7. TV RAAD FNP - antwoorden

TECHNYSKE FRAGEN (oer rinnende agindapunten) Namme yntsjinner: Fraksje:

Jikkie Ruiter-Postma FNP

Riedsgearkomste Datum:

29 Septimber 2022

Agindapunt:

7

Underwerp:

Wizigje mienskiplike regeling wurkfersjenningskip

Fraach: Yn it riedsfoarstel wurdt oanjûn: ’Het betreft hier in feite een technische wijziging van de GR. De aanpassingen passen bij de uitkomsten van de enquêtecommissie van SWF die onder andere gaat over governance en transparantie’ en ‘Doorvoeren van technische wijzigingen vanuit de aanpassing van de Wgr en implementeren van de aanpassingen vanuit de adviezen uit de enquêtecommissie inzake governance en transparantie’. De FNP hat hjir foar de kommisje Boarger en Mienskip technyske fragen oer steld. Ut de antwurden is foar ús net dúdlik wurden wat der no wol én net fan út de oanbefellings fan de enkêtekommisje meinommen is yn dizze technyske wiziging. 1. Derom noch ris de fraach: Hokker oanbefellings/advizen yn relaasje mei de governance en transparantie fan de enkêtekommisje binne meinommen yn dizze technyske wiziging. Dêr bij wolle we graach in duiding per advys/oanbefelling dy’t yn dizze technyske wiziging ferwurke is. 2. En hokker oanbefellings binne net ferwurke en werom net. Om dúdlik te meitsjen wêr we in antwurd op ha wolle, taheakke de oanbefellings fan de enkêtekommisje. Antwurd: 1. Yn dizze earste ronde giet it net om de oanbefellings út de enkête. Dy saken komme oan bar yn de twadde ronde. Wat it meast fan belang yn dizze ronde is, is dat it tal leden fan it AB útwreide wurdt, wêrtroch it DB yn it AB net de mearderheid fan stimmen hawwe kin.

Boppedat nimt hjir troch de kennis en de stjoering op finansjeel mêd ta. 2. Yn de twadde ronde giet it om oare saken, sa as de governance, de fersterking fan de posysje fan de rie, oer de passive en de aktive ynformaasjeplicht fan de GR, ynstellen fan de adfyskommisje, rigels oer útrêding, ôfspraken oer de evaluaasje fan de GR en mooglik rigels oer partisipaasje.

Voorop staat dat de positie van de WSW’ers en P-wetters bij Empatec van zowel Súdwest-Fryslân als de andere gemeenten gewaarborgd moet blijven. Dat is een verantwoordelijkheid waarvoor de gemeenten aan de lat staan en blijven staan.

A. De onderzoekscommissie heeft geconstateerd dat het huidige construct voor de governance niet langer voldoet. Het huidige systeem is gebaseerd op vertrouwen en mandatering van bevoegdheden die de gemeenteraad volgens de Gemeentewet niet uit handen kan geven. Het college loopt tegen dezelfde problematiek aan, omdat ook al hun bevoegdheden zijn overgedragen aan het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. In rustige financiële tijden kan dit werken, maar de gemeenteraad, de GR F-W en Empatec zijn in de afgelopen zes jaar zover uit elkaar gegroeid, dat vertrouwen en controle niet meer vanzelfsprekend zijn. Dat heeft zijn invloed op de keuze van het construct. Er zijn verschillende oplossingen mogelijk om tot een beter construct te komen. De enquêtecommissie ziet op basis van het onderzoek en de gesprekken die zij heeft gevoerd met experts mogelijke alternatieve opties. Het gaat bijvoorbeeld om de volgende opties: 1. Opheffen van Empatec en alle activiteiten onderbrengen bij de GR F-W. In feite gaan we hiermee terug naar de situatie van vóór 2002. Rechtstreeks onderbrengen bij de GR F-W heeft als voordeel dat er meer zeggenschap zal ontstaan, maar dit blijft nog steeds indirect en zal gebaseerd moeten zijn op vertrouwen en het uit handen geven van bevoegdheden aan het bestuur van de GR F-W. 2. Opheffen van zowel Empatec als GR F-W en zelf de taken uitvoeren.

Hierbij gaat de gemeente zelf de taken uitvoeren en wordt Empatec omgevormd naar een gemeentelijke afdeling. De controle vanuit college en raad is rechtstreeks en het beleid kan door de gemeente zelf worden bepaald. Hierbij is het ook mogelijk om als “centrumgemeente” taken voor kleinere gemeenten uit te voeren. Voordeel is ook dat er geen aanbestedingsdiscussies gevoerd hoeven te worden. 3. Opheffen van de GR F-W, maar Empatec als overheids-NV in stand houden. Het personeel is rechtstreeks in dienst bij Empatec. Er wordt niet aanbesteed maar met dienstverleningscontracten per gemeente gewerkt. Dit kunnen prestatiecontracten zijn voor de Wsw- en P-wettaken die de gemeente kwijt wil. De aandelen worden dan verdeeld over de deelnemende gemeenten. Er zijn verschillende verdeelsleutels mogelijk. De aandeelhouders hebben een zware stem en de RvC zit mede namens de aandeelhouders. We zijn ons ervan bewust dat er andere vormen, alsmede meng- en tussenvormen mogelijk zijn. We bevelen aan bovenstaande vier vormen op korte termijn te verkennen en daarover een richtinggevend besluit te nemen in afstemming met de andere deelnemende gemeenten. Om de complexiteit in het samenwerkings-construct te reduceren bevelen we aan daarbij als uitgangspunt te onderzoeken dat de GR uit de keten Empatec, GR F-W, college en raden gehaald moet worden.

De uittredende gemeenten worden daarmee direct aandeelhouder van Empatec. Dat maakt een betere, directe samenwerking met en sturing op Empatec mogelijk. B. Totdat sprake is van duidelijkheid over het toekomstige construct, is het van belang dat gebruik wordt gemaakt van jaarovereenkomsten om te komen tot duidelijke samenwerkings- en prestatieafspraken ter versterking van de sturing op Empatec. C. Het college moet de gemeenteraad niet alleen op vaste momenten zoals de begroting en jaarrekeninginformeren, maar ook tussentijds vroegtijdig en actief informeren als er binnen bepaalde dossiers problemen geconstateerd worden die invloed kunnen hebben op inhoudelijke of financiële kaderstelling. D. In het algemeen moet de governance van en sturing op verbonden partijen binnen en door de gemeente Súdwest-Fryslân worden versterkt, zowel financieel als juridisch. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen de opdrachtgevers- en de eigenaarsrol. De opdrachtgeversrol ligt veelal bij de desbetreffende beleidsafdeling. De invulling van de eigenaarsrol ten aanzien van verbonden partijen als gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen moet (nog) eenduidig binnen de organisatie worden belegd en bemenst. Daarbij moeten checks & balances niet alleen bij vaste momenten als begroting en jaarrekening worden versterkt, maar ook lopende het jaar bij belangrijke besluitvorming.

De eerdere lessen uit het ‘213a onderzoek verbonden partijen’ moeten integraal worden geïmplementeerd.

E. We bevelen de gemeenteraad aan het college te vragen aan de hand van een plan van aanpak inzichtelijk te maken op welke wijze de aanbevelingen uit dit rapport geïmplementeerd en uitgevoerd gaan worden. Ook bevelen we de raad aan het college te vragen om de gemeenteraad periodike met een voortgangsrapportage te informeren over de stand van zaken van de implementatie en uitvoering van de aanbevelingen, bijvoorbeeld elke zes maanden totdat raad en college met elkaar concluderen dat de gewenste eindsituatie is bereikt.