7. TV RAAD GL en D66 - antwoorden

TECHNISCHE VRAGEN (over lopende agendapunten) Naam indiener Fractie

: Idske Koopmans en Mare de Vries : GrienLinks Súdwest-Fryslân en D66

Commissievergadering/Raad

: Raadsvergadering

Datum

: 24 oktober 2024

Agendapunt

:7

Onderwerp

: Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Súdwest-Fryslân 2025

1.

Naar aanleiding van de commissie BF hebben we een aantal verduidelijkende vragen. Dit heeft te maken met het gebruikte vakjargon die werd gebruikt in het raadsvoorstel van 18 juli 2024 (het Beheerplan Begraafplaatsen) en nu wordt gebruikt in het raadsvoorstel van 24 oktober 2024 (Beheerverordening Begraafplaatsen). Door het (af)wisselend gebruik van termen (het schudden van graven, samenvoegen van de stoffelijke resten op de onderste laag van een graf, verdiept begraven van stoffelijke resten onder de onderste laag van een graf) is onduidelijkheid ontstaan. Met name voor wat betreft, wat zijn nu de directe gevolgen voor onze inwoners bij dit belangrijke en gevoelige onderwerp. Concreet: wat mag nu wel en niet (meer) en waar, en per wanneer geldt dit? Na het raadsvoorstel van 18 juli 2024 waren partijen namelijk in de veronderstelling dat het niet meer toestaan van het schudden van graven alleen geldt voor de begraafplaatsen welke reeds zijn gesloten. Op blz. 1 van het raadsvoorstel Beheerplan Begraafplaatsen en blz. 4 van het Beheerplan Begraafplaatsen (18 juli 2024) staat: Op de begraafplaatsen realiseren we voldoende capaciteit voor begraven en voldoen we aan wet- en regelgeving: − Op delen van begraafplaatsen wijzigen we de indeling van de graven zodat afmetingen breder sluiten. Op Stavoren sluiten we rijen A t/m E voor begraven vanwege de krappe afmetingen.

− Op delen van begraafplaatsen is de grondwaterstand te hoog voor een goede lijkbezorging. We sluiten in IJlst het oude deel, Bolsward nr. 5-8 en C-D. Voor Molkwerum eerst onderzoek naar alternatieven. − Schudden van graven niet meer toestaan. Vraag: Is het juist dat met dit raadsvoorstel wordt bekrachtigd dat het schudden van graven (lees: samenvoegen van graven) NIET meer mogelijk is bij ELK gemeentelijk graf, behalve grafrechten die onder de oude beheerverordening zijn uitgegeven namelijk tussen 2019 en 2022. Antwoord: Het samenvoegen van graven kan op twee verschillende manieren plaatsvinden: -

-

Samenvoegen op de onderstaande laag. In artikel 4 lid 1 van de voorgestelde nadere regels is bepaald onder welke voorwaarden samenvoegen op de onderste laag alleen mogelijk is indien begraven op meer dan één laag mogelijk is. Begraven op meer dan een laag is daarmee alleen mogelijk op de begraafplaatsen Sneek en Bolsward (hier zijn tweedieps graven); Samenvoegen onder de onderste laag (deze vorm wordt ook wel schudden genoemd).

Het is juist dat het recht op schudden alleen in de Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen

2018 als zodanig is vastgelegd die in de periode 2 maart 2019 – 14 februari 2022 (de looptijd van de Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Súdwest-Fryslân 2018). Dit blijft bestaan. 2.

Op blz. 14 van het Beheerplan Begraafplaatsen staat dat “onder de bevolking leeft het idee dat schudden altijd mogelijk is, omdat men van oudsher hier altijd gebruik van heeft gemaakt. In de huidige

beheerverordening wordt schudden niet genoemd. Wel de term samenvoegen”. Het schudden (lees: samenvoegen) van graven is in onze gemeente SWF al jaar en dag een gebruik. Dit wordt ook benoemd in het voormeld Beheersplan. Daarom de volgende vragen: a. Is ook geïnventariseerd hoe vaak het schudden (lees: samenvoegen) van graven inmiddels is toegepast bij gemeentelijke graven? Graag uitgebreide uitleg. b. Is ook geïnventariseerd hoeveel personen in de toekomst nog gebruik willen maken van de mogelijkheid van het samenvoegen van gemeentelijke graven, waarvan nu met terugwerkende kracht wordt besloten dat samenvoeging niet meer mogelijk is? Graag uitgebreide uitleg. c. vervolg b: Is daarbij ook in kaart gebracht hoeveel mensen hierdoor geen andere grafrechten hebben aangekocht? En dat zij daardoor niet kunnen beschikken over graven in de buurt van hun geliefden c.q. nabije omgeving? d. vervolg c, Is daarbij ook in kaart gebracht of er inwoners zijn, welke na dit raadsvoorstel, geen graf (meer) hebben? Graag uitgebreide uitleg. f. Is ook in kaart gebracht welke invloed dit besluit heeft op de beschikbare gemeentelijke graven in Súdwest? Immers er zal een ware run komen op de beperkte gemeentelijke graven, wat is het (stappen)plan van de gemeente? Hoe gaat zij hierop anticiperen ook qua communicatie? g.

En is ook in kaart gebracht welke invloed dit besluit heeft op de totaal beschikbare graven in Súdwest (inclusief andere graven)? Is bijvoorbeeld overleg geweest met de Kerkelijke instanties, hoe hiermee om te gaan? Want dit raadsvoorstel kan ook directe gevolgen hebben op de vraag van de kerkelijke graven. Graag uitgebreide uitleg. Antwoord: Hier zal nader op worden ingegaan in de memo, conform afspraak in de commissievergadering BF van 10 oktober jl. 3.

Uit de bijlage van het Beheersplan Begraafplaatsen welke deel uitmaakte van het raadsvoorstel van 18 juli 2024, blijkt dat de Plaatselijk Belangen niet wenselijk vond dat er een extra vergoeding werd gevraagd voor het schudden (lees: samenvoegen). a. Wat was de hoogte van deze extra vergoeding, welke is voorgelegd aan de Plaatselijke Belangen? b. Hoe is gereageerd op dit alternatief c.q. raadsvoorstel: geen extra tarief, doch samenvoegen van graven met terugwerkende kracht niet meer mogelijk? c. Hoe gaan de kerkelijke instanties om met het schudden (lees: samenvoegen) van graven. Wordt daar een extra vergoeding gevraagd? En wat is de hoogte hiervan? d. Hoe gaan andere gemeenten in Fryslân om met het schudden (lees: samenvoegen) van graven? Wordt er bijvoorbeeld een extra vergoeding gevraagd? Antwoord: Schudden vergt altijd meer handelingen en kost meer tijd, nog los van de mentale belasting. Het ligt dus zeer voor de hand om hiervoor een toeslag te berekenen. Er is niet specifiek gesproken over de hoogte van een tarief, wel van ‘een verhoging’. Uiteraard wordt niemand enthousiast van een verhoging van welke tarieven dan ook. Wel begrijpt men de redenatie en logica er achter. Hier zal nader op worden ingegaan in de memo, conform afspraak in de commissievergadering BF van 10 oktober jl.

4.

Voor wat betreft de oude beheerverordening 2018 Op blz. 1 van het raadsvoorstel staat “Het verdiept begraven onder de onderste laag niet meer toestaan, tenzij een rechthebbende dit recht heeft op grond van een oude Beheerverordening”. Op blz. 2 staat in het verlengde daarvan dat ”het recht op verdiept begraven blijft bestaan voor grafrechten die tussen 2019 en 2022 zijn uitgegeven. Het niet langer toestaan van verdiept begraven onder de onderste laag is juridisch niet mogelijk voor graven die onder de Beheerverordening uit 2018 zijn uitgegeven en verlengd.

a. Op basis waarvan is het juridisch mogelijk om verdiept begraven (dit is feitelijk toch samenvoegen?) niet toe te staan bij graven, welke zijn uitgegeven vóór de Beheerverordening uit 2018 en na 2022? b. Op basis waarvan is het juridisch mogelijk dat met terugwerkende kracht het samenvoegen van graven niet meer mogelijk is in onze gemeente? Graag uitleg? Antwoord: Het recht dat op het grafrecht van toepassing is, wordt bepaald door de beheerverordening op grond waarvan het grafrecht is uitgegeven. a. het verdiept begraven (schudden) is enkel als recht opgenomen in de Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen 2018 (geldend van 2 maart 2019 tot en met 14 februari 2022). In de beheerverordeningen die voor 2 maart 2019 golden, was het recht op schudden niet opgenomen. Dit betekent dat rechthebbenden met grafrechten die voor 2 maart 2019 zijn uitgegeven zich niet kunnen beroepen op het recht op schudden. b. er is geen sprake van terugwerkende kracht. Bij de graven waarvoor schudden niet meer mogelijk is, bestond er al geen recht op schudden ten tijde van de uitgifte van het grafrecht. 5.

Op blz. 14 van het beheerplan (18 juli 2024), staat: Bij het schudden/samenvoegen van graven worden stoffelijke resten van de bovenste laag verdiept begraven om extra begraafruimte te creëren. Dit geeft problemen bij een onvolledige lijkvertering. Dit speelt met name bij de begraafplaatsen met (zware) kleigronden. De rechthebbende betaalt in dit geval slechts de begraafkosten. Bij de meeste andere gemeenten wordt een extra tarief in rekening gebracht voor het schudden/samenvoegen van graven. In de gemeente Súdwest-Fryslân is dit vooralsnog niet het geval, maar wel wenselijk gezien de extra werkzaamheden. Voor zover bekend staat er in de oude beheerverordeningen niks vermeld over het recht op schudden, omdat deze onvindbaar of nooit vastgesteld zijn. Bij de bevolking leeft het idee dat schudden altijd mogelijk is, omdat men van oudsher hier altijd gebruik van heeft gemaakt. In de huidige beheerverordening wordt schudden niet genoemd. Wel de term samenvoegen; het verdiept begraven van stoffelijke resten in een bestaand graf op verzoek van de rechthebbende, waarbij ruimte ontstaat voor een nieuwe begraving. Daarbij wordt momenteel niet voldaan aan de Arbo-voorschriften. Bij gebruik van voorgeschreven kleding is dit wel mogelijk. Gespecialiseerde bedrijven zijn hier echter beter op toegerust.” Vraag: a.

In het Beheerplan wordt geschreven dat bij het gebruik van voorgeschreven kleding er voldaan wordt aan de Arbo-voorschriften en er wel de mogelijkheid kan worden gecreëerd van het samenvoegen van graven. Is dit juist? In het Beheerplan wordt ook aangegeven dat het wenselijk is dat er een extra tarief in rekening wordt gebracht bij het schudden (lees: samenvoegen van graven). b. Wat is de hoogte van dit tarief als de gemeente dit in ‘eigen beheer’ doet? En wat is de hoogte van dit tarief als de gemeente dit laat doen door een gespecialiseerd bedrijf? c. En welke financiële gevolgen heeft het indien de mogelijkheid van het samenvoegen van graven WEL blijft bestaan voor de gemeentelijke graven welke worden uitgegeven na het instemmen van dit raadsvoorstel? d. Welke financiële gevolgen heeft het indien de mogelijkheid van het samenvoegen van graven WEL blijft bestaan voor de gemeentelijke graven uitgegeven na 31 december 2024? e. Welke financiële gevolgen heeft het indien de mogelijkheid van het samenvoegen van graven WEL blijft bestaan voor de gemeentelijke graven uitgegeven na 31 december 2025? f. Waarom zijn deze mogelijkheden (scenario’s) niet opgenomen in het huidige raadsvoorstel? Antwoord: Hier zal nader op worden ingegaan in de memo, conform afspraak in de commissievergadering BF van 10 oktober jl.

6

Wat is de stand van zaken voor wat betreft het onderzoek naar meer natuurbegraafplaatsen? Immers, indien de mogelijkheid van samenvoeging van graven wordt beperkt heeft dit directe gevolgen op de

hoeveelheid en schaarste van de (gemeentelijke) graven? Wat is het concrete (stappen)plan? Antwoord: De energie is eerst gericht geweest op het vaststellen van het beheerplan, de beheerverordening en de nadere regels. Daarna gaan we aan de slag met de concrete uitwerking van de voorstellen zoals die in het beheerplan ook naar voren komen. Binnen ons huidige bestand van begraafplaatsen zien we mogelijkheden om op redelijk korte termijn ‘natuur begraven’ aan te gaan bieden. Verder onderzoek zal nog volgen en uiteraard wordt u hiervan op de hoogte gehouden zodra we ontwikkelingen/voorstellen hebben.