Winterschool Omgevingswet - Informatieve commissie.pdf

Winterschool Omgevingswet Informatieve commissie 27 februari 2024

Programma • Introductie

 Hoofdlijnen en samenhang van de Omgevingswet  Gemeentelijke instrumenten onder de Omgevingswet  Participatie

Deel 1: Hoofdlijnen en samenhang Informatieve commissie 27 februari 2024

Hoofdlijnen en samenhang

Hoofdlijnen en samenhang

Hoofdlijnen en samenhang

Hoofdlijnen en samenhang • Wat zijn de grootste wijzigingen:

 Verandering van alle gemeentelijke regels  Rolverdeling en mindset  Werkprocessen  Dienstverlening vergroten

• De Omgevingswet stelt samenspel, vertrouwen én checks en

balances tussen raad en college centraal

Deel 2: Gemeentelijke instrumenten Informatieve commissie 27 februari 2024

De vier gemeentelijke instrumenten

De nieuwe beleidscyclus

Hoofdlijnen en samenhang

Gemeentelijke instrumenten: de omgevingsvisie Informatieve commissie 27 februari 2024

Doel van de omgevingsvisie • In de omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en

beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast

• Samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap,

verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed

• De gemeente stelt 1 omgevingsvisie voor het hele

grondgebied vast, mogelijk met deelvisies

Juridische status van de omgevingsvisie • De omgevingsvisie is zelfbindend • De omgevingsvisie bindt alleen het bestuursorgaan dat het

document heeft vastgesteld

• Andere besluiten van de gemeente moeten in lijn zijn met de

omgevingsvisie:

 Omgevingsplan  Adviesrecht bij omgevingsvergunningen

Rol van de raad bij de omgevingsvisie

Recht Beslissingsbevoegdheid

De raad stelt de omgevingsvisie vast

Initiatiefrecht

Raadsleden kunnen het initiatief nemen

Vragenrecht

Raadsleden kunnen vragen stellen inzake uitwerking door het college, doorwerking van de visie etc. De raad kan onderzoek instellen

Enquêterecht Interpellatierecht

De raad kan de wethouder uitnodigen voor debat

Participatie bij de omgevingsvisie • Participatieleidraad Stichtse Vecht 2021

 Algemene leidraad bij het opstellen van beleid

• Nog geen procesafspraken gemaakt

• Voorbeeld: participatie bij de huidige omgevingsvisie

Gemeentelijke instrumenten: omgevingsprogramma’s Informatieve commissie 27 februari 2024

Doel van omgevingsprogramma’s • Het programma is een fl exibel instrument dat ingezet kan

worden voor:

 beleidsontwikkeling  beleidsdoorwerking  uitvoering van beleid

• Doelen uit de omgevingsvisie worden uitgewerkt

 Hoe gaan we die doelen bereiken?

• Maatregelen worden voorgesteld om doelen te bereiken

Inhoud van omgevingsprogramma’s • Een beschrijving van:

1. het gebied of het thema 2. de doelstellingen 3. de huidige situatie 4. trends (vanuit andere overheden) 5. ontwikkelingen en activiteiten in het gebied / binnen het thema 6. maatregelen om de doelstellingen te behalen 7. de duur van het programma 8. de wijze van monitoring

Juridische status van omgevingsprogramma’s  Verplichte programma’s  Beschermt bepaalde waarden of het milieu  Op grond van Europese regels  Op grond van omgevingswaarden

 Programmatische programma’s  Bepaalt de gebruiksruimte of creëert ontwikkelingsruimte  Op grond van Amvb  Op grond van (provinciale) omgevingsverordening  Op grond van omgevingsplan

 Vrijwillige programma’s  Voor overig beleid over de fysieke leefomgeving

Juridische status van omgevingsprogramma’s • Een omgevingsprogramma is zelfbindend • Een omgevingsprogramma bindt alleen het bestuursorgaan

dat het document heeft vastgesteld

• Andere besluiten van het college moeten in lijn zijn met

omgevingsprogramma’s

• De raad is niet gebonden aan een omgevingsprogramma

Rol van de raad bij omgevingsprogramma’s • Het college is verplicht de raad betrekken bij de voorbereiding

Recht Beslissingsbevoegdheid Initiatiefrecht Vragenrecht Enquêterecht Interpellatierecht

Het college stelt omgevingsprogramma’s vast Het college legt de startnotitie voor een omgevingsprogramma ter peiling voor aan de commissie Fysiek Domein Raadsleden kunnen vragen stellen inzake uitwerking door het college etc. De raad kan onderzoek instellen De raad kan de wethouder uitnodigen voor debat

• Maatregelen die het college wil nemen, moeten soms wel door

de raad vastgesteld worden

Voorbeelden van maatregelen • Soms stelt het college een maatregel voor,

het bevoegd gezag is:

waarvoor de raad

 Het stellen van algemene regels in het omgevingsplan  Inzet van financiële instrumenten, zoals overheidsinvesteringen, leningen of subsidies  Feitelijke maatregelen, zoals de uitvoering van projecten

• Andere maatregelen vallen onder de bevoegdheid van het

college:

 Inzet van communicatie- en informatie-instrumenten  Het stellen van beoordelingsregels  Afspraken met andere organisaties

Participatie bij omgevingsprogramma’s • Het betrekken van burgers, bedrijven, maatschappelijke

organisaties en andere bestuursorganen is verplicht bij de voorbereiding van alle programma’s.

• Participatieleidraad Stichtse Vecht 2021

 Algemene leidraad bij het opstellen van beleid

• Procesafspraken in voorbereiding

 Informatieve commissie is geweest (23 januari 2024)  Vaststelling onderweg

Gemeentelijke instrumenten: het omgevingsplan Informatieve commissie 27 februari 2024

Doel van het omgevingsplan • Het omgevingsplan bevat algemene regels voor de fysieke

leefomgeving

• Iedere gemeente heeft 1 omgevingsplan

Juridische status van het omgevingsplan • Algemeen verbindend voorschrift

 Iedereen moet zich aan deze regels houden

• Algemene regels over de fysieke leefomgeving

moeten of mogen of mogen niet in het omgevingsplan opgenomen worden

• Zie ook: Verordening fysieke leefomgeving Stichtse Vecht 2023

Opbouwen van het omgevingsplan • Door middel van wijzigingsbesluiten

• Gebiedsgericht • Thematisch • Naar aanleiding van een omgevingsprogramma • Op verzoek

• Raad stelt planning hiervoor vast

Rol van de raad bij het omgevingsplan

Recht Beslissingsbevoegdheid

De raad stelt het omgevingsplan vast

Initiatiefrecht

De raad geeft opdracht tot een wijziging van het omgevingsplan

Vragenrecht

Raadsleden kunnen vragen stellen inzake uitvoering door het college etc. De raad kan onderzoek instellen

Enquêterecht Interpellatierecht

De raad kan de wethouder uitnodigen voor debat

Participatie bij het omgevingsplan • De gemeenteraad bepaalt in de opdracht hoe de participatie

er uit moet zien

• Op wijzigingsverzoeken van derden is de Leidraad

participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023 van toepassing  De gemeenteraad kan aanvullende participatie-eisen stellen bij het geven van de opdracht

Gemeentelijke instrumenten: omgevingsvergunningen Informatieve commissie 27 februari 2024

Doel van omgevingsvergunningen • Een vergunningplicht kan ingesteld worden om een nader

beoordelingsmoment te creëren

• Nodig om bepaalde voorwaarden te controleren:

 Beoordeling kan niet worden overgelaten aan initiatiefnemer  Specifieke nadelige gevolgen moeten echt worden uitgesloten

• Vergunningplicht moet uitzondering worden

• Voorbeeld: kappen van boom

Juridische status van omgevingsvergunningen • Focus op realisatie via procedure voor vergunningverlening

• Beslistermijn van maximaal 14 weken

 Termijn van orde van 8 weken  Eenmaal verlenging mogelijk met 6 weken

• De uitgebreide procedure (26 weken) voor vergunningen

vervalt in de meeste gevallen

Juridische status van omgevingsvergunningen • Wanneer de aanvraag in overeenstemming met het

omgevingsplan is:

 Verleent het college de vergunning  Geeft de vergunninghouder toestemming voor de vergunde activiteiten

• Voorwaarden zijn bindend voor vergunninghouder

Juridische status van omgevingsvergunningen • Wanneer de aanvraag in strijd met het omgevingsplan is:

 Moet aanvrager aantonen dat sprake is van:

 een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’  Een ‘veilige en gezonde fysieke leefomgeving’

 Wanneer dat het geval is, verleent het college de vergunning • Voorwaarden zijn bindend voor vergunninghouder

Rol van de raad bij omgevingsvergunningen

Recht Beslissingsbevoegdheid

Het college verleent omgevingsvergunningen

Initiatiefrecht

De aanvrager neemt het initiatief

Vragenrecht

Raadsleden kunnen vragen stellen inzake uitvoering door het college etc. De raad kan onderzoek instellen

Enquêterecht Interpellatierecht

De raad kan de wethouder uitnodigen voor debat

• De raad heeft bepaald wanneer het college advies moet vragen

aan de raad voordat het college een besluit neemt.

Rol van de raad bij omgevingsvergunningen • Realisatie van projecten hoofdzakelijk via vergunningverlening

• College is bevoegd gezag

• In sommige gevallen geeft de raad bindend advies:

 Advies- en participatielijst gemeenteraad Stichtse Vecht 2022

• Adviesrecht:

 Rapportage en peiling na 1 jaar  Evaluatie met raad na 2 jaar

Gemeentelijke instrumenten: Rol van de raad Informatieve commissie 27 februari 2024

Rol van de raad

Onderdeel

Bevoegdheid

Omgevingsvisie

Gemeenteraad

Omgevingsprogramma’s

College

Omgevingsplan

Gemeenteraad

Omgevingsvergunningen

College, met in specifieke gevallen adviesrecht voor de gemeenteraad

De nieuwe beleidscyclus: impact van het omgevingsplan

Rol van de raad • De gemeenteraad heeft een kaderstellende rol

Recht

Visie

Programma’s

Plan

Vergunning

Beslissingsbevoegdheid

Ja

Nee

Ja

Nee

Initiatiefrecht

Ja

Nee

Ja

Nee

Vragenrecht

Ja

Ja

Ja

Ja

Enquêterecht

Ja

Ja

Ja

Ja

Interpellatierecht

Ja

Ja

Ja

Ja

De Omgevingswet verandert niets aan het begrotingsrecht van de gemeenteraad.

Deel 3: Participatie en de gemeenteraad Gemeenteraad Stichtse Vecht 22 augustus 2023

Vastgesteld beleid Instrument

Participatiebeleid

Omgevingsvisie

- Participatieleidraad Stichtse Vecht 2021 (voor beleid)

Omgevingsprogramma’s

- Participatieleidraad Stichtse Vecht 2021 (voor beleid)

Omgevingsplan

Voor wijzigingsverzoeken: - Verordening participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023 - Leidraad participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023 Voor opdracht van de raad: - Participatieleidraad Stichtse Vecht 2021 (voor beleid) - Ruimte voor eigen invulling door de raad - Verordening participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023 - Leidraad participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023

Omgevingsvergunningen

Nieuw: participatie vooraf • Bij verplichte participatie, vindt de participatie vooraf plaats • Initiatiefnemer is verantwoordelijk

 Initiatiefnemer stelt een participatieverslag op

• Gemeente weet van niets! = loslaten

• Participatie is vormvrij, wel informatieplicht • Gemeentelijke richtlijn:

 Leidraad participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023

Participatie-instrumenten voor de gemeente • Wanneer participatie verplicht is:

 Geen weigeringsgrond  Onvoldoende informatie: buiten behandeling stellen  Onvoldoende participatie: adviesrecht gemeenteraad

• Wanneer participatie niet verplicht is:

 Geen weigeringsgrond  College kan participatie overnemen, binnen de termijn

• Gemeentelijke richtlijn:

 Verordening participatie bij ruimtelijke initiatieven Stichtse Vecht 2023

Tot slot Informatieve commissie 27 februari 2024

Meer informatie • Opleiding:

 Cursus Omgevingswet voor raadsleden op leerplatformraadsleden.nl

• 12 maart 2024: werkconferentie Omgevingswet

• Zijn er nog vragen?