15. TV CIE PvdA - antwoorden deel 1

TECHNISCHE VRAGEN (over lopende agendapunten) Naam indiener Fractie

: Johan Feenstra : PvdA

Commissievergadering

: B&F

Datum

: 4 december 2025

Agendapunt

: 10

Onderwerp

: Verordening forensenbelasting

1. De forensenbelasting is gebaseerd op artikel 223 van de gemeentewet. De forensenbelasting is geen doel maar algemene belastingheffing. Dat wil zeggen dat de belastinginkomsten niet geoormerkt zijn naar uitgaven. In antwoord op technische vragen van Nieuw Sociaal bij de behandeling van de begroting 2026 is geschreven: “de motivatie van de verhoging van de forensenbelasting is gekoppeld aan de motivatie van de (water)toeristenbelasting. M.a.w. het verhaal achter beide verhogingen is hetzelfde”. A. Waarom kiest onze gemeente voor een dergelijke motivatie gezien het feit dat een zelfstandige algemene belastingheffing is? B. Vorig jaar is de toeristenbelasting met maar liefst 60% gestegen. De forensenbelasting daarentegen met “slechts” met 20%. Indien er sprake is van een koppeling waarom is die vorig jaar dan op dezelfde wijze niet toegepast om de forensenbelasting ook met 60% te laten stijgen? C. Nu vorig jaar de forensenbelasting met “slechts” 20% is gestegen en er nog een “verhogingsruimte” was van 40%, waarom zou dat (mede uit de antwoorden op vragen van NS) uit juridisch oogpunt nu geen stand kunnen houden om de forensenbelasting te verhogen. Immers de beide belastingen lopen dan procentueel in de pas? Antwoord: A.

Jurisprudentie schrijft voor dat als er sprake is van een tariefsverhoging (meer dan gebruikelijk) moeten de belangen van de belastingbetaler meegenomen worden in de motivering van de verhoging. Zonder een dergelijke motivering kan de belastingrechter de verhoging onverbindend verklaren. Dit maakt het feit dat het om een algemene heffing gaat niet anders. Bij de intentie om de investeren in de Gastvrijheidseconomie hebben beide partijen (toeristen en forensen) belang. Het was daarom een logisch gevolg om de argumentatie te koppelen aan beide (extra) verhogingen van de belastingen toeristen en forensen. B. De forensenbelasting steeg jarenlang met inflatie, maar is vorig jaar met 20% verhoogd. De toeristenbelasting was 7 jaar lang niet verhoogd. C. Zie antwoord op vraag B. 2. Voor het verhogen van alleen de forensenbelasting moet een andere motivering gegeven worden zo staat beschreven in de antwoorden op vragen van NS. De koppeling met het investeren in voorzieningen t.b.v. de gastvrijheidseconomie moet o.i. dan komen te vervallen. Een motivering ter verhoging van de forensenbelasting zou als volgt kunnen zijn.

De gemeenten worden via het gemeentefonds bekostigd voor het uitvoeren van taken om een gelijkwaardig voorzieningenniveau te bieden aan hun inwoners. De inkomsten uit het gemeentefonds zijn daarbij vrij inzetbaar. Vooral via de diverse maatstaven die betrekking “inwoners” ontvangen de gemeenten de meeste inkomsten van het rijk. Echter de forensen die elders inwoner zijn, tellen in onze gemeente niet mee. Daarvoor ontvangen wij dus geen geld via het gemeentefonds en daarom heffen wij forensenbelasting. Nu de gemeente zware bezuinigingen heeft doorgevoerd en er risico’s zijn in hoeverre deze maatregelen ten volle uitgevoerd worden en het “ravijnjaar” vanuit het rijk is doorgeschoven naar 2028, achten we het plausibel de forensenbelasting met bijvoorbeeld 10% te doen laten stijgen. A. Wat is er juridisch tegen een dergelijke motivering en wat vindt u daar technisch van? B. Is er jurisprudentie m.b.t. een dergelijke motivering? C. Welke motiveringen hanteren andere gemeenten die wel standhouden om de forensenbelasting substantieel te doen laten stijgen? D. Kunt u een suggestie doen van een motivering die wel stand gaat houden? Antwoord: A. De motivering is tot zoverre deugdelijk als er een op voorhand zorgvuldige belangenafweging had plaatsgevonden. Deze belangen zijn nu niet in kaart gebracht.

Bovendien is de motivering zwak wat betreft de reden waarom de forensen meer moeten bijdragen aan de zware bezuinigingen dan andere belastingplichtigen van andere belastingsoorten, zeker nu de forensen in 2025 al een verhoging van 20% hebben gehad. Wanneer in een procedure over een belastingaanslag door een belastingplichtige die wordt getroffen door die lastenverzwaring een beroep wordt gedaan op (schending van) het evenredigheidsbeginsel, zal de rechter onder meer toetsen of de gerechtvaardigde belangen van de belastingplichtige door de gemeenteraad in voldoende mate zijn afgewogen bij de keuzes die zijn gemaakt in de belastingverordening. Wanneer de rechter als gevolg van een onzorgvuldige voorbereiding of ontbrekende motivering niet kan toetsen of een dergelijke belangenafweging heeft plaatsgevonden waardoor toetsing van het evenredigheidsbeginsel niet mogelijk is, dient deze de toepassing van (de desbetreffende bepaling(en)) van de verordening buiten toepassing te laten. Wij zien de exceptieve toetsing van belastingverordeningen in de rechtspraktijk toenemen en daarmee het risico op verlies van belastinginkomsten. B. Er is jurisprudentie m.b.t. het verhogen van de forensenbelasting met als argumentatie meer inkomsten voor de gemeente vanwege bezuinigingen. De rechter heeft in dat geval de verhoging onverbindend verklaard. C.

Gegevens omtrent de hoogte van de forensenbelasting worden niet apart geregistreerd door het CBS en ook niet als een separate categorie vermeld in de Atlas Lokale lasten van het COELO. D. Nee, wij zien geen goede motivering op de forensenbelasting te verhogen en de andere heffingen niet. 3. Het college was voornemens de forensenbelasting met 10% te verhogen. Nu stelt het college voor om mede op grond van het amendement de forensenbelasting met 0% te verhogen terwijl onze inwoners e.d. wel de woonlasten met 2,7% omhoog zien gaan. Waarom heeft het college ons geen alternatief voorstel gedaan (zie format raadsvoorstel) om te overwegen om ook de forensenbelasting me 2,7% te doen laten stijgen? Nu ligt immers de daadwerkelijke verordening ter besluitvorming voor. Antwoord: In de beantwoording van de technische vragen over de forensenbelasting van Nieuw Sociaal, bij de behandeling van de programmabegroting op 28, 29 en 30 oktober 2025 is het volgende antwoord gegeven: “Zolang er geen andere motivatie voor het verhogen van de forensenbelasting is, wordt afgeraden de forensenbelasting met 10% te verhogen als de toeristenbelasting gelijk blijft. In dat geval kan de forensenbelasting wel met het inflatiecijfer van 2,7% verhoogd worden.” Het amendement om de forensenbelasting niet te verhogen is aangenomen. Het raadsvoorstel van de

verordening forensenbelasting is aangepast naar aanleiding van het aangenomen amendement.