2021-10-20 I Informerende bijeenkomst Begroting 2022 I Van Ontwikkelagenda naar Ontwikkelmachine

Van Ontwikkelagenda naar Ontwikkelmachine Informerende bijeenkomst Begroting 2022 20 oktober 2021

Filmpje https://youtu.be/Nh-fAiqPFy0

Waarom een Ontwikkelmachine • Niet onnodig lijvige ambitiedocumenten opleveren • Daar waar mogelijk versnellen/ concretiseren • Budgetten ontschotten • Beter aansluiten bij Friese projectenmachine en Europastrategie • Integraal opnemen in de programmabegroting

Ontwikkelmachine • Vertalen van ambities en ideeën naar concrete projecten • Projectenmachine: – Mensen: voldoende capaciteit – Methode: nieuwe manieren van samenwerking en ontmoeting organiseren – Middelen: een krachtig ontwikkelfonds om te kunnen cofinancieren

Ontwikkelfonds • Ontwikkelagenda gestart in 2017 • Vier sub- agenda’s • Niet het gebied, maar de opgave is leidend • Ontwikkelfonds als instrument om ambities integraal op te pakken

Afwegingskader • Snel in kunnen spelen op ontwikkelingen. • Is het haalbaar en wenselijk: – Draagt het bij aan SDG’s en gemeentelijke ambitie? – Past het binnen de ambities voor stedelijke zone en vitaal landschap? – Is er sprake van een multiplier? – Zijn er koppelkansen?

Methode • Onze eigen projecten beter zichtbaar maken • Mensen en ideeën/ kansen bij elkaar brengen • Fysiek en digitaal (bijvoorbeeld: hackathons) • Atelier SWF: Ontmoetings- en inspiratieplaats voor initiatiefnemers

Mensen: voldoende capaciteit • Inzet van mensen is voorwaarde voor het realiseren van projecten • Opleiden eigen mensen: Europe Ready Fryslân • Samenwerking in Friese Projectenmachine • Inzetten flexibele schil

Gebiedsgericht/ integraal werken • De opgave is leidend • Iedere opgave heeft een eigen optimaal geografisch gebied: zoveel mogelijk koppelkansen • Sluiten regionaal aan op de gebiedsagenda Zuidwest-Fryslân met partners: – Stedelijke Zone – IJsselmeerkust – Vitale Kernen – Vitaal landschap

Hoe verder? • Ambitiekaders Gebiedsagenda ZWF opstellen (inclusief aanbiedingsagenda IJsselmeerkust) • Ontwikkeling Sneek en Bolsward: concreet en werkendeweg met partijen (geen hoog over ambities)

Informatieavond Programmabegroting 2022 20 oktober 2021

Financiële toelichting op Programmabegroting 2022

Hoofdlijn Sluitende begroting: • Structureel sluitend in alle jaren. • Algemene reserve op niveau (+ € 2,9 miljoen in 2025). • Dankzij: Compensatie jeugdzorg; en • Positieve septembercirculaire. Basis op orde: • Kapitaalgoederen: € 3 miljoen/jaar voor aanpak achterstanden. • Bezuinigingen in Sociaal Domein getemperd. • Brede indexatie opgenomen -> Nog wel uit te werken. Ruimte voor ambities: • Ontwikkelmachine: € 500.000 extra voeding. • Diverse overige voorstellen.

Mutaties in Programmabegroting 2022

Startpositie Structureel • • •

Startpositie Mutaties Eindpositie

“Betaalrekening”

Incidenteel • • •

Startpositie Mutaties Eindpositie

Eindpositie “Spaarrekening”

Algemene Reserve

Beginpositie 2022 (pagina 13) Financieel overzicht op hoofdlijnen

2022

2023

2024

2025

Beginpositie structureel 2022

-1.624

49

127

-889

Beginpositie incidenteel 2022

-1.752

-301

24

-343

Begroot jaarsaldo (in samenhang)

-3.375

-251

151

-1.231

Onttrekking/toevoeging algemene reserve

3.375

251

-151

1.231

0

0

0

0

(bedragen x € 1.000)

Totaal

• Jaarschijf 2022 structureel tekort (ombuigingen nog ingroeiende) • Structureel sluitend in 2023 en 2024 (was laatste jaarschijf). • Nieuwe jaarschijf 2025 is negatiever door: • Doordecentralisatie VO • Voeding ontwikkelagenda • Hogere kapitaallasten

Mutaties structureel (meerjarig) (pagina 14) Voorgestelde aanpassingen

2022

2023

2024

2025

Startpositie structureel

-1.624

49

127

-889

Mutaties Programma Sociaal

-8.660

-5.629

-4.507

-4.242

Mutaties Programma Ruimte

-1.045

-624

-752

-861

Mutaties Programma Bestuur

-3.520

-3.370

-3.272

-3.328

Mutaties Overzichten

14.942

10.338

9.033

9.635

94

764

629

315

(bedragen x € 1.000)

Eindpositie structureel

Na de mutaties zijn alle jaren structureel sluitend.

Belangrijke/opvallende/ingewikkelde structurele mutaties Sociaal (vanaf pagina 24) 8. Beschikbaar voor jeugdzorg (€ 3,5 tot € 0,8 miljoen): Compensatie Rijk; deels SD – deels voor algemeen. Daling in meerjarenperspectief. 12. Hogere bijdrage GR Fryslân-West (ca. € 0,5 miljoen): SWF moet begroting GR volgen. 13. Temperen ombuigingen SD (€ 1,0 tot € 1,4 miljoen): Lastig te realiseren. 20. Goede gezondheid en Welzijn (€ 0,3 tot 0 miljoen): Speerpunt: Versterking en doorontwikkeling. 22/23. Indexering WMO + Jeugd.

Belangrijke/opvallende/ingewikkelde structurele mutaties Ruimte (vanaf pagina 40) 7. Vitaal landschap: Natuurinclusieve landbouw – Europees geld. 9. Deelname Friese Projectenmachine: Gezamenlijk beroep doen op Europese middelen. 10/11. Hogere subsidie VVV + toer.belasting begroten: Hogere subsidie; geen tariefsverhoging. 13. Uitvoering Klimaatagenda: Belangrijk – Rijksmiddelen – Reservering in AR. 14/17. Aanpak achterstanden kapitaalgoederen: Areaaluitbreiding + Investeringen (€ 3 miljoen/jaar).

Belangrijke/opvallende/ingewikkelde structurele mutaties Bestuur (vanaf pagina 52) 2. Loonsomontwikkeling 2022: Reguliere indexatie loonsom. 3. Personele inzet: Totaalbedrag voor inzet op: - Ambities en ontwikkelingen - Overige voorstellen uit begroting 2022 - Dienstverlening

Belangrijke/opvallende/ingewikkelde structurele mutaties Overzichten (vanaf pagina 57) 2, 4, 5, 6. Algemene uitkering gemeentefonds: Meicirculaire (cf. notitie Meicirculaire 2021). BTW compensatiefonds op maximaal begroot. Compensatie Jeugdzorg (deel voor algemeen). Septembercirculaire (alsnog meegenomen). 10. Algehele indexatie: Begrotingsposten, IP en Kredieten. Nog beoordeling op noodzaak. 20. Verlagen onderuitputting: Handreiking gezamenlijke toezichthouders. Eerste stap naar geen onderuitputting.

Mutaties incidenteel (tijdelijk) (pagina 14) Voorgestelde aanpassingen

2022

2023

2024

2025

-1.752

-301

24

-343

Mutaties Programma Sociaal

0

0

0

0

Mutaties Programma Ruimte

-425

-300

-400

-550

Mutaties Programma Bestuur

0

0

0

0

-19

-695

-1.530

-500

-2.196

-1.296

-1.906

-1.393

(bedragen x € 1.000)

Startpositie incidenteel

Mutaties Overzichten Eindpositie incidenteel

Na de mutaties is er in alle jaren een incidenteel tekort.

Belangrijke/opvallende/ingewikkelde incidentele mutaties Ruimte (vanaf pagina 41) 22. Uitvoeren baggerwerk Overdracht Stedelijk Water: Inzet op achterstanden kapitaalgoederen. Tijdelijk t/m 2025. Daarna overdracht waterschap.

Belangrijke/opvallende/ingewikkelde incidentele mutaties Overzichten (vanaf pagina 58) 24/25. Ontwikkelagenda/Ontwikkelfonds: Aanvulling tekort Ontwikkelagenda. Voeding Ontwikkelfonds met € 500.000 per jaar.

Ontwikkelmachine, met een Ontwikkelfonds: • jaarlijkse incidentele voeding (€ 1 miljoen) • jaarlijks investeringsvolume (€ 2 miljoen) obv kapitaallasten

Eindpositie gecombineerd (pagina 14) Financieel overzicht op hoofdlijnen

2022

2023

2024

2025

Eindpositie structureel

94

764

629

315

Eindpositie incidenteel

-2.196

-1.296

-1.906

-1.393

Begroot jaarsaldo (in samenhang)

-2.102

-532

-1.277

-1.078

Onttrekking/toevoeging algemene reserve

2.102

532

1.277

1.078

0

0

0

0

(bedragen x € 1.000)

Totaal

Gecombineerd (structureel + incidenteel) is er een tekort. Dit kunnen we opvangen in de algemene reserve.

Invloed op algemene reserve (pagina 15) Ontwikkeling Algemene Reserve

2021

2022

2023

2024

2025

Stand per 31/12/2020

17.797

16.160

14.059

13.526

12.249

Eerdere besluiten

-5.106

Nog verwacht

3.469 -2.102

-532

-1.277

-1.078

(bedragen x € 1.000)

Verwacht resultaat 2022-2025 Verwachte stand per 31/12

16.160

14.059

13.526

12.249

11.171

> Niveau weerstandsvermogen

8.300

8.300

8.300

8.300

8.300

Vrij besteedbaar

7.860

5.759

5.226

3.949

2.871

Reeks in vorige programmabegroting: Vrij besteedbaar

3.714

330

71

214

n.b.

Vooruitzicht na 2022 is positief • Herverdeling gemeentefonds -> voordeel verwacht. • Opschalingskorting staat ter discussie. • 25% compensatie jeugdzorg nog niet begroot.

• Effecten van maatregelen jeugdzorg niet begroot.

Minimale niveau weerstandsvermogen • Volgens de paragraaf weerstandsvermogen is het 90% zeker dat we met € 6,5 miljoen alle risico’s kunnen opvangen. • Het minimale niveau weerstandsvermogen is vorig jaar vastgesteld op € 8,3 miljoen. Dus hoger dan het minimaal zou moeten zijn.

• We houden dit niveau vast. Dit is een extra reserve/buffer voor de nieuwe bestuursperiode.

Conclusie financieel: • Structureel sluitend in alle jaren. • Incidenteel niet sluitend. • Incidentele tekorten zijn op te vangen in de algemene reserve. • Algemene reserve blijft per 2025 boven het minimale niveau weerstandsvermogen.

Proces Technische Vragen Technische Vragen (TV) - commissies • Uiterlijk donderdag 21 oktober om 09:00 uur via griffie@sudwestfryslan.nl indienen. • Uiterlijk maandag 25 oktober antwoord retour. Technische Vragen (TV) - raad • Uiterlijk donderdag 4 november om 09:00 uur via griffie@sudwestfryslan.nl indienen. • Uiterlijk dinsdag 9 november antwoord retour.