Bijlage 1 - Beleidsplan 2025-2028 Cultuur Kwartier Sneek
Tekst van het document
2025 - 2028 CULTUUR KWARTIER SNEEK In dit document schetsen we in vier hoofdstukken het perspectief voor Cultuur Kwartier Sneek Z Cultuur en Kunst Súdwest-Fryslân. In het eerste hoofdstuk schetsen we de context waarin CKS zich de komende jaren bevindt en ontwikkelt. Het tweede hoofdstuk schetst de scenario’s voor de ontwikkeling van de organisatie. Van daaruit formuleren we in het derde hoofdstuk het beleid voor de komende jaren. Dat werken we uit in een overzicht van concrete activiteiten op hoofdlijnen.
Inhoud 1 CONTEXT..............................................................................................................................2 2 SCENARIO’S......................................................................................................................... 6 3 BELEID................................................................................................................................ 10 4 ACTIVITEITEN..................................................................................................................... 16
1 CONTEXT Inspiratie IJSLANDS MODEL Jonge mensen laten opgroeien in een kansrijke omgeving, zodat ze met een gezond lijf en een heldere geest de toekomst tegemoet kunnen treden. Dat is de essentie van het IJslands model, een wetenschappelijk onderbouwde aanpak voor een samenleving die positieve ontwikkeling bij kinderen en jongeren stimuleert. Een van de pijlers in het IJslands model is het aanreiken van kunsteducatie, sport en natuurbeleving aan kinderen en jongeren. De gemeente Súdwest-Fryslân (SWF) omarmt het IJslands model. Het zijn de ingrediënten uit dit model die ook in SWF een stevig fundament moeten leggen voor kinderen jongeren. De afgelopen jaren is geëxperimenteerd met het model, nu is het tijd voor grotere stappen. Noodzaak JEUGDZORG Als alle gemeenten in Nederland heeft ook SWF te kampen met een groeiende vraag naar jeugdzorg. De budgetten die het rijk hiervoor ter beschikking stelt, zijn bij lange na niet voldoende. Het zijn onzekere tijden, de sociale en maatschappelijke druk op kinderen en jongeren is groot, ouders worden meer in beslag genomen. Het is oneerlijk de problemen die de samenleving veroorzaakt eenzijdig bij een kind neer te leggen. Kinderen zijn niet de problemen en de problemen die ze hebben, mogen we hen niet aanrekenen. Het is tijd om naar de grote structuur te kijken die we kinderen aanreiken.
De basisgedachte onder dit document is dat de structuur die we kinderen aanreiken niet meer passend is. Tijd voor een nieuwe structuur.
Dubbel vergrijzing ONDERWIJS EN SAMENLEVING Alle mensen die kunnen werken, moeten werken, anders kan de samenleving niet draaien. In alle maatschappelijke sectoren is gebrek aan medewerkers. Die klank wordt sterker, naarmate de vergrijzing toeneemt. Als we mensen de ruimte willen bieden te werken, is een goede kinderopvang een voorwaarde. Het regulier onderwijs zoekt, als alle andere sectoren, naar zijn eigen optimum in termen van effectiviteit en efficiëntie. De keuzes die daarin gemaakt worden zijn misschien goed voor scholen, mogelijk ook voor leerkrachten, niet noodzakelijkerwijs voor kinderen of voor de samenleving als geheel. We mogen ons afvragen welk doel een continurooster dient waarin lesmateriaal in blokjes van drie kwartier wordt gepropt, er geen tijd is om een fatsoenlijke maaltijd te nuttigen en de lesdag al om twee uur eindigt. En we mogen ons ook afvragen waarom de roosters van middelbare scholen er nog steeds uitzien als ponskaarten. Voor de jongere lezers. Ponskaarten waren kaartjes met gaatjes er in die door een automaat konden worden gelezen en die we gebruikten voordat we computers hadden. Draaiorgels spelen volgens hetzelfde systeem. Het is van belang de organisatie van het onderwijs onder de loep te nemen, daarin andere educatieve activiteiten te betrekken en te werken aan een complete schooldag, inhoudelijk verrijkt, met goede zorg voor kinderen.
2
Gedoe-vakken ANDERS LEREN Het gaat in Nederland niet zo goed met gedoe-vakken: techniek, erfgoed, theater, dans, muziek, sport, natuur en in deze provincie ook het Frysk. Een gedoe-vak is een vak dat lawaai maakt, waar leerlingen voor naar buiten moeten, waar specialistische kennis voor nodig is, waarvoor omgekleed moet worden, waar het lokaal voor op de kop komt te staan, kortom, een vak dat gedoe geeft. Naarmate de zorgen over het onderwijsniveau in ons land toenemen, komen de gedoe-vakken meer onder druk te staan, met als consequentie, dat het onderwijsniveau eerder zakt dan stijgt. Juist deze vakken zijn nodig voor een evenwichtige groei van kinderen en jongeren. In SWF bieden CKS, Technolab, Sport Fryslân, Groen Doen en de Bibliotheek hoogwaardige voorzieningen en mogelijkheden voor andersoortige educatie. Wat als we die voorzieningen en het reguliere onderwijs integreren en vanuit een nieuw ontwerp de zorg voor kinderen en jongeren organiseren. Waarschijnlijk is er dan veel minder jeugdzorg nodig en de specialistische zorg die nodig is, kan grotendeels in en om school worden georganiseerd. Verrijkte schooldag ANDERS ORGANISEREN Het is denkbaar dat een schooldag voortaan duurt van 8:30 uur tot 17:00 uur. In het midden van die schooldag zit een warme maaltijd, van hoge kwaliteit, met lokale, biologische producten. Dat sluit mooi aan op het programma Bioregio in SWF.
Met een gezonde break in de ochtend en een gezonde break in de middag wordt een flinke stap gezet in het tegengaan van overgewicht. Deze lange schooldag biedt genoeg ruimte om de cognitieve vakken in te plannen op het meest gunstige moment in termen van concentratie en voldoende opgeknipt in kortere blokken, zodat optimaal wordt ingespeeld op de spanningsboog van kinderen. Dat komt de onderwijskwaliteit ten goede. Om de cognitieve vakken heen ontstaat tijd om naar buiten te trekken. Dan maken we ruimte voor techniek, natuur, muziek, dans, theater, sport in alle verschijningsvormen en vrij spelen. Natuurlijk kunnen trainingen of repetities voor verenigingen worden ingepast. Dat is een kwestie van logistiek. In die logistiek kan de kinderopvang een belangrijke rol spelen. Als we opnieuw aan de tekentafel gaan zitten. En opnieuw gaan begroten. En niet de businesscase van de eigen organisatie als uitgangspunt nemen. Dan is er veel meer mogelijk dan nu. Tot geluk van kinderen, ouders en de samenleving.
Verenigingsleven DORPEN EN STEDEN De grootste gemeente van Nederland heeft 6 steden en 83 dorpen, elk met hun eigen culturele leven. Tot de culturele biotoop van een dorp behoren voorzieningen als een dorpshuis of een school en initiatieven vanuit de gemeenschap, ad hoc of in verenigingsverband. Wie werkt aan het IJslands model heeft baat bij steun van een sterke gemeenschap, zowel formele structuren als informele netwerken. Vanuit nieuwe doelen werken met bestaande structuren vraagt volharding. Als het lukt nieuwe doelen te integreren, staat een nieuwe aanpak steviger dan zonder lokale verankering. Het is daarom dat verenigingsleven, dorpshuizen en andere dragers van de lokale cultuur
3
worden betrokken in de realisatie van het IJslands model. Met als belangrijke bijvangst een impuls aan de sociale structuur in de dorpen. Continurooster BASISONDERWIJS Sinds een aantal jaren kennen de meeste basisscholen in de gemeente het zogenaamde continurooster. Schooltijden zijn in dat rooster van circa 8:30 uur tot circa 14:00. Binnen het onderwijs ligt een grote nadruk op de cognitieve vakken. Voor beweging en spel is relatief weinig aandacht. Met name ook omdat voor deze vakken changementen nodig zijn die tijd kosten. We zien dat in de reguliere schooltijd (te) weinig tijd is voor sport, cultuur en natuur. Terwijl het IJslands model ons leert dat juist die vakken bijdragen aan mentale en fysieke weerstand. Het is daarom dat we ons voor implementatie van het IJslands model in eerste instantie richten op versterking van de educatie in deze vakken in de vrije tijd, iedere dag vanaf 14:00 uur. Voor de groepen 1 tot en met 4 betekent dit investeren in kennis bij de buitenschoolse opvang, voor de groepen 5 tot en met 8 willen we investeren in een totaal nieuw, gecombineerd en integraal aanbod dat de gehele week beslaat. Daar waar scholen al mogelijkheden zien tot een meer geïntegreerd aanbod, zal dat plaatsvinden. Campus VOORTGEZET ONDERWIJS Het voortgezet onderwijs in de gemeente is verdeeld over locaties in Sneek, Bolsward en Koudum.
De instellingen voor voortgezet onderwijs in de gemeente trekken samen op in een streven naar een campus voor voortgezet onderwijs, een stimulerende biotoop waarin formeel en informeel leren samenkomen. Het is in deze biotoop waar ruimte wordt gemaakt voor alle aspecten die volgens het IJslands model bijdragen aan een positief ontwikkelingsklimaat. Cultuur, sport en natuur passen hier nadrukkelijk in, maar hoe dat in te passen, is nog een vraag die onbeantwoord is. De roosters van het voortgezet onderwijs zijn grillig, vaste eindtijden zijn er niet. In het kader van de regiodeal wordt in dialoog tussen aanbieders van cultuur, sport en natuur enerzijds en instellingen voor voortgezet onderwijs anderzijds gezocht naar een dusdanige samenwerking dat een campus ontstaat waarin de verrijkte schooldag het uitgangspunt is. Met gebruikmaking van belangrijke voorzieningen die op de drie locaties reeds aanwezig zijn. Partners BESTENDIGE SAMENWERKING Cultuur Kwartier Sneek, Sport Fryslân en Groen Doen hebben aangegeven samen te willen werken aan de realisatie van het IJslands Model in SWF, de Bibliotheek heeft eerder al aangegeven te willen samenwerken voor een verrijkte schooldag. In diverse experimenten, binnen- en buitenschools, hebben ze zelfstandig en in samenwerking nieuwe wegen verkend. Het wordt tijd deze wegen te laten landen in een integrale, gezamenlijke aanpak.
De hoofdlijnen van deze aanpak bestaat uit drie lijnen. Ten eerste het gezamenlijk ontwikkelen van een professionaliseringsprogramma voor de begeleiders naschoolse opvang (groepen 1 tot en met 4) bestaande uit inspiratiemomenten en lesmateriaal. Ten tweede het ontwikkelen van een gezamenlijk aanbod voor activiteiten voor groep 5 tot en met 8, in nauwe afstemming met scholen en in samenwerking met informele netwerken en formele structuren in dorpen en steden. 4
Tenslotte richt de samenwerking zich op het ontwikkelen van een campusconcept voor cultuur, sport en natuur. Moed CONSEQUENTIES Het vinden van een nieuwe vorm van educatie in de meeste brede zin, ten behoeve van kinderen en jongeren, is een pittige opgave die de komende jaren veel tijd en energie zal vragen. Het is zaak dat SWF, de scholen en de instellingen voor natuur, technologie, sport en cultuur gezamenlijk investeren. Met behulp van externe fondsen, publiek en privaat, kan een nieuwe werkelijkheid worden gevonden. CKS wil een wezenlijke rol spelen in dit proces, omdat dit het klimaat van kunst en cultuur zeer ten goede komt. Maar de kracht dit nodig is om de schets die hier staat te realiseren, kan alleen met vereende krachten. Wel kan CKS op eigen kracht kleine stappen zetten. Die stappen worden in dit document verder uitgewerkt. Moedig voorwaarts.
5
2 SCENARIO’S Inleiding HERORIËNTATIE CKS staat voor een stevige heroriëntatie, aanvankelijk was deze ingegeven door een financieel tekort, maar bij het nader verkennen van de inhoudelijke positie van de organisatie is eerst een inhoudelijke heroriëntatie van belang. Van daaruit kunnen financiële keuzes worden gemaakt. We onderscheiden drie scenario’s. Het eerste scenario noemen we ‘compensatie’. Feitelijk komt dit scenario erop neer dat we voortgaan op de huidige weg, maar worden gecompenseerd voor de niet betaalde prijscompensatie van de afgelopen jaren, waarna de organisatie met eventuele bijstellingen voort kan op de huidige weg. Het tweede scenario hebben we ‘vraag gestuurd’ genoemd. Dit scenario is een radicaal andere benadering van de huidige organisatie. Feitelijk stopt CKS in dit scenario met alle uitvoerende activiteiten en richt zich volledig op programmering en bemiddeling. Dit model is geënt op de werkwijze van Ateliers Majeur in Heerenveen. De derde weg hebben we ‘ontwerp’ genoemd, een scenario waarin de organisatie vanuit een nieuwe benadering opnieuw wordt neergezet. Daarbij is belangrijk op te merken dat een financiële analyse heeft laten zien dat het vraagstuk zich met name concentreert in de cultuureducatie. De scenario’s zijn daarop geconcentreerd. De programmering van de drie podia zal wel worden geoptimaliseerd, maar niet wezenlijk veranderen.
Opdracht STATUTEN De opdracht van CKS is volgens artikel 2 van de laatste statuten de volgende: 1. De stichting heeft als doel de kennismaking met en de beoefening van kunst en cultuur in de ruimste zin voor de inwoners van zuidwest Friesland en voor bezoekers van daarbuiten te bevorderen en het verrichten van al wat hiermee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. 2. De stichting dient het algemeen belang. 3. De stichting heeft geen winstoogmerk. 4. De stichting tracht haar doel onder meer te bereiken door het in stand houden en exploiteren van: een theater; een poppodium; een kennismakingsaanbod met kunstdisciplines; een opleidingscurriculum voor de diverse kunstdisciplines. De organisatie ziet geen aanleiding in termen van maatschappelijke vraag, politieke grond of bedrijfseconomische redenen om deze opdracht aan te passen. Overigens ziet de organisatie wel een andere reden om de statuten aan te passen, het streven is te komen tot een tweehoofdig bestuur en dat kan niet volgens de huidige. Prijspeil COMPENSATIE SWF bezuinigde 12,5 jaar door CKS voor prijsstijgingen niet volledig te compenseren. Het is daarom dat CKS de gemeente voorstelt deze prijscompensatie alsnog te voldoen. Met deze aanvullende bijdrage past het huidige activiteitenpakket binnen de begroting. Structureel is CKS door de onvolledige prijscompensatie circa C 450.000 gekort op de begroting.
Het structureel ophogen van de begroting van CKS met dit bedrag is 6
voldoende voor een gezonde bedrijfsvoering. Mocht deze optie vanwege de precedentwerking niet tot de mogelijkheden van de gemeente behoren, dan is het mogelijk met een eenmalige bijdrage van C 1.500.000 per direct een besparing door te voeren van structureel C 450.000. Dit bedrag dient om een aantal medewerkers boventallig te verklaren tot pensioendatum. Een ontslagronde is bij CKS een heel dure opgave, vanwege de B3 status van de stichting, een overbrugging is voordeliger. Ontslag VRAAGGESTUURD In dit tweede scenario zou CKS stoppen met het onder eigen inhoudelijke en zakelijke verantwoordelijkheid lesgeven aan leerlingen. De stichting blijft wel een intermediair voor culturele activiteiten naar het onderwijs en stelt de eigen ambiance open voor iedereen die cursussen en dergelijke wil organiseren. Het effect hiervan is dat een veel bredere groep cultureel actieve ondernemers toegang krijgt tot doelgroepen in het onderwijs, het verenigingsleven en de individuele afnemers. De bedrijfsvoering voor CKS wordt daarnaast voorspelbaarder, het risico berust vooral bij de zelfstandig ondernemers. Het ombouwen naar ‘vraaggestuurd’ vraagt structureel twee typen subsidie. Ten eerste een subsidie voor CKS om de locaties in stand te houden en een organisatie die de bemiddeling verzorgt. Ten tweede een subsidie om de vraag te vergroten bij scholen, stichtingen en verenigingen.
De directeur van Ateliers Majeur in Heerenveen heeft voor CKS een uitwerking gemaakt van dit scenario. Op grond daarvan is de inschatting gemaakt dat er structureel C 500.000 nodig is voor het in stand houden van de organisatie en de locatie en dat er C 800.000 dient te worden uitgekeerd aan scholen, verenigingen en particulieren waarmee zij cultuureducatie kunnen inkopen. Financieel past dit voorstel daarmee binnen de (smalle) kaders zoals die nu gelden. Eenmalig leidt dit scenario tot stevige kosten, vanwege het feit dat afscheid genomen zou moeten worden van de docenten en zij uit dienst zouden gaan. Behalve de daartoe verplichte wettelijke bijdrage - relatief hoog door lange dienstverbanden - leidt dit ook tot twee jaar doorbetaling van salarissen vanwege de B3 status. De totale hiervan schatten we tussen de C 4.000.000 en C 5.000.000, eenmalig. Zie ook het rekenschema verderop.
Nieuw ONTWERP Het derde scenario hebben we ‘Ontwerp’ genoemd, omdat we feitelijk het CKS opnieuw ontwerpen. Enerzijds omdat we denken dat de vraag in de samenleving dusdanig verschuift dat we daar een antwoord op moeten formuleren, anderzijds omdat we denken dat in de organisatie veel te optimaliseren is. Dit scenario is het meest genuanceerde scenario. Naar ons idee doet dit scenario het meest recht aan de mogelijkheden en de noden in de context van de samenleving, zoals die ook in het vorige hoofdstuk is geschetst. Het is daarom dat we dit scenario uitgebreid hebben uitgewerkt. We gaan terug naar de ‘waarom’ vraag. Om van daaruit een nieuw antwoord te vinden, op weg naar het zogenaamde IJslands model waar de gemeente naar streeft, een vorm van preventieve jeugdzorg door een sterk cultuur- en sportbeleid. Financieel volgt uit dit scenario een vraag die uitsteekt boven de structurele mogelijkheden van de gemeente nu, maar we denken daarvoor middelen te kunnen vinden in aanvullende bronnen, met name het talentenbeleid van de provincie Fryslân (ingediend), het beleid School en 7
Omgeving (in voorbereiding), het beleid talenten en amateurkunst van het Fonds voor Cultuurparticipatie (in voorbereiding) en de Regiodeal (verkenning gestart). Het nieuwe ontwerp van de organisatie betekent een vitalisering van het aanbod in dorpen, met name voor de bovenbouw van het basisonderwijs, en een versterking van het aanbod voor de leeftijd 12 tot en met 21, zowel kennismaking als talentontwikkeling. De verwachting is dat de vitalisering van het aanbod voor 8- tot 12-jarigen in de dorpen structureel circa C 860.000 zal kosten (exclusief eigen bijdrage), het hernieuwde aanbod ‘werkplaatsen’ voor de leeftijd 12- tot 21 om en nabij C 1.000.000 (exclusief eigen bijdrage) en het aanbod ‘talent’ begroten wij op C 620.000 (exclusief eigen bijdrage). Daar staat ook een besparing tegenover op het bestaande aanbod. Binnenschoolse activiteiten vinden kostendekkend plaats, daar rekenen we vanuit het uitgangspunt dat we alleen subsidie voor bemiddeling beschikbaar stellen. Het streven is verder om voor volwassenen - met een steunfonds voor de minder draagkrachtigen - het aanbod kostendekkend te maken. Dat betekent dat we de komende vier jaar gemiddeld 7,50Zo hogere deelnemersbijdragen vragen, totdat we kostendekkend zijn. De extra opbrengst hiervan is structureel C 100.000. Vergelijking EXTRA INVESTERINGEN Alle scenario’s vragen extra investeringen.
Die middelen zijn nodig om afscheid te nemen van het oude of te investeren in het nieuwe. Als we de scenario’s financieel met elkaar vergelijken, dan is in deze beleidsperiode een overschakeling naar vraaggestuurd het duurst. Dit komt door de eenmalige ontslagkosten van de docenten, die relatief hoog zijn als gevolg van de B3 status. Na het jaar 2026 vervalt in dit scenario de C 4.500.000 kosten voor afvloeiing kunsteducatie. Op de lange termijn is dit scenario het goedkoopst en het best voorspelbaar. In het scenario compensatie, optie 1 stijgt de subsidie structureel. Bij optie 2 zijn de eenmalige kosten verwerkt voor boventalligheid van de bijna-gepensioneerden. Optie 2 is voorbij het jaar 2027 goedkoper dan optie 1. Het ontwerpscenario tenslotte, vraagt aanvullende middelen van de gemeente, maar steunt op vooral ook op additionele financiering van derden. Bij dit scenario is het nog van belang te vermelden dat dit scenario de eerste jaren nog goedkoper uit zal vallen omdat met name de programmalijn Lokaal de eerste jaren niet vol tot wasdom zal zijn gekomen. In onderstaande tabel zijn de bedragen op een rij gezet.___________________ Subsidiebehoefte CKS Periode 2025 - 2028 Compensatie Huidige Subsidie Optie 1 Optie 2 Theater Bolwerk Kunsteducatie Participatie Bemiddeling
C C C C
1.216.151 400.409 1.877.411 89.698
C C C C
1.216.151 400.409 2.327.411 89.698
C C C C
Vraagstimulering Subsidies derden Extra deelnemersbijdragen Totaal per jaar gem. e Additioneel
3.583.669 e e
4.033.669 e 450.000 e
1.216.151 400.409 2.377.411 89.698
Vraaggestuurd Ontwerp
C C C C C C
4.083.669 e 500.000 e
1.216.151 400.409 1.500.000 500.000 800.000
C C C C C
1.216.151 400.409 2.480.000 100.000 200.000
C C
(253.333)
4.416.560 e 832.891 e
4.043.227 459.558
(100.000)
8
In bovenstaande tabel zijn voor de helderheid de bedragen per jaar gemiddeld opgenomen. Dat maakt het onderling vergelijken gemakkelijker. Feitelijk is de verdeling per jaar anders, omdat sommige maatregelen incidenteel zijn en andere structureel. In de volgende tabel is die verdeling weergegeven.
Huidige Situatie* 2025 G 2026 G 2027 G 2028 G Totaal G
3.583.669 3.583.669 3.583.669 3.583.669
Scenario 2 Scenario 3 Vraaggestuurd Scenario 1 - Compensatie Ontwerp Optie 1 Optie 2** G 4.033.669 G 4.143.669 G 4.033.669 G 4.033.669 G 4.033.669 G 4.051.669 G 7.416.560 G 4.043.227 G 4.033.669 G 3.914.669 G 2.916.560 G 4.043.227 G 4.033.669 G 3.735.669 G 2.916.560 G 4.043.227
14.334.676 G 16.134.676 G 15.845.676 G
17.283.349 G 16.163.349
* Er is voor de berekening van de subsidie geen indexatie toegepast. **De totale incidentele, eenmalige bijdrage is G 1.511.103. Bestaande uit G 560k (2025), G468k (2026), G 331k (2027) en G 152k (2028).
Bestedingen WIJZIGINGEN In het scenario ‘Compensatie’ gaan we grotendeels voort op de oude voet. Het scenario ‘Vraaggestuurd’ impliceert het verleggen van subsidies, zoals we dat eerder hebben beschreven. Het scenario ‘Ontwerp’ impliceert eveneens verschuivingen van de besteding van subsidies. CKS houdt in alle gevallen een organisatie en een ambiance in stand. Daar gaat subsidie naartoe. Daarnaast besteedt CKS de gemeentelijke subsidie aan de uitvoering van activiteiten. Op verschillende activiteiten zitten verschillende percentages en nominale bedragen aan subsidie. Het veranderen van activiteiten, het verleggen van accenten, impliceert ook het verleggen van subsidie. Als vuistregel voor de komende jaren hanteren we in het ‘Ontwerp’ scenario dat activiteiten voor volwassenen (21+Ĵ in beginsel niet kunnen rekenen op subsidiëring. Voor deze activiteiten bouwen we de subsidie af, tot we de volle kostprijs in rekening brengen. Dit geldt ook voor activiteiten die ouders met kinderen samen doen. We willen wel met de gemeente in gesprek over mogelijkheden tot subsidiëring voor mensen die de activiteiten niet kunnen betalen, bijvoorbeeld in de vorm van een fonds. In andere steden zijn daarvan goede voorbeelden.
Voor wat betreft de activiteiten op school geldt het beleid dat we de bemiddeling naar de scholen van de verschillende kunstmenu’s betalen uit reguliere subsidies, maar dat we de uitvoering van de activiteiten voor rekening laten komen van de scholen, die hiervoor lump sum door het rijk worden bekostigd. Hiermee stellen we ons gelijk op als andere cultuuraanbieders. De meeste subsidie willen we inzetten voor een zo sterk mogelijke kennismaking en de instroom naar de talentopleidingen. Om deze laatste reden is een volledig vraaggestuurd scenario voor ons minder aantrekkelijk, omdat de kans op volwaardige talentopleidingen daardoor zeer klein wordt. Voor wat betreft de podia is het streven te komen tot een kostendekkende programmering in combinatie met een privaat gefinancierd risicofonds.
9
3 BELEID Keuze BELEID CKS formuleert zijn eigen beleid voor de komende jaren. In dit beleid kiest de organisatie voor het scenario Herontwerp. Dat scenario is op hoofdlijnen hieronder uitgewerkt. Met het scenario Herontwerp streeft CKS uiteindelijk naar een volledig uitgewerkt IJslands Model voor SWF. Maar dat streven vraagt meerdere partners. Het beleid voor 2025 tot en met 2028 is gericht op het realiseren van de stappen die al wel kunnen worden gezet. Met steun van de gemeente en hopelijk ook van andere overheden en fondsen. Daarop zet de organisatie vol in. Voorbij de crisis en met vertrouwen in de toekomst. Waarom KUNST EN CULTUUR Kunst en cultuur en in het bijzonder educatie op dat gebied draagt bij aan de cognitieve ontwikkeling; geheugen, concentratie, taalvaardigheid en creatief denken. De motorische vaardigheden, zowel fijne motoriek als de grove motoriek, zijn er mee gediend. De activiteiten dragen zowel bij aan sociale vaardigheden - samenwerking, empathie en communicatie - als aan emotionele expressie, het reflecteren en delen van gevoelens en ervaringen. De vorming van identiteit is ermee gediend, zelfbeeld, eigenwaarde en het bewustzijn van de eigen cultuur en die van anderen komen tot ontwikkeling, net als het innovatief en creatief denken. Bovenal geeft deelnemen plezier.
Los van deze positieve invloed op ons mens zijn, hebben kunst en cultuur een waarde in zichzelf, ze definiëren ons als mensheid. Het is om deze redenen dat CKS bestaat, dat de gemeente Súdwest-Fryslân investeert in CKS, net als andere publieke en private financiers, en dat de bewoners, bezoekers en bedrijven deelnemen in de activiteiten van CKS en daarvoor betalen. Hoe DOEN, LEREN, BELEVEN Wij bieden dé plek in Súdwest-Fryslân waar mensen kunnen doen, leren en beleven in de wereld van kunst & cultuur. Zo dragen wij bij aan de verbondenheid van de samenleving én aan de persoonlijke en maatschappelijke groei van individu en mienskip. Deze opdracht sluit direct aan op de cultuurvisie van de gemeente, maar raakt ook aan beleid in de domeinen sociaal, economisch, onderwijs, innovatie, toerisme en stadsontwikkeling. Het is om die reden dat CKS een spil is in het maatschappelijk bestel van de gemeente Súdwest-Fryslân. Wat LOCATIES Cultuur Kwartier Sneek is de stichting die is opgericht om in Zuidwest Friesland kunst, cultuur en cultuureducatie te verzorgen. Cultuur Kwartier verwijst naar een verzameling monumentale gebouwen in de binnenstad van Sneek, waar een groot deel van de activiteiten is geconcentreerd.
Tegelijkertijd kan de afkorting ook worden gelezen als cultuur en kunst in Súdwest-Fryslân, want de activiteiten van de stichting worden gespreid over de gehele gemeente aangeboden. De naam CKS is de enige 10
overkoepelende naam die de stichting hanteert en die staat voor leren, doen en beleven. Alle activiteiten zijn daar op gericht. Eén merk INTEGRATIE Overkoepelend logo voor alle activiteiten is het logo waarin de drie letters CKS terugkeren. Zo nodig wordt dit geactualiseerd. Aan dat drieletter logo kunnen submerken worden toegevoegd die activiteiten nader aanduiden, zoals Poppodium Bolwerk of Cultuurmenu Basisonderwijs. CKS is ontstaan door de combinatie van drie organisaties, die in sterke mate onafhankelijk van elkaar zijn blijven functioneren. Met dit hernieuwde merkbeleid wordt gemarkeerd dat in de nieuwe beleidsperiode de integratie zal zijn gerealiseerd. Podia PROGRAMMERING CKS kent de podia Theater Sneek, Poppodium Bolwerk en Noorderkerkzaal. Het programmateam draagt er zorg voor dat voor de drie podia een voor het publiek in Sneek, Súdwest-Fryslân en de wijde omtrek een relevante programmering kent. Voor Bolwerk stellen we - in het seizoen - gemiddeld twee voorstellingen per week als norm en voor de Noorderkerkzaal gaan we uit van wekelijks een professionele voorstelling en een presentatie amateurkunst of eigen productie. We staan open voor een samenwerking met de gesubsidieerde podia It Podium IJlst, Ons Gebouw Bolsward, It Nut Workum en Martini Kerk Sneek. Een gezamenlijke agenda en ticketverkoop zouden daarin als streven passen.
In het seizoen hebben we daarmee een regelmatige programmering, waar het publiek op kan bouwen. Voor de vakanties streven we naar een voor de vakanties passende programmering, in samenwerking met culturele productiehuizen. Daarvoor willen we financiering zoeken in samenhang met het toeristisch-recreatief beleid, zodat CKS een wezenlijke bijdrage kan leveren aan de versterking van het toeristisch-recreatief klimaat, een slecht-weervoorziening en een verlenging van het seizoen. Voor de kerstperiode is hiervoor het gesprek met een particulier initiatief reeds geopend. Studio’s EDUCATIE Rond het Atrium in Sneek zijn studio’s voor muziek, dans, theater en beeldend, in Bolsward en Koudum zijn ook studio’s, maar dan alleen voor muziek. Deze studio’s kunnen worden ingezet voor verschillende gebruikers, dat kunnen medewerkers zijn die in dienst zijn bij CKS of worden ingehuurd, maar dat kunnen ook derden zijn. Het gesprek met een aantal verenigingen en orkesten die onderdak zoeken is inmiddels geopend, dit in het kader van de sluiting van gebouw ’t Convenant in Sneek. Een meer gedetailleerd verhuurbeleid wordt uitgewerkt, zodat een flexibele interne of externe verhuur mogelijk wordt. Het streven is een regelmatige bezetting van ’s ochtends negen uur tot ’s avonds elf.
In het huidige businessmodel is de bezetting van de studio’s ondermaats, om de subsidie van de gemeente beter te laten renderen en het rendement voor de stichting te verbeteren, is de inzet deze aanzienlijk te laten stijgen.
11
Verrijkt LOKAALAANBOD Op locatie, in dorpen en de kleinere steden, organiseert CKS in nauwe samenwerking met scholen en/of verenigingen activiteiten die bijdragen aan het kennismaken met cultuur en kunst en het ontwikkelen van basiskennis en -vaardigheden. Het precieze programma wordt in overleg en afstemming met de lokale initiatiefnemers per locatie bepaald. Ingrediënten zijn dans, zingen, theatrale presentatievormen, schrijven, samenspelen en individuele muziekles; het precieze aanbod wordt samengesteld in dialoog tussen de lokale initiatieven en de cultuurprofessionals van CKS. Het streven is het aanbod te integreren in initiatieven tot een verrijkte schooldag, in samenwerking met Sport Fryslân en Groen Doen. Een breed aanbod door de gehele gemeente in het kader van een verrijkte schooldag vraagt een investering die uitstijgt boven de huidige budgetten. Tegelijkertijd is een dergelijke opzet een grote stap richting het door de gemeente gewenste IJslands model. De regiodeal die loopt in Zuidwest kan deze innovatie mogelijk op gang brengen, hierover zijn de gesprekken inmiddels geopend. Ook plegen we een inzet gericht op het verwerven van middelen in het kader van de subsidieregeling School en Omgeving en Fonds voor Cultuurparticipatie. Presentatie JAARKALENDER De basis van alle activiteiten van CKS is een jaarkalender die voor de gehele organisatie geldt.
Die jaarkalender sluit aan op de onderwijskalender. Het jaar bestaat uit vijf perioden van circa acht weken. In elke periode kunnen weer nieuwe activiteiten starten en worden activiteiten afgerond. Elke periode zet een andere kunstvorm in het middelpunt en kent een feestelijke afsluiting. Reguliere activiteiten als cursussen en opleidingen kunnen meerdere perioden beslaan. Naast deze reguliere activiteiten kent de kalender in de vakantieweken een alternatieve programmering, aansluitend op sociaal en toeristisch beleid. De kalender kan op meerdere manieren worden ontsloten; tenminste naar submerk, activiteit, inhoud, locatie, tijd en doelgroep. Onderdeel van de kalender is ook een globale weekindeling, waarbij in de ochtenden de activiteiten meer gericht zijn op volwassenen en binnen deze doelgroep met name de senioren, de middagen meer gericht op kinderen en jongeren en de avonduren weer meer voor volwassenen, al dan niet in verenigingsverband. Digitaal RUGGENGRAAT De organisatie kent een digitale infrastructuur die de ruggengraat van de organisatie vormt. Hierin vindt de planning van alle personeel en activiteiten plaats, wordt de verkoop verzorgd, de promotie via web en socials geregeld, vindt afstemming over activiteiten plaats, gebeurt de financiële administratie en wordt de evaluatie ingericht.
Deze backbone wordt opnieuw ingericht, vanuit het nieuwe beleidsplan, en krijgt een eenduidige sturing, die direct aan de directie is gerelateerd. CKS kan hier nog een stevige slag slaan, die nu wordt voorbereid en waarvoor de basis er ligt, maar die wel nog investeringen vraagt.
12
Vier teams ORGANISATIE CKS is een geïntegreerde organisatie, die vanuit vier specialismen vorm krijgt. Een programmateam draagt zorg voor de programmering op de eigen podia en in de eigen studio’s maar ook lokaal, een productieteam draagt er zorg voor dat logistiek, techniek en horeca op orde zijn, een marketingteam zorgt dat de activiteiten bekend worden bij de verschillende doelgroepen, verzorgt fondsenwerving, loyaliteitsprogramma’s en publieks- en kwaliteitsonderzoek en een team backoffice verzorgt financiën, administratie, hrm en ict. Alle inhoudelijke activiteiten en ook de aansturing van de daarin betrokkenen, vindt vanuit het programmateam plaats. De organisatie is gevestigd in het centrale CKS-kantoor, van waaruit alle activiteiten worden georganiseerd. Op alle andere locaties zijn flexwerkplekken, met uitzondering van het Servicepunt in het Atrium, dat een vaste werkplek kent. Pool PROFESSIONALS CKS beschikt over een pool van professionals, voor een groot deel in vaste dienst, deels op zzp-basis, die staat voor de uitvoering van de educatieve activiteiten. De professionals zijn verdeeld over de verschillende disciplines die CKS aanbiedt en de diversiteit aan deskundigheid die binnen die disciplines wordt gevraagd.
Belangrijk onderscheid binnen de groep is verder dat er docenten zijn die alleen kunnen worden ingezet voor individuele lessen aan leerlingen en docenten die in staat zijn groepslessen te geven. Een heel kleine groep is tot beide in staat. De komende jaren zal er groei zijn in de groep docenten die tot beide in staat zijn en in de docenten die groepslessen kunnen geven, de verwachting is dat daar de meeste vraag zal zijn. Wel dient te worden gewaarborgd dat er een brede keur aan instrumentale lessen in de muziekeducatie mogelijk blijft, voor een levendig muziekklimaat in de gemeente. Coördinatoren verdelen het werk binnen de pool, de vraag komt vanuit het programmateam. Tickets MARKETING De afdeling marketing kent twee grote vleugels: de verkoop van tickets voor de podia en de promotie van de activiteiten op het gebied van cultuureducatie. Voor beide staat een ervaren marketeer aan de lat. Zij worden ondersteund door twee medewerkers voor content en vormgeving. In het midden van de vleugels zorgt een digitale ruggengraat voor - aangestuurd vanuit de derde ervaren kracht in de afdeling - voor de contentmanagement en de aansluiting van de verschillende systemen - van verkoop tot aftersales voor ondersteuning. Het hoofd van de afdeling zorgt voor de aansturing en het stellen van prioriteit.
Los daarvan, staat deze ook aan de lat voor de corporate communicatie, persbeleid, de aansturing van de afdeling en de vele ad hoc zaken die moeten worden belegd. Optimalisering BACKOFFICE Deze beleidsperiode werken we aan de optimalisatie van de financiële huishouding. Een begroting, een financiële planning en beheersing van inkomsten en uitgave via maandafsluitingen vormen de basis voor een gezonde bedrijfsvoering. Een verdergaande 13
automatisering leidt tot een efficiënter proces. Dit geldt zowel voor financiën als voor hrm. Aandachtspunt voor de komende jaren is het beleid omtrent medewerkers in dienst versus zzp-ers. De zogenaamde B3 status die CKS tot eigen risicodrager maakt, moet tot een einde worden gebracht. Die status in combinatie met de noodzaak in de toekomst meer mensen in dienst te nemen, is een ernstige bedreiging van de continuïteit. Nog in 2025 zal hiervoor een voorstel worden ontwikkeld. Toezicht GOVERNANCE De stichting kent een Raad van Toezicht. De afgelopen periode is geïnvesteerd in de bestuurskracht, door de inrichting van een audit-, een communicatie-, een governanceen een renumeratiecommissie. In de statuten wordt een wijziging nagestreefd, zodat het de stichting is toegestaan een tweehoofdig bestuur te kennen; een inhoudelijk en een zakelijk directeur. De stichting kent een directievergadering die besluitvormend is. Beide directeuren sturen twee afdelingen aan, respectievelijk programma en marketing en productie en backoffice. Vertegenwoordigers uit alle vier de afdelingen en de directie vormen een managementteam.
Inhoud BREED EN DIEP CKS onderscheidt doelgroepen naar inhoud, waarbij we onderscheid maken in leren, doen en beleven. Vanuit dit onderscheid kennen we een breed aanbod aan educatieve activiteiten, in eigen studio’s en lokaal in dorpen en steden. We zullen een grotere prijsvariatie per doelgroep hanteren dan in de afgelopen beleidsperioden. Met het educatief aanbod voldoen we aan onze statutaire opdrachten brede kennismaking en verdiepende opleiding. De komende beleidsperiode zullen we meer ruimte maken voor het doen, door meer eigen producties voort te brengen, en ruimte te maken voor initiatieven vanuit deelnemers en verenigingen. Het podiumaanbod tenslotte, vindt zijn weg naar een trouw publiek, meer diversiteit is het streven voor de komende beleidsperiode. Regio SPREIDING De eerste focus van CKS is de gemeente Súdwest-Fryslân. Het aanbod is grotendeels hierop gericht, voor sommige activiteiten krijgen bewoners van de gemeente korting op de activiteiten in de vorm van een lagere cursusprijs. Met name het aanbod op de podia kent een grotere reikwijdte, voor het zuiden en westen van de provincie Fryslân. Met instellingen en initiatieven in de gehele gemeente werkt CKS samen, en in cultuur en toerisme ook in de omliggende gemeenten. De talentopleidingen van CKS kennen een provinciale dekking.
Leeftijd DOELGROEPEN De voorschoolse leeftijd (0-4 jaar) beschouwen we als familietijd, activiteiten als deze worden aangeboden in de combinatie ouder-kind. De leeftijd 4 - 8 (groep 1 tot en met 4) benaderen we met activiteiten onder schooltijd, in aanwezigheid van een leerkracht. Voorbeelden daarvan zijn het uitlenen van vakleerkrachten of het verzorgen van 14
algemene muzikale vorming. Het CKS Cultuurmenu is hiervoor de basis. Dit cultuurmenu geldt ook voor de leeftijdsgroep 8 - 12 (groep 5 tot en met 8), maar in deze doelgroep richten we ons op buitenschoolse activiteiten, in nauwe samenwerking met de culturele omgeving. Hier wordt de verrijkte schooldag ons belangrijkste instrument. De leeftijdsgroep 12-21 wordt benaderd voor leren en doen - breedte en diepte - op locatie in Sneek, Bolsward en Koudum en hier ligt ook een sterk accent op talentontwikkeling. Voor de overige culturele activiteiten kennen we een cultuurmenu voor voortgezet onderwijs en mbo. Voor 2^ geldt een kostendekkend aanbod, met speciale aandacht voor doelgroepen die over een drempel moeten eer ze zullen deelnemen. Waar de cultuur-educatieve activiteiten voor volwassenen nog niet kostendekkend zijn, vindt een trapsgewijze aanpassing plaats. In samenspraak met de gemeente willen we zoeken naar mogelijkheden tot inkomenssteun waar nodig. Diversiteit TOEGANKELIJKHEID Een flink deel van de bewoners van de gemeente vindt de weg niet naar CKS. Er zijn mensen die ons kennen, weten wat we doen en zich kunnen veroorloven mee te doen met onze activiteiten en die toch niet komen. Dat zien we niet als een probleem, niet iedereen houdt van kunst.
Maar er zijn er ook die het zich niet kunnen veroorloven mee te doen, die zich niet kunnen identificeren met onze activiteiten, ons niet kennen of voor wie we niet toegankelijk genoeg zijn. Voor verschillende doelgroepen maken we gericht beleid. Elke periode kiezen we een nieuwe doelgroep waar we speciale acties op richten. In de regel krijgen deze acties vorm in concrete projecten, waarvan het recent afgeronde project Tattoo Tales een voorbeeld is. Maar ook acties als ‘samen naar het theater’ voor alleenstaanden, ‘jongerenprogrammeurs’ of ‘wijkorkest’ zijn initiatieven die in dit kader passen. De aandacht voor meer diversiteit is daarmee permanent, de activiteiten zijn steeds verschillend en incidenteel, met als doel het vinden van een structurele relatie met steeds nieuwe groepen.
15
4 ACTIVITEITEN CKS THEATER SNEEK Als uitgangspunt voor de programmering van Theater Sneek gaan we uit van tachtig reguliere, professionele voorstellingen - gemiddeld twee per week - en veertig voorstellingen amateurkunst, regionale producties of eigen producties. Een eigen programmering verzorgt de inhoud, techniek en horeca de kwaliteit van ‘omballings’ die de helft van de ervaring bepalen. Vrijwilligers zijn hierbij onmisbaar. Daarnaast maken bedrijven en organisaties met regelmaat gebruik van de ambiance. Het streven is een partner te vinden voor een zomerprogrammering en een winterproductie. CKS BOLWERK POPPODIUM Op het poppodium programmeren we gemiddeld twee shows per week, tachtig in een jaar, waarbij het streven is een brede scope te bieden op de actuele popmuziek en tegelijkertijd een bedrijfsmatig gezonde programmering te vinden. Daarbij is ook hier de inzet van vele vrijwilligers onmisbaar. Doordeweeks wordt de zaal ingezet voor repetities voor activiteiten van CKS en van verenigingen. CKS NOORDERKERKZAAL De Noorderkerkzaal is een volwaardige vlakke vloerzaal. Kleine zalen als deze zijn cruciaal voor de ontwikkeling van artiesten, hier kunnen ze podiumervaring opdoen. Hier kunnen kleine formats staan. Het streven is de Noorderkerkzaal meer in te zetten als volwaardig podium en als speel- en repetitieplek voor amateurorkesten.
Dat kan alleen als de zaal minder wordt bezet door repeterende dansgroepen, hiervoor is een aanpassing van het Atrium nodig. De programmering van de Noorderkerkzaal vindt plaats in samenhang met de programmering van theater en poppodium, vrijwilligers dragen de organisatie ook hier. CKS CULTUURMENU PO Voor het basisonderwijs kent CKS een cultuurmenu. In het cultuurmenu bieden we een overzicht van alle mogelijke kunstzinnige en culturele activiteiten in de gemeente waaraan basisscholen kunnen meedoen. Het aanbod bieden we aan via onze website, print en persoonlijk advies van onze bemiddelaars. Als CKS presenteren we ook een eigen aanbod, dat bestaat uit vakleerkrachten die de school kan inzetten, algemene muzikale vorming en schoolvoorstellingen. De investering van CKS bestaat uit het beschikbaar stellen van een bemiddelaar specifiek voor dit doel en specifieke marketing. De activiteiten zelf worden bekostigd uit de (specifieke) budgetten van de scholen.
16
CKS CULTUURMENU VO/MBO Het Cultuurmenu voor VO en MBO lijkt in sterke mate op het menu dat voor het basisonderwijs bestaat, maar nu voor Voortgezet onderwijs en Middelbaar Beroepsonderwijs. Leerlingen en studenten kunnen deelnemen aan de activiteiten in klassikaal verband, maar via CJP en andere vormen van nationaal beleid ook individueel. Ook voor dit cultuurmenu heeft CKS een bemiddelaar in dienst en bestaat specifieke marketing. Ook hier geldt dat de activiteiten zelf vanuit de (specifieke) schoolbudgetten worden betaald. CKS PARTICIPATIE Deze programmalijn kent een coördinator die zich specifiek richt op het slechten van drempels voor cultuurdeelname. Soms bestaat dit uit het opzoeken van specifieke doelgroepen met concrete culturele activiteiten in een wijk of een dorp. In andere gevallen bestaat dit uit het ondersteunen van groepen in de samenleving zodat ze gemakkelijker de weg vinden naar culturele activiteiten in een instelling in SúdwestFryslân, waaronder de activiteiten van CKS, of uit het betrekken van doelgroepen in de programmering. Steeds nieuwe projecten, gerealiseerd met steun van overheden, fondsen of bedrijven, in de regel in samenwerking met maatschappelijke organisaties, krijgen in deze programmalijn vorm. CKS LOKAAL Het continurooster op scholen biedt minder ruimte voor culturele activiteiten, de onderwijsplanning is strakker geworden.
Tegelijkertijd is er ruimte ontstaan voor naschoolse activiteiten, met name in de leeftijdscategorie waarin kinderen steeds minder gebruik maken van kinderopvang (vanaf acht jaar) en ze juist op een leeftijd komen dat een persoonlijke culturele ontwikkeling op gang komt. De uren tussen het sluiten van de school en het avondeten willen we met samenwerkingspartners inzetten voor cultuur, sport en natuur. Als een extra impuls voor de leerlingen en een rijker leefklimaat. In tenminste tien dorpen streven we naar de realisatie van een verrijkte schooldag, twee middagen per week ingevuld met cultuur. De coördinatie van de activiteiten in de dorpen vindt plaats in samenspraak met de lokale vereniging(en) en de school, inhoudelijke invulling en financiering kan via CKS lopen. Hiervoor zijn additionele middelen onontbeerlijk, die gezocht worden in de Regiodeal. De verrijkte schooldag vergroot de ontwikkelingskansen van onze kinderen en vergroot het arbeidspotentieel van de gemeente omdat de opvang beter is geregeld. Een verrijkte schooldag kent een samenstel van culturele activiteiten en individuele muziekles. Voor de ontwikkeling van CKS Lokaal wordt een aanjager ingezet. Het kleinschalige individuele aanbod van muziekles in de dorpen wordt parallel hieraan afgebouwd, de volumes daarvan zijn met uitzondering van een paar dorpen - te gering om in stand te houden.
CKS WERKPLAATS De studio’s van CKS in Sneek, Bolsward en Koudum staan ’s ochtends open voor volwassen, waaronder (groot-)ouders die willen dansen of musiceren met kleine 17
kinderen en senioren. Muziekles, tekenen, schilderen, beeldhouwen waarin de individuele ontwikkeling centraal staat. Maar ook groepsgewijs les - dans en theater - of samen zingen en spelen vindt in de studio’s in Sneek plaats. Een rijk en divers aanbod van eigen docenten en van derden, waarbij het uitgangspunt is dat dit aanbod kostendekkend is. CKS investeert in de coördinatie. Maandag tot en met donderdag staan in de middagen de studio’s open voor kinderen in de basisschoolleeftijd en voor jongeren in de leeftijd 12-21. De aanpak lijkt op die van Kunst Lokaal, maar dan met een breder en specifieker aanbod, omdat de faciliteiten op deze locaties rijker zijn. De vrijdagmiddag en - avond en de zaterdag zijn voor de talentgroepen. CKS TALENT Voor de verdieping en voor de ontwikkeling van jong talent, kent CKS verdiepende, meerjarige opleidingstrajecten; voor klassieke vormen van muziek en diverse stijlen popmuziek, voor taal, theater en muziektheater, voor dans en voor beeldende kunst. Deze opleidingstrajecten kennen een doorlopende leerlijn die jongeren brengt tot het niveau van instroom in kunstvakopleidingen. De instroom daarin is overigens niet per se het streven, het opleiden naar dat niveau heeft een waarde in zichzelf. Voor een breed en divers cultureel leven in de gemeente is het van groot belang steeds opnieuw mensen op te leiden die dit culturele leven gaan dragen.
Tegelijkertijd biedt CKS hiermee jongeren ook de kans de skills te ontwikkelen waarvoor ze het talent hebben. De opleidingstrajecten worden afgesloten met eigen producties. Voor de financiering van de talentopleidingen wordt ondersteuning gezocht bij de provincie Fryslân, bij het fonds voor Cultuurparticipatie en het lokale bedrijfsleven. CKS VRIENDEN CKS bouwt aan structurele relaties met particulieren en bedrijven, voor draagvlak en voor draagkracht. De directie stuurt dit rechtstreeks aan, binnen marketing is ruimte dit voor te bereiden. We kennen een bedrijvenfonds dat vraagt om versterking en uitbreiding, we streven naar een stevige stroom middelen vanuit verhuur en arrangementen en we streven naar een bestendige relatie met bewoners van de stad en de gemeente, in de verwachting dat velen zich als vriend willen verbinden aan CKS en enkelen ook bereid zijn incidenteel of via legaat bij te willen dragen aan CKS. CKS DIGITAAL De digitalisering van de bedrijfsactiviteiten van CKS is een belangrijk onderwerp. De bezoekers van CKS zijn al gewend aan digitale presentatie van het aanbod en de verkoop van tickets. De inschrijving voor educatieve activiteiten wordt deze beleidsperiode vergaand vereenvoudigd, deelnemers krijgen een beter overzicht van het aanbod en kunnen vaker instromen.
Onderdeel van het nieuwe aanbod, zo is het streven, is een digitaal portfolio dat deelnemers aan de activiteiten van CKS blijvend inzicht geeft in wat ze bij CKS hebben beleefd, geleerd en gedaan.
18