Bijlage 1 - Beeldkwaliteitsplan ‘Stedenbouwkundige onderbouwing Flexaterrein Sneek’

Stedenbouwkundige onderbouwing Flexaterrein Sneek Aanvulling Beeldkwaliteitsplan Oppenhuizerweg (Flexaterrein) Sneek dd. 17 mei 2017

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Stedenbouwkundige onderbouwing Flexaterrein Sneek Aanvulling Beeldkwaliteitsplan Oppenhuizerweg (Flexaterrein) Sneek dd. 17 mei 2017

2

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

CONCEPT

Inhoudsopgave

30 november 2022

Inleiding • aanleiding • ambitie • leeswijzer

5

1. Uitgangspunten stedenbouw • uitgangspunten • toelichting

7

2. Uitgangspunten infrastructuur • uitgangspunten • toelichting

13

3. Uitgangspunten beeldkwaliteit • ambitie • criteria

17

4. Uitgangspunten landschap en openbare ruimte • Structuurontwerp stedenbouw en openbare ruimte • Oppenhuizerweg • Functionele programma: autoverkeer • Functionele programma: fiets-/voetgangersroutes, fietsparkeren en entrees • Klimaatadaptatie • De profielen • Materialisatie • Groen en bomen • Straatmeubilair en overige elementen • Eigendom en beheer van de openbare ruimte • Bouwvlakken

23

Bijlagen • Beoordeling Hûs en Hiem in 2020: op te lossen knelpunten • Memo verkeerskundige achtergronden en uitgangspunten Oppenhuizerweg en Flexaterrein dd. 210916

40

Colofon

41

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

3

Blok 2 Blok 1

Fig. 1 Structuurontwerp uit het Beeldkwaliteitplan Oppenhuizerweg(Flexaterrein) dd. 17 mei 2017

Inrichtingsplan

12 4

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Inleiding Aanleiding Aan de Oppenhuizerweg, nabij de historische binnenstad van Sneek, zijn twee initiatieven aan de orde op het voormalig Flexaterrein. Voor deze ontwikkelingen zijn een bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan vastgesteld (Fig. 1). Het uitgangspunt is een kwalitatief hoogwaardige en samenhangende uitwerking van de gebouwen, terreinen en openbare ruimte tussen de Oppenhuizerweg en het water van het Somerrak. Het proces liep in 2020 vast. De op te lossen knelpunten zijn opgenomen in de bijlage. Om het proces weer vlot te trekken is deze stedenbouwkundige onderbouwing opgesteld. Het is een aanvulling op en verfijning van het beeldkwaliteitsplan. Het betreft het Flexaterrein en die delen van de Oppenhuizerweg en het Somerrak, die mee dienen te veranderen om de ontwikkelingen op het Flexaterrein te faciliteren. Het zorgt voor een integraal toetsingskader voor gebouwde én onbebouwde ruimte, waarbij de gebouwen, de onbebouwde ruimte op eigen terrein, en de openbare ruimte onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ze dienen als éen onderdeel uitgewerkt en getoetst te worden ten behoeve van de omgevingsvergunning. Deze stedenbouwkundige onderbouwing is tot stand gekomen in een proces van nauwe afstemming tussen de ontwikkelende partijen en gemeente.

Ambities voor de aanvulling op het beeldkwaliteitsplan De stedenbouwkundige onderbouwing sluit aan op de Omgevingsvisie 1.0, Agenda Sneek, het bestemmingsplan Flexaterrein en het beeldkwaliteitsplan Flexaterrein. Hierin spelen actuele en urgente opgaven voor Sneek en het Flexaterrein zelf een belangrijke rol. Gemeente Súdwest-Fryslân wil meer samenhang aanbrengen in stedelijke ontwikkelingen om de agglomeratiekracht en het blauwe DNA van Sneek te versterken. De ontwikkelingen op het Flexaterrein, die het beeld zullen gaan bepalen van een van de vijf hoofdentreegebieden van de stad Sneek, staan niet op zichzelf, ze dienen van meerwaarde te zijn voor de stad. Ze helpen om de stad toekomstbestendig te maken, zowel als het gaat om veiligheid, duurzaamheid als gezondheid. Ze dienen in samenhang met de context plaats te vinden. Het gaat om de samenhang tussen ontwikkelingen op het Flexaterrein zelf en de samenhang tussen ontwikkelingen op het Flexaterrein en veranderingen, die hieruit voortvloeien. Dit document geeft hiervoor uitgangspunten.

30 november 2022

Proces en vervolg Het vervolg omvat een uitwerkingsslag / verfijning van de stedenbouwkundige onderbouwing in een inrichtingsplan door een landschapsarchitect / openbare ruimte ontwerper, onder begeleiding van de supervisor. Dit om te zorgen dat het terrein goed gaat functioneren en alle uitgangspunten uit de stedenbouwkundige onderbouwing te integreren in de uitwerkingen. Leeswijzer Hoofdstuk één omvat de aanvullende stedenbouwkundige uitgangspunten, hier is de totaalkaart opgenomen (Fig. X). Hoofdstuk twee de verkeerskundige uitgangspunten. Hoofdstuk drie de uitgangspunten en beeldkwaliteitscriteria. Het laatste hoofdstuk omvat de uitgangspunten en voorwaarden voor de openbare ruimte en terreininrichting. De vier hoofdstukken (stedenbouw, verkeer, architectuur, terrein- en openbare ruimte) omvatten toelichtende teksten met themakaarten, ontwerpprincipes, doorsneden en referenties.

Ambities stedenbouwkundige onderbouwing Flexaterrein en omgeving: De ontwikkelingen op het Flexaterrein in samenhang brengen met de stad. Gemeente Súdwest-Fryslân wil meer samenhang aanbrengen in stedelijke ontwikkelingen in Sneek om de agglomeratiekracht en het blauwe DNA van Sneek te versterken. Ontwikkelingen hebben meerwaarde voor de stad Sneek en helpen om de stad toekomsbestendig te maken, zowel als het gaat om veiligheid, duurzaamheid als gezondheid. Het gaat hierbij zowel om de ontwikkelingen op het terrein zelf als de veranderingen, die voortvloeien uit de ontwikkeling van het Flexaterrein. De volgende thema’s zijn essentieel voor de beoordeling van die samenhang: de bijdrage aan de agglomeratiekracht en het blauwe DNA van Sneek, de bijdrage aan de vitale (binnen)stad, de (verkeers)veiligheid en parkeren, duurzaamheid, gastvrijheid en functionaliteit van de stadsentrees. En tevens de bijdrage aan klimaatadaptatie en -mitigatie en de omgevingskwaliteit van de openbare ruimte, de terreininrichting en gebouwen.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

5

Fig. 2 Sneek heeft vijf groene en twee blauwe hoofdentrees. Deze vormen de gastvrije introductie van Sneek

Fig. 3 Uitbreidingsplan Sneek, gemeente-architect J. de Kok. Te zien zijn de groene hoofdinvalswegen en de waterentrees met openbare oevers.

6

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

1. Uitgangspunten stedenbouw Uitgangspunten Uitgangspunten voor de aansluiting op de stad Sneek: 1. De gezonde stad Sneek vraagt bij iedere ruimtelijke ontwikkeling meer ruimte voor groen en water (meer dan voorheen). 2. Versterk de structuur van radialen en ringen, door de Oppenhuizerweg te behandelen als groene stadsentree en de vaaras Sneek als waterboulevard van de stad. 3. Met lef doorbouwen aan de kwaliteit van de stad met aandacht voor nieuwe iconen. 4. Versterk Sneek als kleinstedelijke voorzieningenstad. 5. Houd de tijdgeest op wijkniveau afleesbaar. 6. Stimuleer gezond gedrag en maak van fietsen, wandelen en bewegen een hoofdzaak. 7. Aantrekkelijke entrees, transferpunten en aanlooproutes naar de binnenstad. 8. Zorgvuldig en meervoudig ruimtegebruik. Uitgangspunten voor de stadsentrees Oppenhuizerweg en het Somerrak: 1. Zorg dat de stadsentrees familie zijn van elkaar en tegelijkertijd uniek. 2. Voorkanten naar de weg en het water. 3. Ontwikkelingen en initiatieven langs de stadsentrees hebben een voorbeeldfunctie als het gaat om het inspelen op urgente opgaven, zoals klimaatadaptatie en -mitigatie en het stimuleren van gezond gedrag, het versterken van de biodiversiteit en het daily urban system van Sneek: • langs de Oppenhuizerweg en het Somerrak vertaalt dit zich naar meer groen, meer allure en meer prioriteit voor het langzaam verkeer.

Tevens naar een hogere beeldkwaliteit van gebouwen en buitenruimte: De stadsentrees zijn zo groen mogelijk, met gebakken klinkers voor de wegen, gebakken materiaal voor de kades (in het zicht) en houten steigers. Looproutes zijn comfortabel, prettig en groen. Keuzes die afwijken van het traditionele materialen-, detail- en kleurenspectrum zijn aantoonbaar duurzaam, circulair en toekomstbestendig en dienen qua architectuur, te overtuigen en aan te sluiten op de beeldkwaliteitsambities en de context. • langs het Somerrak (net als langs de Geeuw) vertaalt dit zich naar openbare en toegankelijke oevers, meer pleisterplekken en een hogere gastvrijheid, meer allure, meer groen en een hogere verblijfs- en beeldkwaliteit. Er is een groene zoom tussen de gebouwen en de kade/steiger en parkeerplaatsen. Er is een openbare wandelpromenade met aanlegmogelijkheden voor boten, zitplekken voor wandelaars. Er zijn royale (pleister)plekken aan het water, die de verbinding leggen tussen de oevers en achterliggende gebieden. Hogere

30 november 2022

bebouwingsblokken zijn zo gesplitst dat de openbare oevers voldoende bezond zijn. Ze hebben geïntegreerde balkons. 4. De Oppenhuizerweg bestaat -net als de andere stadsentrees van Sneek- uit twee delen: • De noordzijde is een stadsstraat. De context kent een stedenbouwkundige structuur met fijne korrel, vanaf de weg is het water zichtbaar en vice versa. Robuuste(re) blokken kennen een verfijnde volume-opbouw, die aansluit bij de context. Ze kondigt de binnenstad aan, door een smal profiel, met kleine voortuinen, een bomenlaan aan één zijde en bomen waar mogelijk aan de andere zijde. Er geldt een 30 km regime, met veel ruimte voor voetgangers en fietsers. • De zuidzijde is een stadslaan en vormt de entree vanaf de A7, met brede groene bermen, een stedenbouwkundige structuur met grote korrel. Dit deel is ingericht als groene bomenlaan aan weerszijden. Ze heeft een ruim profiel en allure. Uitgangspunten voor het Flexaterrein: 1. De ontwikkelingen dragen bij aan een goede aanhechting van de locatie aan de stad en de stadsentrees, door groene randen, meer samenhang en hogere beeldkwaliteit. 2. Attractieve oevers. De gemeente en Flexa investeren op korte termijn in het opknappen van hun steigers en kades.

Doel is deze naadloos op elkaar aan te sluiten en investeringen bij te laten dragen aan bij te laten dragen aan openbare, toegankelijke oevers, meer pleisterplekken, een hogere gastvrijheid, meer allure en een hogere beeldkwaliteit. 3. Overtuigende oplossingen voor het overladen programma in de vorm van zorgvuldig en meervoudig ruimtegebruik. 4. Een klimaat adaptief en groen/blauwe inrichting van het (parkeer)terrein. Dit om bijvoorbeeld hittestress en wateroverlast tegen te gaan. Hierbij geldt: Vasthouden – Voorraad vormen – Inlaten. Wat niet lukt op het terrein, dient elders of op alternatieve wijze te worden opgelost, onder andere op daken. 5. Het ontwerp van het gehele Flexaterrein speelt in op kwaliteit, comfort en veiligheid van de leefomgeving. Er is specifiek aandacht voor sociaal veilige routes en entrees: • Voorkom dat de gebouwen ‘op’ het parkeerterrein staan. Creëer groene en aantrekkelijke tussenzones/groene stoepen. • Maak overgangen van gebouw naar terrein en looproutes met een menselijke maat. • Aandacht voor routing en zicht, denk aan lange lijnen en brede doorzichten. Voorkom obstakels in de belangrijke loop- en zichtzones. • Creëer grote transparante entreegebieden met expressieve en transparante entrees en

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

7

Fig. 4 Twee delen

Fig. 5 en 6 Asymmetrisch profiel

Van stadslaan naar stadsstraat De Oppenhuizerweg bestaat in de toekomst uit twee delen, net als de andere stadsentrees van Sneek, zoals de net vernieuwde Lemmerweg. Op de kaart het noordelijke deel, de stadsstraat en het zuidelijke deel, de stadslaan: • De stadsstraat (noord) kondigt de binnenstad aan. De stedenbouwkundige context heeft een fijne korrel, vanaf de weg is het water zichtbaar en vice versa. Robuuste(re) blokken kennen een verfijnde volume-opbouw, die aansluit bij de context. Vanaf de weg is het water zichtbaar en vice versa. De stadsstraat heeft een smal profiel, met kleine voortuinen, een bomenlaan aan de westzijde en bomen waar mogelijk aan de andere oostzijde. Er geldt een 30 km regime, met veel ruimte voor voetgangers en fietsers. • De stadslaan vormt de entree vanaf de A7, met brede groene bermen, een stedenbouwkundige structuur met grote korrel. Dit deel is ingericht als groene bomenlaan aan weerszijden. Het heeft een ruim profiel en allure door markante architectuur, zoals de Tonnema (KING) fabriek. • Op de overgang tussen de stadslaan en stadssraat lag een waterverbinding tussen het Somerrak en de Woudvaart, genaamd Sperkhem. Hier liggen kansen om de beleving van het water weer te versterken in de openbare ruimte.

Assymetrisch profiel Het profiel van de Oppenhuizerweg is asymmetrisch: De maat en schaal van de bebouwing, rooilijn en typologie verschillen aan weerszijden van de weg. Ook de west- en oostzijde van het noordelijke deel van de Oppenhuizerweg verschillen: • West: kent eeen tuindorp-opzet aan de westzijde. De bebouwingswand bestaat voornamelijk uit traditionele rijwoningen van één of twee bouwlagen met kap. De groene voortuinen dragen in belangrijke mate bij aan het groene karakter van de straat en de buurt. Op huisnummer 17 en de parkeerplaats van de Willem Lodewijkstraat wil de gemeente onderzoeken hoe ze wil omgaan met de terreinen. Door de ontwikkeling van de Flexalocatie vinden meerdere veranderingen in de context plaats, die tot problemen leiden, die nog in de omgeving opgelost dienen te worden. Het betreft o.a. de logistiek/bevoorrading van het Wumkeshûs, voldoende ruimte voor de parkeerbehoefte van het Flexaterrein, en publiek parkeren. De stedenbouwkundige onderbouwing wordt hiervoor nader uitgewerkt. • Oost: hier staan forsere bouwblokken op afstand van de weg, deze volgen de oever. Hier is in de toekomst sprake van een brede groene zone, met gras en bomen tussen de weg en de gebouwen. Hier wordt geparkeerd wordt en hier leggen routes en doorzichten de verbinding met het water. De nieuwe ontwikkeling stemt haar korrelgrootte af op de bouwblokken in deze zone.

8

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

maak deze overhoeks. Positioneer de entrees en fietsenberging zo, dat deze in het zicht liggen van de gebruikersstromen rond het gebouw, en van de bezoekers en aanrijroute. • Combineer waar mogelijk auto- en fietsparkeren in het gebouw/de gebouwen, waarbij in de ontsluitingsgebieden bewegende mensen zichtbaar zijn achter een transparante gevel (en niet de geparkeerde auto’s). • Verblijfs- en zitplekken zijn goed ingepast vanuit het perspectief van de gebruiker en de passant. • Geef aan hoe de verlichting is geregeld en houdt hierbij rekening met de sociale veiligheid. Integreer de verlichting waar mogelijk in de architectuur. • Geef karretjes een duidelijke plek in het inrichtingsplan in relatie tot de geveluitwerking, looproutes en ligging entrees. 6. Er is balans in de verhouding maaiveld, plint, bovenbouw van de gebouwen. 7. Vernieuwing van de identiteit. Een vernieuwing van het karakter van de plek en de entree van de stad (vanaf de weg en het water). De bouwblokken zetten de toon voor een nieuw architectuurbeeld langs de stadsentree in aansluiting op de sense of place en karakteristiek van de binnenstad. Ze vertonen samenhang in de architectuur en hebben een sprekende identiteit en vormgeving. Ze zijn verschillend vormgegeven, maar horen wel tot dezelfde architectonische familie. Mensen kunnen zich in de toekomst identificeren met het gebied. 8.

Tijdige integratie van ondergrondse infrastructuur en aanverwante technieken en opstallen (die samenhangen met duurzame energiemaatregelen en klimaatadaptatie) in de architectuur, ondergrond en terreininrichting.

30 november 2022

Toelichting Versterken van de context De ontwikkeling van het Flexaterrein beoogt de realisatie van twee appartementengebouwen en een supermarkt met voldoende woon-, verblijfs-, gebruiks- en parkeercapaciteit. Maar deze ontwikkeling staat niet op zichzelf. Het voormalige Flexaterrein ligt ingeklemd tussen de Oppenhuizerweg en het Somerrak; belangrijke stadsentrees van Sneek, over de weg en het water (fig. 2). De ontwikkelingen op het Flexaterrein zullen door hun ligging het beeld gaan bepalen van deze hoofdentrees van de stad Sneek. Daarom is de aansluiting op de stad en de andere stadsentrees van Sneek van belang. Dit hoofdstuk geeft een toelichting op de uitgangspunten. Agenda Sneek 1e stedenbouwkundig plan voor de gezonde stad Sneek als inspiratie Met ieder nieuw initiatief wordt gebouwd aan de stad. Dit vraagt een analyse van de historische ontwikkeling van Sneek. De Oppenhuizerweg en de oever van het Somerrak zijn in de loop der tijd meerdere malen veranderd van karakter. In het begin van de 20e eeuw breidde de stad uit buiten de historische stadsgrachten. De gemeentelijk architect J. de Kok tekende in het Uitbreidingsplan 1925 Sneek als tuinstad. De tuinstadgedachte ontstond in Engeland vanuit het doel om gezondere leefomstandigheden te creëren, en beïnvloedde in hoge mate het denken over ruimtelijke ordening in Nederland. De Kok tekende groene lanen en parken.

De meeste stadsentrees werden door de Kok op de kaart gezet als lanen. De meeste vaarten kenden openbare oevers (Fig. 3). In dezelfde periode breidde de stad ook aan de zuidzijde uit buiten de historische stadsgrachten. Op het tracé van de Oppenhuizerweg lag een trambaan richting Joure. Aan de westzijde van de Oppenhuizerweg lag de huidige woonbuurt Tuindorp-Sperkhem. Tussen de trambaan en het water van het Somerrak ontstonden volksbuurtjes met rug-aan-rugwoningen. De oevers waren openbaar, er liep een straat langs het water (bron: Topotijdreis, 1909-1959). Het gebied transformeerde vervolgens gestaag tot bedrijvengebied. De oude trambaan verdween en maakte plaats voor een verbinding over de weg naar Joure. Latere wijzigingen in de infrastructuur rondom Sneek maakten van de Oppenhuizerweg een belangrijke stadsentree. Daarbij paste het ook bedrijven langs de invalsweg te sane-

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

9

terras met plantenbakken Coffee corner

groenvlakken met zitrand fietsenberging

fietsenberging

8 fietsen

fietsen berging

fietsen berging

12 fietsen

60 fietsen 10 fietsen

10 fietsen

karretjes invalide parkeren

winkeloppervlak Jumbo

rest afval

loading dock 2x glas, 1x papier 1x kleding

bushalte bushalte

10 Drawing-7 #### 1:500

Fig. 7 Totaalkaart stedenbowukundige onderbouwing Flexaterrein

10

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

ren. Er werd aan de noordzijde plaats gemaakt voor woningbouw. In de jaren negentig ontwikkelde gemeente Sneek een visie, die uitging van meer gezicht naar het water. Dit is terug te herkennen aan de appartementen langs het water, die meer op het water dan op de Oppenhuizerweg zijn georiënteerd. Dat deze periode deels overlapt met een economische crisis, is terug te zien in de architectuur rond het Somerrak. Het verschil tussen de oorspronkelijk ambities voor gezond stad Sneek en de huidige situatie maakt dat het hele gebied een kwaliteitsimpuls kan gebruiken.

of sociaal maatschappelijke waarden (zie ook: de 7 pijlers van een circulaire economie van Metabolic). Ontwikkelingen dragen bij aan een klimaat adaptieve en groen/blauwe inrichting van de stad. Dit om bijvoorbeeld hittestress en wateroverlast tegen te gaan. Hierbij geldt: Vasthouden – Voorraad vormen – Inlaten. Wat niet lukt op het terrein, dient elders op alternatieve wijze te worden opgelost, onder andere op daken. De opgave vormt een ‘Green challenge’: het is de uitdaging om van het Flexaterrein een groene oase te maken, op alle mogelijke manieren.

Het plan van Kok werkt nog altijd door in de stedenbouwkundige structuur van Sneek. Deze stedenbouwkundige onderbouwing wil de lijn die honderd jaar geleden is ingezet, namelijk om Sneek als gezonde stad te versterken, doorontwikkelen. Manieren om hieraan bij te dragen zijn: groene lanen, groene en openbare oevers en groene randen, duurzame en gezonde oplossingen, maar ook: oriëntatie van de woningen op het water EN op de weg. De afgelopen decennia was de Oppenhuizerweg aan de noordzijde meer gericht op wonen en centrumbeleving (aanloopgebied) en aan de zuidzijde meer gericht op het groen en de daarachtergelegen werkfuncties. Ook deze lijn zet deze stedenbouwkundige onderbouwing voort.

Stadsentrees Sneek: samenhangend en toekomstbestendig Sneek heeft een radiale structuur en kent in hoofdlijnen radialen en ringen. Er zijn vijf radiale hoofdentrees via de weg, waarvan de Oppenhuizerweg er één is. Er zijn meerdere stadsentrees via het water, waarvan de waterentree Somerrak-Geeuw de belangrijkste is (Fig. 2). Gemeente Súdwest-Fryslân wil meer samenhang aanbrengen tussen de stadsentrees en ze toekomsbestendig maken, zowel als het gaat om veiligheid, als om duurzaamheid, gezondheid en aantrekkelijkheid. Dit wil ze doen door de wegen te vergroenen, langzaam en duurzaam verkeer meer prioriteit te geven en door het water te versterken als stadsboulevard met openbare oevers, pleisterplekken met meer allure en beeldkwaliteit. Toekomstbestendig houdt tevens in dat de stadsentrees in en rond het centrumgebied het visitekaartje vormen van Sneek (Fig. 8).

Omgevingsvisie 1.0: bouwen aan de gezonde stad Sneek Iedere individuele ontwikkeling in Sneek dient van meerwaarde te zijn voor de stad. Hiervoor hanteert de gemeente de uitgangspunten behorende bij de ‘ID kaart Sneek’ in de Omgevingsvisie 1.0 en de ‘Waarden en vertrekpunten voor ruimtelijke ontwikkelingen Sneek’ uit de Agenda Sneek. Sneek wil focussen op het versterken van haar agglomeratiekracht als regiostad. De gemeente wil daarom dat iedere ontwikkeling hieraan bijdraagt door het blauwe DNA van regiostad Sneek te versterken. Met ‘blauw’ wordt zowel het water als de kracht van Sneek als blue zone bedoeld. Een blue zone is een gebied dat bijdraagt aan positieve gezondheid. Ontwikkelingen laten zien hoe ze zorgen dat gebouwen en gebouwdelen minimaal energieneutraal en aardgasvrij worden. Dit betekent dat het jaarlijks energieverbruik van de ontwikkeling gelijk is aan de duurzaam opgewekte energie op de locatie. Ontwikkelingen geven een visie op hoe ze inspelen op circulariteit: op waardenbehoud van materialen, minder materiaalgebruik, hergebruik van materialen en/of het beschrijven van materialen (toekomstig materiaalgebruik), zonder schade te berokkenen aan andere ecologische

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

11

Fig. 9 Fietsveiligheid geillustreerd

Voorbeeld van een recent vernieuwde stadsentree Lemmerweg), die door hotel wordt aangeprezen vanwege het aantrekkelijke uitzicht (visitekaartje). Fig. 8 Voorbeelden van de meerwaarde van erftoegangswegen voor de veiligheid, (gebruiks)kwaliteit en beleving van de stad.

12

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

2. Uitgangspunten infrastructuur Uitgangspunten

Toelichting

Erftoegangsweg (30 km) en stadsrotonde: • De Oppenhuizerweg categoriseren als een erftoegangsweg (instellen van 30 km per uur met bijbehorende weginrichting). • Een passende maatregel nemen voor de ontsluiting van het Flexaterrein in de vorm van een ‘stadsrotonde’ die al op meerdere plekken in de binnenstad is toegepast. De ‘stadsrotonde’ zorgt ervoor dat linksafslaand verkeer (door de voorrangsregeling van de rotonde) druppelsgewijs naar het parkeerterrein geleidt kan worden en dat het verkeerssysteem verkeer blijft afwikkelen. • De weginrichting sluit aan op de weginrichting van andere 30km gebieden in en rond de binnenstad (bijv. Oosterpoortsbrug).

Oppenhuizerweg erftoegangsweg: Alle wegen in Nederland zijn formeel gecategoriseerd/vastgelegd als stroomweg, een gebiedsontsluitingsweg of een erftoegangsweg. De Oppenhuizerweg is als gebiedsontsluitingsweg gecategoriseerd. Dit komt doordat de Oppenhuizerweg een belangrijke invalsweg naar de binnenstad van Sneek is. Iedere categorie heeft z’n eigen ‘gereedschapskist’ aan verkeersmaatregelen. Dit is belangrijk voor de herkenbaarheid voor de verkeersdeelnemer. Het leidt tot veiliger verkeersgedrag, waardoor verkeersongevallen kunnen worden voorkomen. In het ‘oude plan’ is de Oppenhuizerweg een gebiedsontsluitingsweg (50 km) en bij een dergelijke categorie weg is een linksafstrook een passende maatregel. Deze stedenbouwkundige onderbouwing categoriseert de Oppenhuizerweg als een erftoegangsweg (30 km per uur met bijbehorende weginrichting). Dit hoofdstuk vat de aanvullende verkeerskundige uitgangspunten samen. In de bijlage is een memo met uitgebreide toelichting opgenomen.

Parkeren: • De parkeerplaatsen (conform parkeernormennota) staan op gespannen voet met de wens om te vergroenen en meer ruimtelijke kwaliteit toe te voegen. Om dit wel mogelijk te maken schuiven we een gedeelte van het parkeren op naar het openbare gebied, hierdoor ontstaat er meer ruimte op het parkeerterrein voor groen etc. en blijft de parkeerbalans gelijk. Het toevoegen van parkeerplaatsen (van de Flexa-ontwikkeling) aan het openbaar gebied heeft een directe relatie met het categoriseren van de Oppenhuizerweg als erftoegangsweg. Fietsers en voetgangers: • De fietser krijgt een gelijkwaardiger positie in het wegontwerp. • De Oppenhuizerweg wordt voor fietsers en voetgangers eenvoudiger en veiliger oversteekbaar, hier draagt de stadsrotonde aan bij. Dit is een maatregel, die past bij een 30 km weg, gericht op een soepele en veilige aansluiting met het Flexaterrein. • Zorg voor aantrekkelijke wandelrondjes voor de bewoners. Bevoorrading: • Achteruitrijden van bevoorradingsvrachtwagens op een plek waar ook andere verkeersdeelnemers zijn moet voorkomen worden. Daarom maken de bevoorradingsvrachtwagens altijd een vooruitgaande beweging bij de laad- en losmanoeuvre. • Door het toepassen van een ‘stadsrotonde’ ontstaat de mogelijkheid voor het bevoorradingsverkeer om eerder om te keren en niet verder de binnenstad in te rijden. • Goede afwikkeling van de bevoorrading van het Dr.

Wumkeshûs vraagt aandacht. 30 november 2022

Voor het Flexaterrein zijn zaken als deelauto’s, dubbelgebruik e.d. aan de orde geweest. Deze blijken voor onze gemeente op dit moment in de praktijk niet het juiste effect te hebben en toepasbaar te zijn. Dit komt mede door de karakteristiek van onze gemeente. Denk bijvoorbeeld aan: • de neerwaartse spiraal waar het openbaar vervoer in zit. • de deelauto projecten binnen de gemeente die niet willen groeien maar net kunnen blijven bestaan. • het thuiswerken, de verruiming van de openingstijden van de supermarkt en de toename van het autobezit onder ouderen waardoor aanwezigheidspercentages voor dubbelgebruik niet meer actueel zijn. Vooruitstrevende parkeeroplossingen worden door gemeente Súdwest-Fryslân omarmd en zijn daarom in het proces van de stedenbouwkundige onderbouwing getest. Het blijkt echter lastig de exploitatie hiervoor rond te krijgen. Dat geldt ook voor duurzame automobiliteit. De praktijk wijst uit dat dit proces tijd kost. Recente landelijke autobezitcijfers laten nog steeds een groei zien. Mocht in de toekomst het gebruik van de auto afnemen, of mochten andere bezorgmogelijkheden van de supermarkt de overhand krijgen, dan kan er altijd geschakeld worden en kunnen parkeerplaatsen in een ‘operatie steenbreek’ omgebouwd worden tot groen.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

13

14

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

15

Fig. 9 De oude Flexafabriek

Fig. 10, 11, 12 De oude Flexafabriek (voorkant gericht op de Oppenhuizerweg en voorkant gericht op Somerrak) naast een referentiebeeld voor de nieuwe appartementen

Schilder Ruurd Tjallema uit Bozum, vestigde zich in 1904 te Sneek als verfproducent. [...] De verfwinkel van de Tjallema’s was gevestigd aan de Suupmarkt en de fabriek aan het Grootzand. De fabriek leverde vooral aan boeren en schippers. In 1947 werd het bedrijf verplaatst naar de Oppenhuizerweg waarna onder de merknaam FleXa verf werd geproduceerd. De fabriek werd in 1959 nog eens vernieuwd en later uitgebreid. Flexa werd uiteindelijk opgenomen in Sikkens en later in Akzo Nobel. Uiteindelijk werd de fabriek verkocht aan een Finse verfproducent die in 2007 stopte met de verfproductie in Sneek. De fabriek is in 2008 gesloopt (bron: gemeente Sneek, ut Sneker Muurke, geraadpleegd 211211).

Fig. 10: Het hoofdgebouw aan de Oppenhuizerweg vertoont verwantschap met het Nieuwe bouwen, dat na de Tweede wereldoorlog opgang vond: Functionalistische architectuur, met zuivere driedimensionale vormen vrij in de ruimte geplaatst. Fig: 12: De witte werkgebouwen aan het water zijn traditioneler, maar hebben beide een robuuste vormentaal. Fig: 13: Referentie van een woongebouw van Miss Miyagi Placemaking, in de Hoorn te Leuven. Een recent voorbeeld van een robuust gebouw, grafisch en met sterke volume-geleding. Het refereert deels aan het Nieuwe bouwen en deels aan de meer traditionele baksteenarchitectuur van binnensteden.

16

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

3. Uitgangspunten beeldkwaliteit Ambitie Met deze stedenbouwkundige onderbouwing wil de gemeente de sense of place versterken van de Flexalocatie. Ze onderscheid drie manieren om dit te doen: 1. Door in de volume-opbouw aan te sluiten op de architectuur van de werkgebouwen van Flexa uit het verleden en de robuuste volume-opbouw als inspiratie te gebruiken. 2. Daarnaast door nieuwe ontwikkelingen in de schil rond het centrum qua kleur, materiaal en mate van afwerking, aan te laten sluiten op de binnenstad. 3. Tot slot door nieuwe kwaliteit en identiteit toe te voegen, die zichtbaar bijdraagt aan de gezonde stad Sneek: maak van het Flexaterrein een groene oase, op alle mogelijke manieren. De locatie heeft in de loop van de tijd meerdere functies gekend. Het is een woonbuurt geweest met kleinschalige rug-aan-rug woningen. Het is daarna van 1947 tot 2008 een werkgebied geweest. De gebouwvolumes van het nieuwe programma op het Flexaterrein zijn relatief grootschalig. Een verwijzing naar de voormalige woonbuurt is daarom minder voor de hand liggend qua volume-opbouw. Een verwijzing naar volume-opbouw van de architectuur van de voormalige Flexafabriek daarentegen wel. In de toekomst is het zichtbaar dat het Flexaterrein een werkgebied is geweest met robuuste gebouwvolumes, die langs de weg en langs het water samenhang vertoonden, maar verschillend waren.

Enkele gebouwen van het voormalig Flexaterrein bieden inspiratie (zie Fig. 9,10,11,13) . Het gaat om de geometrische volume-opbouw en sterk grafische architectuur van enkele van de voormalige Flexagebouwen. Het kantoorgebouw met hoofdentree van de voormalige Flexafabriek en de fabrieksgebouwen aan het water waren verschillend qua stijl, maar hadden een robuuste hoofdvorm. De vormentaal van deze gebouwen biedt inspiratie voor de nieuwe bebouwing. Het is hierbij belangrijk om ‘pastiche’ te voorkomen (oneigenlijke nabootsing van een typologie of stijl die nooit op deze plek heeft gestaan).

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

Fig. 14 De gevel van het hoofdgebouw van de oude Flexafabriek werd gewaardeerd. De introductie van steviger gebouwvolumes werd gezien als een bijdrage aan een stedelijker allure van Sneek.

17

Fig. 15 ‘Green challenge’: Benut de plinten, openbare ruimte en het daklandschap, de balkons, maar ook overhoeken voor groene oplossingen. Zodat de ontwikkelingen op het Flexaterrein op verrassende en innovatieve bijdragen aan de klimaatadaptatie (verkoeling, schaduw, waterbuffering etc.), de gezonde stad Sneek en de beleving, de verblijfskwaliteit en biodiversiteit. Denk aan pergola’s, zitplekken, bruggen, geveltuinen etc. (Referentie: Little C, Rotterdam, bron: INBO).

18

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Criteria Plaatsing: • Voldoende afstand van de gebouwen tot water en weg, zodat openbare en toegankelijke oevers mogelijk zijn met voldoende verblijfskwaliteit en groen. • Aandacht voor voldoende ruimte in de looproutes. Dit om afstand te kunnen houden, denk aan ruimte voor het opstellen en manouvreren van winkelwagens, fietsen en fietsparkeren, rollators, rolstoelen, scootmobielen, mobiele objecten op straat etc. Denk hierover na in het inrichtingsplan. Het gaat erom dat doorgaande bewegingen en zichten ten alle tijde mogelijk zijn. Denk hierbij ook aan de benodigde ruimte vanuit de context van actuele ontwikkelingen, zoals het waarborgen van COVID-bestendige openbare ruimtes. • De plaatsing en footprint/plattegrond van de gebouwen dragen bij aan duidelijke en (sociaal) veilige routes en entreegebieden en overzichtelijke en directe zichtlijnen naar het water en de entrees. • Denk aan een goede vindbaarheid van bijvoorbeeld opstelplaatsen voor fietsen en winkelwagens, zonder dat deze de routes en zichten belemmeren. Stijl, typologie, duurzaamheid • De typologie van de nieuwe architectuur kent in volume-opbouw een sterke verwantschap met die van enkele van de voormalige Flexagebouwen (Fig. 9,10,11,13). Ze wil hierbij ‘pastiche’ voorkomen (oneiglijke nabootsing van een typologie of stijl die nooit op deze plek heeft gestaan). • Voorkom galerijen.

• Denk aan duurzaamheid en flexibiliteit. Bijvoorbeeld de toekomstwaarde van materialen, maar ook de mogelijkheid om in de toekomst andere functies onder te brengen in het gebouw. • Toon aan hoe de ontwikkeling inspeelt op circulair bouwen en hoe ze energieneutraal en aardgasvrij wordt. • ‘Green challenge’: Maak van het Flexaterrein een groene oase op alle mogelijke manieren: • Richt de daken in voor dubbelgebruik: PV op de hoogste daken, alle andere daken landschap/beplanting in combinatie met waterbuffering, verblijfsgebied, aantrekkelijk uitzicht. • Benut de plinten, openbare ruimte, de balkons, en overhoeken voor groene oplossingen, die bijdragen aan de klimaatadaptatie (verkoeling, schaduw, waterbuffering etc.), de beleving, de verblijfskwaliteit en biodiversiteit. Denk aan pergola’s, zitplekken, bruggen, geveltuinen etc. (zie. p.16). • Zorg voor duurzame bewateringsmogelijkheden van het groen op het terrein. 30 november 2022

Hoofdvorm: • Robuuste blokken, die familie zijn maar niet gelijk. • Voorkom symmetrie. • Korrel: Aansluiting op de stedenbouwkundige korrel van de omgeving door lange blokken langs het water te voorkomen. Splits het appartementgebouw en bij voorkeur ook het gebouwdeel met appartementen boven de Jumbo. Dit versterkt niet alleen de plasticitiet/ ruimtelijkheid, maar ook de bezonning van de kade en steiger, die aan de noordzijde liggen. Opsplitsing biedt bovendien de kans om overhoekse appartementen te maken en verrassende hoekoplossingen. • Geleding: De gebouwen staan op de grond, basement en bovenbouw horen bij elkaar. Het basement van de gebouwen kan het gehele grondvlak beslaan. Behandel in de uitwerking de onderste laag/lagen van de gebouwen anders dan de bovengelegen delen: De gebouwen erboven zullen in ieder geval geleed worden, uit verschillende volumes bestaan, waar mogelijk uit losse volumes. • Verfijning: De blokken kennen een vormentaal die refereert aan de architectuur van het voormalige Flexaterrein, op een hedendaagse wijze. Voeg hier een verfijningsslag aan toe om bijzondere uitsparingen, hoekoplossingen, dakterassen etc. mogelijk te maken, die de blokken een menselijke maat geven, laten zien welke functie ze hebben en ruimte bieden voor groen, buitenruimte en verblijfskwaliteit voor de bewoners. Zoek hier de maximale variatievrijheid.

Aanzichten: • Alzijdige gevels, geen blinde gevels, of ‘achterkanten’, in het bijzonder vraagt de van het water afgekeerde gevel van de appartementen boven de supermarkt aandacht. • Voorkom dichte of dichtgeplakte gevelopeningen in de plint van de supermarkt. Dit geldt tevens voor de logistieke gevel. • Voorkomen oneiglijke historiserende of traditionele verwijzingen. • Donkere rood-bruine steen, aansluitend bij de binnenstad (afwijken van lichte toon recente nieuwbouw langs water). • Neem een verhoogde dakrand mee als uitgangspunt (voorkom zo zonnepanelen of installaties in het beeld) en voorkom dat het daklandschap een winderige plek wordt. • Een sterk driedimensionaal grafisch beeld van hoofdvorm tot in de afwerking.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

19

Fig. 16 en 17 Referentiebeelden bij de uitgangspunten: Ontwikkel een sterke transparantie door openheid van de plint. Maak activiteiten en functies in het gebouw zichtbaar, in ieder geval vanaf het maaiveld. Voorkom blinde gevels en dichte of dichtgeplakte gevelopeningen in het basement van de gebouwen, waaronder de supermarkt. Dit geldt tevens voor de logistieke gevel van de supermarkt. Maak de gevel interessant. Besteed extra aandacht aan het metselwerk van de gevel. Gebruik kwalitatief hoogwaardig gebakken materiaal, besteed aandacht aan de verbanden, denk aan het toepassen van texturen. Sluit aan bij de rood-bruine baksteen van de binnenstad.

20

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Opmaak: detaillering, materiaal- en kleurgebruik • Interactie: Zorg voor optimale interactie tussen binnen en buiten op maaiveldhoogte door expressieve middelen en glas in te zetten waar mogelijk, te laten zien wat er binnen gebeurt. • Textuur: Bedien met textuur en geleding het oog van de voorbijganger. Maak de gevel interessant (denk bijv. aan de blinde gevels van de Bijenkorf). Besteed extra aandacht aan het metselwerk van de gevel. Gebruik kwalitatief hoogwaardig gebakken materiaal, besteed aandacht aan de verbanden, denk aan het toepassen van texturen. Sluit aan bij de rood-bruine baksteen van de binnenstad. • Duurzame materialen: Maak waar mogelijk gebruik van bestaande of oorspronkelijke materialen of biobased materialen. Keuzes die hiervan afwijken zijn aantoonbaar duurzaam, circulair, lokaal en toekomstbestendig en dienen qua architectuur, te overtuigen en aan te sluiten op de beeldkwaliteitsambities en de context. • Voorkomen balkons aan de noordzijde, deze zullen door schaduwwerking weinig kwaliteit hebben. Reclame • Reclame is ondergeschikt en kleinschalig in verhouding tot de architectuur en omgeving. • Geen vaste reclame-uitingen op straat en in de openbare ruimte.

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

21

Fig. 18 Structuurontwerp stedenbouw en openbare ruimte

22

Fig. 19 Voetgangersdomein en groen

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

4. Uitgangspunten landschap en openbare ruimte Structuurontwerp stedenbouw en openbare ruimte Het Waterfront aan het Somerrak en de Oppenhuizerweg zijn de belangrijke dragers van de openbare ruimte. Zij bepalen de identiteit van het gebied en vormen het adres van de appartementen en de supermarkt. Bovendien zijn ze voor de bewoners en bezoekers van de supermarkt de verbinding met de binnenstad en de verdere omgeving. Het Waterfront en de Oppenhuizerweg vormen een ensemble moeten in samenhang ontwikkeld worden. De dwarsverbindingen en zichtlijnen zijn hierin van cruciaal belang. Het domein van de voetganger heeft zijn zwaartepunt aan het Waterfront. Naast de wandelpromenade bestaat het voetgangersdomein uit entreegebieden en pleinachtige verblijfsplekken die in een reeks tussen de bebouwing en aan het water liggen. De sfeer van het water, boten en groen is hier dominant. Het domein van de auto en het parkeren heeft zijn zwaartepunt aan de Oppenhuizerweg. Dit is nadrukkelijk een domein dat gedeeld wordt met fietsers en voetgangers. De sfeer is stedelijk met grote solitaire bomen. Het eindbeeld is een gedifferentieerd en samenhangend netwerk van openbare ruimten en verbindingen.

30 november 2022

Uitgangspunten: • Oppenhuizerweg; versterken van de ruimtelijke en groene continuïteit van de groene stadsentree en als veilige en oversteekbare route voor fietsers en voetgangers. • Het Waterfront; een (ver)brede houten wandelpromenade die naast voetgangersroute van en naar de oude binnenstad ook ruimte biedt voor de huidige functie als aanlegplaats voor boten en dienst doet als attractieve waterentree van Sneek. • Zichtlijnen; vanaf de Oppenhuizerweg naar het water, maar ook naar de entrees van de appartementencomplexen en de supermarkt. • Oriëntatie van de nieuwe bebouwing; een alzijdige oriëntatie, niet alleen op het water maar ook op de Oppenhuizerweg en de tussenliggende verblijfsplekken. • Verblijfsplekken tussen de bebouwing en de entreegebieden; dit zijn de ruimten waar alles tezamen komt. Rust, ruimte, groen, uitzicht op het water en de reuring in de omgeving, duidelijk gesitueerde en welkome entrees van de appartementencomplexen, de entree van de supermarkt, de koffiecorner en de havenkantoor, startpunt van aantrekkelijker ommetjes voor bewoners en omwonenden. • Parkeerveld; een ruimte waar geparkeerd kan worden met de kwaliteit van een plein. Naast aandacht voor een aangename materialisering ook een groene omranding en grote solitaire bomen tussen de parkeerplaatsen. Onder andere de lommerrijke laanbeplanting van de stadsentree is bepalend voor de sfeer.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

23

Fig. 20 Vergelijk van het 30 km regime met de contouren van de huidige Oppenhuizerweg (zwart)

Oppenhuizerweg De inrichting en het beeld van de Oppenhuizerweg is van grote invloed op het functioneren en de ruimtelijke kwaliteit van het Flexaterrein.

24

Uitgangspunten: • 30km regime; fietsers op de rijbaan, fietsstroken (zie profiel). • Continuïteit in het lengteprofiel (zie de vergelijk het huidige 50km weg en het voorstel voor het 30km regime). • Aansluiting van de zijstraten d.m.v. inritconstructies. • Ontsluiting van het Flexaterrein en het Woonzorgcentrum Dr. Wumkeshûs d.m.v. een stadsrotonde (zie de referentie op pagina ). Aandachtspunt is dat het laden en lossen van het Dr. Wumkeshûs zodanig wordt opgelost dat er op de Oppenhuizerweg géén achteruitrijmanouvres noodzakelijk zijn. • Ruimte voor een doorgaande bomenlaan langs het trottoir aan de zijde van het Flexaterrein en de Kalkovens. • Ter hoogte van de supermarkt is de afstand van de rooilijn tot de kant van de weg voldoende breed om ruimte te geven voor het planten van een laanboom. Zodoende loopt de bomenrij langs de weg door tot aan het laad- en losperron. Zodoende wordt de continuïteit van het wegprofiel versterkt en het harde beeld van de gevel en het laden en lossen verzacht.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

4pp

32pp 136pp

36pp

Fig. 21 Autoverkeer, parkeren en laden en lossen supermarkt

Functionele programma: autoverkeer De vastgestelde parkeernormennota hanteert de volgende parkeernormen: - Supermarkt (2800 m²) 5,0 pp per 100 m² bvo 140 pp - Kleine appartementen (32 stuks) 1,5 pp/woning 48 pp - Grotere appartementen (24) 2,0 pp/woning 48 pp Totaal 236 pp De totale parkeerbehoefte is op basis van de gebruikers als volgt verdeeld: 1. Centraal parkeerveld langs de Oppenhuizerweg, voor de supermarkt en het appartementencomplex Somerrak. Dit parkeerveld is bedoeld voor zowel bezoekers van de supermarkt als voor bezoekers van de appartementen. Er zijn hier circa 136 plekken. 2. Parkeren onder het appartementen complex Sommerrak en een aantal plekken voor de entree daarvan. Deze zijn bedoeld voor de bewoners van het complex. Er zijn hier circa 36 plekken. 3. Parkeren ten zuiden van de supermarkt voor de bewoners van de appartementen op de supermarkt. Er zijn hier circa 36 plekken. 4. Langsparkeervakken langs de Oppenhuizerweg. Hier zijn de 28 plekken die tekort komen voor de appartementencomplexen gesitueerd.

30 november 2022

Uitgangspunten: • Twee richtingsverkeer op de parkeervelden. • Afmeting van een parkeerplaats is 2.50m breed en 5.00m diep. De rijbanen zijn 6.00m breed. • De in- en uitrit van het centrale parkeerveld is via de rotonde. De vrije opstelruimte (ongehinderd door in- en uitparkeren links en rechts van de weg) is min. 20.00m. • Het parkeerveld rechts van de supermarkt is ontsloten via een inritconstructie. De laad- en loshaven van de supermarkt bevindt zich langs het westelijk deel van de gevel direct naast en evenwijdig aan de Oppenhuizerweg. De logistieke entree bevindt zich in de noordelijke hoek. De manoeuvre van de vrachtwagen is als volgt: • De vrachtwagen rijdt het laadperron op en steekt recht achteruit naar de deuren. Dit is tevens de positie voor vertrek. • De vrachtwagen verlaat de stad via de rotonde. De laad en loshaven is minimaal 5,00 breed en maximaal 40,00m lang. Deze ruimte is voor manouvreren en het laden en lossen.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

25

Fig. 22 Fiets-/voetgangerroutes, fietsparkeren en entrees

Functionele programma: Fiets-/voetgangerroutes, fietsparkeren en entrees Het is van belang dat er een consistent en fijn netwerk van langzaam verkeer verbindingen gerealiseerd wordt. De wandelpromenade en de Oppenhuizerweg vormen de hoofdroutes van en naar de binnenstad en de omgeving. De overige (dwars)verbindingen complementeren het netwerk en ontsluiten de verschillende entreegebieden en verblijfsplekken maar geven ook toegang tot naast gelegen complexen. Deze verbindingen lopen in een rechte lijn en zijn van begin tot eind te overzien zodat zichtbaar is waar ze naar toe leiden (zichtlijnen).

Uitgangspunten: • De verbindingen zijn voldoende breed en afgestemd op het gebruik en de situatie (zie hoofdstuk profielen). • De fietsparkeerplekken bevinden zich nabij de entrees van de appartementencomplexen en de supermarkt. Het zijn er in totaal 84 stuks

De herprofilering van de Oppenhuizerweg in een 30km-zone en het toepassen van een rotonde verbeteren de oversteekbaarheid van de drukke autoverkeersader. Fietsers worden gelijkwaardig aan het autoverkeer en krijgen via de rotonde gemakkelijk toegang tot het Flexaterrein.

26

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Fig. 23 Klimaatadaptatie; infiltratiestroken, waterdoorlatende parkeervakken, afkoppelen dakvlakken en bomen

Klimaatadaptatie Het veranderende klimaat met piekbuien, droogte en hitte is een belangrijke opgave voor het Flexaterrein. De hoeveelheid verharding dient zo minimaal mogelijk te zijn en waar mogelijk waterdoorlatend zodat het regenwater in de ondergrond kan infiltreren. Tegelijkertijd dient de hoeveelheid groen zo groot mogelijk te zijn. Niet alleen voor de afvoer van water maar ook voor het voorkomen van hittestress. Aanplant van bomen (met voldoende wortelruimte om tot wasdom te kunnen komen) en het creëren van onverharde groene beplantingsvlakken beïnvloedt het (micro)klimaat positief. Bovendien levert dit een bijdrage aan de biodiversiteit en niet in de laatste plaats de ruimtelijke kwaliteit.

• Zo veel mogelijk infiltratie van regenwater in de bodem door middel van: - waterdoorlatende verharding in de parkeervakken. - beplantingsvakken op de pleinen en langs de Oppenhuizerweg. - groene plint rondom het Somerrak. • Berging van regenwater op groene pleinen en daken. • Hemelwaterafvoer van de daken via het maaiveld.

Uitgangspunten: • Aanplant van bomen waar mogelijk op het parkeerveld, de pleinen en langs de Oppenhuizerweg. • Zorg dragen voor ruime plantvakken die voldoende ondergrondse groeiplaats bieden zodat bomen ook tot wasdom kunnen komen. Fig. 24 Principe stedelijke infiltratiestrook (illustratie van Rainproof.nl)

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

27

1.

2.

3.

6.

7.

8.

4.

5.

9.

Fig. 25 Profielen met kritische maatvoeringen

De profielen In zowel in het dwars- als in het langsprofiel van het Flexaterrein zijn een aantal plekken aan te wijzen waar de minimaal beschikbare ruimte voorwaardelijk is voor het realiseren van een kwalitatieve en goed functionerende openbare ruimte. Uitgangspunten: 1. Het Waterfront: Dit profiel bestaat uit twee delen, de kade en de wandelpromenade. De kade (tot de huidige waterlijn) heeft een minimale breedte van 1,50m en krijgt een groene invulling met opgaande beplanting gerelateerd aan de sfeer van het water. De wandelpromenade (steigerconstructie met houten dek) sluit direct aan op de kade en heeft een minimale breedte van 5,50m. 2. Zie profiel 1 3. De plint van het Somerrak appartementencomplex: Dit profiel bestaat uit twee delen. Een groenvak met minimale breedte van 2.50m grenzend aan het parkeerveld. Hierin is ruimte voor opgaande beplanting en bomen. Tegen het gebouw aan is een voetpad met een minimale breedte van 3.00m. 4. Kant rijbaan Oppenhuizerweg en het parkeerveld: Het voetpad heeft een minimale breedte van 2.50m passend bij de functie van de Stadsentree. Het groenvak moet ruimte bieden voor 1e grootte laanbomen en heeft een minimale breedte van 3.00m. 28

5. Kant rijbaan Oppenhuizerweg en gevel supermarkt: De minimale breedte tussen gevel en kant weg is 9.50m. Cruciaal is de breedte van de groenvakken. Deze is minimaal 5.00m en geeft voldoende ruimte voor het planten van de laanbomen voor de gevel tot aan het laad- en losperron. Zodoende is niet de gehele gevel van de supermarkt een onderbreking van het wegprofiel en wordt het harde beeld van de gevel en het laden en lossen verzacht. 6. De looproute naar het Havenkantoor: Deze voetgangersroute is minimaal 3.00m breed. 7. De entree vanaf de rotonde: Deze entree is een toegang voor auto’s, en fietsers en voetgangers naar het Flexaterrein. De voetpaden zijn minimaal 2.75m breed en de rijbaan is min. 5.50m breed. 8. De looproute naar de supermarkt en het waterfront: Dit profiel is minimaal 5.70m breed en biedt ruimte voor voetgangers en fietsparkeren. 9. De looproute naar het appartementencomplex boven de supermarkt en het waterfront: Dit profiel tussen gevel en parkeren is minimaal 3.00m breed.

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Fig. 26 Dwarsprofiel ter hoogte van het appartementencomplex Somerrak

Fig. 27 Dwarsprofiel ter hoogte van de supermarkt

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

29

Fig. 28 Langsprofiel / aanzicht ter hoogte van het appartementencomplex Somerrak

Fig. 29 Langsprofiel / aanzicht ter hoogte van het centrale parkeeveld

Fig. 30 Langsprofiel / aanzicht ter hoogte van de Oppenhuizerweg

30

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

31

3.

2.

1.

Fig. 31 Materialisatie Profielen met kritische maatvoeringen

Materialisatie Wat betreft het materiaalgebruik zijn er een drietal verschillende gebieden te onderscheiden:

1. Oppenhuizerweg

1. Oppenhuizerweg 2. De vloer van het Flexaterrein 3. De wandelpromenade langs het Somerrak

Uitgangspunten materiaalgebruik Oppenhuizerweg: De verharding bestaat uit rode gebakken klinkers en hardstenen banden. De parkeerplekken worden aangeduid door ‘Scoria bricks’.

Het materiaalgebruik van de Oppenhuizerweg sluit aan op de binnenstad en de overige stadsentrees.

Fig. 32 Referenties: materiaalgebruik Stadsentree Lemmerweg

32

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

2. De vloer van het Flexaterrein Het karakter van de vloer is passend bij de sfeer van het water en de industriële geschiedenis van het gebied. Het materiaalgebruik kan omschreven worden als robuust en stoer. Daarmee onderscheidt het zich van de binnenstad en de Oppenhuizerweg.

Fig. 34 Referentie: robuuste klinkers in combinatie asfalt

Fig. 33 ‘groene’ parkeervakken met greenbricks

Voor het gemak van de voetganger wordt de vloer als een doorlopend vlak op één hoogte uitgevoerd. Op basis van gebruik is de vloer in twee ruimten onder te verdelen: • De kade: Dit is het domein van de voetganger. De kade heeft een gevarieerde opbouw die bestaat uit flaneeren wandelzones afgewisseld met plantvakken, zitplekken en terrassen (o.a. terras van de Coffee Corner van de supermarkt)

Fig. 35 Referentie: robuuste klinkers betonplaten / kade-rand

betonplaten

• Het parkeerveld: Het parkeerveld is voetgangersgebied waar de auto te gast is. Het bestaat uit rijbanen, parkeervakken en boomplantvakken. Het materiaalgebruik van beide ruimten is familie van elkaar. De rijbanen van het parkeerveld vormen een verbijzondering.

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

33

Uitgangspunten materiaalgebruik: • Mix van stoere industriële materialen bestaande uit grootformaat elementen en grootformaat klinkers en/of tegels. Nieuwe materialen kunnen worden gecombineerd met oude hergebruikte materialen. De parkeervakken bestaan uit eenzelfde elementenverharding. Door een open structuur kan het hemelwater infiltreren. • De rijbanen worden gemarkeerd door hergebruik van het bestaande asfalt. Met thermoplast markeringen worden verschillende zones, oversteken, looplijnen en rijrichtingen gemarkeerd. • Ruime groenvakken/stroken met struiken/grassen/en (meerstammige) bomen onderbreken de vloer. De afwerking verdient speciale aandacht m.b.t. beluchting en infiltratie van hemelwater en op het parkeerveld ook nog met het bijkomende autoverkeer.

Fig. 36 Referentie: plintsteen

Fig: 37 Referentie: referenties plint (‘Little C’ Rotterdam)

In de uitwerkingsslag tot een inrichtingsplan (door landschapsarchitect/openbare ruimte ontwerper onder begeleiding van de supervisor) zal het materiaalgebruik nader moeten worden uitgewerkt. Belangrijke aspecten zoals beheer, civiele techniek, sanering en budget moeten dan worden meegewogen.

34

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

3. Materialisatie: De wandelpromenade In de huidige situatie zijn het Flexaterrein en de wandelpromenade door hekwerken en water van elkaar afgescheiden. De kade (in eigendom van de gemeente en de initiatiefnemers) is in slechte staat en zal moeten worden vernieuwd. De wandelpromenade (in eigendom van de gemeente) is toe aan groot onderhoud. Dit biedt de kans om het waterfront opnieuw vorm te geven en beide werelden letterlijk met elkaar te verbinden tot een attractief waterfront. Fig. 40 Principeprofiel appartementencomplex Somerrak en de (ver)brede wandelpromenade

Fig. 38 Huidige situatie wandelpromenade ter hoogte Flexaterrein

Fig. 39 Huidige situatie wandelpromenade ter hoogte van de ‘Kalkovens’ Fig. 41 Principeprofiel supermarkt en de (ver)brede wandelpromenade

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

35

Uitgangspunten: • Een ongedeelde ruimte aan het water met de functie wandelpromenade en aanlegsteiger voor mensen die met de boot de stad bezoeken en tegelijkertijd een aantrekkelijke plint en adres van de nieuwe appartementen en de supermarkt. • De wandelpromenade is voldoende breed om beide functies te herbergen (zie ook de profielen): - op- en afstapruimte voor de boten die aanleggen. - doorlopende loop- en wandelzone aan de zijde van de bebouwing. • De wandelpromenade is voor iedereen (rolstoel) toegankelijk. • De daadwerkelijke kade, het ‘vaste land’ tussen gevel en oeverlijn, wordt een groenzone met een opgaande beplanting. Deze beplanting is gerelateerd aan de sfeer van het water en wordt als onderbeplanting ook aan de westzijde in het entreegebied van het Somerrak toegepast. • Op de grens van de kade en de wandelpromenade zijn zitgelegenheden met de achterliggende beplanting als rugdekking. • Type kadeconstructie maakt het mogelijk om de nieuwe bebouwing dicht op de oeverlijn te plaatsen (ca. 1,50m). Hierdoor ontstaat aan de westzijde van beide gebouwen ruimte om een kwalitatieve plint te maken, zowel als entreegebied en woonomgeving van de Somerrak appartementen als de groene omranding en laad- en losruimte van de supermarkt. Voor het uiteindelijk ontwerp en het materiaalgebruik van de wandelpromenade is nog een ontwerpopgave.

Ten aanzien van de aspecten beheer, civiele techniek, eigendomssituatie, budget, e.d. zal tussen de gemeente en de initiatiefnemer nadere afstemming moeten plaatsvinden. Op basis van de gemaakte afspraken en uitgangspunten kan het ontwerp in de vervolg slag worden uitgewerkt.

36

Fig. 42 Referenties: plantvak met grassen tegen gevel

Fig. 43 Referenties: houten wandelpromenade - kade met houten opdeksloof

Fig. 44 Referenties: brede houten wandelpromenade met trapelement als informele zitplek

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Fig. 45 Groen en bomen

Groen en bomen De plekken voor groen en bomen zijn gebaseerd op de ruimtelijke structuur en versterken de identiteit van de verschillende openbare ruimten.

Type beplanting, boomsoorten en de invulling van de groeiplaatsen zal in de uitwerkingsslag tot een inrichtingsplan nader moeten worden uitgewerkt.

Uitgangspunten: • Laanbeplanting van 1e grootte bomen in voldoende brede groenvakken langs de Oppenhuizerweg in het plangebied, maar ook daarbuiten waar mogelijk. • Een boomstrook voor het appartementengebouw Somerrak: - duiding van de woonomgeving en de menselijke maat. - groene omkadering van het parkeerveld. De bomen zijn hier van de 2e grootte en hebben vanwege de nabijheid van de gevel, het zicht en schaduwvorming een open kroon. • Op de parkeervelden en de pleinen langs het water staan solitaire bomen van de 1e grootte. • De ontwikkeling van de kavel Oppenhuizerweg nr. 17 geeft de mogelijkheid om ook aan deze zijde van de weg bomen toe voegen; op de hoek van de zijstraat en aan de zuidzijde van de kavel tegen de erfgrens van de buren. • Zorg dragen voor ruime plantvakken die voldoende ondergrondse groeiplaats bieden zodat bomen ook tot wasdom kunnen komen. 30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

37

Straatmeubilair en overige elementen Het meubilair op het Flexaterrein krijgt een stoer industrieel karakter. Daarbij is het belangrijk om eenheid te creëren door alle meubilair in dezelfde kleur en/of materiaal uit te voeren. Een en ander zal in de uitwerkingsslag tot een inrichtingsplan (door landschapsarchitect/ openbare ruimte ontwerper onder begeleiding van de supervisor) voor de openbare ruimte nader moeten worden uitgewerkt. In het inrichtingsplan komen ook alle overige elementen in de openbare ruimte zoals afvalcontainers, winkelkarretjes laadpalen, verlichting, etc. etc. aan de orde. Circulariteit, hergebruik en toekomstbestendig zij hierbij belangrijke voorwaarden (zie pagina 9). • Eigendom en beheer van de openbare ruimte Het plan betreft een particulier initiatief. Groot deel van de gronden zijn al in eigendom van drie ontwikkelende partijen. Er zullen (privaatrechtelijke) afspraken moeten worden gemaakt met toekomstige gebruikers en beheerders van het gebied (supermarktondernemer, bewoners, gemeente, etc. ). Het beheer van de openbare ruimte zal bij voorkeur door de gemeente worden gedaan. Voorwaarde is dat waar mogelijk wordt aangesloten op de systematiek van de gemeente wat betreft materiaal en straatmeubilair.

• Bouwvlakken De positie en contouren van de twee gebouwen liggen vast in het bestemmingsplan en is daarmee het uitgangspunt voor het ontwerp van de openbare ruimte en de terreininrichting.

38

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

30 november 2022

Groenstrook met grassen Refererend aan water en riet Wandelpromenade / aanlegsteiger Houten dek of gelijkwaardig

Bestra�ng loopt door in gebouw; Entrees en parkeren Robuuste klinkers (hergebruikt) Uitstraling kade / haven

Terras met plantenbakken Stelconplaten in combina�e met plintsteen

Bestra�ng loopt door in gebouw

Plint rondom gebouw

Rijbanen hergebruik asfalt In combina�e met robuuste klinkers en Greenbricks in de parkeervakken 10 Drawing-7 #### 1:500

Fig. 46 Schetsuitwerking openbare ruimte (basis voor de uitwerking in een inrichtingsplan)

30 november 2022

Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend

39

Bijlage De Friese Welstandsorganisatie Hûs & Hiem beoordeelde de plannen in 2020 negatief, en benoemde de volgende op te lossen knelpunten en vragen: 1. De beoogde samenhang en ruimtelijke kwaliteit ontbreekt. Bovendien brengt het vastgestelde programma een aantal knelpunten in ruimtegebruik naar boven. 2. De architectonische uitwerking van de supermarkt en het appartementencomplex benut niet de kans om dit terrein een stuk van de stad te maken met een hoge ruimtelijke kwaliteit in de zin van functionele-, belevings- en toekomstwaarde. 3. De inpassing van de laad- en losruimte van de supermarkt aan de Oppenhuizerweg is niet goed opgelost en geeft voor voetgangers en fietsers een onveilige situatie. 4. De logistiek en overgangen van gebouwen naar de openbare worden gedomineerd door parkeren. Bewoners van de appartementen lijken onbegeleid over het parkeerterrein naar de centrale ingang van het gebouw te moeten lopen/fietsen; er is geen aparte looproute vanaf de Oppenhuizerweg en door het beoogde parkeren dicht op de gevel is er geen sprake van een stoep. Aan deze zijde(n) van de gebouwen is er dus ook geen verbinding met de kade. Ter aanduiding van de centrale ingang is ter plaatse in de openbare ruimte slechts één parkeervak weggelaten.