Bijlage 1 - Ambitiedocument gebiedsontwikkeling Veenkracht Heeg
Tekst van het document
Uooniji linknclt VEERKRACHTIG WONEN OP VEEN
Aan het woord: wethouder Michel Rietman In onze gemeente kun je heel mooi wonen. Maar wonen waar en hoe je wilt, is voor
het hele veenweidegebied. Niet alleen voor Súdwest-Fryslân, maar ook voor andere
veel mensen helaas niet vanzelfsprekend. Op dit moment komen jongeren, senioren
gemeenten in binnen- en buitenland. En niet alleen voor de huidige inwoners, maar
en gezinnen met middeninkomens nog moeilijk aan een woning. Dat moet anders,
ook voor de komende generaties. Iedereen zou moeten kunnen wonen waar zijn of
vinden we in Súdwest-Fryslân. Onze ambities op het gebied van wonen zijn daar
haar hart ligt, om daar een toekomst op te bouwen. Daar doen we het voor.
om groot. Niet alleen qua aantallen, maar ook op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. De ruimte om woningen te bouwen is echter beperkt. Ongeveer de helft van de grond in onze gemeente is veenweidegrond. Om hier te kunnen wonen, werken en leven, wordt het gebied ontwaterd. Hierdoor dalen de bodem en de grondwater standen. Tegelijkertijd staan we voor uitdagingen op het gebied van duurzaamheid en klimaat. Het weer wordt namelijk steeds extremer, met lange periodes van droogte of juist hevige regenbuien. Daar moeten we ons op voorbereiden. Dat doen we met dit project: Veenkracht. Veenkracht wordt een nieuwe woonwijk in het dorp Heeg: een wijk voor de toekomst. Wonen op veengrond vraagt om innovatieve oplossingen. We willen samen met, en niet tegen of ten koste van, de natuur werken. Hoe ziet dat toekomstbestendig wonen op veengrond er precies uit? Wonen de mensen straks in drijvende woningen of op palen? En wat betekent dat voor de openbare ruimte? Samen met inwoners en marktpartijen gaan we de uitdaging aan om te onderzoeken en te experimenteren. We willen buiten de lijntjes kleuren en een stap verder gaan in innovatie. We vragen marktpartijen om onze ambities te omarmen en samen met ons te pionieren op het gebied van toekomstbestendig bouwen. Als bestuurder wil ik alles uit de kast halen om deze innovatieve woonwijk in Heeg te realiseren.
Dat zou namelijk betekenen dat we een oplossing hebben gevonden voor 2
Inhoudsopgave Woonwijk Veenkracht
4
1. Een klimaatbestendige wijk
6
2. Circulair bouwen en energieneutraal wonen
9
3. Een aantrekkelijke, gezonde en inclusieve woonomgeving
12
4. Biodiversiteit en natuur
17
Over dit document In dit document lees je alles over woonwijk Veenkracht. We zijn op zoek naar samenwerkingspartners, die samen met ons willen bouwen en pionieren. De grond in het plangebied is in eigendom van gemeente Súdwest-Fryslân. We zoeken een marktpartij die de grond in eigendom overneemt, om hier de woonwijk te realiseren die voldoet aan onze ambities. In dit document vind je daarom óók technische eisen. Je herkent ze aan de blauwe kaders. De ambities in de groene kaders vormen een ‘plus’ op de minimumeisen. De referentiebeelden in dit document dienen ter inspiratie en hebben geen enkele status. Gemeente
Súdwest-Fryslân 3
Woonwijk Veenkracht: veerkrachtig wonen op veen
3. Waarom bouwen op veengrond?
10 vragen
bouwen op veenweidegrond zijn veel kostbare ingrepen in de bodem nodig, zoals
Ongeveer de helft van de totale oppervlakte in onze gemeente bestaat uit veen grond. Ook Heeg bevindt zich in het laaggelegen veenweidegebied. Voor traditioneel ophogen en diepe fundering. Tegelijkertijd hebben we wél woningen nodig in onze
Veenkracht moet een wijk worden waar starters, senioren én gezinnen fijn kunnen wonen en leven. Een wijk met woningen gericht op de toekomst: betaalbaar, energieneutraal en klimaatbestendig. Met ruimte voor biodiversiteit en water. Het
gemeente en vinden we het belangrijk dat inwoners kunnen wonen waar hun hart ligt, óók op plekken die zich daar misschien minder goed voor lenen, zoals het veen weidegebied.
meest bijzondere aan de woonwijk: we moeten rekening houden met de natuurlijke draagkracht van de veengrond. We beantwoorden tien vragen over woonwijk Veenkracht.
Om het woningtekort tegen te gaan, hebben we afgesproken om vóór 2027 minimaal 1000 woningen te bouwen. Juist daarom zijn we op zoek naar een innovatieve oplos sing voor toekomstbestendig en betaalbaar bouwen en wonen in veenweidegebied.
i. Waar komt woonwijk Veenkracht? Ten zuiden van Sneek, tussen IJlst en Woudsend en aan het Heegermeer en het
Betaalbaar ook in de toekomst, bij het onderhouden van de woningen, de wegen en openbare ruimte.
Johan Frisokanaal ligt het watersportdorp Heeg. Op een prachtige locatie, binnen de dorpskern, willen we woonwijk Veenkracht bouwen. De grond is in eigendom van gemeente Súdwest-Fryslân.
4. Hoe komt Veenkracht eruit te zien? Hoe Veenkracht eruit komt te zien, dat weten we nog niet. Worden het woningen op palen? Of worden het drijvende woningen? Waar parkeren mensen straks hun auto? Wonen ze misschien helemaal off-grid? Om deze en andere vragen te beantwoorden, zoeken we naar een samenwerkingspartner. Wat wél duidelijk is, is dat Veenkracht een nieuwe manier van wonen én leven wordt.
5. Wat is de ambitie van gemeente Súdwest-Fryslân? We willen dat iedereen zijn of haar toekomst kan opbouwen op de plek waar hij of zij dat wil. Dat betekent dat we woningen moeten bouwen. We onderzoeken hoe we dit kunnen doen met zo weinig mogelijk impact op het klimaat. We hebben daar om maximale aandacht voor CO2-uitstoot (zoals veenoxidatie), klimaatadaptatie, gezondheid, energie, water, biodiversiteit, circulariteit en biobased bouwen.
2. Wie gaat er wonen in Veenkracht?
We maken het natuurlijke water- en bodemsysteem in dit woningbouwproject lei
In totaal willen we veertig woningen bouwen. Uit onderzoek blijkt dat er het meeste
dend en onderzoeken hoe we op deze ‘slappere’ veengrond toekomstbestendig kun
vraag is naar woningen voor starters en senioren. Daarom zijn de meeste woningen
nen bouwen, zodat we voorbereid zijn op de nattere winters en drogere zomers die
voor deze doelgroep bedoeld. Daarnaast komen er ook woningen voor gezinnen.
het KNMI voorspelt. Daarnaast vinden we het belangrijk dat het stedenbouwkundig ontwerp bij de rest van het dorp en de historie van het gebied past. 4
6. Welke rol speelt het klimaat?
10. Wat is de planning?
Door klimaatverandering hebben we steeds vaker te maken met hevige regenval en lange periodes van droogte. Dat betekent iets voor de manier waarop we in de toekomst wonen. We willen Veenkracht klimaatadaptief inrichten: gebouwd voor de toekomst, met ruimte voor water en aandacht voor de bodem.
Start van de aanbesteding
Planvorming en ruimtelijke procedure
Start van de bouw
7. Hoe bouwen we zoveel mogelijk klimaatvriendelijk? We zijn ons steeds meer bewust dat grondstoffen opraken. Daarom willen we bij de bouw van Veenkracht zoveel mogelijk met bestaande of hernieuwbare grondstoffen werken. Daarnaast maken we gebruik van energie uit nieuwe bronnen. En doordat we water hergebruiken en slim omgaan met hemelwater, beperken we het gebruik van schoon drinkwater zoveel mogelijk. We willen de omgeving zo inrichten dat we klaar zijn voor de toekomst: met oog voor water, bodem en biodiversiteit.
Partnerselectie: definitieve gunning
Stedenbouwkundig plan en omgevingsplan gereed
8. Voor wie is dit document bedoeld? Dit document is bedoeld voor inwoners, marktpartijen én andere overheden. We delen onze ambities en nemen je mee in ons verhaal. Marktpartijen willen we graag vragen om met ons te pionieren en in te schrijven op dit project. Je vindt daarom in dit document ook onze technische eisen en ambities.
9. Wat verwachten we van marktpartijen? De kavels waarop we gaan bouwen, zijn in eigendom van de gemeente. We zijn op zoek naar een betrouwbare samenwerkingspartner die samen met ons wil pionieren.
Onze hoofdambities
Deze partner neemt de kavels van ons over, om in een integraal gebiedsontwikkelingsproces de woningen en de openbare ruimte te ontwerpen en te bouwen.
1.
Een klimaatbestendige wijk
2.
Circulair bouwen en energieneutraal wonen
3.
Een aantrekkelijke, gezonde en inclusieve woonomgeving
4.
Biodiversiteit en natuur
Als gemeente weten we waar onze eisen en ambities liggen in dit project. Deze werken we uit in dit document. De eisen in de blauwe kaders moeten in elk geval gerealiseerd worden. De ambities in de groene kaders beoordelen we als gunningscriteria tijdens de partnerselectie met een openbare aanbesteding. Voor de verdere uitwerking van het plan laten we marktpartijen vrij. We zijn ervan overtuigd dat de expertise en ontwerpkracht bij hen ligt. We dagen partijen daarom uit om met inno vatieve ideeën en oplossingen te komen. Wél zoeken we nadrukkelijk een partner die zich verantwoordelijk voelt voor de gemeente en haar (toekomstige) bewoners. 5
1. Een klimaatbestendige wijk “In plaats van traditioneel bouwen, zoeken we naar Toekomstbestendig wonen is het uitgangspunt voor woonwijk Veenkracht.
andere oplossingen voor wonen in het veenweidegebied,
Nu én in de toekomst willen we weerbaar zijn tegen hitte, droogte en
zodat we ook over meer dan 50 jaar nog fijn kunnen
wateroverlast. We houden rekening met klimaatscenario’s, maar ook met
wonen in onze gemeente.” Programmamanager
ons water- en bodemsysteem.
Klimaatadaptie Tineke Pijnacker
Wonen in veenweidegebied Een derde van de inwoners van gemeente Súdwest-Fryslân woont op veengrond. Dit is geen ideale ondergrond om op te bouwen, want veengrond houdt water vast. Om de grond geschikt te maken voor woningbouw, moet de waterstand worden verlaagd. Maar de lage grondwaterstand brengt ook nadelen met zich mee. Hierdoor hebben we namelijk te maken met bodemdaling, waardoor er op termijn schade aan funderingen en infrastructuur kan ontstaan. Dit brengt weer hoge onderhouds- en herstelkosten met zich mee. Daarom hebben we de ambitie om het grondwaterpeil te verhogen.
Veenweide en CO2-uitstoot Ook speelt de uitstoot van CO2 een belangrijke rol in veenweidegebieden. Net als bijvoorbeeld auto’s en fabrieken, stoten veengebieden ook CO2 uit. Als je veen drooglegt, reageert het namelijk met zuurstof uit de lucht. Hierbij komt CO2 vrij. Het vernatten van veengebieden is dus een ‘natuurlijke’ manier om CO2-uitstoot te verminderen.
Droge zomers en natte winters Het klimaat verandert. De winters worden natter en de zomers worden droger, met meer kans op extremere regenbuien. Maar droogte of niet, in Nederland komt er altijd water uit de kraan. Toch wordt dat door klimaatverandering steeds minder vanzelfsprekend. Daarom is het zo belangrijk dat we zuinig omgaan met schoon water en dat we hemelwater opvangen en bergen. Zo’n 80 procent van het regenwater in Friesland wordt op dit moment weggepompt. Dit gaat ten koste van onze watervoorraad. En die hebben we juist zo hard nodig tijdens droge periodes.
6
Rekening houden met ons water- en bodemsysteem Voldoende en schoon water en een gezonde bodem zijn van groot belang voor iedereen in ons land. Daarom besloot het kabinet in 2022 dat water en bodem sturend moeten zijn bij beslissingen over de inrichting van ons land. Minister Harbers zei hierover: “Eeuwenlang hebben we met eigen handen ons land gemaakt
Eisen »
De volgende vijf ontwerpprincipes zijn leidend:
tot wat het is, bijvoorbeeld door dijken te bouwen en sloten te graven. Maar we
»
Niet afwentelen
lopen nu steeds meer tegen de grenzen aan, vanwege het intensieve gebruik en de
»
Vergroot de sponswerking van het water- en bodemsysteem
klimaatverandering. Door meer rekening te houden met ons water, kunnen we ook
»
Houd rekening met extremen
in de toekomst blijven wonen en werken in Nederland.” Rekening houden met ons
»
Een aanpasbare richting voor de lange termijn
water- en bodemsysteem is daarom de basis van een toekomstbestendige woonwijk.
»
Benut kansen voor systeemherstel
Ook in Súdwest-Fryslân.
»
De (verwachte) grondwaterstanden, zoetwaterbeschikbaarheid en de natuurlijke draagkracht van de bodem in het plangebied en omgeving
Om nu en in de toekomst weerbaar te zijn tegen hitte, droogte, wateroverlast en gevolgen van overstromingen, moeten we ons aanpassen. Dat kan op allerlei
zijn sturend in functiekeuze, systeemkeuze en inrichting »
Gesloten grondbalans (conform Kamerbrief bodem- en water sturend):
manieren. Veel groen in de openbare ruimte werkt bijvoorbeeld verkoelend en zorgt
»
Beperkt afgraven, alleen waar het civieltechnisch nodig is;
voor minder wateroverlast, omdat de grond en planten een deel van het water
»
Grond die toch afgegraven wordt, wordt zo hoogwaardig
opvangen. En door regenwater op te vangen, ondergronds of in een regenton,
mogelijk hergebruikt en zoveel mogelijk ter plekke toegepast;
zorgen we ervoor dat tuinen en perken mooi en gezond blijven. We vragen
»
marktpartijen om voor de inrichting van de openbare ruimte en de bouw van de
binnen het gebied hergebruikt. Ook hier geldt dat hoogwaardig
woningen rekening te houden met de verschillende aspecten van klimaatbestendig bouwen.
Is direct hergebruik in het project niet mogelijk, dan wordt grond gebruik de voorkeur heeft.
»
Droogte leidt niet tot structurele schade aan bebouwing, funderingen, wegen, groen, water en vitale of kwetsbare functies
Klimaatbestendig bouwen: uitgangspunten en voorbeelden
»
Tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en
»
Waterberging minimaal 80 mm/uur, besteed extra aandacht aan
aantrekkelijke leefomgeving Biodiversiteit en natuurinclusiviteit
Droogte
behouden en versterken
structurele schade voorkomen
Bodemdaling
H gevolgen blijven H beheersbaar en betaalbaar
ļ
Gevolgbeperking overstromingen
Wateroverlast
I gezonde en I risicovolle bebouwing® geen schade aan I aantrekkelijke I voorbereid op I bebouwing en lokale I bebouwde omgeving H overstroming I infrastructuur I tijdens hitte
waterberging bij piekbuien »
Een referentiebui van 80 mm/uur levert geen schade aan vitale voorzieningen, bebouwing en infrastructuur
»
Minimaal 50% zoetwater besparing door het hergebruik van regenwater en grijs water en waterbesparende maatregelen
» Voorbeelden klimaatbestendig bouwen groene stad groene daken
'wadi
wateropslag
meer bomen
zonwering op gebouwen
groene 1----------r parkeerplaats op lichte ophoogmaterialen
overstromingsbestendige nieuwbouwwijk in risicovolle gebieden
TO-juli (Temperatuur Overschrijdingen juli) wordt gehaald zonder technische installaties
waterbergen, infiltreren en afvoeren
7
Ambities » »
Bouw klimaatbestendig en gebruik hiervoor vernieuwende oplossingen De ontwikkeling gebeurt waterneutraal en leidt niet tot extra aan- of afvoer van water. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden en hergebruikt in het plangebied
»
Iedere woning draagt zorg voor de buffering van haar eigen hemelwater
»
Innovatieve oplossingen om drinkwatergebruik te halveren
»
Peilverhoging om bodemdaling en -uitstoot door veenoxidatie te verminderen of tegen te gaan
»
De gebouwde omgeving is voorbereid op overstroming vanuit het regionale watersysteem
»
Zoveel mogelijk natuurlijke en bovengrondse afwatering
8
2. Circulair bouwen en energieneutraal wonen
Biobased bouwmaterialen Ook het gebruik van biobased bouwmaterialen draagt bij aan onze klimaatdoelstellingen. Deze materialen zijn gemaakt van hernieuwbare grondstoffen zoals hout, vlas en stro. Biobased materialen groeien op korte termijn terug en zijn
In woonwijk Veenkracht woon je energieneutraal. Daarnaast ontwikkelen en
opnieuw te gebruiken in hun oorspronkelijke vorm, maar zijn ook te recyclen of
realiseren we de wijk CO2-neutraal en hebben we veel aandacht voor circulariteit.
composteren.
We kiezen, waar dat kan, voor hernieuwbare grondstoffen en bevorderen toekomstig hergebruik van materialen. Zo verminderen we de vraag naar nieuwe
Interessant hierbij is dat veenweidegrond erg geschikt is voor het telen van gewassen
grondstoffen en maken we onze ecologische voetafdruk kleiner.
die geen last hebben van natte omstandigheden. Voorbeelden van zogenaamde ‘natte teelten’ zijn lisdodde en riet. Deze gewassen kunnen helpen om bodemdaling
Energieneutraal wonen
in het veenweidengebied te verminderen, en kunnen ook verwerkt worden tot
Alle woningen in woonwijk Veenkracht worden energieneutraal. Dat is niet alleen
bouwmateriaal. Op deze manier creëren natte en andere biobased teelten nieuwe
goed voor het milieu, maar ook voor de energierekening van bewoners. Daarnaast
kansen voor de boeren in veenweidegebied.
zien we duurzame investeringen terug in de waarde van de woningen. Maar hoewel energieneutraal de eis is, willen we eigenlijk een stapje verder gaan. We dagen marktpartijen uit om onderzoek te doen naar off-grid wonen.
Off-grid wonen
“We willen onderzoeken of het mogelijk is om nu al
Off-grid wonen betekent dat je woning niet is aangesloten op de basisvoorzieningen
biobased teelten op de locatie te verbouwen, die straks als
elektriciteit, gas, water en riool. Zo woon je nóg duurzamer en ben je niet afhankelijk
bouwmateriaal voor de woningen kunnen dienen. Met alle
van een bepaalde plek. Is dit mogelijk? Dan hebben we een toekomstbestendige
agrarische gronden in onze gemeenten zijn er genoeg kansen
oplossing voor wonen in het hele veenweidegebied. Niet alleen in Súdwest-Fryslân,
voor een duurzame landbouw en nieuwe verdienmodellen”.
maar ook in andere gemeenten in het binnen- en buitenland.
Projectleider Trienke Lantinga
____________________________ ______________________________ “Súdwest-Fryslân is een Global Goals gemeente. De Global Goals zijn 17 wereldwijd erkende doelen voor een duurzame en inclusieve samenleving. Ook in onze woningbouwprojecten streven we deze doelen na.” Programmamanager Klimaatadaptie Tineke Pijnacker
V
J
Water hergebruiken Naast bouwmaterialen willen we ook water zoveel mogelijk hergebruiken. Hierbij kun je denken aan het filteren en hergebruiken van grijswater: al het huishoudelijk afvalwater dat niet uit het toilet afkomstig is. Dit water is maar licht verontreinigd en kan prima gebruikt worden voor bijvoorbeeld het doorspoelen van je toilet. Daarnaast moeten we nadenken over oplossingen om water op te vangen en het gebruik te verminderen. 9
Eisen - circulariteit »
Geef aan waar de gemaakte ontwerpkeuzes en gekozen oplossingen zich bevinden op de R-ladder ten behoeve van de circulariteit. Waarbij de voorkeur uitgaat naar keuzes zo hoog mogelijk op de R-ladder
»
Zorg voor een optimaal stedenbouwkundig ontwerp in veenweidegebied, met daarbij de volgende eisen: »
De ontwikkeling, realisatie en exploitatie zijn minstens CO2-neutraal
» »
MPG (MilieuPrestatie Gebouwen) van maximaal 0,50
Minimaal 55% (massapercentage) van de grondstoffen voor de woningen is non-virgin en/of biobased
»
Materialen voor de openbare ruimte worden gekozen middels een variantenafweging op basis van comfort van de verharding en de laagste milieukosten (MKI, te berekenen met DuboCalc)
Ambities - circulariteit »
Biobased materialen worden zoveel mogelijk lokaal geteeld/ geproduceerd (liefst op de locatie zelf)
»
Toekomstig hergebruik van materialen wordt bevorderd (zo hoogwaardig mogelijk hergebruik)
L 10
Eisen - energie »
De woningen worden energieneutraal
»
Woningen worden aangesloten op het warmtesysteem van Warm Heeg, tenzij dit niet haalbaar blijkt
»
BENG 1: de maximale energiebehoefte voor verwarming en koeling per woning is 50 kWh/ir^/jaar
Ambities - energie »
Er wordt onderzoek gedaan naar off-grid oplossingen voor de woningen, de wens is om de woningen zoveel als mogelijk zonder aansluitingen te realiseren
»
Er wordt gebruik gemaakt van de meest doelmatige duurzame energieopwek voor dit project. Daarin is er onderscheid tussen elektriciteit, warmte en mobiliteit. Te denken valt aan: zonne-energie, windenergie (kleine windturbines), aquathermie, geothermie enz. Voor zowel de energievraag van de woningen als de openbare ruimte
»
Er wordt gebruik gemaakt van de meest doelmatig duurzame energieopslag voor dit project. Te denken valt aan: opslag via het elektriciteitsnet, opslag middels warmte, opslag in buurtbatterijen en meer.
L 11
3. Een aantrekkelijke, gezonde en inclusieve woonomgeving Op een prachtige locatie aan het water realiseren we 40 levensloopbestendige woningen voor met name starters en senioren. Er kunnen ook enkele gezinnen in woonwijk Veenkracht wonen, maar de focus ligt op een- en tweepersoonshuishoudens.
Levensloopbestendig wonen Alle woningen zijn levensloopbestendig of eenvoudig levensloopbestendig te maken. Dat betekent dat woningen geschikt zijn voor meerdere doelgroepen of dat ze meebewegen met de bewoners. Op deze manier hoeven we geen nieuwe woningen te bouwen als de vraag verandert. Zo bouwen we altijd vanuit duurzaamheidsoogpunt.
Huur- en koopwoningen In woonwijk Veenkracht komen minimaal tien sociale huurwoningen en minimaal tien sociale koopwoningen. Ook komen er minimaal tien betaalbare koopwoningen. Bij de bouw houden we rekening met het omliggende landschap en de bestaande woningen van woonbuurt It Fabryk. We vinden het belangrijk dat het landschap en de bebouwing elkaar versterken.
Wonen en recreëren Woonwijk Veenkracht wordt een aantrekkelijke, gezonde en inclusieve woonomgeving. Een groene, waterrijke wijk met natuurvriendelijke oevers en speel-, sport-, en ontmoetingsplekken. We richten de infrastructuur in vanuit het perspectief van voetgangers, fietsers en vaarders. Daardoor is Veenkracht een veilige,
“Door woningen levensloopbestendig te
leefbare en mooie plek om te wonen en te recreëren. Niet alleen voor de bewoners,
maken, zijn woningen geschikt voor meerdere
maar voor alle inwoners van Heeg.
doelgroepen en kunnen ze zonder grote aanpassingen meebewegen met verschillende levensfasen” Projectleider Trienke Lantinga
12
Eisen - Woonprogramma en doelgroepen
Eisen - Waterstructuur en -kwaliteit
»
40 woningen voor met name de doelgroepen starters en senioren
»
Minstens 50^. van de oevers zijn openbaar
(een- en tweepersoonshuishoudens)
»
Voorkom doodlopende waterwegen
Minimaal 10 sociale huurwoningen voor een periode van
»
Minimale waterdiepte onder drijvende woningen: 100 cm; taluds
»
hierop ontwerpen
tenminste 30 jaar »
Minimaal 10 sociale koopwoningen
»
worden aan de KRW-doelen
(maximale VON-prijs van C 250.000) » »
Minimaal 10 betaalbare koopwoningen
De Tsjerkesleat betreft een KRW-watergang, er dient voldaan te
»
Er dient aandacht te worden besteed aan de nalevering (uitloging)
(maximale VON-prijs van C 405.000)
van nutriënten door voormalig landbouwgrond, zodat dit niet van
Alle woningen zijn levensloopbestendig of eenvoudig
negatieve invloed is op de waterkwaliteit
levensloopbestendig te maken
W Ambities - Waterstructuur en -kwaliteit »
Maak optimaal gebruik van de waterrijke omgeving
»
Herstel de groenblauwe dooradering van het landschap
»
Creëer voldoende waterdiepte voor een goed leefmilieu en waterkwaliteit
»
Besteed aandacht aan water zuiverende planten en ecologie (vissen en amfibieën)
»
Oevers worden zoveel mogelijk natuurvriendelijk. Wanneer oeverbescherming noodzakelijk is, gebruik hiervoor dan zoveel mogelijk natuurlijke materialen
13
Eisen - Mobiliteit »
Ontwerp de buurt en de infrastructuur vanuit het perspectief van langzaam verkeer (voetganger, fietser, vaarder), de automobilist is ondergeschikt
Technische eisen infrastructuur »
Voorkom doodlopende infrastructuur of realiseer een keervoorziening
»
Alle infrastructuur en kunstwerken zijn voor alle doelgroepen (ook mindervalide) toegankelijk
De maximale absolute restzetting van de ondergrond ter plaatse van
Parkeren vindt plaats op eigen terrein en/of collectief in parkeerkoffers met waterdoorlatende verharding
»
periode van 30 jaar. Het restzettingsverschil van de ondergrond in
Collectieve parkeerkoffers zijn voorzien van (collectieve) laadmogelijkheden voor elektrische auto’s
langs- en dwarsrichting mag na oplevering over een afstand van 25 m niet meer bedragen dan 0,05 m
»
Parkeren wordt groen uitgevoerd: bijvoorbeeld door hagen of onder een bomendek
De eisen brandweer, voorschriften ASVV van het CROW, zijn van
»
toepassing »
»
»
verhardingen dient maximaal 10 cm te bedragen berekend over een
»
Ontwerp de hoofdinfrastructuur zo klein mogelijk
Hoofdinfrastructuur en parkeerplaatsen zijn qua draagkracht geschikt voor zwaar verkeer: klasse D400 volgens de DIN EN 1433
»
»
75^. van de gemeentelijke parkeernorm (zie parkeernormennota Súdwest-Fryslân 2018) per woning
Bij het bepalen van ontwerp, constructies én materialen wordt »
rekening gehouden met de kosten over de gehele levensduur
Iedere woning met een oprit heeft loze leidingen voor het aanleggen van een laadpunt
(Total Cost of Ownership (TCO)) en milieubelasting (middels
r
Milieukostenindicator (MKI)); hier wordt een optimum in gezocht »
Technisch onderhoudsniveau voor wegen: basis. E.e.a. conform: »
de Wegbeheersystematiek 2019 (inclusief actualisatie publicatie 147) van het CROW
»
de Beheersystematiek Verhardingen binnen de
Ambities - Mobiliteit
Beheersystematiek Openbare Ruimte van het CROW »
Beeldkwaliteitsniveau wegen: minimaal basis. E.e.a. conform de »
Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR) van het CROW »
meerwaarde voor het dorp door bijvoorbeeld dorpsommetjes
Beeldkwaliteitsniveau extensief te onderhouden groen: minimaal
(wandelroutes)
laag. E.e.a. conform de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR) van het CROW
_________________________________________________________
Verbind de recreatieve structuur met de omgeving en creëer
J
»
Koppel fiets- en voetpaden aan de groenstructuur
14
»
Voorkom lange rechte straten om hardrijden te ontmoedigen
»
Creëer een inclusieve openbare ruimte
»
Anticipeer op toekomstige ontwikkeling voor het infrasysteem zoals
Eisen - Ruimtelijke kwaliteit »
voorzien in oplaadpunten, het stimuleren van schonere voertuigen en het aanbieden van deelmobiliteitsconcepten »
landschap en bebouwing moeten elkaar versterken »
Organiseer vuilophaal collectief aan de rand van de buurt, daarmee kunnen keervoorzieningen of brede wegprofielen mogelijk voorkomen Besteed bij drijvend bouwen aandacht aan kabels en leidingen
»
Waterleidingen mogen niet bevriezen of te warm worden (salmonella)
»
Ontwerp parkeerkoffers zonder kabels en leidingen om dure fundering
»
Bij (gezamenlijk) parkeren op afstand: creëer overkappingen met
Kies voor een duidelijk integraal concept, ten behoeve van leesbaarheid en herkenbaarheid van de buurt
»
Pas het DNA van Heeg toe in het stedenbouwkundig ontwerp en de beeldkwaliteit (zie bijlagen Omgevingsvisie en Masterplan Heeg)
»
te voorkomen »
Gebruik het veenweide landschap en de waterVgroenstructuur als basis voor de nieuwe woonomgeving
worden »
Sluit aan bij de karakteristieken van het omliggende landschap:
Bouwen aan de dorpsrand: houd zichtlijnen naar het landschap open en leg fysieke verbindingen naar het open landschap en de meren
»
zonnepanelen en laadpunten
Houd rekening met het uitzicht van de bestaande woningen van woonbuurt It Fabryk en diens vaarroute en aanlegmogelijkheden: deze mogen niet beperkt worden door de nieuwe ontwikkeling
Ambities - Ruimtelijke kwaliteit »
Sluit aan op de bestaande bebouwing (waaronder naastgelegen tuin
»
Verbeter de beleving van het achterliggende water/meer vanaf de
met monumentaal pand) hoofd ontsluitingsweg » »
Behoud zoveel mogelijk bestaand groen Bij een aantal dorpsbewoners bestaat de wens om ligplaatsen voor woonarken te realiseren
15
Eisen - Gezondheid en inclusiviteit »
Alle toegepaste materialen zijn vrij van giftige stoffen van de ‘Banned list of Chemical C2C Certified CM Product Standard V3.0’
»
De gemeente Súdwest-Fryslân is een Schone Lucht Akkoord gemeente; houtstook wordt niet gefaciliteerd
»
(Toekomstige) bewoners worden maximaal betrokken bij het hele ontwikkelproces
r
Ambities - Gezondheid en inclusiviteit »
In overleg met de Veiligheidsregio wordt de meest duurzame oplossing ten behoeve van een veilige leefomgeving nagestreefd
»
Stimuleer gezond gedrag in de openbare ruimte door beweging te stimuleren en inactiviteit te ontmoedigen
»
Stimuleer ontmoeting en sociale cohesie t.b.v. mentale gezondheid in de stedenbouwkundige opzet
»
Voorkom monotonie: woonbuurten hebben een gemengde samenstelling qua leeftijdsopbouw, prijssegment en typologie
16
4. Biodiversiteit en natuur Eisen - Biodiversiteit en natuur
Een groene woonwijk is niet alleen mooi, maar biedt ook allerlei voordelen op het gebied van milieu, gezondheid en biodiversiteit. Bovendien voelen we ons
»
gelukkiger in een groene omgeving. Daarom minimaliseren we de hoeveelheid
Groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit worden versterkt op alle schaalniveaus
verharding en gaan we voor groene tuinen, natuurvriendelijke oevers en groene erfafscheidingen.
»
Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 50 % groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee)
Biodiversiteit vergroten Het verlies van biodiversiteit is, naast klimaatverandering, een groot probleem. Alle
»
Groene oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen en structuren hebben de voorkeur boven technische oplossingen: groen, tenzij
ecosystemen met hun flora en fauna zijn namelijk van belang voor het voortbestaan van de aarde. Planten- en diersoorten verdwijnen als gevolg van menselijke activiteiten, en dat willen we tegengaan. Daarom hebben groene oplossingen in woonwijk Veenkracht de voorkeur boven technische oplossingen.
De functies van groen Groen absorbeert warmte, waardoor de temperatuur in de zomer lager blijft. Door groene schaduwplekken en -routes is het in woonwijk Veenkracht ook aangenaam tijdens de warmste dagen van jaar. Daarnaast draagt de groene omgeving bij aan de algehele leefbaarheid van de wijk. Het moedigt fysieke activiteit aan, zoals wandelen
Ambities - Biodiversiteit en natuur
of fietsen, maar heeft ook een positief effect op stressniveaus. »
T
“In een klimaatadaptieve wijk is groen heel belangrijk.
bouwproces de biodiversiteit gehandhaafd blijft
'N
»
Zorg voor (inheemse) beplanting met een zo groot mogelijke
»
Zorg voor kwalitatieve teelaarde (biologisch en schoon) bij de
ecologische waarde gericht op het vergroten van de biodiversiteit oplevering van de tuinen voor duurzame groene tuinen
Voor het bergen van water, maar ook voor het creëren van schaduw. Met de steeds warmere zomers is het voor senioren bijvoorbeeld fijn dat ze langs een bomenroute in de schaduw naar voorzieningen zoals een bushalte kunnen lopen.” Projectleider Trienke Lantinga
Er wordt bij het ontwerp al nagedacht hoe tijdens het ontwikkel- en
» »
Gebruik natuurlijkvriendelijke oevers Erfafscheidingen zijn groen of onderdeel van de architectuur van de woningen
»
Maximaliseer het groen in de buurt, minimaliseer de hoeveelheid verharding
17
Gemeente
Súdwest-Fryslån
www.sudwestfryslan.nl