9. TV CIE VVD - antwoorden

TECHNISCHE VRAGEN (over lopende agendapunten) Naam indiener Fractie

: Debbie Kruit : VVD

Commissievergadering

: MBF

Datum

: 18 juni 2026

Agendapunt

:6

Onderwerp

: Nota reserves en voorzieningen 2026

1.

Er wordt meer dan 3,5 miljoen gereserveerd voor de opvang van Oekraïners. Dit is geld dat over is van de rijksbijdrage voor de opvang over de afgelopen jaren. Als reden om dit niet vrij te laten vallen is dat de verwachting is dat er huisvesting geregeld zal moeten worden en de bijdrage van het Rijk niet voldoende zal zijn. Waar komen de signalen vandaan dat het Rijk niet voldoende zal bijdragen voor de opvang van Oekraïners? Antwoord: Het krediet is in de afgelopen jaren ontstaan uit de rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïners, doordat we de kosten hebben kunnen beperken ten opzichte van de rijksbijdrage. Hierdoor is een buffer ontstaan waaruit onvoorziene zaken kunnen worden gedekt. Daarbij kan gedacht worden aan onder andere begeleiding naar werk en onderwijs of verduurzaming van huidige en toekomstige huisvesting voor specifieke doelgroepen nieuwkomers. Gemeenten kunnen vanaf 1 juli 2026 gebruikmaken van een nieuwe financieringsregeling voor de opvang en (tijdelijke) huisvesting van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. Het kabinet vervangt daarmee verschillende bestaande regelingen door één uniform bekostigingssysteem. Dit besluit is begin juni 2026 bekend gemaakt. Wat de exacte gevolgen van deze financieringsregeling voor ons zullen zijn, is nog niet bekend.

In de komende jaren zal het beleid rondom de opvang van Oekraïners gaan wijzigen doordat de RTB (Regeling Tijdelijke Bescherming) op termijn gaat vervallen. Op Europees niveau wordt nu gekeken hoe hier mee omgegaan moet worden, wat waarschijnlijk ertoe zal gaan leiden dat we overgaan naar een volgende fase. Deze transitie zal gaan inhouden dat we gaan van opvang naar (tijdelijke) huisvesting. Een groot deel van de te maken transitiekosten zal naar alle waarschijnlijkheid door het rijk worden afgedekt. We houden er echter rekening mee dat er, met het oog op de krapte in de huidige woningmarkt, ook strategische aankopen moeten worden gedaan om aan de (grote en tijdelijke) huisvestingsvraag te kunnen voldoen. Zo zullen in de transitiekosten naar alle waarschijnlijkheid de huurkosten zijn opgenomen, maar zullen aankoopkosten en ontwikkelkosten voor (tijdelijke) woonruimtes niet volledig worden afgedekt. Het bestemmingskrediet, ontstaan uit de rijksbijdrage voor opvang van Oekraïners, zal dus worden aangesproken op het moment dat onvoorziene zaken m.b.t. de doelgroepen moeten worden afgedekt, waaronder eventueel het doen van strategische aankopen. Door deze bestemmingsmethodiek toe te passen, wordt voorkomen dat er, bij onvoorziene financiële tegenvallers, een beroep moet worden gedaan op de algemene reserves van de gemeente.

Overigens moet van dit bestemmingskrediet nog een half miljoen worden afgedragen aan de belastingdienst wegens te veel ontvangen BTW-compensatie bij de opvang van Oekrainers. Dit bedrag moet dus nog ten laste worden gebracht van dit bestemmingskrediet. 2.

In het algemeen is het toch het Rijk dat zal moeten bijdragen voor de opvang? Of willen wij andere dingen doen dan het Rijk van ons verlangt, zoals wellicht de koop van panden voor huisvesting? Antwoord: Het rijk vergoed inderdaad de kosten voor opvang. Zoals echter bij vraag 1 al aangegeven houden wij strategische belegging en verduurzaming als serieuze opties in gedachten om op termijn de overgang van opvang naar (tijdelijke) huisvesting weloverwogen vorm te kunnen geven.

3.

Als het Rijk niet voldoende wil bijdragen, wat is dan het gevolg als wij aangeven geen opvang en/of begeleiding meer te kunnen regelen? Antwoord: Onder de nieuwe regeling voor de rijksbijdrage (de Doelgroep Flexibele Regeling) worden de daadwerkelijk gemaakte kosten vergoed. Huur en begeleiding kan dus onder deze nieuwe regeling worden gedeclareerd bij het rijk en moet ook volledig worden verantwoord. Extra begeleiding naar werk en/of onderwijs, zwemlessen en aankoop van onroerend goed kan hier echter niet mee worden afgedekt. Gevolg hiervan is dat dus keuzes moeten worden gemaakt die ten koste kunnen gaan van participatie door doelgroepen, maar ook voor veiligheid en huisvesting.

4.

Als het werkelijk zo is, dat de opvang voor rekening van de gemeente gaat komen, kan er dan bijvoorbeeld in VNG verband worden aangegeven dat dit zeker gezien de toekomst (ravijnjaar) niet bij de gemeente neergelegd kan worden? Antwoord: Er is op dit moment geen enkel signaal dat de rekening voor opvang op termijn bij de gemeente komt te liggen. Mochten hier wel signalen over ontstaan dan zullen we daar uiteraard op allerlei wijzen tegen ageren en zullen we hier met andere gemeentes (onder andere in VNG-verband) gezamenlijk de krachten tegen bundelen.