19. TV CIE PvdA I antwoorden

TECHNISCHE VRAGEN (over lopende agendapunten) Naam indiener Fractie

: :

Mark Konst Partij van de Arbeid

Datum

:

29 februari 2024

Agendapunt

:

6

Onderwerp

:

Aanpak en doorontwikkeling dienstverlening dichtbij

Commissievergadering/Raad

1.

De aanpak zoals beschreven in het raadsvoorstel komt voort uit de beschikbaar gestelde POK middelen. Deze zijn door het rijk beschikbaar gesteld naar aanleiding van de kinderopvangtoeslag affaire. In de bijlage wordt welgeteld één keer gerefereerd aan de slachtoffers (kinderen en ouders) van deze affaire namelijk in de volgende tekst: We kijken of we het (gelijk)waardig herstel van, door en voor kinderen en ouders die getroffen zijn door de kinderopvangtoeslag affaire breder kunnen trekken naar het versterken van de menselijke maat en werken vanuit vertrouwen in onze dienstverlening aan alle inwoners. Wij vinden dit een pijnlijke constatering en hebben daarom de volgende vragen: 1a. Zijn inmiddels voor zover mogelijk alle slachtoffers, woonachtig in Súdwest-Fryslân, van de KOT bekend bij de gemeente? 2b. Is de gemeente in gesprek met deze inwoners met het oog op het moeizame en meerjarige herstel en de mogelijke ondersteuning die wij nog kunnen bieden? Antwoorden: 1a. Ja, de gedupeerde ouders zijn in beeld. Niet iedere ouder meldt zich voor brede ondersteuning. Dit kan zijn omdat er geen behoefte is aan brede ondersteuning, een andere reden kan zijn dat er gebrek aan vertrouwen is in de (gemeentelijke) overheid.

Er wordt momenteel gewerkt aan een doorontwikkeling ‘uitvoeringsplan Brede ondersteuning gedupeerden kinderopvangaffaire, waarin ook het verbeteren van de bereikbaarheid van de brede ondersteuning is opgenomen. 1b. Ja, er wordt intensief gewerkt aan het herstel van vertrouwen van gedupeerde ouders. Om dit proces te bevorderen is de samenwerking opgezocht met een herstelexpert (ervaringsdeskundige) die als brug kan fungeren tussen gedupeerde ouder en de gemeente. Het uitgangspunt hierbij is gelijkwaardigheid en wederzijds vertrouwen. Het doel is dat alle gedupeerde ouders de mogelijkheid hebben gebruik te maken van brede ondersteuning. Overige dienstverlening rondom de toeslagenouders en gelijkwaardig herstel is ondergebracht bij SWF Tichtby.

2.

In de bijlage op pagina 1 staan de doelen beschreven die behaald kunnen worden met de inzet van de POK middelen. Het eerste doel is: Meer capaciteit voor de uitvoering van de dienstverlening in onze gemeente. De gemeente ontvangt al vanaf 2021 inkomsten vanuit de POK middelen. Kunt u aangeven wat de resultaten ten aanzien van deze doelstelling vanaf 2021 zijn en waar de extra capaciteit is ingezet? Antwoorden: De gelden zijn in de december circulaire 2021 beschikbaar gesteld en in Q1 2022 daadwerkelijk ontvangen. In maart 2022 waren de gemeenteraadsverkiezingen en in juni 2022 is de nieuwe bestuursperiode gestart. In Q4 2022 zijn de eerste stappen en uitgaven in de Berap toegelicht. De

extra capaciteit is tot nu toe ingezet voor: - SWF Tichtby (voor de actielijnen Integraal werken in het sociaal domein en versterking wijkteams) - Sociaal raadsvrouw (voor de actielijn rechtsbescherming) 3.

Op pagina 3 van de bijlage wordt in de tabel een specificatie aangeboden van de ontvangen inkomsten en aan welke thema’s deze gekoppeld zijn. We lezen in de tabel dat de gemeente vanaf 2021 inkomsten vanuit de POK middelen ontvangt. In maart 2021 heeft de gemeenteraad ook vastgesteld dat het gehele ontvangen bedrag ten behoeve komt van het versterken van de dienstverlening. Vervolgens lezen we het volgende in de bijlage: Het college stelde de raad een aanpak in het vooruitzicht waarin ingegaan wordt op de wijze waarop het totaal aan POK-middelen wordt besteed. Daarbij werd een integrale aanpak voorgesteld. Met deze aanpak wordt aan de toezegging aan de raad invulling gegeven. De aanpak is richtinggevend, die nadere uitwerking vraagt. Hierover zult u in 2025 verder worden geïnformeerd. 3a. Kunt u verklaren waarom het 3 jaar heeft geduurd voordat deze integrale aanpak aangeboden werd aan de raad en waarom de raad vervolgens nog een jaar moet wachten voor de uitwerking? 3b. Wanneer kan de raad de uitwerking verwachten in 2025 en wat kunnen we verwachten van de inhoud? Antwoorden: Zie antwoord 2. De vraag is niet geheel technisch gesteld, het antwoord en verdere duiding kan tijdens de behandeling van het raadsvoorstel worden besproken.

Daarbij geven we mee dat de brede aanpak gaat over het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening aan zowel individuele inwoners, groepen van inwoners en het maatschappelijk middenveld. Niet alleen gericht op de gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire. Dit gaat om de wijze waarop de gemeente inwoners te woord staat en mailtjes beantwoord tot de wijze waarop wij omgaan met initiatieven uit de samenleving. Het is goed om eerst scherp te krijgen waar de dienstverlening moet worden verbeterd. Hiervoor is onderzoek nodig en vraagt het de nodige zelfreflectie. In 2023 hebben wij ons vooral ingezet op het verbeteren van de dienstverlening aan onze kwetsbare inwoners. Dat was, gelet met de achtergrond van de POK-middelen, op dat moment het meest urgente vraagstuk. 3b. Over de concrete uitwerking wordt u voor de zomer van 2024 geïnformeerd. De inhoud gaat over een organisatie brede verbetering van de dienstverlening. De gebruikelijk Berap momenten gebruiken we voor de tussentijdse voortgang, informatie en communicatie.

4.

Tevens op pagina 3 bij het onderwerp wat we extra gedaan hebben om de dienstverlening te verbeteren lezen we 2 concrete uitwerkingen waarbij ook de kosten en dekking gespecificeerd zijn. Er is ingezet op een sociaal raadsvrouw. De kosten hiervan zijn €103.320 per jaar. Dit is een forse investering waarvoor vervolgens één sociale raadsvrouw ingezet wordt. 4a.Kunt u specificeren waardoor de kosten van deze inzet €103.320 per jaar zijn? 4b.Valt de inzet hiervan onder het eerste doel van de POK middelen dus extra capaciteit? 4c.Vanaf 2021 ontvangen we jaarlijks een oplopend bedrag vanaf €104.000,- tot €117.000,- vanuit de actielijn robuust rechtsbescherming systeem de kosten van de sociaal raadsvrouw zijn jaarlijks lager wat wordt er met dan met de inkomsten gedaan die overblijven? 4d. De inkomsten van de POK middelen lopen door tot 2027. We lezen in de bijlage echter dat de aanstelling maar tot 2026 loopt. Waarom loopt de aanstelling niet door tot 2027 aangezien de inkomsten (€117.000,-) de uitgave dekken (€103.320,-) en er zelfs nog inkomsten over zouden moeten zijn? Antwoorden: 4a. De kosten voor sociaal raadsvrouw (0,8fte) bedragen jaarlijks € 103.320. De kosten zijn als volgt opgebouwd.

4b. De sociaal raadsvrouw geeft inwoners in een vroeg stadium juridische ondersteuning, zodat financiële en juridische problemen in een later stadium worden voorkomen. Dit komt overeen met de actielijn ‘rechtsbescherming’ vanuit het VNG-visiedocument over de besteding van de POK-middelen. 4c. Die inkomsten blijven beschikbaar voor de verbetering van de dienstverlening. Nadere besluitvorming over de bestedingsrichting moet nog plaatsvinden. De POK middelen maken onderdeel uit van de Algemene Uitkering. Dit betekent dat deze in principe vrij besteedbaar zijn en breder kunnen worden ingezet voor het verbeteren van de dienstverlening. 4d. Het betreft een pilot. Na afloop daarvan wordt beoordeeld of en zo ja in welke vorm dit structureel wordt voortgezet. Zo nodig komen we bij de behandeling van de Programmabegroting bij de raad terug. 5.

Ook op pagina 3 lezen we de onderbouwing van de kosten van SWF Tichtby namelijk jaarlijks €301.234 ,-. In het najaar 2022 is gestart met SWF Tichtby waarbij aannemelijk is dat toen nog niet de volledige kosten zoals in de eerste zin gemaakt zijn. SWF Tichtby wordt bekostigd uit de inkomsten van de actielijnen: versterking ondersteuning wijkteams en impuls integraal werken. Gezamenlijk ontvangen wij vanuit deze actielijnen in totaal €1.599.000. Met de inzet van 3 jaren (2023,2024,2025) SWF Tichtby lopen de kosten op tot €903.702,- wat betekent dat er nog een bedrag van €695.298,- over is van de gezamenlijke actielijnen. Daarnaast lezen we dat er na 2025 gezocht moet worden voor een structurele dekking om SWF Tichtby voort te zetten. 5a. Kunt u aangeven welke inkomsten er vanuit beide actielijnen naast de inzet van SWF Tichtby al zijn ingezet tot 2024. 5b. Hoe kan het dat de gemeente na 2025 een structurele dekking nodig heeft om SWF Tichtby voort te zetten terwijl er nog tot 2027 inkomsten binnenkomen vanuit de POK middelen? Antwoorden: 5a. Tot 2024 zijn er geen aanvullende middelen ingezet. De opstartkosten in 2023 zijn bekostigd vanuit de reguliere middelen. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld via de actualisatie van de programmabegroting 2023. 5b.

Op 14 november 2023 is door het college besloten dat de kosten voor het programma SWF Tichtby voor 2024 tot en met 2027 worden gedekt uit de middelen voor de versterking van mensen in kwetsbare posities (POK-middelen). Daarna wordt gezocht naar andere dekking. Hiervoor komen wij bij de raad terug.

6.

In de tabel op pagina 3 lezen we ook dat er in totaal een inkomst is van €316.000 vanuit de actielijn systeem leren. We lezen in de bijlage nergens een concreet voorstel met dekking voor de kosten vanuit deze actielijn? 6a. Op welke wijze zijn vanaf 2021 de inkomsten vanuit de actielijn systeemleren ingezet rondom de het versterken van de dienstverlening? 6b. Hoeveel van de inkomsten vanuit de actielijn systeemleren zijn er op dit moment nog beschikbaar? 6c. Waarom lezen we in de bijlage geen concreet voorstel met kosten en dekking terug vanuit de actielijn systeemleren? Antwoorden: 6a. Er zijn nog geen uitgaven vanuit specifiek de POK-middelen ingezet. Met dit voorstel nemen we u mee in onze plannen ten aanzien van de besteding. De actielijnen, zoals voorgesteld door de VNG, zijn richtinggevend maar niet doelbindend. 6b. Tot op heden zijn er geen middelen ingezet voor het onderdeel systeem leren. 6c. Dit voorstel betreft een plan van aanpak ten aanzien van de besteding van de POK middelen. De actielijnen zijn richtinggevend maar niet doelbindend. De concretisering per onderdeel vo

7.

In de laatste alinea op pagina 3 lezen we het volgende: Het gaat voor de jaren 2024 en 2025 om inzet van POK-middelen van in totaal € 404.554. Uitgaande van de tabel op bladzijde 1 resteren er dan nog de volgende POK middelen: 2024: € 1.200.446 2025: € 1.569.446

7a. kunnen we hieruit concluderen dat er in 2024 en 2025 alleen wordt ingezet op SWF Tichtby en de sociaal raadsvrouw (gezien de kosten van beide gezamenlijk ook €404.554,- zijn)? 7b. Zo ja, betekent het dan dat alle ideeën die we lezen vanaf pagina 4 van de bijlage de gemeente de komende 2 jaren geen kosten oplevert en is dit een realistische conclusie? 7c. Klopt het op basis van bovenstaande dat er na 2025 nog €1.569.446 beschikbaar is uit de POK middelen? 7d. Waarom lezen we op SWF Tichtby en de sociaal raadsvrouw na geen concrete financieel onderbouwde voorstellen om de resterende inkomsten op in te zetten? Antwoorden: 7a. Nee, deze conclusie klopt niet. Zoals aangegeven worden de sociale raadslieden en de kosten van SWF Tichtby gedekt vanuit de POK-middelen. Daarnaast leest u in dit voorstel de verdere plannen van het college over de besteding van de overige POK-middelen. Uitgangspunt bij deze plannen is het versterken van onze dienstverlening waarbij we mensen in kwetsbare posities extra ondersteunen en voorkomen dat mensen in een kwetsbare positie terecht kome. 7b. De actielijnen die genoemd zijn vanaf pagina 4 van de bijlage zijn richtinggevend maar niet doelbindend. De uitvoering van de actielijnen, waar gedeeltelijk al in wordt voorzien door de inzet van de sociale raadslieden en SWF Tichtby, brengen kosten met zich mee.

De POK-middelen zijn door de overheid beschikbaar gesteld waarbij de gemeente de vrijheid heeft om te bepalen op welke manier de actielijnen worden uitgewerkt. Doel van de inzet van de POK-middelen is het verbeteren van onze dienstverlening. De nadere uitvoering van die actielijnen brengen kosten met zich mee die zullen worden gedekt vanuit de POK-middelen. 7c. Nee, doordat we uitvoering geven aan de verschillende actielijnen zal er een beroep worden gedaan op (een gedeelte van) de beschikbare POK-middelen. Zoals met de raad is afgesproken, zal het college geen nadere uitgaven doen via de berap voordat er eerst een richtinggevend plan is voorgelegd. 7d. Het voorstel ‘aanpak en doorontwikkeling Dienstverlening dichtbij ’betreft een plan van aanpak over de besteding van de POK middelen. De actielijnen die in dit plan worden benoemd zijn richtinggevend maar niet doelbindend. De concrete uitwerking per onderdeel volgt na instemming van de raad. Hierdoor is het niet mogelijk om in dit voorstel al met concrete financieel onderbouwde voorstellen te komen. Het college komt voor de verschillende onderdelen bij de raad terug.