10. TV RAAD NS - antwoorden

TECHNISCHE VRAGEN (over lopende agendapunten) Naam indiener Fractie

: Pieter Greidanus : Nieuw Sociaal

Raad Datum

: 26 september 2024

Agendapunt

: 10

Onderwerp

: Uitvoeringsprogramma brenglocaties (milieustraten)

1.

De vernieuwde brenglocatie in Koudum leidt tot een stijging van € 2,24 per huishouden en die in de noordwesthoek naar verwachting € 3,34 per huishouden. Het gaat om relatief kleine stijgingen, maar dit geeft minder flexibiliteit in het eventuele verhogen van andere gemeentelijke belastingen om de begroting sluitend te krijgen. In totaal gaat het om een stijging per huishouden van € 5,58. a. Is dit met of zonder jaarlijkse indexering. b. Hoe is deze vraag gesteld onder inwoners met bijvoorbeeld een “kleinere portemonnee”? Antwoord: a. De raming van de investeringen in Koudum en de noordwesthoek gaan uit van uitvoering in 2026. In de investering is rekening gehouden met een stijging van bouwkosten voor de komende twee jaren; verwachte prijspeil 2026 is dus gehanteerd. Vervolgens leidt dit tot een kapitaallast (afschrijving + rente) die we gedeeld hebben door het aantal huishoudens. Dit leidt tot een verwachte stijging van € 5,58 per huishouden. b. De visie en denkrichting voor de wijze van de inzameling van afval en grondstoffen is voor een groot deel gebaseerd op de enquête die in 2022 onder inwoners is gehouden. Dit was de basis voor het grondstoffenbeleid. Alle inwoners hebben hierbij de kans gehad om hun mening te geven.

Bij het verdelen van 100 punten over drie onderwerpen scoorde milieu/duurzaamheid het hoogst (38 punten) gevolgd door lage kosten (35 punten) en service/gemak (27 punten). De specifieke vraag over de verhoging van de afvalstoffenheffing n.a.v. het uitvoeringsprogramma is niet gesteld. Echter is het voor inwoners erg belangrijk dat ze hun afval en grondstoffen dichtbij kwijt kunnen en er niet te ver voor hoeven te reizen. Met die gedachte hopen we inwoners te stimuleren om nog meer te scheiden, wat tot minder verwerkingskosten zal leiden. Het is van belang om deze boodschap goed over te brengen, bijvoorbeeld door onze grondstofcoach in te zetten in de kernen en aandachtswijken.

2.

Uit de antwoorden van de schriftelijke vragen Nieuw Sociaal DSO 10 september. Een mogelijke samenwerking met gemeente De Fryske Marren (aangaande milieustraat Balk) is ambtelijk verkend. In het ‘Uitvoeringsprogramma brenglocaties’ is echter als uitgangspunt opgenomen dat Súdwest-Fryslân inzet op eigen, volwaardige brenglocaties, waar inwoners al hun afval en grondstoffen kwijt kunnen. Daarom heeft het college besloten om de bestaande milieustraat van Koudum te vernieuwen a. Kunt u een samenvatting geven van hetgeen er is verkend? Graag zien we ook de financiële uitwerking van deze verkenning.

b. Kunt u aangeven of de reistijden voor de inwoner acceptabel zijn mocht de milieustraat in De Fryske Marren gebruikt moeten worden en of de reistijden nog steeds acceptabel zijn (conform enquête) c. Kunt u aangeven of De Fryske Marren ook bezig is met toekomstgericht omgaan met afval/grondstoffen? d. De financiële toekomst is onzeker voor de gemeenten. Gemeenten moeten creatief omgaan met de beperkte middelen. Investeren in brenglocatie Koudum brengt behoorlijke kapitaalasten met zich mee. Wij hebben zitting in de GR Omrin, samen met vele andere gemeenten. Afval is grondstoffen geworden en heeft een andere manier van verwerken laten ontstaan. De diensten van Omrin zijn al jaren de zelfde die wij afnemen van de Omrin. Wordt er gekeken naar een evaluatie om te kijken of de taken die wij van de Omrin afnemen nog passend zijn of kunnen worden herzien? e. Is onderzocht of gemeentegrenzen een blokkade zijn voor inwoners om afval naar een buurgemeente te brengen? Antwoord: a. Op ambtelijk niveau is geregeld goed contact met De Fryske Marren over afvalinzameling en verwerking. In die contacten is ook samenwerking op het vlak van de milieustraat in Balk aan de orde gekomen. Een schriftelijke uitwerking van een samenwerkingsvorm, kostenverdeling, et cetera is niet opgesteld. Dat vormt onderdeel van de uitvoering van scenario 2, waar het college niet de voorkeur aan geeft. b.

De reistijden zijn opgenomen in bijlage 4 van het uitvoeringsprogramma. Het schema in die bijlage laat zien dat de milieustraat van Balk (Houtdijk 1a Harich) binnen de reistijd valt van 11-20 minuten (conform enquête) voor inwoners uit de zuidwesthoek van onze gemeente. c. Gemeente De Fryske Marren heeft in 2021 hun grondstoffenbeleid 2022-2025 “Grondstof is geen afval” vastgesteld. Ook de Fryske Marren heeft hun route uitgestippeld om te komen tot een circulaire economie in 2050 (geen afval). Net als straks in Súdwest-Fryslân faciliteren zij hiervoor drie milieustraten (Lemmer, Joure en Balk), zetten ze in op bron- en nascheiding en gaan ze inwoners stimuleren en faciliteren om nog beter te gaan scheiden (bijvoorbeeld door het inzetten van afvalcoaches en de frequentie van het ophalen van containers aan huis te wijzigen). d. De gemeente Súdwest-Fryslân is klant en aandeelhouder van Afvalsturing Friesland NV (Omrin). In het verleden verzorgde Omrin de exploitatie van de milieustraat in Bolsward. Om kosten te besparen heeft Súdwest-Fryslân deze per 1 januari 2017 overgenomen. Zelf doen is goedkoper. e. Het staat gemeenten vrij om via een andere gemeente te faciliteren in een milieustraat. Voor de gemeente vormt dat geen blokkade, maar hoe inwoners daarin staan, is niet onderzocht. 3.

Is onderzocht of de Fryske Marren wellicht bezig is Balk te sluiten en mee wil liften op de milieustraat in Koudum? Antwoord: De vernieuwde milieustraat in Balk is in 2021 gerealiseerd en vanaf 2022 geopend voor inwoners uit De Fryske Marren. Hiermee beschikt De Fryske Marren (ook) over drie geschikte locaties: Joure, Lemmer en Balk. Er zijn geen signalen dat De Fryske Marren de milieustraat in Balk wil gaan sluiten. Gezien de leeftijd van de milieustraat (amper 3 jaar) zou dat ook niet logisch zijn.

4.

Gesproken wordt over het risico van uitvallen van milieustraten als reden om daarom 3 milieustraten op te tuigen. Hoe vaak is de afgelopen 20 jaar een milieustraat niet beschikbaar geweest voor publiek en welk oorzaak had dit en wat was de duur van deze tijdelijke sluiting. Wat waren de consequenties van deze sluitingen en wat waren de financiële consequenties. Antwoord: Met één milieustraat is de gemeente natuurlijk erg kwetsbaar en hetzelfde geldt voor twee locaties in het geval van een kleine en grote milieustraat. Bij een eventuele verbouwing of aanpassing aan de grote milieustraat, komt alle druk te liggen bij de (te) kleine milieustraat. Het risico van (langdurig) uitvallen kan ontstaan door renovaties op de milieustraat zelf, rondom de milieustraat (toegangswegen) of door een calamiteit. De keuze voor drie benglocaties komt niet voort uit de

mogelijke risico’s die we lopen bij één of twee brenglocaties, maar het is wel een bijkomend voordeel voor de continuïteit en daarmee de dienstverlening. Inwoners willen te allen tijde hun afval en grondstoffen kwijt kunnen op een daarvoor geschikte locatie. In 2019 is de milieustraat van Sneek een paar weken gesloten geweest vanwege het vervangen/herstellen van vloeistofdichte vloeren. Recent (van april tot september 2024) is de milieustraat van Sneek bijna een half jaar gesloten geweest vanwege het uitvoeren van werkzaamheden om deze locatie geschikt te maken voor 100.000 bezoekers per jaar. Met Bolsward, Koudum en Heeg als back-up leidde dit niet tot problemen en extra kosten. De openingstijden van locatie Bolsward konden worden verruimd, omdat de locatie zich daarvoor leende.