02b -Startdocument Idzegea - oplegger

Oplegger Startdocument Idzegea

19 januari 2023

Bijgevoegd vind u het startdocument voor de gebiedsontwikkeling Idzegea. Het startdocument is een processchets van het aankomende integrale gebiedsproces voor Idzegea. De verkennende gesprekken voor de notitie zijn hoofdzakelijk in het voorjaar van 2022 gevoerd, inmiddels zijn er een aantal nieuwe ontwikkelingen. Die ontwikkelingen doen geen afbreuk aan het document. Het doel van een integraal gebiedsproces is juist om in te kunnen spelen op verandering en vooruit te kunnen kijken naar een toekomstbestendig gebied. Onzekerheden zullen er blijven. Met de kennis van nu kunnen we wel aan de slag met onderzoeken, ontwikkelen en ontwerpen. Waar mogelijk kan ook al met no-regret maatregelen en nieuwe pilots gestart worden. Nieuwe inzichten en doelstellingen worden, waar nodig, gaandeweg onderdeel van het proces én het plan. Als lopend gebiedsproces heeft Idzegea bovendien juist positie en slagkracht om in te spelen op de actualiteit. Hieronder schetsen we kort welke ontwikkelingen het afgelopen jaar aanvullend speelden. NPLG, Novex en Blauwe Omgevingsvisie Het Nationaal Programma Landelijk Gebied schetst in grote lijnen al de nodige veranderingen op het platteland. Doelstellingen zullen ook voor Idzegea van belang worden. De verwachting is dat de doelstellingen op het gebied van water, bodem en broeikasgas in 2023 langzamerhand concreet gemaakt kunnen worden.

Zo wordt ook duidelijk welke opgaven voor Idzegea van belang zijn en welke bijdrage het gebiedsproces kan leveren. De onzekerheid over de precieze uitwerking van deze opgaven wordt in het gebied stevig gevoeld. Ook de visie en kaders vanuit het programma NOVEX voor ruimtelijke ordening en de Blauwe Omgevingsvisie (BOVI), de omgevingsvisie voor water, worden meegenomen in het proces. Veegbesluit Op 25 november 2022 maakte het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bekend 0,4 ha natuur in het N2000-gebied (in totaal 3000 ha) Fluessen, Aldegeaster Brekken, en omgeving aan te duiden als stikstofgevoelig. Dit besluit wordt ook wel het veegbesluit genoemd. Daarmee komen nieuwe ontwikkelingen in Idzegea, want de Aldegeaster Brekken grenzen direct aan het plangebied, in onzekerheid. De precieze consequenties van het veegbesluit zijn nog onvoldoende duidelijk. Boeren en ondernemers in het gebied vinden het onbegrijpelijk dat de bescherming van een kleine oppervlakte natuur dat bovendien in prima staat verkeert boven het belang van alle boeren en ondernemers in de omgeving gesteld wordt. De provincie heeft, net als de gemeente en verschillende agrariërs bezwaar aangetekend tegen het besluit. Uit het beheerplan van het N2000 gebied zal moeten blijken welke maatregelen nodig zijn voor het behoud.

Hoogwaterboeren Binnen het flankerend beleid wordt gewerkt aan een vermogens- en inkomstencompensatie systematiek voor een hoger waterpeil in de Friese veenweide. Voor deze systematiek is de insteek dat het peilbesluit gehanteerd wordt. Voor een aantal agrariërs in Idzegea pakt dat nadelig uit. Deze boeren hebben sinds de ruilverkaveling een hoger peil dan de omgeving en zouden daarvoor gecompenseerd worden door de Bergboerenregeling, een instrument van het ministerie van LNV. Deze regeling is echter nooit tot uitvoering gekomen waardoor de compensatie voor het hogere peil is uitgebleven. De uitwerking van het flankerend beleid zou betekenen dat deze boeren gecompenseerd worden voor een verhoudingsgewijs kleinere peilverhoging dan hun omgeving, kortom ze ontvangen minder inkomens- en vermogenscompensatie. Dit is onwenselijk omdat het tot

gevolg heeft dat boeren die toekomstbestendige keuzes gemaakt hebben en in lijn met overheidsopgaves geboerd hebben; benadeeld worden. Deze uitwerking wordt door de betrokken agrariërs als zeer oneerlijk ervaren. Binnen provincie en wetterskip wordt dit gevoel gedeeld. Een aantal instrumenten om een oplossing te vinden zijn verkend, maar een oplossing is nog niet zonder meer voorhanden. Wel wordt overal herkend dat een oplossing wenselijk en nodig is. Ambtelijk worden de komende tijd oplossingen verder uitgewerkt, dit vraagt juridische expertise en tijd. De mogelijke oplossingen lopen langs twee sporen: Vergoeding– er wordt onderzocht of de boeren nog vergoeding kunnen ontvangen voor het hogere peil. Hierbij wordt bij LNV en bij de provincie en het wetterskip gekeken naar instrumenten. Juridische gronden zijn niet zonder meer voorhanden. Uitgangspunten voor vervolg aanpassen – hierin wordt onderzocht of een aangepast uitgangspunt voor flankerend beleid mogelijk en wenselijk is. Uitzonderingsposities kunnen het instrument flankeren beleid compliceren. Alle opties moeten daarbij eerst juridisch getoetst worden op haalbaarheid en rechtmatigheid en onderling afgewogen. Het projectteam Idzegea trekt de zoektocht naar een oplossing en doet dit in nauwe afstemming met Flankerend Beleid en de juristen van het wetterskip en de provincie.