Bijlage 1 - Jaarrekening 2023 inclusief controleverklaring WGV

Pagina 95 van 186

O23.002911

Financieel resultaat per 31-12-2023

Contante waarde

Bouwgrond In Exploitatie

Voordelig

Nadelig

Woningbouw 11 Oudega W - Tjerkemar 1

583.719

30 Sneek - De Oudvaart

14.922

53 Schettens - I Uitbreiding

452.525

89 Sneek - Houkepoort, Houkemar

518

102 Itens - Tsjems en Tuolle

17.674

123 Sneek - Ijlsterplein

200.278

139 Oosthem - Ald Rien 2e fase

174.804

143 Sneek Harinxmaland 2A

411.996

148 Sneek, Uitbreiding Woonwagenlocatie

426.230

Bedrijventerrein 02 Sneek - Supermarkt Tinga

446.488

21 Workum - Burevaart

190.797

35 Sneek - Duinterpen Zonnedauw

248.029

44 Sneek - Woudvaart

812.094

87 Sneek - De Hemmen III

296.399

Herstructurering 43 Sneek - Waterstad fase 1 Woningbouw

1.064.982

47 Sneek - Boschplein Woningbouw

746.278

Totaal

1.323.688

4.764.045

Voor de complexen met een verwacht nadelig resultaat – kolom ‘Nadelig’ - is een voorziening gevormd, totaal € 4,8 miljoen voor de Bouwgrond In Exploitatie (BIE). Jaarlijks bezien wij bij de hercalculatie van deze grondexploitaties of de voorzieningen nog toereikend zijn om het verwachte verlies mee op te vangen. Daarnaast verwachten wij op een aantal complexen een voordelig resultaat – kolom ‘Voordelig’ - totaal € 1,3 miljoen over de totale looptijd. De verwachte resultaten zijn bepaald als contante waarde. Voorzieningen voor verwachte verliezen zijn daarom op dit moment lager dan ze op de einddatum van de grondexploitatie moeten zijn. Op de einddatum van de grondexploitatie zou het hele verlies dan niet gedekt kunnen worden uit de voorziening. Dit wordt ondervangen door in de begroting jaarlijks een toevoeging aan de voorzieningen op contante waarde te doen, ter hoogte van 2,00%. Dit percentage is de huidige voorgeschreven disconteringsvoet. Verschil prognose en realisatie De gerealiseerde opbrengst uit grondverkopen voor woningbouw en bedrijventerreinen, en ontvangen exploitatiebijdragen uit faciliterend grondbeleid over 2023, bedroegen € 3,4 miljoen. Dit is circa € 2,4 miljoen minder dan de prognose in de grondexploitaties van € 5,8 miljoen. Een korte toelichting: • Grote grondverkopen bij IJlsterplein (2,0 miljoen) en Boschplein (1,0 miljoen) zijn uitgelopen.

Voor de opbrengsten uit woningbouw werd een bedrag verwacht van € 3,4 miljoen. Er is een bedrag van € 0,3 miljoen gerealiseerd. • Voor de opbrengsten uit bedrijventerreinen werd een bedrag verwacht van € 2,4 miljoen. Hier is een bedrag van circa € 2,2 miljoen gerealiseerd.

Pagina 96 van 186

O23.002911

•

Voor de opbrengsten uit diverse grondverkopen, en exploitatiebijdragen uit faciliterend grondbeleid werd een bedrag verwacht van € 0,9 miljoen. Er is een bedrag van € 0,9 miljoen gerealiseerd. Hierbij de opmerking dat exploitatiebijdragen niet worden geprognosticeerd, omdat hiervoor geldt dat deze opbrengsten alleen bedoeld zijn om de kosten te dekken. Opbrengsten uit faciliterend grondbeleid leiden doorgaans niet tot een meevaller.

Stand en prognose van de portefeuille De jaarrekening kijkt terug op het afgelopen jaar. Voor de grondexploitaties wordt het resultaat in de jaarrekening in belangrijke mate bepaald door de herziening van toekomstverwachtingen. Zowel de begroting als de jaarrekening zijn voor de grondexploitatie daarom allebei momenten waarop een meerjarige vooruitblik inzicht geeft. Woningbouw Het college heeft uitgangspunten voor de herziene grondexploitaties vastgesteld. Eén van de uitgangspunten is een uitgifte van kavels voor 70 woningen per jaar. Dit strookt met de door het college begin 2021 vastgestelde woningbouwstrategie, om als gemeente zelf voor ongeveer 50% in woningbouwlocaties te voorzien, middels actief grondbeleid. Actief grondbeleid houdt in dat de gemeente: • De grond verwerft • Zelf opdracht geeft voor het bouwrijp maken • Zelf bouwrijpe kavels uitgeeft of via een tender in de markt zet De komende 10 jaar zijn er circa 1.300 woningen gepland welke de gemeente actief op de markt brengt.

In voorbereiding In exploitatie 50 84 129 143

134 158

120

144

90

84 -

-

-

-

-

2031

2032

2033

49

2030

54

2029

39

2028

2027

2026

44

2025

200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

2024

Kavels per jaar

Woningbouw Actief

De harde plannen, met een grondexploitatie, voorzien in circa 435 woningen. Dit bestaat hoofdzakelijk uit de plannen Waterstad, Boschplein, IJlsterplein en Harinxmaland Fase 2a. In 2024 worden circa 300 ter besluit voorgelegd aan de raad (o.a. Bolsward Oost). Voor 858 van bovenstaande woningen is een subsidie aangevraagd. De aanvraag voor de Woningbouwimpuls (WBI) is in 2023 ingediend en toegekend. Op 20 juni 2023 heeft het Rijk een bijdrage van € 2,6 miljoen gehonoreerd. Met deze bijdrage kan Súdwest-Fryslân de bouw van meer betaalbare woningen bekostigen en versnellen. De vereiste cofinanciering door de gemeente is ondertussen vastgesteld. Met deze subsidie en de gemeentelijke cofinanciering gaan we in de komende 10 jaar 858 woningen realiseren, waarvan 50% sociale huur en koop, 21% betaalbare koop en 28% dure koop. Bij faciliterend grondbeleid heeft de gemeente de gronden in een plangebied niet in eigendom. De grondexploitatie wordt gevoerd door de private grondeigenaren. De gemeente beperkt zich tot haar publiekrechtelijke rol door het vaststellen van de kaders en randvoorwaarden van de ontwikkeling. De door de gemeente te maken kosten, zoals het opstellen van een bestemmingsplan of de aanleg

Pagina 97 van 186

O23.002911

van een ontsluitingsweg, worden niet via de gronduitgifte maar via een exploitatieovereenkomst (anterieur of posterieur) of exploitatieplan verhaald. Ook de Nota kostenverhaal is bij dit type projecten van toepassing. De komende 10 jaar zijn er in totaal circa 680 woningbouwkavels gepland. Er zijn geen bedrijventerreinen onder faciliterend grondbeleid. In onderstaande tabel zijn de projecten opgenomen die vallen in de categorie faciliterend grondbeleid. Deze projecten bevinden zich in verschillende fases van haalbaarheid, uitwerking en uitvoering.

Woningbouw Faciliterend Kavels per jaar

140 120 100 80 60

120

120

105

120

105

40 20

40

35

35

0

2033

0

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

0

Bedrijventerreinen Voor de bedrijventerreinen is in 2021 gestart met een nieuw regionaal bedrijventerreinenplan. Hiervoor is in de Nota grondbeleid 100% actief grondbeleid als kader gesteld. De meerjarenprognose grondexploitaties bedrijventerreinen is hieronder weergegeven.

Bedrijventerrein Actief

In voorbereiding

9

In exploitatie

Hectare per jaar

8 7

-

3,5

6

3,5

3,5

5 4

7,4

7,6

6,0

3 4,6

2

4,5

6,2 4,5

4,0

3,7 2,3

-

-

-

-

2030

2031

2032

2033

2028

2027

2026

2025

2024

0

0,5

2029

1

De harde plannen voorzien in circa 28,7 hectare bedrijfskavel. Dit bestaat hoofdzakelijk uit de Hemmen III en Burevaart te Workum. Daarnaast zijn er een aantal zoeklocaties en plannen welke nog in voorbereiding zijn (33,2 ha).

Pagina 98 van 186

O23.002911

Risico’s en weerstandsvermogen Bij de ontwikkeling van de grondcomplexen lopen wij risico’s. Voor deze risico’s hebben wij een inschatting gemaakt van de kans en het financieel gevolg. Deze aannames zijn meegenomen in de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit voor de hele gemeente. Zie hiervoor de Paragraaf Weerstandsvermogen. De grootste risico’s met betrekking tot de Bouwgrond In Exploitatie zijn: a. Een noodzakelijke verlaging van de verkoopprijzen van bouwgrond b. Verkooptempo van woningkavels wordt lager c. Rentestijging Het risico in de grondexploitaties is hoger geworden. Dit komt vooral omdat er meer projecten in exploitatie zijn genomen. Kengetal risico’s grondexploitatie In de Paragraaf Weerstandsvermogen gaan we ook in op het kengetal dat een inschatting geeft van de risico’s grondexploitatie. Hieronder staan in een tabel de onderliggende bedragen die tot het kengetal leiden. Het kengetal is de totale boekwaarde van alle grondcomplexen gedeeld door de totale jaarlijkse baten van de gemeente. Dit geeft een percentage. Hoe lager het percentage, hoe lager het risico op de grondexploitaties. Kengetal Risico’s grondexploitatie

(bedragen x € 1.000) A. Bouwgronden in exploitatie min voorzieningen voor verliezen B. Totale baten A / B x 100%

Rekening 2021

Rekening 2022

Rekening 2023

686

6.422

11.418

312.271

333.478

362.409

0,22%

1,93%

3,15%

Uit deze tabel blijkt dat het percentage gestegen is naar 3,15%, hetgeen nog steeds laag en veilig is. De stijging komt omdat er dit jaar vooral geïnvesteerd is zodat er later kavels verkocht kunnen worden. De kosten lopen hierin voor de opbrengsten uit. Project-specifiek risico Hemmen III In alle plannen is altijd sprake van schattingsonzekerheden. Dit komt omdat het een inschatting is van de toekomst. Het doel is om deze onzekerheid zo klein mogelijk te maken. Bij de Hemmen III is onder andere een grotere onzekerheid over de nutstoevoer. Op dit moment is nog niet duidelijk wat de oplossing is en dus ook niet hoe hoog deze kosten gaan worden. Er is in dit geval gekozen om toch een schatting van kosten op te nemen in de grondexploitatie. Dat er kosten gemaakt gaan worden is namelijk zeker. Op deze manier ontstaat er een buffer in de grondexploitatie en drukt dit minder op de weerstandscapaciteit.

Pagina 99 van 186

O23.002911

Paragraaf 8: Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid Op 1 mei 2022 trad de Wet Open Overheid (Woo) in werking en werd de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob) vervangen. Beide wetten zijn gericht op het vergroten van de transparantie van het functioneren van overheidsorganisaties. Het voornaamste verschil is dat de Woo overheidsinstanties verplicht overheidsinformatie ook actief openbaar te maken, waar de Wob overheidsinformatie voornamelijk passief en dus op verzoek openbaar maakt voor de aanvrager. De Woo is gebaseerd op de volgende drie pijlers: • • •

Er zijn 11 informatiecategorieën geïdentificeerd die overheden (gefaseerd) actief openbaar zullen moeten maken. De Wob wordt vervangen door de Woo. Wob-verzoeken worden daardoor Woo-verzoeken. De aanmeldingstermijn van de Woo is korter dan die van de Wob. De overheid blijft dus informatie (op verzoek) passief openbaar maken en binnen een korter termijn. De informatiehuishouding dient op orde gebracht te worden. Een goede informatiehuishouding is namelijk een voorwaarde om op een gedegen wijze informatie openbaar te maken.

Hoewel de Woo op 1 mei 2022 officieel in werking is getreden, hoeven niet alle categorieën tegelijk gepubliceerd te worden, maar mag dit gefaseerd gebeuren per informatiecategorie. De volledige fasering is nog niet bekend, maar zal naar alle waarschijnlijkheid pas in 2024 van start gaan. De belangrijkste wijzigingen vanaf de invoering zijn het verkorten van de behandeltermijn en de verplichting om een contactfunctionaris aan te stellen die interne en externe vragen/verzoeken over de Woo beantwoordt. Het college heeft per 1 mei 2022 de contactfunctionaris benoemd. De gemiddelde behandeltermijn voor invoering van de Woo was 29 dagen (de voorgeschreven uiterste beslistermijn was voor de Wob 6 weken). De gemiddelde termijn voor het boekjaar 2023 is afgerond 22 dagen (2022 : 24 dagen), wat ruimschoots binnen de nieuw voorschreven termijn van vier weken valt. Om met name de eerste en derde pijler succesvol te implementeren, is het programma Implementatie Woo voor de gemeente Súdwest-Fryslân in de zomer van 2022 opgestart. In december 2022 is de gap-analyse en de impactanalyse aan de directie gepresenteerd. Het programmaplan implementatie Woo is in 2023 opgeleverd.

Pagina 100 van 186

O23.002911