7. TV CIE PvdA I antwoorden 1

TECHNISCHE VRAGEN (over lopende agendapunten) Naam indiener Fractie

: :

Johan Feenstra PvdA

Commissievergadering Datum

:

17,18 en 19 januari 2023

Agendapunt

:

5

Onderwerp

:

Actualisatie Programmabegroting 2023

1.

Tijdens de algemene beschouwingen in november jl. is aan het college gevraagd de nieuwe beleidsvoorstellen “SMART” uit te werken. Op die manier kan de gemeenteraad alle voorstellen integraal afwegen. In het verleden werden bij grote bezuinigingsoperaties ook overzichten(boekwerken) met de afzonderlijke voorstellen aan de gemeenteraad voorgelegd. Bijgaand treft u daar een tweetal voorbeelden van aan te weten: “Overzichten bezuinigingsvoorstellen oktober 2016” en “boekwerk ombuigingsvoorstellen begroting 2020”. Per voorstel werd via een format systematisch tal van onderdelen beschreven. Hoewel nu niet sprake is van een bezuinigingsoperatie maar van het inzetten van geld voor nieuw beleid dient ook nu de afweging per voorstel gedegen en genuanceerd plaats te vinden. Immers het gaat om veel geld dat ingezet gaat worden om maatschappelijke doelen e.d. te behalen. Doelen die ook getoetst moeten kunnen worden vanuit de controlerende taak vanuit de gemeenteraad. A. Waarom zijn gezien de “impact” de voorstellen niet afzonderlijk, “SMART” en via een format uitgewerkt op de manier zoals dat in het verleden gebruikelijk was bij grote financiële operaties (zie de bijlagen)? B. Wilt u de afzonderlijke voorstellen alsnog SMART uitwerken zoals dat ook gevraagd is in de raadsvergadering van november jl. en deze ruim voor de behandeling van het raadsvoorstel in de commissies toe sturen? C.

In de begroting is het gebruikelijk om nieuwe voorstellen en mutaties te nummeren. Waarom zijn de voorstellen in deze notitie “actualisatie begroting 2023” niet genummerd en de toelichtingen daarop 1:1 aan te sluiten zodat het lezen en de behandeling eenvoudiger gaat? Antwoord: De Programmabegroting 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. In die begroting zaten nog niet ingevulde bedragen. Deze actualisatie is de nadere invulling van de begroting. Het college stelt voor om de middelen te besteden zoals omschreven. De raad kan besluiten om dit voorstel te amenderen.

2.

Op pagina 4 is vermeld dat het college in 2023 komt met afzonderlijke raadsvoorstellen waarin de concrete uitgewerkte investeringsbedragen nader worden toegelicht. Nu zijn daarvoor de kapitaallasten van de investeringen geraamd. Het is onduidelijk voor welke voorstellen alleen de kapitaallasten zijn opgenomen en dus nog aparte raadsvoorstellen worden voorgelegd ter accordering.

A. Kan een overzicht worden gegeven van voorstellen die nog separaat aan de gemeenteraad worden voorgelegd ten behoeve van het beschikbaar stellen van de investeringsbedragen? Antwoord: Van de volgende investeringen zijn ingeschatte kapitaallasten opgenomen in de begroting. Per onderdeel komen hier nog voorstellen voor (of zijn al geweest zoals bij de buitendienst): Onderdeel:

Toelichting:

ECONOMIE, GASTVRIJHEIDSECONOMIE Werken aan sterke, aantrekkelijke stads- en dorpskernen

Afhankelijk van proef autoluw mogelijk verbeteren infrastructuur/openbare ruimte.

VERKEER EN MOBILITEIT Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken Oppakken onveilige verkeerssituaties Realiseren fietspaden KERNEN EN WIJKEN Subsidiëren groot onderhoud en verduurzaming

Transferpunt Oppenhuizerweg. Diverse situaties (€ 1 miljoen per jaar). Verkeer Oppenhuizerweg. Afrit A7/N7. Diverse fietspaden (€ 1 miljoen per jaar). Fietsverbinding Exmorra. Groot onderhoud en verduurzaming. ontmoetingsplaatsen (Basisvoorstel al in raad geweest).

SPORT, BEWEGEN EN SPEELTUINEN Investeren in buitensport accommodaties

Vervanging kunstgrasvelden/grasvelden.

DIENSTVERLENING Huisvesting Buitendienst

Voorstel al in de raad geweest.

Van de volgende punten zijn investeringsbedragen begroot. Ook deze voorstellen komen na uitwerking waarschijnlijk nog terug in de raad. Stadscentra Sneek en Bolsward autoluw maken

3.

Transferpunt Bolsward. Wegbewijzering Sneek. Herinrichting Binnenstad Bolsward Fase 2 van de herinrichting. Op pagina 4 is ook vermeld dat bedragen die op de exploitatie worden geplaatst na raadsakkoord direct beschikbaar voor het college zijn voor zover het 2023 betreft. A. Kan een overzicht worden gegeven welke voorstellen dat zijn? B. Is de conclusie juist dat er met betrekking tot die voorstellen geen afzonderlijke raadsvoorstellen meer worden voorgelegd? Antwoord: A. In principe zijn dit alle in de Notitie actualisatie begroting 2023 opgenomen voorstellen die niet bij vraag 2 zijn genoemd. B. Die conclusie is juist.

4.

Op pagina 4 is geschreven dat een uitzondering wordt gemaakt voor de investering in de elektrificatie van het wagenpark. Nu zijn alleen de extra kapitaallasten geraamd en wordt geen raadsbesluit genomen. A. Dient op grond van het budgetrecht van de raad, de gemeenteraad niet het investeringsbedrag beschikbaar te stellen en daartoe een separaat besluit te nemen? Graag toelichten.

Antwoord: Het klopt dat de raad het budgetrecht heeft. Vandaar ook dat de uitzondering specifiek benoemd is in het voorstel. Op pagina 6 is het investeringsbedrag (€ 1.260.000) genoemd. 5.

Op pagina 6 worden structurele bedragen gevraagd oplopend tot € 525.000 structureel in 2026 voor de elektrificatie van het wagenpark. Dit wordt in slechts 3 zinnen op pagina 7 toegelicht en vraagt om een nadere motivering. A. Het gaat om “extra” kapitaallasten. Extra ten opzichte van wat? Hoeveel middelen zijn er eerder beschikbaar gesteld voor de elektrificatie en welke middelen komen daar nu bij? Graag een financieel overzicht per jaar van beschikbare bedragen. B. Kan een overzicht worden gegeven welke voertuigen worden vervangen door elektrische. Zijn daar voertuigen bij waarvan de (extra) kosten kunnen worden doorberekend in de afvalstoffenheffing? Zo ja welke. C. Als het wagenpark is geëlektrificeerd zal dat brandstoffen besparen. Graag een overzicht van de besparingen en zijn deze op dit moment meegenomen in de som van de te beschikbaar te stellen middelen. D. De onderhavige notitie geeft invulling aan de actiepunten die genoemd zijn in het coalitieprogramma. Op grond van welk concreet actiepunt uit het coalitieprogramma worden deze middelen voor elektrificatie nu gevraagd. Waar staat de elektrificatie als prioriteit expliciet genoemd? Antwoord: A. De extra kapitaalslasten zijn t.o.v. de kapitaallasten van het wagenpark die al op het investeringsprogramma staan. Dit zijn investeringen in auto’s die op fossiele brandstoffen rijden.

Dus bij ons praktisch allemaal op diesel. Waar mogelijk is al een vervanging van diesel door elektrisch ingezet/gepland, maar dat is vanwege de hogere kosten nog op beperkte schaal. B. In principe gaat het om de vervanging van de voertuigen zoals opgenomen op het huidige investeringsprogramma. Wij zien de vervanging van het wagenpark als een operationele aangelegenheid. Zo ook de vervanging van diesel naar elektrisch. Het vervangingsritme is aan het college. Bovenop de nu extra aangevraagde middelen kan een deel van de kosten worden doorberekend aan de afvalstoffenheffing. C. Als er straks daadwerkelijk allemaal elektrische auto’s komen zullen deze in eerste instantie aan losse afzonderlijke laadpalen moeten. De kosten van elektra stijgen ook enorm. Pas als we al het rijdende elektrische materieel hebben aangesloten op onze hopelijk volledige zelfvoorzienende nieuwe buitendienst in Bolsward zullen daadwerkelijk grote bedragen aan diesel/elektrisch kunnen vrijvallen als besparing. Een deel van de afnemende brandstoflasten van het wagenpark wordt al gebruikt als dekking voor de nieuwebouw van de buitendienst. Te zijner tijd wordt bekeken in hoeverre er nog meer vrij kan vallen. D. We hebben als gemeente een bedrage te leveren aan thema’s als energietransitie, klimaat en duurzaamheid. Als gemeente willen we het goede voorbeeld geven.

Daarnaast past elektrificatie van het wagenpark in de opzet van de nieuwe buitendienst.

6.

Op pagina 6 worden middelen ten behoeve van wonen gevraagd. In dorpen en steden zijn echter veel verpauperde panden. Tijdens de algemene beschouwingen in november jl. is gesteld vaart te maken en een team samen te stellen die gemeentebreed de mogelijkheden inventariseert om deze panden geschikt te maken voor bewoning. Ook in het coalitieakkoord is dit als speerpunt benoemd. A. Op welke wijze wordt nu invulling gegeven om verpauperde panden beschikbaar te maken voor bewoning?

B. Wanneer kan de gemeenteraad de inventarisatie ontvangen? C. Welke vervolgacties ziet u daarbij? Antwoord: A. Het college gaat actief met eigenaren van panden aan de slag als er in een kern of gebied ontwikkelingen zijn die daarvoor aanleiding geven. Bijvoorbeeld bij het IJlsterplein in Sneek. Hier heeft de gemeente afgelopen jaar het pand van Bo-rent aangekocht om dit gebied te herontwikkelen. Er zijn mogelijkheden voor bestaande panden om deze om te bouwen naar (sociale) woningbouw. Als er particuliere initiatieven zijn voor transformatie van leegstaande panden is de basisreactie positief. Wel is een kwalitatieve toets nodig en kunnen zaken als hinderzones, parkeren en woonkwaliteit het in praktijk uitdagend maken om tot een goed plan te komen. Het college vindt dat het transformeren van panden naar de functie wonen in de binnenstad leidt tot verlevendiging van kernen en dat dit goed past bij de inbreidingsgedachten die het college heeft. Aan particuliere initiatieven wordt waar mogelijk meegewerkt, met in acht neming van de wettelijke procedures voor het wijzigen van de bestemmingen en het verlenen van de bouwvergunning. Eigenaren worden actief benaderd als er een voor de gemeente strategisch belang is, bijvoorbeeld als onderdeel van een bredere gebiedsontwikkeling. Dat gebeurt bij de aankoop van gronden voor nieuwbouw en kan ook plaatsvinden in de centra van kernen.

Specifiek voor de huisvesting van aandachtsgroepen, zoals statushouders en jongeren, wordt actief naar kansen gezocht om nieuwe huisvesting voor deze groepen mogelijk te maken. Dat kan zijn in bestaande panden, maar ook in de vorm van het concept Flexwonen. B. We zijn niet voornemens een algemene inventarisatie/ aanpak op te zetten maar pakken het inhoudelijk en qua bemensing op binnen de totale versnellings-/woningopgave en binnen andere agenda’s. C. Zie ook hiervoor. Als zich kansen voordoen wordt bepaald of we een rol willen spelen en welke dat dan is. Gezien de capaciteit is het zo dat we niet alles (tegelijkertijd) en actief kunnen oppakken. Er zullen dus niet alleen keuzes gemaakt moeten worden, maar ook moet bepaald waar prioriteiten liggen en kiezen voor interventie die de meeste impact heeft.

7.

Diverse voorstellen roepen vragen op. Daartoe is het verzoek gedaan om de voostellen smart uit te werken (zie vraag 1). Op pagina 8 worden kapitaallasten gevraagd voor onveilige verkeersituaties en het realiseren van fietspaden. Daarbij is als voetnoot (*) vermeld dat het in beide gevallen om een investering van € 1 mln. per jaar gaat. De gevraagde kapitaallasten fluctueren fors over de jaarschijven. Zo is in 2024 € 91.000 beschikbaar en in 2025 € 252.000. A. Kunt u de fluctuaties in kapitaallasten nader verklaren? Om welke investeringsbedragen gaat het per jaar? (met afschrijvingstermijn en rente). B. Welke concrete problemen worden met het beschikbaar stellen van deze middelen voor onveilige situaties en fietspaden nu opgelost. Graag een overzicht. Antwoord: A. Het gaat om de volgende ingeschatte investeringen: Oppakken onveilige verkeerssituaties Oppakken diverse onveilige verkeersituaties (nog nader te bepalen welke) Verkeer Oppenhuizerweg Afrit A7/N7

Realiseren fietspaden

€ 1 miljoen per jaar met ingang van 2023 € 50.000 in 2023 € 500.000 in 2024 € 75.000 in 2023 € 500.000 in 2024 € 500.000 in 2025

15 jaar

Rente 1,39%

15 jaar

Rente 1,39%

15 jaar

Rente 1,39%

Realiseren diverse fietspaden (nog nader te bepalen welke) Fietsverbinding Exmorra

€ 1 miljoen per jaar met ingang van 2023 € 600.000 in 2024

15 jaar

Rente 1,39%

15 jaar

Rente 1,39%

B. Het ongevalsrisico wordt verkleind, kans op ongeluk is nu gewoon groot op routes met veel fietsers en (grote) voertuigen die hard rijden. Doel is ook om ongevallen te voorkomen, nu gebeuren er gewoon te veel ongelukken met fietsers. En daarnaast wordt het fietsgebruik bevorderd, dit is ook een roep uit de mienskip om de leefbaarheid te bevorderen, daarnaast van belang voor het toerisme, recreatie. Naast fietsen kan men ook recreëren en sporten op de paden. Ter aanvulling: voor de fietspaden is er in het verleden een top 50 fietsverbindingen gemaakt, waarbij we nu nog maar 1 hebben gerealiseerd. Voor het uitvoeren van verkeersveiligheidsmaatregelen is er een ‘strategisch plan verkeersveiligheid’ gemaakt, waarbij er nu al werk ligt voor ongeveer € 4 miljoen. 8.

Op pagina 10 staat dat het college de stipepunten wil versterken, vrijwilligerswerk wil promoten en ondersteunen. A. Is dat een structurele activiteit. B. Waar worden deze inspanningen en doelstellingen uit bekostigd en om hoeveel geld gaat het dan? C. Graag nadere uitleg over de wijze waarop deze doelstellingen worden gerealiseerd gaan worden? Antwoord: Een Stipepunt is een laagdrempelig steunpunt, dat zich bezighoudt met vrijwilligerswerk, mantelzorg en papierhulp. Het Versterken van de Stipepunten en het promoten van vrijwilligerswerk is een continue proces en valt onder de opdracht van het Sociaal collectief. Zij geven in het jaarwerkplan aan welke activiteiten hiervoor worden uitgevoerd. De bekostiging is niet apart gespecificeerd, maar maakt onderdeel uit van het totale budget dat wij aan Sociaal Collectief beschikbaar stellen voor de uitvoering van hun totale opdracht.

9

Pagina 13. Er wordt voorgesteld Kunst, cultuur en musea te ondersteunen met structureel € 410.000 in 2025 en € 370.000 in 2026. Ook hier wordt een nadere uitleg gevraagd in het kader van het “SMART” verzoek. Wat verder opvalt, is dat sprake is van een daling van € 40.000 in 2026. Waar is die daling op gebaseerd? Graag nadere uitleg. Antwoord: Er is met ingang van 2025 een bedrag opgenomen van € 250.000 voor nieuw museumbeleid. Deze aanvulling is nodig omdat een aantal musea nu nog geen subsidie krijgt en in het nieuwe beleid wel. Het nieuwe museumbeleid pakt niet voor alle musea hetzelfde uit ten opzichte van de huidige situatie. Vandaar dat rekening wordt gehouden met een tijdelijke ingroeiregeling. Rekening is gehouden met een bedrag van € 160.000 dat elk jaar met € 40.000 afneemt tot nul.

10

Op pagina 14 is vermeld dat er een fondsenwerver wordt aangetrokken. Zijn de kosten voor het aantrekken van deze persoon opgenomen in het totale bedrag aan extra personeelskosten van € 1,7 mln. (zie pagina 17). Antwoord: Ja, de kosten van de fondsenwerver zijn opgenomen in het bedrag van € 1,7 miljoen.

11

Op pagina 14 zijn enkele passages opgenomen over de huisvesting van de ambtelijke organisatie. Het gemeentehuis is onlangs grondig verbouwd. Wat zijn de gedachten met betrekking tot de huisvesting van de ambtelijke organisatie. Graag nadere uitleg. Antwoord: Zoals we op pagina 14 beschrijven raken onze ambities ook de huisvesting van de ambtelijke organisatie, specifieker daar waar het mogelijk verdere optimalisatie en uitnutting van onze centrale huisvesting en centrale dienstverlening betreft. Dit jaar wordt dat thema geagendeerd en komen we met mogelijke voorstellen naar uw raad.

12

Pagina 16 Ontwikkelfonds. Het budgetrecht ligt bij de gemeenteraad. Het college stelt voor om per jaar max. € 350.000 per jaar zelf ten laste van het ontwikkelfonds uit te geven.

A. Waarom wordt een bedrag van € 350.000,= voorgesteld. Waarom niet meer of minder. Graag motiveren? B. Kunt u met 3 praktische voorbeelden van de afgelopen jaren aantonen dat het noodzakelijk is dat het college zelf besluit tot het doen van uitgaven in plaats de gemeenteraad? C. Zijn er voorbeelden te benoemen waarbij het echt is “misgegaan”, omdat voorstellen niet snel genoeg aan de gemeenteraad konden worden voorgelegd? Zo ja welke? D. Wat zijn zoal de knelpunten die ervaren worden bij het laten besluiten door de gemeenteraad over de middelen vanuit het ontwikkelfonds? E. Kunnen er suggesties worden gedaan om de onder D genoemde knelpunten anders op te lossen dan alleen het mandateren van de middelen aan het college? Antwoord: A. Het college streeft naar een fonds dat, binnen de kaders, optimaal toegankelijk is voor goede projecten en initiatieven. Het voorliggende voorstel wordt niet zozeer gedaan vanuit problemen die nu worden gezien, maar meer vanuit het optimaliseren van het instrument. Vanuit die gedachte wordt een bedrag voorgesteld waarmee waar nodig de mogelijkheid is om incidenteel een snellere actie te kunnen faciliteren. Het is overigens niet de verwachting dat dit vaak nodig is. Majeure bijdragen vanuit het fonds blijven in hoofdzaak aan de raad. B. Zie ook vorige vraag.

Het voorstel is niet zozeer gedaan vanuit een geconstateerd probleem, maar biedt flexibiliteit. De mogelijkheid is er dan, wat niet wil zeggen dat dit ingezet moet worden. Het college wil daar daarin terughoudend optreden en kijkt daarbij niet alleen naar de omvang maar ook naar de aard van de betreffende projecten. C. Zie vorige antwoord. D. Zie vorige antwoord. Hierin is alleen het aspect tijd en het creëren van een optimaal instrument van belang. E. Het aspect tijd kan in de optiek van het college alleen op deze manier goed worden opgelost. 13

Pagina 17: Er wordt een bedrag van € 1,7 mln. structureel gevraagd voor er realiseren van de ambities (Bedrijfsvoering). Bij de begroting 2022 (zie pagina 53) zijn ook substantiële bedragen beschikbaar gesteld voor personele inzet voor ambities. Zoals: het versnellen en vereenvoudiging van processen, woningbouw, klimaatagenda en omgevingswet. Naast deze ambities is geld beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de dienstverlening met het oog op direct klantencontact. Voor 2022 en 2023 is € 1,3 mln. beschikbaar gesteld en voor de jaren daarna € 1,1 mln. structureel. Nu wordt een bedrag van € 1,7 mln. extra gevraagd t.o.v. de reeds beschikbaar gestelde middelen. A. Graag een nadere motivering en uitleg over de wijze waarop de middelen van € 1,3 mln. e.v. met ingang van 2022 zijn ingezet en met welke resultaten? B. Specifiek: Op welke wijze zijn de middelen t.b.v. de dienstverlening / direct klantencontact ingezet. Antwoord: A. Het bedrag van 1,3 miljoen is breed ingezet binnen de organisatie om allerlei zaken op te pakken, inclusief de uitvoering van de specifieke voorstellen zoals gedaan in de Programmabegroting 2022. De exacte inzet van personeel is een operationele aangelegenheid. De inzet draagt bij aan de uitvoering van de ambities van de raad. Over de resultaten van het beleid rapporteren we aan de raad in onder andere bestuursrapportages en jaarrekeningen. B.

Een deel van de middelen is ingezet als personele versterking binnen de keten Klantcontacten.