6. Bijlage actieve info

Ons nummer: O25.000629

*O25.000629*

Informatie raad/mededeling college Onderwerp Commissie Collegebesluit d.d. Portefeuillehouder Team Adviseur

Factsheet woningbouw 2024 Doarp, Stêd en Omkriten 15 april 2025 Michel Rietman Ruimtelijke Ontwikkeling Sarah Zandboer

Reden informatieverstrekking actieve informatie van het college Collegebesluit a. kennis te nemen van de Factsheet woningbouw 2024; b. de gemeenteraad hierover actief te informeren. Toelichting/achtergrond Het college heeft op 21 maart 2023 het ‘Actieplan Súdwest-Fryslân bouwt’ vastgesteld. Met het actieplan worden acties geprioriteerd en wordt er richting gegeven aan concrete actie op het thema wonen. Eén van de opgenomen acties is het jaarlijks maken van een Factsheet woningbouw. In 2023 verscheen de eerste factsheet met de cijfers van 2022. Vorig jaar verscheen de factsheet met de cijfers van 2023 (factsheet woningbouw 2023). Nu verschijnt de derde factsheet. De Factsheet woningbouw 2024 geeft inzicht in de actuele ontwikkelingen van de bevolking, de woningvoorraad, het bouwvolume, bouwtempo en bouwperspectief van woningen in Súdwest-Fryslân voor de komende jaren. De factsheet laat zien dat de gemeente Súdwest-Fryslân de woningbouwopgave programmatisch reeds in vergevorderde mate in plancapaciteit heeft omgezet. Daarmee sluit het goed aan bij de behoefte voor onze gemeente, die in het woningmarktonderzoek 2024 van Companen wordt beschreven. Vanaf 2022 (bestuursperiode van dit college) zijn er in totaal 787 nieuwe woningen opgeleverd.

De Factsheet woningbouw 2024 geeft inzicht in de volgende woningbouwaspecten: Bevolking en samenstelling huishoudens Súdwest-Fryslân De ontwikkeling van de bevolkingssamenstelling is belangrijk voor het maken van beleidskeuzes. Uit de opgenomen figuur kunnen we opmaken dat de bevolking vergrijst. Duidelijk te zien is dat het zwaartepunt van ouderen telkens hoger komt te liggen terwijl de jongere leeftijdsgroepen krimpen. De huishoudens in onze gemeente bestaan voor het grootste deel uit één- en tweepersoonshuishoudens. Het aantal meerpersoonshuishoudens is nog verder afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren. De bouwopgave ligt daarom vooral bij het toevoegen van geschikte (betaalbare) woningen voor kleine huishoudens. Aantal woningen in Súdwest-Fryslân Deze grafiek gaat over de woningvoorraad. Op dit moment vinden er kwaliteitsverbeteringen in de BAG-registratie plaats. Aangezien dit nog niet afgerond is, zijn de getoonde cijfers dit jaar gebaseerd op de CBS cijfers. In de jaren 2021 tot en met 2024 is de woningvoorraad met 330 woningen gegroeid. In deze cijfers zijn naast de woningtoevoegingen ook de woningonttrekkingen (door bijvoorbeeld sloop) verwerkt. Sloopgegevens worden met vertraging in het systeem verwerkt, waardoor de sloop van woningen van een paar jaar geleden nu nog kan doorwerken in de woningaantallen.

In Súdwest-Fryslân zijn meer woningen (43.118) dan het aantal huishoudens (41.040). Het verschil kan deels verklaard worden door frictieleegstand (woningen staan tijdelijk leeg als gevolg van verhuizing, verkoop of verbouwing). Voor een ander deel kan de verklaring mogelijk gezocht worden in tweede woningbezit. Ook kunnen panden in de registraties aangeduid

zijn als woonfunctie, maar in werkelijkheid anders gebruikt worden, bijv. een begeleid wonen traject. Deze zijn dan wel zichtbaar als woning, maar niet als huishouden. Ontwikkeling bevolking Súdwest-Fryslân in 2024 In 2024 is de bevolking met 109 personen toegenomen. Ondanks dat er sprake was van een sterfteoverschot van 154 personen. Dat wil zeggen dat er 154 personen meer zijn overleden dan dat er kinderen zijn geboren. Anders dan in 2023 hebben meer mensen uit andere delen van Nederland zich in Súdwest-Fryslân gevestigd dan er vertrokken zijn. Het saldo is 226. Vanuit andere delen van de wereld vestigden zich vorig jaar iets minder mensen dan in 2023 in de gemeente. In 2024 waren dit 45 personen. Hieruit concluderen we dat de ontwikkeling van de autochtone bevolking een krimp laat zien en dat de bevolkingsgroei naar alle waarschijnlijkheid wordt gegenereerd door immigratie. Het aantal huishoudens is in 2024 met 102 gestegen ten opzichte van 2023. Dit is minder hard dan het jaar ervoor. Deze groei wordt veroorzaakt door de verdunning van huishoudens, onder andere door de vergrijzing. Beleidskeuzes ten aanzien van woningbouw worden hier mede op gebaseerd. Verhouding koop- en huur nieuwe woningen Hier zien we de procentuele verdeling tussen opgeleverde koop- en huurwoningen. Voor huurwoningen wordt bovendien onderscheid gemaakt tussen sociale en particuliere huur.

Duidelijk waarneembaar is dat het overgrote deel van de nieuwe woningen vorig jaar corporatiewoningen zijn. De verhoudingen koop en huurwoningen in de nieuw opgeleverde woningen is 24% koop, 32% particuliere huur en 45% sociale huur in 2024. Dit komt onder andere door het opleveren van de sociale huurwoningen in Het Perk te Sneek. Hiermee komt de totale woningvoorraad in onze gemeente op ongeveer 65% koop, 26% is in bezit van een woningcorporatie en ongeveer 9% is in bezit van een particuliere verhuurder. Voor het verkrijgen van deze gegevens is de nieuwe WOZregistratie gebruikt. Verkoopprijs woningen De verkoopprijzen van woningen zijn het afgelopen jaar in Súdwest-Fryslân weer gestegen. Ook landelijk zien we deze stijging. In 2024 was de gemiddelde verkoopprijs in onze gemeente € 354.413. De gemiddelde verkoopprijs blijft daarmee onder de betaalbaarheidsgrens van het kabinet van € 390.000. De woningprijzen blijven echter wel onder druk staan. De gemeente stuurt daarom actief op de toevoeging van betaalbare woningen voor bijvoorbeeld starters, waarbij gestreefd wordt naar ook de toevoeging van woningen tot € 250.000,-. Spreiding woningbouwontwikkelingen Deze figuur laat zien in hoeverre woningbouwontwikkelingen geografisch verspreid zijn over de gemeente.

De gemeente bestaat uit zes woonregio’s namelijk regio Noordwest, Noordoost, Zuidwest, Zuidoost, Sneek en buitengebied en Bolsward. Uit het overzicht blijkt dat in alle woningbouwregio’s woningbouwplannen zijn, maar dat dit wel varieert. In Sneek worden de meeste woningen ontwikkeld. Dit sluit aan bij de gesignaleerde behoefte, die in het woningmarktonderzoek 2024 van Companen wordt beschreven. Verwachte woningtoevoegingen Met de verwachte woningtoevoegingen wordt er inzicht gegeven in: • Het aantal woningen dat in aanbouw is. Dit zijn woningen waarvoor een omgevingsvergunning verleend is en waarvan de bouw is begonnen. Op 1 februari 2025 betrof dit 158 woningen. • Het aantal woningen waarvoor een omgevingsvergunning is verleend. Dit zijn woningen met een onherroepelijke vergunning. De bouw van deze woningen moet echter nog worden opgestart. Uit de inventarisatie van de verleende vergunningen is gebleken dat het projecten betreft waarvan de bouw hoogstwaarschijnlijk binnenkort aanvangt. Het gaat hier om 609 woningen. • Het aantal woningen waarvoor plannen worden gemaakt. Het betreft hier een inventarisatie van plannen waarvoor de gemeente zelf plannen ontwikkelt (onder andere de locaties waarvoor de subsidie Woningbouwimpuls ontvangen is) en waarvoor de programma’s in hoofdlijnen zijn vastgelegd, maar ook plannen van marktpartijen waarover we bindende

afspraken hebben gemaakt. Het realisatieperspectief van deze plannen is groot. Het moment van uitvoering en oplevering is echter moeilijker in te schatten. Afhankelijk van de voortgang van de planvorming dient er rekening gehouden te worden met een oplevertermijn variërend tussen de 3 en 7 jaar vanaf nu. Het totaal aantal woningen waarvoor plannen worden gemaakt met deze status bedraagt 749. Dit aantal is lager dan andere jaren, omdat er het afgelopen jaar veel woningen zijn gerealiseerd. Deze woningen zijn terug te zien in de tabel aantal nieuwe woningen. Ontwikkeling woningtoevoegingen Hiermee wordt inzicht gegeven in het feitelijke aantal opleverde woningen vanaf10 jaar geleden tot nu. Deze cijfers wijken af van de getoonde cijfers in de factsheet van vorig jaar, doordat nu ook de woningtoevoegingen door splitsing en functiewijziging meegenomen zijn. Vorig jaar zijn deze cijfers onbedoeld niet mee genomen. Ook kwamen in de cijfers van de vorige factsheets dubbeltellingen voor in de nieuwbouwcijfers. Dit is in deze factsheet gecorrigeerd. Hierdoor zijn de cijfers hoger dan in de factsheet van vorig jaar. Algemeen kan worden geconcludeerd dat er vanaf 2017 sprake is van een opleving van de bouwproductie. Vorige jaar zijn er 314 woningen toegevoegd. Vanaf 2022 (bestuursperiode van dit college) zijn er in totaal 787 nieuwe woningen opgeleverd.

Bijlage(n) 1. Factsheet woningbouw 2024