Document · PDF

Bijlage 1 - Beheerplan gebouwen

Raadsvergadering 28 september 2023, gemeente Sudwest FryslanBij agendapunt: Kredyt beskikber stelle ferduorsumje eigen gemeentlik fêstgoed en it behearplan gebouwen13.210 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beheerplan Gebouwen Juli 2023

Gemeente

Súdwest-Fryslân

Inhoudsopgave Inhoudsopgave..........................................................................................................................................................2 1.

Samenvatting..................................................................................................................................................... 4

Inleiding...............................................................................................................................................................7

2.1

Algemeen.......................................................................................................................................7

2.2

Doel beheerplan............................................................................................................................7

2.3

Jaarplan..........................................................................................................................................8

2.4

Gemeentelijke- en wettelijk kaders...............................................................................................8

2.4.1

Gemeentelijke kaders.......................................................................................................... 8

2.4.2

Juridische kaders...................................................................................................................9

2.5

Bestuurlijk proces..........................................................................................................................9

2.6

Leeswijzer......................................................................................................................................9

Areaal................................................................................................................................................................ 10

3.1

Omvang........................................................................................................................................10

3.1.1 3.2

Duurzaamheid ............................................................................................................................ 12

3.2.1

Inleiding Duurzaamheid.......................................................................................................12

3.2.2

Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed............................................................12

3.2.3

Kosten verduurzamen.........................................................................................................12

3.2.4

Split Incentive......................................................................................................................12

3.3

Areaaluitbreiding, verkoop en ontwikkelingen...................................................................11

Kwaliteit...................................................................................................................................... 14

3.3.1

Beeldkwaliteit .................................................................................................................... 14

3.3.2

Achterstanden .................................................................................................................... 15

3.3.3

Meldingen............................................................................................................................15

Zo werken wij................................................................................................................................................... 16

4.1

Overzicht activiteiten...................................................................................................................16

4.2

Beschikbare Fte's.........................................................................................................................18

Prioriteren......................................................................................................................................................... 19

5.1

Doorontwikkeling naar risico gestuurd werken ........................................................................ 19

5.2

Faseren uitvoering 2021-2025................................................................................................... 19

5.3

Duurzaamheid en toekomstbestendig ...................................................................................... 20

Kosten/middelen............................................................................................................................................. 21

6.1

Sturen op levenscyclus................................................................................................................21

6.2

Planning en budget......................................................................................................................21

Pagina 2 van 69

022.001569

Gemeente

Súdwest-Fryslân

Planning cyclisch onderhoud 2023-2033

6.4

Beschikbare en benodigde middelen..........................................................................................23

6.4.1

Onderdeel gebouwen..........................................................................................................23

6.4.2

Bestemmingsreserve groot onderhoud gebouwen............................................................. 24

6.4.3

Bestemmingsreserve verduurzamen vastgoed................................................................... 24

6.5

6.3

Planning en investeringen 2023-2024 ....................................................................................... 24

6.5.1

Investeringen.......................................................................................................................24

6.5.2

Onderhoud.......................................................................................................................... 24

Communicatie en participatie..................................................................................................................... 25

7.1 Informeren en betrekken................................................................................................................ 25 Bijlage 1: Overzicht gebouwen...............................................................................................................................26 Bijlage 2: Organisatiewaardenmatrix...................................................................................................................31 Bijlage 3: Routekaart voor het verduurzamen van het eigen vastgoed........................................................33

1. Samenvatting Dit beheerplan geeft inzicht in hoe gebouwen en kunstwerken in gemeentelijk beheer in goede staat worden gehouden door het beheer en onderhoud en welke financiële middelen hiervoor nodig zijn voor de periode 2023-2026. Als eigenaar en beheerder is de gemeente verantwoordelijk voor de staat van onderhoud. We beheren 197 stuks gebouwen en 174 kunstwerken (beeldende kunst). Dagelijks wordt door onze collega’s en inwoners gebruik van de gebouwen gemaakt en genieten mensen van de beeldende kunst. Tevens maken de gebouwen doelstellingen op gebied van sporten, ontmoeten en cultuur mogelijk. Net zoals de rest van Nederland staat Súdwest-Fryslân voor een grote verduurzamingsopgave. Het kabinet presenteerde 28 juni 2019 het Klimaatakkoord, waarin de doelstelling is opgenomen om 50% CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 1990 te realiseren en een C02-arme(95% cO2-reductie ten opzichte van 1990) vastgoedportefeuille in 2050. Een CO2-arme portefeuille betekent in elk geval aardgasvrij. Prioriteren en differentiëren Voor de vakgroep gebouwen is er nog geen specifieke waardenmatrix opgesteld. In 2023/2024 gaan we een waardenmatrix voor gebouwen opstellen. Hierin wordt vastgelegd hoe we gaan prioriteren en differentiëren. Hoe werken wij? De werkwijze is gebaseerd op asset management en we sluiten aan bij de Beheerssystematiek Openbare ruimte.

» Nota OR: Evaluatie in 2024 en actualisatie in 2025 » Beheerplan: evaluatie in 2023 en actualisatie in 2024 » Beheerplan Integrale programmering » Faseren en prioriteren

» Conditie kunstwerken via in » Meldingen openbare ruimte » Financieel: P&C-cyclus » Uitvoeren Werken » Directievoering en toezicht

Pagina 4 van 69

022.001569

Jaarplan Werkvoorbereiding » Inspecteren Afstemming diverse

Gemeente

Súdwest-Fryslân

Kosten/middelen Hieronder is een opsomming gemaakt van de beschikbare en benodigde financiële middelen voor de jaren 2023-2026. Dit is berekend aan de hand van de bijgevoegde routekaart en ons beheersysteem IBIS- main (prijspeil 2022 Q4) de kwaliteit ‘Gemiddeld Basis’ (zie ook paragraaf 3.2). Onderhoud onderdeel gebouwen Beschikbaar voor onderhoud

2023

2024

2025

2026

Structureel onderhoudsbudget

C 2.018.000

C 2.108.000

C2.108.000

C 2.108.000

C 0

Structureel extra vanaf 2023 Benodigd voor onderhoud Dagelijks beheer- en onderhoud + groot onderhoud Totaal benodigd

«90.000

Verschil (beschikbaar -/- benodigd)

Toelichting op bovenstaande posten » Onderhoudsbudget: betreft het jaarlijks beschikbare onderhoudsbudget. Bedoeld voor klein en groot onderhoud. » Het structureel benodigd onderhoudsbudget is een gemiddeld bedrag, berekend over 4 jaar; » Prijsstijging en areaaluitbreiding: de afgelopen jaren zijn de prijzen in de bouwsector enorm gestegen en sinds dit jaar hebben we het eigen vastgoed, goed in beeld. Dankzij extra middelen voor areaaluitbreiding en indexering opgenomen in de begroting van 2023, zijn de tekorten aangevuld. Indexatie zal jaarlijks plaats moeten vinden. Verduurzamen eigen gemeentelijk vastgoed Beschikbaar voor verduurzamen

2023

Eenmalig beschikbaar

C1.200.000

2024

2025

2026

C1.100.000

C 220.000

C880.000

C-880.000

C +1.100.000

C -263.000

C-660.000

C -1.540.000

Benodigd voor verduurzamen Jaarlijks gemiddeld extra budget t/m 2050 t.b.v. verduurzamen (berekend vanaf 2024) Geplande uitgaven 2023 Totaal benodigd Verschil (beschikbaar -/- benodigd)

C100.000

Toelichting op bovenstaande posten » Jaarlijks (vanaf 2024) is er een bedrag van C880.000 extra budget nodig voor het verduurzamen van het eigen vastgoed. Dit bedrag staat niet opgenomen in de begroting. » In de begroting van 2023 is een bedrag van C65.000 euro beschikbaar voor verduurzamen van het eigen vastgoed. Dit bedrag in 2023 verkapitaliseren (tegen gunstige rente), zodat er ruim een miljoen euro beschikbaar komt. Dit bedrag als krediet beschikbaar stellen voor voorbereiding en verduurzamende maatregelen. Het college en de raad actief informeren over de besteding, middels actieve info. » Voor de verdere tekorten moet nog dekking worden gezocht. Via een wensenformulier is hier geld voor aangevraagd. (Begroting 2024 en verder) » Geld dat wordt bespaard op energie door de verduurzamende maatregelen, storten in de bestemmingsreserve verduurzamen vastgoed. Zie ook 6.4.3. » De routekaart moet eens in de vier jaar geactualiseerd, hierdoor kunnen tekorten verder oplopen of gunstiger uitvallen. Acties: » Onderzoeken óf en hoe we het risico gestuurde werken verder uitwerken voor de gebouwen en kunstwerken in de openbare ruimte. » Om vorm te kunnen geven aan de invulling van de diverse grote thema’s, zoals klimaatadaptatie, warmte- en energietransitie, circulaire economie, etc.

heeft het CROW in 2021 een kennisproduct ontwikkeld om (decentrale) overheden te helpen om (organisatie)waarden op strategisch niveau naar de projecten op operationeel niveau te vertalen en meetbaar te maken met behulp van

kernprestatie-indicatoren (kpi’s). Welke kpi’s de doelstelling concreet en meetbaar gemaakt kunnen worden1. We gaan dit instrument verder verkennen; » We willen de milieu impact in beeld brengen van materialen die vaak gebruikt worden in de openbare ruimte. Met een dergelijk hulpmiddelen kunnen bewuste keuzes over materiaalgebruik worden gemaakt; » We onderzoeken hoe we total costs of ownership (TCO) kunnen implementeren bij nieuwbouw of renovaties voor gebouwen en betrekken hierbij ook de mogelijkheden om te rekenen met restwaarde. » Middelen beschikbaar krijgen voor het verder verduurzamen van het eigen vastgoed.

1 Zie https://www.crow.nl/over-crow/nieuws/2021/april/video-dit-helpt-iou-ie-organisatiewaarden-te-bepal

2. Inleiding 2.1

Algemeen

De openbare ruimte is de ruimte die voor iedereen toegankelijk is en waar inwoners van SúdwestFryslân en talloze bezoekers/toeristen en bedrijven dagelijks gebruik van maken. De gemeente is verantwoordelijk voor beheer van de gemeentelijke eigendommen in de openbare ruimte: de zogenoemde kapitaalgoederen of assets. In de Nota openbare ruimte 2020-2025 is de aanpak voor alle groepen kapitaalgoederen op hoofdlijnen vastgelegd. Bij vaststelling van de Nota openbare ruimte 2020-2025 is gekozen voor scenario 2: verbeteren kwaliteit leefomgeving. Dit scenario gaat uit van het inhalen van achterstallig onderhoud in 10-15 jaar en het toekomstbestendig inregelen van de kapitaalgoederen. Onderstaande figuur is een samenvatting van de Nota.

Onze missie: Samen werken aan een leefomgeving waarin een ieder zich thuis voelt! De basis op orde

2.2

Duurzaam en toekomstbestendig

Financieel gedegen

Doel beheerplan

De laatste keer dat het beheerplan gebouwen (toen: beleidsplan beheer en onderhoud gebouwen) is vastgesteld, was in 2015 en is daarmee niet meer actueel. Met het voorliggende beheerplan wordt dit weer geactualiseerd. De gemeente Súdwest- Fryslân heeft verschillende soorten gebouwen en beeldende kunstwerken in eigendom. Zie bijlage 1 voor een overzicht van de gemeentelijke gebouwen. Kunstwerken in de gemeente kunt u bekijken via https:ZZwww.keunstwurk.nl/kunstobjecten/. Deze gebouwen en kunstwerken worden door de gemeente SWF beheerd en onderhouden. Het eigendom van deze gebouwen/objecten is geen doel op zich maar een middel om een aantal gemeentelijke (beleid)doelstellingen en ambities te kunnen verwezenlijken dan wel hieraan een bijdrage te leveren. Door middel van beheer en onderhoud garanderen we de instandhouding en het functioneren, spelen we in op de ontwikkelingen, dragen zorg voor de optimale levensduur van gemeentelijke objecten en zorgen we voor vervanging aan het einde van de levensduur. Súdwest-Fryslân doet dit op basis van (NEN 2767), hierover leest u meer in hoofdstuk 3. Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. Het doel van dit beheerplan is om inzicht te geven in hoe gebouwen in gemeentelijk beheer in goede staat worden gehouden door het beheer en onderhoud en welke financiële middelen hiervoor nodig zijn.

Primair voor de periode 2023-2026, maar ook met een doorkijk op de langere termijn voor de financiële verantwoording. Het beheerplan is gebaseerd op de beheersystematiek van het CROW2. Het beheerplan geeft inzicht in het beheerareaal, de beleidsuitgangspunten, de huidige en gewenste kwaliteit, onze werkwijze, het benodigde onderhoud en de kosten die daarmee gepaard gaan. Het plan is daarmee zowel een kader voor de beheerder om het beheer en onderhoud beleidsmatig en planmatig te kunnen uitvoeren, als een verantwoording richting de bestuurder van de te realiseren kwaliteit en de benodigde budgetten. 2 Voor meer informatie zie: https://iampro-portaal.nl/Import/Instrumenten/Whitepaper-Beheersystematiek-OpenbareRuimte.aspx

2.3

Jaarplan

Het beheerplan vormt de schakel tussen de Nota openbare ruimte 2020-2025 enerzijds en de realisatie van de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen anderzijds. De gegenereerde onderhoudsbehoefte in het beheerplan wordt uiteindelijk verwerkt in een uitvoeringsplan per jaar. Tussentijds zal een actualisatie plaatsvinden om te zorgen dat de verandering in de onderhoudsbehoefte, door onder meer snellere of langzamere achteruitgang of andere ontwikkelingen wordt bijgesteld. NIVEAU

BETREFT

VASTSTELLING DOOR

Strategisch

Nota Openbare Ruimte

Raad

Tactisch

Beheerplan

Raad

4 Operationeel

Kwaliteitshandboek

College

Meerjarenplanning

Jaarplan Onderhoud ã investeringen Figuur 2.1: samenhang diverse plannen.

2.4

2.4.1

Gemeentelijke- en wettelijk kaders

Gemeentelijke kaders

Het gemeentebestuur is, als eigenaar en beheerder van haar voorzieningen, verantwoordelijk voor de staat waarin de openbare voorzieningen zich bevinden. Als beheerder van gebouwen en kunstwerken draagt Súdwest-Fryslân de verantwoordelijkheid dat deze “in goede staat” verkeren en niet sneller degenereren dan op grond van de gemiddelde levensduur mag worden verwacht. Het beheer en onderhouden van de gebouwen en kunstwerken dient te worden uitgevoerd binnen de kaders van de wet- en regelgeving. In dit beheerplan is rekening gehouden met de volgende documenten en beleidsplannen: " Beleidsplan beheer en onderhoud gebouwen (2 juli 2015) " Nota openbare ruimte 2020-2025 (januari 2021) " Coalitie akkoord bestuursperiode 2022-2026 Naast de gemeentelijke kaders zijn er de Wettelijke eisen voor duurzaamheid (Energieakkoord voor duurzame groei, en reductie van de emissie van broeikassen).

Deze kaders zijn: " Huidig kader voor gemeentelijke gebouwen (wetgeving) waaronder: Energy Efficiency Directive (EED); Wet Milieubeheer en Erkende Maatregelen Lijsten (EML); Energiemonitoring middels Energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS) " Kantoren energie label minimaal C; " Realisatie energie label C voor 2023 (wetgeving); " 50% CO2 besparing in 2030 (wetgeving); " 95% CO2 besparing/Integrale CO2-neutraliteit in 2050 (wetgeving); " Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) o o o

2.4.2

Juridische kaders

Net als andere organisaties en instellingen heeft de gemeente zelf ook te maken met wet- en regelgeving. Voor de gemeentelijke gebouwen is onder andere onderstaande wet- en regelgeving van toepassing: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 2.5

Woningwet en Bouwbesluit Bouwverordening Milieuwetgeving Milieumeldingen en omgevingsvergunningen Drinkwaterwet Wet natuurbescherming Arbowetgeving Asbestverwijderingsbesluit 2005 VN verdrag Rechten van personen met een handicap Bestuurlijk proces

Vaststelling beheerplan Het beheerplan wordt ter vaststelling voorgelegd aan het college van B&W en ter kennisgeving aan de gemeenteraad. Belangrijk is om inzicht te geven waar we het geld aan besteden en ook waarom, hoe en wanneer. Bijstellen/evalueren beheerplan Het beheerplan is een levend document dat jaarlijks moet worden bijgesteld. Arealen kunnen wijzigen, financiële middelen kunnen worden bijgesteld, maar ook uitgangspunten van hoe we een en ander beheren. Tevens staan er actiepunten in dit beheerplan, waar we graag uitvoering aangeven. Afgesproken wordt om het beheerplan over 2 jaar te gaan evalueren. We zullen het college van B&W en de gemeenteraad hierover actief informeren. 2.6

Leeswijzer

Deze inleiding geeft het doel van dit beheerplan weer en de kaders en uitgangspunten voor beheer. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de omvang en kwaliteit van het areaal. Hoofdstuk 4 beschrijft de werkwijze en in hoofdstuk 5 komt de prioritering en fasering aan de orde. Hoofdstuk 6 bevat het financiële kader. Beheer en onderhoud heeft als doel dat inwoners en bezoekers veilig gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Daarom gaat hoofdstuk 7 over communicatie en participatie.

Figuur 1: restauratie Waaggebouw en V aagmeesterswoning te Makkum.

3. Areaal 3.1

Omvang

In onderstaand schema is het gehele areaal opgenomen van de onderdelen gebouwen en beeldende kunst in de openbare ruimte. De gebouwen zijn opgenomen in het beheersysteem (IBIS main), onderhoud beeldende kunst is ook opgenomen. Het areaal is uitgesplitst per categorie. Omschrijving Gebouwen (per categorie)

Aantal (st) 197

Omschrijving

Begraafplaatsen Buitendienst huisvesting Dorpshuizen en wijkgebouwen

14 23

Cultuur Gemeentelijke huisvesting Douche- en toiletvoorzieningen

9 19 27

Leegstaande gebouwen

Milieustraten

Molens

10 2

Monumenten

Onderwijs

Overige panden in de openbare ruimte Parkeergarages Sportaccommodaties + zwembad Bolsward

7 2 17

Verhuurde gebouwen (en strategisch)

Beeldende kunst in de openbare ruimte

174

De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van 2 scholen. Voor de overige scholen is het schoolbestuur zelf verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud. Leugenbanken. Normandiagarage en Boschpleingarage De financiële verantwoordelijkheid, zit in portefeuille team cultuur en sport. Wel technisch advies door vakgroep gebouwen. Woningen, ontmoetingsruimte, bedrijfsgebouwen, voormalige scholen, snackbar, bibliotheken, veemarkthal. Gebouwen hebben soms ook een strategische functie. Kunstwerken, beelden en gedenkstenen.

TOTAAL

371

TOTAAL

G rafdelfsgebouwen Wijkposten, werkplaatsen + kantoor, opslag

Niet opgenomen in het beheerplan. Zit in portefeuille sociaal domein. Wel technisch advies. Theater, CVK, de Tiid

Diverse gebouwen centrum Sneek Douche- en toiletvoorziening + havenkantoren o.a.: leegstaande scholen, kelder geeuwbrug, woningen. Gebouwen worden gesloopt of verkocht. KCA depots, zoutopslag, slagboomhuisjes. Molen de Rat IJlst en Molen it Lam Woudsend Kerktorens, waterpoort, muziekkoepel. Enkele monumenten zitten in een ander categorie, omdat hier een andere bestemming op zit.

Uitzonderingen en aandachtspunten beheer en onderhoud van gebouwen

Strategisch vastgoed Gebouwen die voor economische ontwikkeling of huisvesting van personeel in het verleden zijn of in de toekomst worden aangekocht. De gebouwen worden, waar mogelijk, (tijdelijk) verhuurd of staan zo nodig leeg (onbewoonbaar). De doelstelling van strategisch vastgoedmanagement is om een reële bijdrage te leveren aan het realiseren van de bedrijfsdoelstelling en draagt bij aan de identiteit van de organisatie. Onderwijs Voor schoolgebouwen geldt aparte regelgeving. De huidige wet gaat ervan uit dat het schoolbestuur juridisch eigenaar is van een schoolgebouw. De gemeente draagt enkel zorg voor nieuwe huisvesting of uitbreiding. Als een school het gebouw niet meer nodig heeft gaat het eigendom weer terug naar de gemeente (economisch claimrecht). Om die reden zijn deze type gebouwen buiten het beheerplan gebouwen gehouden. Sportaccommodaties In 2015 is besloten om de budgetten voor beheer en onderhoud van sportaccommodaties onder te brengen bij team cultuur en sport. De sportaccommodaties zijn daarom niet opgenomen in dit beheerplan. Vakgroep gebouwen adviseert en ondersteunt team cultuur en sport op het gebied van onderhoud. De twee zwembaden die in eigendom zijn bij de gemeente, behoren ook tot de categorie Spo rtacco mmodaties. Dorpshuizen en Wijkgebouwen De gemeente Súdwest- Fryslân heeft 65 ontmoetingsplaatsen.

Het huidige beleid gaat ervan uit dat een stichtingsbestuur juridisch eigenaar is van een dorpshuis, wijkgebouw, MFC of MFA. De gemeente draagt enkel zorg voor de huisvesting. VVE De gemeente heeft enkele gebouwen die zijn opgenomen in een Vereniging van Eigenaren (VvE). De jaarlijkse afdracht voor onderhoud en beheer aan deze VvE’s zijn in het beheerplan Gebouwen opgenomen. Investeringen en Verduurzaming valt onder regie van de VvE en zijn niet meegenomen in het beheerplan Gebouwen. Verouderde huur- en gebruiksovereenkomsten Voor een aantal gebouwen zijn in het verleden huur- en gebruiksovereenkomsten afgesloten die niet meer voldoen aan huidige beleid en regelgeving. Er is bijvoorbeeld een te lage vergoeding afgesproken of er is onduidelijk wie verantwoordelijk is voor het beheer en onderhoud. Dit is historisch zo gegroeid, maar niet wenselijk. De makelaars van team Vastgoed gaan in gesprek met deze huurders/gebruikers om de huur- en gebruiksovereenkomsten aan te passen en kosten in rekening te brengen. 3.1.1

Areaaluitbreiding, verkoop en ontwikkelingen

3.1.1.1 Aankoop gebouwen (laatste 5 jaar): Van 2015 tot en met 2022 zijn er 7 gebouwen aangekocht. Hieronder een overzicht van de gebouwen:

- Sneek Marktstraat 1, Bestjoershûs (t.b.v. centrale Huisvesting); - Sneek Marktstraat 2, Gebouw Rienkjes (t.b.v. centrale Huisvesting); - Bolsward Exmorraweg 1, (t.b.v. centrale Huisvesting Buitendienst); - Bolsward Exmorraweg 11, (t.b.v. centrale Huisvesting Buitendienst); - Bolsward Badweg 3, (t.b.v. ontwikkelen Sporthart Bolsward) - Hindeloopen ’t Oost 10, (t.b.v. Recreatie) - Bolsward Broereplein 7, Ons Gebouw, daar heeft SWF het beheer en onderhoud overgenomen van het vm. Bestuur. 3.1.1.2 Verkoop gebouwen: Van 2015 tot en met 2022 zijn er 26 gebouwen afgestoten Z verkocht. Het college heeft begin 2022 besloten om de komende tijd nog 10 stuks gebouwen af te stoten. De peildatum van de gebouw- en financiële gegevens is 01-01-2023.

3.1.1.3 Ontwikkelingen De afgelopen jaren zijn er door allerlei ontwikkelingen bij een aantal gebouwen onderhoudsactiviteiten uitgesteld. Bij deze gebouwen wordt, gelet op de ontwikkelingen, getracht voor zo weinig mogelijk onderhoudsmiddelen de gebouwen op een acceptabel onderhoudsniveau te houden, zonder dat de functionaliteit in het geding komt. Een aansprekend voorbeeld zijn maatregelen aan kantoren en werkplaatsen van de buitendienst, gelet op de ontwikkelingen met betrekking tot nieuwbouw huisvesting buitendienst. 3.2

Duurzaamheid

3.2.1

Inleiding Duurzaamheid

De gemeente Súdwest- Fryslân heeft de wettelijke verplichting haar vastgoed te verduurzamen. Het kabinet presenteerde 28 juni 2019 het Klimaatakkoord, waarin de doelstelling is opgenomen om 50% CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 1990 te realiseren en een CO2-arme(95% CO2-reductie ten opzichte van 1990) vastgoedportefeuille in 2050. Een CO2-arme portefeuille betekent in elk geval aardgasvrij. Op 16 september 2020 heeft de Europese Commissie de Europese doelstelling voor het terugbrengen van broeikasgassen verhoogd naar 55% CO2-reductie ten opzichte van 1990. Het kabinet heeft aangegeven mee te willen werken aan de hogere EU-doelstelling maar handhaaft voorlopig de Nederlandse doelstelling van 49% CO2-reductie. Een eventuele bijstelling van de opgave voor 2030 wordt verdisconteerd in het klimaatakkoord. 3.2.2

Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed

De gemeente Súdwest-Fryslân wil het goede voorbeeld geven op het gebied van verduurzaming. Onderdeel daarvan is het verduurzamen van het eigen gemeentelijk vastgoed. Een middel om hier meer inzicht in te krijgen is het opstellen van een Portefeuilleroutekaart. De gemeente SúdwestFryslân heeft daarom in samenwerking met abcnova een Routekaart opgesteld voor het verduurzamen van het eigen gemeentelijk vastgoed (d.d. 10-6-2022). De routekaart geeft inzicht in de vastgoedportefeuille en de te verwachten investeringen om de gebouwen energieneutraal te maken. In de routekaart zijn niet opgenomen: zwembaden, grafdelfgebouwen, strategisch vastgoed, Scholen, Monumenten en Dorpshuizen + wijkgebouwen. De routekaart is als bijlage 3 bijgevoegd.

Het doel van de routekaart is om in 2030 50% en in 2050 95% reductie van de CO2-uitstoot te realiseren. Aangezien er nog veel onzekerheden zijn in de komende 30 jaar is herijking van de verduurzamingsplannen noodzakelijk en via de landelijke overheid om de vier jaar verplicht gesteld. De eerste herijking zal halverwege 2025 al plaatsvinden. 3.2.3

Kosten verduurzamen

De totale (meer)investeringskosten om in 2050 de 95% CO2 besparing te halen zijn op dit moment geraamd op C 23 mln. (excl. BTW en excl. indexatie). Deze kosten zijn exclusief de al opgenomen onderhoudskosten voor de te verduurzamen onderdelen. Hiermee wordt voldaan aan de eisen uit het Klimaatakkoord. het bedrag van C 23 mln. kan in de loop der jaren nog vaak veranderen, bijvoorbeeld door vastgoed af te stoten (sloop of verkoop), maar ook door veranderende wetgeving en technologieën. Daarom zullen we nu alleen de eerste 10 jaar in beschouwing nemen. De totale verduurzamingskosten van 2022 tot en met 2031 bedragen C 9,2 mln. In de investering van afgerond C23 mln. 3.2.4

Split Incentive

Om optimaal gebruik te kunnen maken van het rendabel budget dienen er afspraken gemaakt te worden met de opbrengsten van verduurzaming bij gebouwen waarbij de huurder/gebruiker de

energierekening betaald. Kenmerkend voor gemeentelijk vastgoed is dat voor een groot aantal gebouwen de gebruiker van het pand de energierekening betaald. Wanneer de eigenaar (in dit geval de gemeente) investeert in de verduurzaming van een object en dit leidt tot energiebesparing, is het financiële voordeel dan voor de gebruiker. Dit wordt een split incentive genoemd. Er zijn verschillende manieren om het split incentive op te lossen. Eén van deze manieren is door samen met de huurder in gesprek te gaan. Samen met de huurder/gebruiker kan een contract opgesteld worden waarin duidelijk wordt vastgelegd hoe om wordt gegaan met de opbrengsten van de maatregelen ter verduurzaming. Een andere manier is om de kosten van de verduurzaming te verdelen tussen gebruiker en eigenaar. Energiebesparende maatregelen aan het gebouw en de buitenkant van het gebouw zijn voor gebouweigenaar. Alles wat binnen moet gebeuren, zoals de verlichting en het verlagen van het aantal branduren, is de verantwoordelijkheid voor huurder. De eigenaar mag vervolgens de genomen maatregelen in de huur verrekenen. Door te kijken naar de ‘Total Cost of Ownership’ en door het betrekken van de huurder bij de investering, kan voor de dekking van de kosten de financiële ruimte van eigenaar en huurder, ook op de lange termijn, benut worden.

Om te kunnen starten met het daadwerkelijk realiseren van de duurzaamheidsambitie is een aanvangsbudget ter (voor)financiering en ter financiering van een onrendabele top, noodzakelijk. Dit beheerplan gaat over de uitgavenkant van de gebouwen en niet op de inkomstenkant de vorm van onderhouden en verduurzamen. De gemeente heeft echter wel een verplichting om te onderzoeken hoe de investeringen in verduurzamen zoveel mogelijk terug verdiend kunnen worden. Omdat de eerste verduurzamingsmaatregelen voor 2023/2024 gepland staan, en de Split Incentive oplossen een lang traject is, valt dit buiten dit beheerplan.

3.3 3.3.1

Kwaliteit Beeldkwaliteit

De conditie van een gebouw wordt nu nog uitgedrukt in de beeldkwaliteit van CROW. Deze heeft alleen betrekking op de visuele (zichtbare) kwaliteit. In de Nota openbare ruimte 2020-2025 is vastgelegd dat we streven naar een kwaliteitsniveau dat functioneel gebruik van gebouwen borgt tegen de laagst maatschappelijke kosten. Hieronder de actuele stand: Gebouwen

Omvang

Gebouwen

197 stuks

Vastgesteld

Kwaliteit in 2020

Beeldkwaliteitsniveau

Laag

Basis Hoog

Gemiddeld Basis

1207o

5907o

2907o

Tabel 3.1 kwaliteitspercentages gebouwen

Inspecties (NEN 2767) Sinds 2022 maakt de vakgroep gebouwen van een nieuw gebouwbeheerssysteem (IBIS- main). In 2022 is alle data vanuit het oude gebouwbeheerssysteem overgezet naar het nieuwe systeem en geactualiseerd. In het oude systeem kon niet gewerkt worden met conditiescores, in het nieuwe systeem wel. Over vier jaar wordt dit beheersplan geactualiseerd, dan zijn de gebouwen voorzien van een conditiescore, conform de NEN2767. Het toekomstige onderhoudsniveau van de gemeentelijke gebouwen van gemeente Súdwest- Fryslân wordt bepaald door de conditiescoretabel horende bij de NEN2767. De NEN2767 is een tool die is ontwikkeld om op objectieve wijze de conditie van een bouwwerk te bepalen. De NEN2767-systematiek bepaalt aan de hand van een conditiemeting de conditiescore van een object. Hierbij geldt dat conditiescore 1 gelijk staat aan nieuwbouw en conditiescore 6 het einde van de technische levensduur omvat. In figuur 3.1 is de NEN2767 conditiescoretabel ingevoegd. CcrniiMif: Omschrijving; Zeer goed (nieuwbouw kwaliteit) Geilde conditie 3 Redelijke conditie 4

Matige conditie SI echte conditie Zeer slechte conditie

Figuur 3.2 Methodiek conditiemeten NEN2767

Toelichting: Inci den teel geringe gebreken Incidentee beRinnerde Veroudering Plaatsdijk zichtbare veroudering. Functie vervul ing van bouw en inslallatiedelen n et in gevaar Functievervulling van bouw en insta Natrede Ie o incidenteel n gevaar De veroudering is onomkeerbaar Niet meer te classificeren onder conditie S

Onderhoudsniveau ’s: Voor gemeente Súdwest- Fryslân geldt dat het onderhoudsniveau waarop de gebouwen worden beheerd, object specifiek is. De volgende classificering wordt daarin gehanteerd: Categorie

Gewenst kwaliteitsniveau

Begraafplaatsen Buitendiensthuisvesting

2á3 2á3

Cultuur Gemeentelijke huisvesting

2á3 2á3

Douche- en toiletvoorziening Leegstaande gebouwen

2á3 5á6

Gebouwen op milieustraat Monumenten en Molens

2á3 2á3

Onderwijs Overige panden in de openbare ruimte Parkeergarages Sportaccommodaties Verhuurde gebouwen

2á3 2á3

3.3.2

3á4 2á3 2á3

Achterstanden

De gebouwen voldoen voor zover nu bekend, aan het vastgesteld onderhoudsniveau. Uit bovenstaand schema met de kwaliteitspercentages (tabel 3.1) is te zien dat er een aantal gebouwen een achterstand hebben. Dit zijn voornamelijk gebouwen die leegstaan of een strategisch doel hebben. Deze gebouwen worden conform beleid op een laag niveau onderhouden. In sommige gevallen is onderhoud uitgesteld omdat er toekomstige ontwikkelingen zijn. 3.3.3

Meldingen

De kwaliteit van onze objecten is ook van invloed op meldingen die we als gemeente ontvangen. Inwoners kunnen op een gemakkelijke manier een ‘Melding Openbare Ruimte’ of ‘Melding Overlast’ doen via de gemeentelijke website. De meeste meldingen worden door een specialist verwerkt. Een melding afhandelen in het meldingssysteem kan al snel, zeker als de oplossing gemakkelijk is te realiseren. Echter kunnen veel meldingen ook níét worden opgelost, omdat de prioriteit bij andere objecten ligt en er simpelweg niet voldoende budget is om alles op te lossen. In gevallen dat veiligheid voor onze inwoners in het geding komt, gaan we over tot een snelle actie (spoedmeldingen). Onderstaand schema geeft het aantal meldingen weer van de afgelopen jaren t/m 2021. MELDINGEN RÛNOM (aantal per jaar) Gebouwen, monumenten

2019 94

2020 88

2021

2022

Eindtotaal

107

374

NB: veel gebruikers van gebouwen hebben rechtstreeks contact met de gebouwbeheerders. Dit contact gaat via de telefoon of via de mail. Deze meldingen worden niet geregistreerd.

4. Zo werken wij 4.1

Overzicht activiteiten

Om te zorgen dat gebouwen er goed uit zien en naar behoren functioneren, voeren we activiteiten uit. De kleuren en thema’s sluiten aan bij de beheersystematiek openbare aantal activiteiten staan onder druk en mag daarom gezien worden als streven voor de We komen hier in paragraaf 4.3 op terug. Activiteit Beleid en strategie

Wie?

Frequentie

Beleidsplan

» Bestuurlijk: vaststelling door raad » Ambtelijk: adviseur

Elke 5 jaar actualisatie via Nota Openbare Ruimte, evaluatie in 2024 en actualisatie in 2025.

» Bestuurlijk: vaststelling door raad » Ambtelijk: adviseur » Bestuurlijk: afstemming met portefeuillehouder » Ambtelijk: senior beheerder

Planperiode 5 jaar en om de twee jaar actualiseren

Beheren en programmeren

Beheerplan Integrale planning

Meerjarenplanning (2-5 jaar)

» Bestuurlijk: afstemming met portefeuillehouder » Ambtelijk: senior beheerder

Ieder jaar vindt er een inventarisatie plaats van planning groot onderhoud en vervanging. Dit wordt besproken binnen het overlegteam integrale planning waar andere disciplines ook bij zijn aangesloten (groen/wegen/riolering). Het doel is om werkzaamheden vanuit alle kapitaalgoederen in beeld te brengen en deze waar het kan op elkaar af te stemmen. Ook worden de wensen op een integrale kaart aangegeven. Jaarlijks bijstellen. Afstemmen met andere kapitaalgoederen om waar mogelijk werk met werk te maken.

Plannen en voorbereiden

Uitvoeren visuele inspecties Uitvoeren maatregeltoets (nadere inspectie om gepland onderhoud te toetsen) Uitvoeren technische inspectie Jaarplan/Soloplanning

Specialist Specialist

Alle objecten 1x per 3 jaar Jaarlijks geselecteerde objecten, waarmee de jaarlijkse planning kan worden vastgesteld

Specialist

Maatwerk, indien nodig

Senior beheerder

Voorbereiding (betreft diverse zaken; o.a. ontwerp, bestekken maken, vergunningen, financiën, etc.) Bouwvergaderingen Overleg mienskip

Senior beheerder/ specialist

Jaarlijks opstellen en uiterlijk 1 september gereed. Investeringen kunnen aangevraagd worden vanuit bestemmingsreserve, voor het daarop volgende jaar. Continu, geldt voor alle werken (indien nodig)

Meedenken over nieuwe ontwikkelingen (IJsselmeergebied, warmte-Zenergietransitie, verduurzamen, etc.) Bouwen en onderhouden

Specialist Specialist/extern/ adviseur Adviseur/senior beheerder/ specialist

Indien nodig Indien nodig (zie ook hoofdstuk 7) Indien nodig

Beheer/onderhoud van de objecten (klein, groot, renovaties) Reinigen/schilderen objecten

Specialist

Dagelijks/maatwerk. Bij voorkeur worden werkzaamheden op elkaar afgestemd.

Specialist

Afhandelen van meldingen

Specialist/senior beheerder/ adviseur

Uitvoeren toezicht op uitvoering werken Overdracht van realisatie naar beheer

Specialist/ toezichthouder

Maatwerk; beeldbepalende objecten vaker dan overige objecten (zie hoofdstuk 5) Binnen 7 dagen melder informeren. Afhandeling van de melding kan variëren tussen een paar dagen (spoed) of jaren (geen spoed/geen prioriteit) Indien nodig Indien nodig

Monitoren en analyseren

Conditie

Meldingen Rûnom Financiën

» Bestuurlijk: verslaglegging in paragraaf kapitaalgoederen » Ambtelijk: Specialist/adviseur Adviseur » Bestuurlijk: Via de berap wordt bestuur geïnformeerd over afwijkingen. In de paragraaf kapitaalgoederen leggen we in de begroting de plannen voor en in de jaarrekening doen we verslag hiervan. » Ambtelijk: Specialist/adviseur Senior beheerder/ adviseur

Door het uitvoeren van de inspectiestrategie (zie hierboven), monitoren we de conditie van waterbouwkundige kunstwerken.

Het aantal meldingen over gebouwen wordt bijgehouden We bewaken de financiële voortgang. Verkoop gebouwen wordt jaarlijks voorgelegd aan college.

Evalueren en bijsturen

Nota openbare ruimte

Adviseur

Beheerplan

Senior beheerder

Prioritering Financiële systematiek

Evaluatie in 2025 en bijsturing via actualisatie van de Nota in 2025 In 2024 evalueren en bijsturen via actualisatie van het beheerplan. Tweejaarlijks evalueren en bijsturen. Aansluiten bij beheerplan Aansluiten bij beheerplan

Data en informatie

Data in IBIS/ verwerken gegevens

Specialist/ ondersteuner

Wekelijks

Manager Senior beheerder

Maandelijks Maandelijks

Adviseur/senior beheerder/ specialist Senior beheerder/ specialist

Indien nodig

Mens en organisatie

Overlegstructuur: - Thema Vastgoed - Keten openbare ruimte (integrale planning) - Andere overheidspartijen - Overige externe partijen (VVE, stichting, huurders)

Indien nodig

4.2

Beschikbare Fte’s

Hieronder een overzicht van de beschikbare en de benodigde Fte’s voor de vakgroep Gebouwen. Rol

Beschikbare Fte

Benodigde Fte (inschatting)

Vakbeheerder gebouwen Specialist gebouwen Specialist Installaties Opzichter/ directievoerder Ondersteuner (secretaresse) Opzichter gebouwen Timmermannen

1,0 3,0 1,0 1,0 0,8 1,0 2,0

1,0 2,0 2,0 1,0 0,8 1,0 2,0

Totaal uitvoering werken

8,8

9,8

Adviseur Gebouwen

0,5

Totaal overig Totaal uitvoering+overig

0,5 9,8

0,5 10,8

Uit de tabel blijkt dat er een extra specialist installaties is gewenst. (FTE is beschikbaar binnen het team, vacature is ondertussen ingevuld)

Figuur 3: Waterpoort te Sneek

5. Prioriteren 5.1

Dóórontwikkeling naar risico gestuurd werken

De werkwijze bij het beheer van de openbare ruimte is gebaseerd op assetmanagement; het vergroten van de maatschappelijke waarde van assets door optimaal beheer te realiseren op basis van afgewogen kosten, prestaties en risico’s over de gehele levenscyclus van assets (kapitaalgoederen). Dit geven we invulling met de zes organisatiewaarden die in de Nota openbare ruimte 2020-2025 zijn vastgelegd. Dit zijn: 1. Veiligheid: Veilig gebruik van de gemeentelijke infrastructuur en het voorkomen van ongevallen; 2. Kwaliteit leefomgeving: Beeldkwaliteit gemiddeld basis waarbij centra/monument op hoog niveau: woongebieden op basisniveau en buitengebied/industriegebied op basis tot laag worden onderhouden 3. Bereikbaarheid/beschikbaarheid: Zo veel mogelijk voorkomen van storingen in bruggen of oponthoud door werkzaamheden aan bruggen, oevers en kaden; 4. Financieel gedegen: We willen onze middelen optimaal inzetten; 5. Duurzaam: We beheren de openbare ruimte voor de toekomst en volgen de marktontwikkelingen voor een duurzame aanpak. Hierbij ligt de focus op energie, klimaatadaptatie, sluiten van kringlopen en behoud en vergroten van de biodiversiteit. 6. Imago: De staat van onderhoud van de openbare ruimte bepaalt mede de kwaliteit van de leefomgeving. De invulling van deze waarde is een gevolg van bovenstaande waarden.

De waarden vormen de basis voor de organisatiewaardenmatrix (zie Bijlage 2). Op basis van kans*effect kunnen we met behulp van de matrix een inschatting maken van de risico’s van vraagstukken. De lange termijn assetplanner is mede gebaseerd op de organisatiewaardenmatrix. Voor de vakgroep gebouwen is er nog geen specifieke waardenmatrix opgesteld. In 2023/2024 gaan we een waardenmatrix voor gebouwen opstellen. 5.2

Faseren uitvoering 2021-2025

Op hoofdlijnen kunnen we aangeven waar we ons de komende jaren op gaan focussen in de uitvoering: » » » » » »

Voorbereiding verduurzamen diverse gebouwen. Nieuwbouw huisvesting buitendienst; Groot onderhoud martinitoren Bolsward; Groot onderhoud MFC de Swel te Koudum; Groot onderhoud bibliotheek Sneek; Groot onderhoud diverse douche- en toiletvoorzieningen;

Figuur 4: MFC de Swel te Koudum

5.3

Duurzaamheid en toekomstbestendig

Uitgangspunt van de Nota openbare ruimte 2020-2025 is dat enerzijds een negatieve invloed op het milieu geminimaliseerd wordt door de openbare ruimte zodanig in te richten, te gebruiken en te onderhouden dat deze lang meegaat. Anderzijds passen we beheer en onderhoud aan op klimaatverandering (bijv. koelen beweegbare bruggen in de zomer). Vanuit de Global Goals, Omgevingswet en Programmabegroting ligt de komende jaren de focus in de openbare ruimte op een bijdrage aan: » Een energie-neutrale gemeente in 2050; » Klimaatrobuuste openbare ruimte in 2050; » Sluiten van kringlopen om bij te dragen aan een circulaire economie in 2050; » Behoud en herstel van de biodiversiteit. Global Goal BETELBERE EN OUORSUMEENERZJY

Hoe dragen we bij aan dit doel? » Indien van toepassing gebruiken we energie efficiënte systemen » Bij aanbesteding sturen op duurzaam ontwerp en beheer.

De energie-efficiënte vergroten

Global Goal

Hoe dragen we bij aan dit doel?______________________ We werken actief aan » Aanleggen mossedum daken; (wateropvang) » Bij aanbesteding sturen op duurzaam ontwerp en beheer.

Aanpassen aan klimaatverandering en versterken biodiversiteit

Global Goal

Hoe dragen we bij aan dit doel?________________________________ We werken actief aan » het voorkomen van het gebruik van nieuwe grondstoffen door vrijkomende materialen her te gebruiken (bijv. volkern gevelbekleding hergebruiken bij de gymzaal stadsfenne te Sneek. » ontwerp en beheer dat gericht is op lange levensduur.

Sluiten van kringlopen

Actie: we willen de milieu impact in beeld brengen van materialen die vaak gebruikt worden. Met een dergelijk hulpmiddelen kunnen bewuste keuzes over materiaalgebruik worden gemaakt.

6. Kosten/middelen 6.1

Sturen op levenscyclus

Dit beheerplan gaat (nagenoeg) alleen over beheer, onderhoud en investering in vervanging. Eén van de uitgangspunten van de Nota openbare ruimte 2020-2025 is om te sturen op de laagste kosten over de gehele levensduur. Immers het aanleggen van een asset vraagt inzet en kost geld voor mankracht en investering, maar zeker gedurende de gebruiksperiode (soms 40 tot 80 jaar) gaat er veel geld om in het beheren en exploiteren van de asset in mankracht en beheerWexploitatiekosten en kapitaalslasten. In onderstaande figuur zijn de fasen in de levenscyclus schematisch zichtbaar gemaakt en ook de verdeling in tijdsduur.

Uitgangspunt is om een object zo lang mogelijk in stand te houden. Bij einde levensduur, sturen we op keuzes die uiteindelijk leiden tot de laagste kosten over de gehele levenscyclus zoals hierboven schematisch weergegeven (total costs of ownership). Ook bij nieuwbouw is het verstandig om in total costs of ownership te denken. Zoals in voorgaand hoofdstuk is aangegeven, is de methodiek van total costs of ownership volop in ontwikkeling. We onderzoeken hoe we dit kunnen implementeren bij vervanging in gebouwen en betrekken hierbij ook de mogelijkheden om te rekenen met restwaarde. 6.2

Planning en budget

Prijsstijgingen In de praktijk merken we duidelijk al enige jaren het effect van stijgende marktprijzen. Met een hoogtepunt in 2021 waarbij prijzen van sommige materialen zelfs verdubbeld zijn. Het betekent minder uitvoering van werk en daardoor kwaliteitsverlaging en oplopende achterstanden. In de programmabegroting van 2023 is een aanvraag ingediend om indexatie toe te passen om uitholling van het budget te voorkomen. deze aanvraag is gehonoreerd.

We zien de enorme prijsstijgingen als een groot risico bij het uitvoeren van de werken en inhalen van de achterstanden. Dit kan als effect hebben dat we achterstanden onvoldoende kunnen inhalen en dat deze zelfs verder oplopen. V

Areaaluitbreiding Van 2015 tot en met 2022 zijn er 7 gebouwen aangekocht. Vanaf de overname van areaal, is onderhoud nodig en daarmee annex, ook budget, voor materialen en mensen om het onderhoud uit te (laten) voeren. Leverantie Naast prijsstijging worden sommige materialen ook later geleverd dan gepland. Hierdoor loopt uitvoering van werken ook vertraging op. Arbeidsmarkt Voor het uitvoeren van werken is ook inzet van mensen nodig. Op dit moment is de technische arbeidsmarkt krap. Er is een zeker risico aanwezig dat uitvoering hierdoor vertraging oploopt. 6.3

Planning cyclisch onderhoud 2023-2033

De lange termijn asset planner (LTAP) brengt de ontwikkeling van de kapitaalgoederen over een periode van 60 jaar in beeld. De gegevens van de gebouwen zijn opgenomen in het gegevensbeheersysteem. Hieruit worden meerjarenplanningen gegenereerd die op basis van de cyclische momenten de onderhouds- en middelenbehoefte in beeld brengen. Dit is vertaald naar een prognose voor benodigde middelen voor onderhoud voor de komende 10 jaar. Dit wordt vastgelegd in het beheerplan (5 jaar). De toetsing aan de lange termijn planning is nodig om te voorkomen dat na een aantal jaren pieken ontstaan. In onderstaande tabellen uit paragraaf 6.4 zijn de beschikbare- en de benodigde middelen voor klein en groot onderhoud en kapitaalslasten voor de onderdelen gebouwen, voor de komende vijf jaar opgenomen. Elk jaar wordt een uitvoeringsprogramma voor het volgende jaar gemaakt op basis van de daadwerkelijke kwaliteit van het areaal. Dit uitvoeringsprogramma is input voor het begrotingsjaar. Het voorstel is om een onderhoudsfonds in te stellen voor verduurzamingsmaatregelen, omdat een fonds niet gebonden is aan de jaarschijf. Onderhoud is evenmin gebonden aan de jaarschijf. Met een fonds ontstaat meer flexibiliteit. Dit sluit goed aan bij de uitgangspunten van de Nota openbare ruimte 2020-2025. Via het college van B&W kan het geld beschikbaar worden gesteld voor onderhoudswerk (indien nodig).

In 2050 zal het onderhoudsfonds verduurzamen voor een groot deel gevuld worden met geld dat vrijkomt door energiebesparing.

6.4 6.4.1

Beschikbare en benodigde middelen Onderdeel gebouwen

Hieronder is een opsomming gemaakt van de beschikbare en benodigde financiële middelen voor de jaren 2023-2026. Dit is berekend aan de hand van de bijgevoegde routekaart en van ons beheersysteem IBIS- main (prijspeil 2022 Q4) de kwaliteit ‘Gemiddeld Basis’ (zie ook paragraaf 3.2). Onderhoud onderdeel gebouwen Beschikbaar voor onderhoud

2023

2024

2025

2026

Structureel onderhoudsbudget

C 2.018.000

C 2.108.000

C2.108.000

C 2.108.000

C 0

Structureel extra vanaf 2023 Benodigd voor onderhoud Dagelijks beheer- en onderhoud + groot onderhoud Totaal benodigd

«90.000

Verschil (beschikbaar -/- benodigd)

2023

2024

Eenmalig beschikbaar

C1.200.000

2025

2026

C1.100.000

C 220.000

C880.000

C-880.000

C +1.100.000

C -263.000

C-660.000

C -1.540.000

Benodigd voor verduurzamen Jaarlijks gemiddeld extra budget t/m 2050 t.b.v. verduurzamen (berekend vanaf 2024) Geplande uitgaven 2023 Totaal benodigd Verschil (beschikbaar -/- benodigd)

C100.000

6.4.2

Bestemmingsreserve groot onderhoud gebouwen

In 2016 is een bestemmingsreserve groot onderhoud gebouwen ingesteld. Jaarlijks wordt het positieve resultaat uit het onderhoudsbudget toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Hierdoor kan regelmatig groot onderhoud worden uitgevoerd. Met de bestemmingsreserve hebben we de pieken van groot onderhoud vooralsnog goed opgevangen. Februari 2023 bevat de bestemmingsreserve C 1.400.000,-. We hebben nog een verplichting van 2x C75.000 voor de komende 2 jaar, deze wordt uit de bestemmingsreserve onttrokken (overdracht H. Nijlandmuseum). Het bedrag uit de bestemmingsreserve is niet opgenomen in de tabel (6.4.1.) omdat een deel van het geld al bestemd is (en niet opgenomen in het beheerssysteem) en er pas na de fysieke inspecties van de gebouwen vastgesteld kan worden, of er achterstanden zijn. De bestemmingsreserve zal daarom deels als buffer dienen, om achterstanden weg te werken. vanaf 2027 zal de inhoud van de reserve als beschikbaar budget worden meegerekend. De raad is bevoegd om middelen uit de bestemmingsreserve beschikbaar te stellen. 6.4.3

Bestemmingsreserve verduurzamen vastgoed

Tevens is in 2016 de bestemmingsreserve verduurzamen vastgoed ingesteld. In februari 2023 bevat deze bestemmingsreserve C12.000,-. De reserve zou jaarlijks aangevuld worden met opbrengsten die worden behaald door energiebesparing. Er zijn de laatste jaren geen besparingen geweest en de reserve is nauwelijks gevuld. Een van de oorzaken is de stijging van de energieprijzen en een structureel tekort voor energielasten. (NB: Ondertussen wordt het energieverbruik gemonitord en zijn de kosten inzichtelijk) De raad is bevoegd om middelen uit de bestemmingsreserve beschikbaar te stellen. 6.5

Planning en investeringen 2023-2024

Voorafgaand aan elk jaar - het streven is september - worden de planningen gemaakt. Dit zijn zowel de integrale planningen (combiwerkenZ-projecten) als de soloplanningen. Bij de integrale planning gaat het veelal om grotere projecten, in combinatie met bijvoorbeeld riolering, wegen en groen. Bij de soloplanningen gaat het om werken van groot tot klein. Hierbij maken we ook het onderscheid tussen onderhoud en investeringen. 6.5.1

Investeringen

Bij investeringen gaat het om grote vervangingen of renovaties die de levensduur van een object dermate verhogen. In onze gemeente is hierbij tevens een drempelbedrag van C 250.000,- opgenomen. Voor het jaar 2023 (uitloop 2024) verwachten we in de volgende objecten te investeren: » Restaureren Martinitoren te Bolsward; » Verder verduurzamen bibliotheek Sneek (mits er middelen voor verduurzaming beschikbaar worden gesteld); » Nieuwbouw toiletgebouw veemarktterrein; » Vervangen installaties brede school Duinterpen en sporthal Duinterpen. » Groot onderhoud martinitoren Bolsward; » Groot onderhoud MFC de Swel te Koudum; 6.5.2

Onderhoud

Naast bovenstaande investeringen vinden er nog vele andere onderhoudswerkzaamheden plaats. Het gaat hier om kleine reparaties en onderhoud aan gebouwen. Zolang het bedrag onder het drempelbedrag van C 250.000,- blijft.

7. Communicatie en participatie 7.1

Informeren en betrekken

Komen er werkzaamheden aan? Dan is het belangrijk om op tijd te communiceren. Werkzaamheden die binnen of buiten een gebouw plaatsvinden worden gecommuniceerd met de gebruikers en omliggende bewoners. De vakgroep Gebouwen conformeert zich aan de geldende communicatierichtlijnen van de gemeente Súdwest- Fryslân.

Bijlage 1: Overzicht gebouwen Hierbi een overzicht van alle gebouwen die worden beheerd door de vakgroep gebouwen. nr.

Type gebouw

1 Grafdelversgebouw Bolsward Kantine en werkplaats 2 Grafdelversgebouw Bolsward Opslag 3 Grafdelversgebouw Hindeloopen 4 Grafdelversgebouw IJlst kantine en opslag 5 Grafdelversgebouw IJlst oud opslag 6 Grafdelversgebouw Koudum 7 Grafdelversgebouw Molkwerum 8 Grafdelversgebouw Poppenwier 9 Grafdelversgebouw Sneek Baarhuisje 10 Grafdelversgebouw Stavoren 11 Grafdelversgebouw Warns 12 Grafdelversgebouw Wommels 13 Grafdelversgebouw Workum 14 Grafdelversgebouw Ypecolsga 15 Kantoor en werkplaats Bolsward 16 Opslagloods Bolsward (aan het water) 17 Wijkpost - schaftlokaal Bolsward Julianapark 18 Kantoor en werkplaats Heeg 19 KCA depot Heeg (opslag) 20 Kantoren en werkplaats Koudum 21 Fietsenstalling Koudum 22 Kantoren en werkplaats Makkum (CONTROLEREN) 23 Opslagloods Makkum 24 Kantoor en werkplaats Sneek O.O.67 25 Garage en werkplaats Sneek O.O.67 26 Fietsenstalling & Opslag O.O. 67 Sneek 27 Opslagloods Sneek O.O.W 73 28 Wijkpost + theehuis Sneek Kerkhoflaan 31 29 Opslaghok Sneek Kerkhoflaan 31 30 Fietsenstalling Sneek Kerkhoflaan 31 31 Kantoor en werkplaats Sneek WKD 1 32 Opslagloods Sneek WKD 1 33 Wijkpost - schaftlokaal Sneek WH Park 34 Opslaghok Sneek WH Park 35 Wijkpost Sneek vd.

Hooppark 36 Wijkpost Sneek Tinga 37 Wijkpost Workum Panwurk 38 Cultuur Kwartier Sneek Theater Westersingel 28 39 Cultuur Kwartier Sneek Totaal Oudkerkhof 11 Z Kerkgracht 8 40 Cultuur Kwartier Sneek Villa Westersingel 29 41 De Tiid Bolsward

Adres

Plaats

Van Haringhouckstraat 1A Van Haringhouckstraat 1A MEENSCHARSWEG 0 Nabij kerkhofsteeg 1 Kerkhofsteeg Kerkhoflaan 0 Tsjerkestrjitte 2 Binnenbuorren 10 Kerkhoflaan 31 bij Voorstraat 69 Bij Skarl 9 Freuleleane 2 A Spoardyk 52 Ypecolsga 13 Exmorraweg Exmorraweg Snekerstraat 56 A de Draei 17 de Draei 17 Spoarleane 2 Spoorleane 2 Waardwei 1 Waardwei 1 Oude Oppenhuizerweg 67 Oude Oppenhuizerweg 67 oude Openhuizerweg 67 Oude Oppenhuizerweg 73 Kerkhoflaan 31 Kerkhoflaan 31 bij Kerkhoflaan 31 Wetterskipsdyk 1 bij Wetterskipsdyk 1 bij Oude dijk 13a Oude dijk 13a Sytsingawiersterleane 152 Molenkrite 130c Panwurk 4 Westersingel 28 Oud Kerkhof 11 Z Kerkgracht 8

Bolsward Bolsward Hindeloopen IJlst IJlst Koudum Molkwerum Poppenwier Sneek Stavoren Warns Wommels Workum Ypecolsga Bolsward Bolsward Bolsward Heeg Heeg Koudum Koudum Makkum Makkum Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Workum Sneek Sneek

Westersingel 29 Jongemastraat 2

Sneek Bolsward

42 Havenkantoor Stavoren 43 Havenkantoor, toiletgebouw Sneek 44 Hoofdwacht havenkantoor Makkum 45 Toiletgebouw bij strand Stavoren 46 Toiletgebouw De Potten Groot Sneek 47 Toiletgebouw Gaastmeer 48 Toiletgebouw Gleibakkerij 49 Toiletgebouw Heeg De Skatting 71 (Opgenomen in verhuurde objecten) 50 Toiletgebouw Hindeloopen (S.V. Hielpen) 51 Toiletgebouw IJlst 52 Toiletgebouw in Havengebouw Stavoren 53 Toiletgebouw Indijk 54 Toiletgebouw Kaeidyk 55 Toiletgebouw Koebrug Stavoren 56 Toiletgebouw Kruitmolen Stavoren 57 Toiletgebouw Makkum 58 Toiletgebouw Pampuskade 59 Toiletgebouw Potten klein Sneek 60 Toiletgebouw Rienck Bockemakade 61 Toiletgebouw Sint Jozefstraat 62 Toiletgebouw steiger Oppenhuizerweg 63 Toiletgebouw strand Camping It Soal 64 Toiletgebouw Trekwei te Workum 65 Toiletgebouw Uitwellingerga 66 Toiletgebouw Veemarktplein 67 Toiletgebouw Woudsend 68 'T Oost 10 Hindeloopen 69 Toiletgebouw IJls^Sudergoweg 70 Toiletgebouw starteiland 71 Bestjoershûs 72 Fietsenstalling stadhuistuin 73 Gebouw Blauw (Gedempte Neltjeshaven 11) 74 Gebouw Groen (Gedempte Neltjeshaven 10) 75 Gebouw Rood (Marktstraat 5, 9, 11, 13, 15, 17 en 19) 76 Kruizebroederstraat 2 77 Kruizebroederstraat 4 78 Marktstraat 2 79 Oud Kerkhof 7 80 Pakhuis (stadhuistuin) 81 Poort 20 82 Sudwesthûs 83 Vergaderruimte [nauwe noorderhorne 12] 84 Bedrijfsloodsen 85 Boerderij 86 Kantine

Noord 16 Oppenhuizerweg 50 Workumerdijk 1 Voorstraat 154 Paviljoenwei 3a J.J.Hofstrjitte 11 Gleibakkerij 1 De Skatting 71

Stavoren Sneek Makkum Stavoren Offingawier Gaastmeer Bolsward Heeg

't Oost 26 Geeuwkade 4 A Stationsweg 3 Nr 6 A Séburch 9 Schans 31 A Stadsfenne 23 Workumerdijk 2 PAMPUSKADE 100 Paviljoenwei 3b Rienck Bockemakade 4 Sint Jozefstraat 2A OPPENHUIZERWEG 54 SUDERSELEANE Trekwei 7 b Buorren 63 Veemarktplein 1 A De Dyk 7 't Oost 10 Sudergoweg 1C/D Kolmarslân Marktstraat 1 Gedempte Neltjeshaven 10 Gedempte Neltjeshaven 11 Gedempte Neltjeshaven Diverse Kruizebroederstraat 2 Kruizebroederstraat 4 Marktstraat 2 Oud kerkhof 7 Nauwe Noorderhorne 22 Oude koemarkt 20 Marktstraat 8 Nauwe Noorderhorne 12 Osingahuizen 29,31,31A Folsgeasterleane 4 Jan van Nassaustraat 21a

Hindeloopen IJlst Stavoren Indijk Workum Stavoren Stavoren Makkum Sneek Offingawier Sneek Bolsward Sneek Workum Workum Uitwellingerga Sneek Woudsend Hindeloopen IJlst Offingawier Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Sneek Osingahuizen Folsgeare Sneek

87 kantoor/ bedrijfsunit 88 Kelder voormalige Geeuwbrug 89 Opslag/ berging 90 Opslag/ garage Stavoren (v.m. Jeugdsoos) 91 Schoolgebouw Molkwerum 92 Werkplaats en woning industrieterrein Bolsward 93 Woning 94 Woning 95 Woning 96 Woning boven BoRent 1e verdieping 97 Woning boven BoRent 2e verdieping 98 Woning of bedrijfspand 99 Schoolgebouw vm bogerman (leegstandsbeheer door Carex) 100 OBS Pikeloer 101 Houten loods Bolsward 102 Kantine + slagboomhuisje Bolsward 103 KCA depot Bolsward 104 Overkapping Koudum 105 KCA Depot Wetterskipdyk 106 Slagboomhuisje Sneek 107 Zoutloods Bolsward 108 Zoutloods Koudum 109 Zoutloods Sneek 110 slagboomhuisje Koudum 111 Molen de Rat IJlst (okt 2022 van Reeuwijk) 112 Molen it Lam (CONTROLEREN) 113 Paal Tjasker, Matthias Poortvlietlaan 0 Bolsward 114 Kerktoren Martinikerk Sneek 115 Kerktoren Martinikerk Bolsward (CONTROLEREN) 116 Muziekkoepel Bolsward 117 Peilhuisje/Weerhuisje Stavoren 118 Voliere rieten dak Wilhelminapark Sneek 119 Waterpoort 120 Uurwerk Nicolaaskerk Stavoren 121 Leugenbank Wilhelminapark Sneek 122 Leugenbolle Makkum 123 Schoorsteen Nooitgedacht 124 De Waag Museum Workum 125 Sluiswachterswoning Hindeloopen 126 Waaggebouw Makkum 127 Woning Wilhelmina park Sneek 128 Bredeschool Duinterpen (CONTROLE) 129 Bredeschool It Trochpaad 130 Dierenverblijf en hertenkamp (CONTROLEREN) 131 Dierenverblijf met pannendak

Hichtummerweg 17a nabij aquaduct Stationsstraat 4 Meerweg 2 Westerich 1 Industriepark 2-3 Exmorraweg 11 Exmorraweg 1 Exmorraweg 5 Lemmerweg 47 Lemmerweg 47a Kerkstraat 1 Walperterwei 8

Exmorraweg 3 Exmorraweg 3 Exmorraweg 3 Spoarleane 2 Wetterskipsdyk 4 Wetterskipsdyk 4 Exmorraweg 3 Spoorleane 2 Wetterskipsdyk 4 bij Spoarleane 2 Sneekerpad 16 Molestrjitte 4 Geen adres Grote Kerkstraat 5 Groot Kerkhof 26 Julianapark Havenweg 26 Oude Dijk 13 b Waterpoortsgracht 39 Voorstreek 67 Wilhelminapark [Boslwarderweg] Achterdijkje 21 ? Merk 4 't Oost 12 Waagsteeg 1 a Oude Dijk 14 Keizersmantel 1 Walperterwei 14 Burg. de Hooppark Wilhelminapark [Bolswarderweg]

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13084782/1