 € 245,74 € 2.088,75 € 2.581,00 € 178,00 € 2.403.00 € 988,52 € 219,67 € 768.85 € 354 08 € 885 30 C 531 22 € 31.950.00 c ' 100 Uu € 24.850.00 € 7,606 00 € 1,521.60 C 6.086.40 € 389.510,33 € 50.897,28 E 338.613,05

€ 15.000,00 c 8 370 00

€ 0.00 € 0 00 e 0 00 € 0,00 € 0.00 € 0,00 € 0,00

€ 3.000,00 E 837 00 € 405 00 € 130,06 E 94,19 € 18.75 C 4.485,00

€ 12.000,00 € 7 533 00 E i 695 00 € 2.471 12 € 471,02 € 356,25 E 30.526,39

E 389.510,33 € 55.382,28

€ 369.139,44

! d 100 00 € 2,601 18 € 565.21 € 375,00 E 35.011,39 € 529.086,40

boekwaarde

einde boekjaar

Vlottende activa Liquide middelen Het saldo van de rekening-courant bij de BNG Bank op 31 december bedraagt € 331.356. Het saldo van de schatkistbankierenrekening bedraagt op 31 december € 0. De kredietfaciliteit die hus en hiem bij de BNG Bank geniet, betreft een bedrag van € 500.000. Schatkistbankieren Berekening benutting drempebedrag schatkistbankieren Begrotingsbedrag verslagjaar

€

Drempelbedrag 2% van begrotingsbedrag

€

26.780

Minimaal drempelbedraq

€

1.000.000

Kwartaal 1 Kwartaalcijfers op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden

€

219.294

1.339.000

Kwartaal 2 €

186.233

Kwartaal 3 € 242.603

Kwartaal 4 €

384.662

Ruimte onder het drempelbedrag € 780.706 € 813.767 € 757.397 € 615.338 De regeling schatkistbankieren is per 1-7-2021 gewijzigd: per die datum is de drempel voor het verplicht schatkistbankieren verhoogd naar 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Het drempelbedrag is nooit lager dan € 1 miljoen, wat betekent dat een decentrale overheid altijd gemiddeld € 1miljoen buiten de schatkist mag houden.

Verloop eigen vermogen Algemene reserve saldo per 1 januari resultaat voorgaand boekjaar saldo per 31 december

2024

2023

€ 326.222 84.479€ 241.743

€ 435.558 - 109.336€ 326.222

Gerealiseerd resultaat saldo per 1 januari resultaat huidig jaar resultaat voorgaand jaar naar bestemmingsreserve

2024

2023

€

€ 109.336- 81.479-

84.479126.212+ 84.479+

- 109.336+

3.000-

-

0

-

0+

€ 123.212+

€

84.479-

Bestemmingsreserve saldo per 1 januari naar bestemmingsreserve onttrekking bestemmingsreserve saldo per 31 december

2024

2023

€

€ €

Resultaatverdeling resultaat voor bestemming

2024

2023

€

€ €

onttrekking bestemmingsreserve saldo per 31 december

€

naar bestemmingsreserve onttrekking bestemmingsreserve resultaat na bestemming

€

15.000 3.000 0 18.000

126.212+ 3.0000 123.212+

3.000-

12.000 3.000 0 15.000

81.4793.0000 84.479-

Vaste passiva Om het pand aan de J.W. Frisostraat per 1 januari 2023 minimaal aan label C te laten voldoen heeft

hus en hiem voor de benodigde verduurzaming van het pand een geldlening afgesloten met BNG Bank N.V. voor een bedrag van € 330.000. De geldlening heeft een looptijd van 15 jaar vanaf 1 september 2022 tot 1 september 2037 tegen een rentepercentage van 2,99% per jaar. Op deze lening wordt jaarlijks, voor het eerst op 1 september 2023, afgelost en de verschuldigde rente betaald.

Langlopende deel van de geldlening zijnde > 5 jaar bedraagt: € 176.000 Kortlopende deel van de geldlening zijnde < 5 jaar bedraagt: € 110.000 Niet in balans opgenomen activa en verplichtingen Onder de post van Niet in balans opgenomen activa en verplichtingen vallen de laatste termijn aan het Portaal (adviessoftware ter vervanging van de Adviesbank) voor een bedrag van € 15.000 en de

aangegane verplichting van de kelderrenovatie (kelderafdichting Koekoek, technische bergingsruimte en het aanbrengen van een ventilatiesysteem) voor een bedrag van € 15.000. Het voornemen is om de uitgave voor het renoveren van de kelder in 2025 te onttrekken aan de bestemmingsreserve onderhoud.

27

TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Adviesgelden en overige inkomsten Aan inkomsten uit reguliere advisering aan gemeenten inclusief second opinions voor derden is in

2024 een bedrag van € 1.478.113 geboekt (hierin begrepen is een bedrag van € 171.656 uit

vooroverlegadvisering). In 2023 was dit nog € 1.152.107 (waarvan

€ 168.139 uit vooroverleg). De stijging van de adviesgelden kan voor een deel worden toegeschreven aan de per 1/1/2024 doorgevoerde tariefsverhoging. Daarnaast is uit de organisatie van de Abe Bonnema Prijs en overige projecten aan baten een bedrag van in totaal € 40.939 geboekt (tegenover € 60.203 in 2023).

In 2024 zijn aan (eerste) adviesaanvragen aangaande omgevingskwaliteit 2.759 (2023: 2.964) behandeld en aan (eerste) monumentenadviesaanvragen 303 (2023: 355) ontvangen. Dit is voor de eerste aanvragen ten opzichte van 2023 een daling van 6,9% bij de adviesaanvragen m.b.t.

omgevingskwaliteit en een daling van 14,6% bij de monumentenadviesaanvragen. Het totale aantal behandelingen voor omgevingskwaliteit betrof 5.579 en voor monumenten 686.

Voor omgevingskwaliteit gerelateerde adviezen is in 2024 het gemiddeld aantal behandelingen per aanvraag 2,02 geweest (in 2023: 1,91). Voor monumenten was in 2024 het aantal behandelingen 2,26 per dossier, dit betreft een stijging ten opzichte van 2023 (1,76). Voor 'second opinions' is in 2024 aan verkopen een bedrag van € 3.834 geboekt (2023: € 2.365). Second opinions worden veelal aangevraagd door rechtsbijstandsverzekeraars. In 2024 hebben geen Nije Pleats-sessies plaats gevonden (opbrengsten in 2023: € 9.796). In 2024 is de Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten uitgereikt. De organisatie hiervan lag deels bij has en hiem. Aan verkopen (uren en doorbelaste kosten) kon in het boekjaar 2024 een bedrag ad € 10.296 worden geboekt. Verder zijn in 2024 onder de noemer Overige projecten de opbrengsten voor de ondersteuning en advisering bij het opstellen van beeldkwaliteitsplannen, advisering inzake erfturbines, deelname

aan Q-teams en deelname aan het Koepeloverleg Omgevingskwaliteit Afsluitdijk (KBO) geboekt voor een totaalbedrag van € 30.643 (2023: € 40.507). De daling ligt vooral bij advisering van het aantal erfturbines. Personeelslasten In 2024 was de cao die is ingegaan op 1-1-2024 en loopt tot 31-3-2025 van toepassing met een loonafspraak van 4,75% per 1 januari 2024 en 1,25% per 1 oktober 2024. Deze cao resulteerde in een gemiddelde loonsverhoging van 5,1% voor 2024. Het aantal FTE's bedraagt in 2024 gemiddeld 9,85 (waarvan 0,22 tijdelijk) ten opzichte van een

gemiddelde van 9,63 in 2023 (waarvan 0,22 tijdelijk). Deze stijging is mede het gevolg van een tijdelijke overlapping in 2024 met het oog op de pensionering van een medewerker in januari 2025. De post Netto salarissen is met € 588.285 in 2024 fors hoger geweest dan in 2023 (€ 518.863). De post Loonheffingen is met € 354.522 in 2024 ook hoger dan in 2023 (€ 339.004). De post Pensioenen is in 2024 met € 192.751 eveneens hoger dan in 2023 (€ 175.354). De totale salarislast in 2024 is uitgekomen op € 1.135.558 en dat is € 102.337 hoger dan in 2023 (€ 1.033.221). De hogere salarislasten kunnen grotendeels worden toegeschreven aan de cao-

verhogingen en gedeeltelijk aan een tijdelijke overlapping in de bezetting i.v.m. een naderende pensionering van één van de adviseurs.

28

De post Indirecte personeelskosten is in 2024 uitgekomen op € 24.240 en is daarmee licht hoger dan in 2023 (€ 23.828). Onder deze noemer vallen o.a. cursuskosten en kosten voor het uitbesteden van de salarisadministratie. De post Externe personeelskosten (presentievergoeding commissieleden en invalkrachten) is in 2024 uitgekomen op € 41.924 en daarmee in lijn met vorig jaar (2023: € 41.634).

Directe personeelskosten Indirecte personeelskosten Externe personeelskosten Totaal

Rekening 2024

Begroting 2024

Rekening 2023

1.135.558 24.240

1.033.221 23.238

41.924

1.089.000 19.000 35.000

1.201.772

1.143.000

1.098.093

41.634

Wet WNT (Wet normering topinkomens) Het normenkader rondom de 'Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen Publieke en Semipublieke Sector (hierna: WNT) is bekrachtigd in het Besluit van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 26 februari 2014, nr. 2014-0000106049 en de Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 26 februari 2014, nr. 2014-0000 104920.

De WNT is per 1 januari 2013 in werking getreden. Beloningen van bestuurders en overige topfunctionarissen in de (semi)publieke sector dienen wettelijk genormeerd, respectievelijk

gemaximeerd te worden. Dit heeft geresulteerd in de wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Hiermee wordt WOPT ingetrokken. De WNT voorziet in een democratisch gelegitimeerd instrument waarmee normen en verplichtingen

kunnen worden opgelegd voor de bezoldiging van bestuurders en andere topfunctionarissen in de

publieke en semipublieke sector. De gemeenschappelijke regeling is verplicht om jaarlijks in de

jaarrekening de bezoldiging van iedere topfunctionaris en gewezen topfunctionaris op

persoonsnaam op te nemen voor zover deze een drempelbedrag van € 2.100 overschrijden,

ongeacht een eventuele overschrijding van het bezoldigingsmaximum. Ten aanzien van interim-functionarissen die geen topfunctie vervullen hebben wij gebruik gemaakt

van de mogelijkheid die paragraaf 6 van de Beleidsregels toepassing WNT biedt inzake de volledige

openbaarmaking van deze functionarissen. Op basis van de Beleidsregels toepassing WNT (inclusief

de wijziging van paragraaf 6 volgens besluit van de Minister van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties van 12 maart 2014, nr. 2014-0000142706 kunnen en hoeven wij niet volledig te voldoen aan de verplichting voor openbaarmaking van deze interim-functionarissen zoals voorgeschreven in artikel 4.2 lid 2c van de WNT (inclusief verwerking Aanpassingswet WNT).

Voor 2024 geldt als maximumbedrag € 233.000,- inclusief belaste onkostenvergoedingen en

pensioenbijdrage.

In 2024 hebben geen bezoldigingen boven deze bezoldigingsnorm plaatsgevonden. Zowel bij vast als bij tijdelijk personeel.

FM

De WNT geeft aan dat de gemeenschappelijke regeling verplicht is om jaarlijks in het financieel jaarverslag de bezoldiging van iedere topfunctionaris en gewezen topfunctionaris op persoonsnaam op te nemen voor zover deze een drempelbedrag van € 2.100 overschrijden,

ongeacht een eventuele overschrijding van het bezoldigingsmaximum. Dit houdt in dat de directeur mét financiële gegevens en de leden van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling hus en hiem zonder financiële gegevens opgenomen moeten worden in de jaarrekening. In 2024 betreft dit alsdan de volgende personen: Marc A. Visser

Functiegegevens

directeur/secretaris

van - tot deeltijdfactor dienstbetrekking?

1-1-2024 / 31-12-2024 0,8 FTE Ja

Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoeding Beloningen betaalbaar op termijn Totale bezoldiging Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

€ 104.925 € 18.403 € 123.328 € 186.400 (80% van € 233.000)

Gegevens 2023 van - tot deeltijdfactor Beloning plus belastbare onkostenvergoeding Beloningen betaalbaar op termijn Totale bezoldiging

1-1-2023 / 31-12-2023 0,8 FTE € 98.312 € 17.531 € 115.843

Aan de hieronder vermelde functionarissen zijn in 2024 (evenals in 2023) geen vergoedingen betaald. Leden van het DB: • H. de Haan, J. van Veen (tot 28 juni 2024), E. de Groot (vanaf 28 juni 2024), B. Dam, L. van der Tuin-Kuipers, H. Zonderland, N. Linthorst en B. Zantman Leden van het AB: • L. van der Tuin-Kuipers, Th. Faber, G. Wiersma, C. van Hes, E. de Groot, J. van Veen (tot 28 juni 2024), R. Tromp (vanaf 28 juni 2024), H. de Haan, B. Koonstra, J. Nijboer, A. Postma, J. Hagen, M. le Roy, B. Dam, G. van Essen (tot 10 april 2024), D. Ruige (vanaf 8 mei 2024), R. de Jong, K. Arendz, H. Zonderland

30

Huisvestings-/Apparaatskosten

Het totaal van de huisvestings-, kantoor- en organisatiekosten is in 2024 hoger uitgevallen dan begroot. Huisvesting: De in 2024 onder Huisvesting geboekte kosten zijn per saldo € 4.571 lager dan de begrote kosten,

dit is de resultante van € 18.429 aan gemaakte kosten ten opzichte van € 23.000 qua begroting. Deze lagere huisvestingslasten worden vooral verklaard door een per saldo lager energieverbruik, waarbij een deel van de stroomopbrengst vanuit de zonnepanelen is terug geleverd. De

verduurzaming van het pand aan de J.W. Frisostraat 1 draagt daarmee bij aan lagere energiekosten voor hus en hiem. Kantoorkosten: De post Kantoorkosten komt in 2024 € 6.300 lager uit dan de begroting (€ 53.655 ten opzichte van € 60.000). Binnen de Kantoorkosten wordt de onderschrijding van € 2.400 aan Kosten IT-Beheer verklaard uit een verrekening vanuit ICT-Leeuwarden voor het resultaat over 2023 en een

teruggave in de doorberekende afschrijvingskosten. De overige rubrieken aan kantoorkosten laten eveneens onderschrijdingen ten opzichte van de begroting zien. Het met ingang van 2024 digitaliseren van de verstrekte adviezen via het nieuwe Portaal speelt daarbij ook een rol. De kosten voor de vernieuwde website zijn voor een deel in 2024 geactiveerd. Organisatiekosten:

In 2024 zijn de totale organisatiekosten uitgekomen op € 54.786 ten opzichte van een begroting van € 38.000. De post Organisatiekosten kende daarmee in 2024 een overschrijding van circa

€ 16.800 van de begrote kosten. Een deel van de verklaring ligt in niet-begrote kosten van juridische advisering m.b.t. de impact van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling. udarnaast zijn (niet-begrote) kosten voor een werkbezoek aan Antwerpen door leden van het Dagelijks Bestuur en medewerkers van hus en hiem onder de rubriek Diverse organisatiekosten verwerkt. De hogere Contributies zijn toe te schrijven aan indexatie van de kosten en het aansluiten van hus en hiem bij Circulair Friesland en Werken in Friesland.

Diverse lasten Inkoop Nije Pleats Aan inkoopkosten voor Nije Pleats is in 2024 een bedrag ad € 2.608 geboekt, dit betreft nagekomen kosten uit 2023. Deze kosten zijn in 2023 al verrekend in de facturen m.b.t. Nije Pleats-sessies. Deze post bestaat uit kosten van externe projectmedewerkers.

31

De opstelling van de Huisvesting/Apparaatskosten

Rekening

Begroting

Rekening

2024

2024

Huisvesting Onderhoudskosten gebouw Onderhoudskosten tuin Schoonmaakkosten Gas en elektrisch Water Huisvuilkosten Overige huisvestingskosten Totaal huisvesting

2023

618 1.197 11.191 3.109 44 579 1.691 18.429

1.000 1.000 10.000 9.000 100 250 1.650 23.000

809 1.043 11.315 5.363 109 342 6.680 25.661

Kantoorkosten Kantoorartikelen Kantine Drukwerk Kosten website/jubileum Kosten beheer IT Overige kantoorkosten Totaal kantoorkosten

722 294 600 4.358 47.613 68 53.655

1.250 500 1.250 5.000 50.000 2.000 60.000

919 449 1.412 7.776 45.195 458 56.209

Organisatiekosten Verzekeringen Contributies Abonnementen/boeken Porti Telefonie Belastingen divers Accountantskosten Diverse organisatiekosten Totaal organisatiekosten

2.829 17.764 1.291 724 2.045 4.353 9.325 16.449 54.786

3.000 14.500 1.000 1.250 1.750 4.000 8.500 4.000 38.000

3.201 15.772 958 442 4.147 4.247 8.800 8.537 46.054

Totaal

126.870

121.000

127.924

Aldus vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur als bedoeld in art. 33 van de Gemeenschappelijke Regeling'hus en hiem'. d.d. 27 juni 2025

H. de Haan, voorzitter

M.A. Visser, secretaris

32

M bentacera Aan: het algemeen bestuur van hus en hiem adviseurs omgevingskwaliteit CONTROLEVERKLARING ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT A. Verklaring over de in jaarstukken opgenomen jaarrekening 2024 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2024 van de gemeenschappelijke regeling hOs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit te Leeuwarden gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van zowel de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 alsmede van het vermogen van hus en hiem adviseurs omgevingskwaliteit op 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten 2024; de balans per 31 december 2024; de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over 2024.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), de door het algemeen bestuur op 29 november 2024 vastgestelde normenkader en het Controleprotocol Wet Normering Topinkomens (WNT) 2024 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'. Wij zijn onafhankelijk van Hus en hiem welstandsadvisering en monumentenzorg zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.

Bentacera Registeraccountants B.V. Po 2 g2u C r chten KvK 01100531

s 1 0 A D9a 920

bentacera.nl

(i) Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening als geheel bepaald op € 13.900. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstoleranties bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief toevoegingen aan reserves. De materialiteit is gebaseerd op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2024. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan hen tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 500 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2024 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele diensthetrekkinaen nls leidinggevende tnpfunntionnris hij andere WNT-plichtirae instellingen,

alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen; overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; alle informatie bevat die op grond van BBV is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in ingevolge artikel 213 lid 3 onder d van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Pagina

2 an 5

bentacera.nl

Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag en overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel in overeenstemming met het BBV. C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de verordening van de hus en hiem adviseurs omgevingskwaliteit, en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening. In dit kader is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico's in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico's vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico's kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Pagina 3 `d° 5

bentacera.nl

t!) Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het BADO, de door het algemeen bestuur op 29 november 2024 vastgestelde normenkader, het Controleprotocol WNT 2024, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: - het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; - het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; - het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; - het vaststellen dat de door het dagelijks bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële risico's vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het no hnsis van de verkregen controleinformatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico's kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring.

Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico's niet kan opvangen; - het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en, - het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Pagina 4 van s

bentacera.nl

(~) Wij communiceren met het algemeen bestuur andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Drachten, 6 maart 2025 Bentacera Registeraccountants B.V.

V.J. Keidel AA RA

Pagina 5 van 5

bentacera.nl

BIJLAGE 1. SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR EN BUREAU DAGELIJKS BESTUUR. Leden: H. de Haan, voorzitter J. van Veen, penningmeester (tot 28 juni 2024) E. Groot, penningmeester (vanaf 28 juni 2024) B. Dam L. van der Tuin-Kuipers H. Zonderland N. Linthorst B. Zantman

ALGEMEEN BESTUUR.

Ingevolge artikel 8 van de Gemeenschappelijke Regeling zijn door de deelnemende gemeentebesturen de volgende leden en plaatsver-

vangende leden bestuurders aangewezen als lid van het Algemeen Bestuur Gemeente

Lid

Achtkarspelen

L. van der Tuin-Kuipers

Ameland

Th. Faber

Dantumadiel

G. Wiersma

Or' Frvskn Marrrn

Cgran Hrt

Harlingen

E. de Groot

Heerenveen

J. van Veen (tot 28 juni 2024)

Heerenveen

R. Tromp (vanaf 28 juni 2024)

Leeuwarden

H. de Haan

Noardeast-Fryslàn

B. Koonstra

Ooststellingwerf

J. Nijboer

Opsterland

A. Postma

Schiermonnikoog

J. Hagen

Smallingerland

M. le Roy

Sudwest-Frysltn

B. Dam

Terschelling

G. van Essen (tot 10 april 2024)

Terschelling

D. Ruige (vanaf 8 mei 2024)

Vlieland

R. de Jong

Waadhoeke

K. Arendz

Weststellingwerf

H. Zonderland

37

BUREAU

1. F. Alma, coördinator bedrijfsvoering 2. G. Boschloo, adviseur omgevingskwaliteit 3. A.R.J. Bremer, adviseur omgevingskwaliteit 4. M. Eskens, adviseur omgevingskwaliteit 5. M. Helder, administratie 6. W. Kingma, adviseur omgevingskwaliteit 7. F.E. Reitsma, adviseur omgevingskwaliteit (vanaf 1 oktober 2024) 8. G.J. Timmer, monumentenadviseur 9. S. Stienstra, adviseur omgevingskwaliteit 10. M.A. Visser, directeur 11. Joh. de Vries, adviseur omgevingskwaliteit kwaliteit 12. J. van Zellingen, adviseur omgevingskwaliteit

38

BIJLAGE 2 SAMENSTELLING COMMISSIES

ADVISERENDE LEDEN: ARCHITECTEN 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

F. Hoekstra T. van de Lune A.G. de Vries K. Zigterman J. Nauta T. Smits B. Zantman

Boornbergum Utrecht Amsterdam Kubaard Rotterdam Leeuwarden Leeuwarden

(reserve) (reserve) (reserve)

Zuidhorn Lelystad Leeuwarden

(reserve)

ADVISERENDE LEDEN: STEDENBOUWKUNDIGEN. 1. T. Hoek 2. N. Ruijter 3. H. Goudswaard

ADVISERENDE LEDEN: LANDSCHAPSKUNDE

1. S. Gall 2. A. Nauta 3. B. Daan 1

Rotterdam Bennekom

Leeuwarden

(reserve)

1 ~.

ADVISERENDE LEDEN: BURGERS C.S 1. P. Faber 2 A. Siebenga 3. J. Hobma 4.S. Beerda

Hollum Gytsjerk Dosthem IJlst

5.G. Terpstra

Franeker

specialist (woon)schepen (reserve) (reserve)

ADVISERENDE LEDEN: MONUMENTENARCHITECTEN 1. A. de Leur-Bruijn 2. K. Holstein 3. M. Berenschot 4. B, Kuit

Beilen Groningen Boisward Amsterdam

(reserve) (reserve)

ADVISERENDE LEDEN: ARCHITECTUURHISTORICI. 1. M. van der Heide 2. S. Tillema 3. C. Versloot 4. D. Wendt

Groningen Kollum Leeuwarden Goutum

39

(reserve) (reserve)

Bijlage 3 Overzichten productiecijfers per gemeente

Productiecijfers 2024: opbrengst per gemeente/derden

gemeente

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 De Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heeren\neen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslán 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sudwest-Fryslán 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

opbrengst opbrengst opbrengst adviesaanvragen Nije Pleats divers

totaal opbrengst

€ 62.553 € 41.024 € 18.708 € 151.184 € 45.657 € 40.390 € 250.170 € 134.265 € 57.867 € 93.406 € 11.820 € 109.736 € 201.626 C 29.444 € 10.451 € 124.995 € 90.983

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 C0 €0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 € 1.188 € 6.204 € 2.772 -€ 495 €0 €0 € 2.376 € 9.018 C0 €0 € 274 € 9.306

€ 62.553 € 41.024 € 18.708 € 151.184 € 45.657 € 41.578 € 256.374 € 137.037 € 57.372 € 93.406 € 11.820 € 112.112 € 210.644 C 29.444 € 10.451 € 125.269 € 100.289

€ 1.474.279

€0

€ 30.643

€ 1.504.922

Second opinions Abe Bonnema Prijs

€ 3.834 € 10.296 € 1.519.052

40

Productiecijfers 2024: naar aard (eerste) adviezen in

gemeente

voldoet

voldoet mits

voldoet niet

aanhouden

vooroverleg

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 De Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslán 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sudwest-Fryslán 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

29,0 24,4 14,3 25,9 37,3 19,3 26,1 22,5 14,8 22,2 24,3 24,0 37,6 43,5 24,1 25,2 15,7

15,1 10,0 25,7 19,0 19,6 17,6 18,9 21,4 14,8 19,3 10,8 19,8 17,1 7,2 3,4 20,4 15,7

12,9 6,7 5,7 6,6 13,1 7,6 14,5 8,9 7,0 9,6 5,4 10,9 13,4 10,1 20,7 9,4 12,9

7,5 6,7 8,6 3,8 8,5 10,9 13,1 3,7 7,8 5,9 5,4 7,8 4,8 5,8 10,3 5,8 6,4

35,5 52,2 45,7 44,6 21,6 44,5 27,4 43,5 55,7 43,0 54,1 37,5 27,0 33,3 41,4 39,2 49,3

totaal hus en hiem

26,6

18,0

10,9

7,3

37,3

41

Productiecijfers 2024: naar categorieën bouwsommen in

≤5.000

5.001-

gemeente

25.001-

100.001-

25.000

100.000

250.000

≥250.001

1 Achtkarspelen 2 Ameland 3 Dantumadiel 4 de Fryske Marren 5 Harlingen 6 Heerenveen 7 Leeuwarden 8 Noardeast-Fryslán 9 Ooststellingwerf 10 Opsterland 11 Schiermonnikoog 12 Smallingerland 13 Sudwest-Fryslán 14 Terschelling 15 Vlieland 16 Waadhoeke 17 Weststellingwerf

7,3 30,6 4,0 6,1 25,2 26,9 34,9 20,5 12,5 11,5 18,8 14,1 15,6 12,9 28,0 20.7 12,1

14,6 20,0 12,0 22,8 33,3 13,5 21,4 17,8 23,2 14,1 25,0 19,7 21,3 15,7 24,0 27.8 14,6

30,2 12,9 20,0 32,4 17,8 27,9 14,5 22,0 29,5 25,0 25,0 22,2 27,5 32,9 12,0 23.7 24,8

18,8 14,1 40,0 17,0 10,4 17,3 7,5 18,2 16,1 19,9 15,6 13,6 15,8 17,1 12,0 11.0 17,8

29,1 22,4 24,0 21,7 13,3 14,4 21,7 21,5 18,7 29,5 15,6 30,4 19,8 21,4 24,0 16.8 30,7

totaal hus en hiem

19,1

20,9

23,6

14,5

21,9

42